Nghiên cứu đặc điểm bệnh viêm tử cung trên chó tại phòng khám thú y Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó ở phòng khám thú y hà nội và ứng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Thị Hiệp
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Đức Tám
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó ở phòng khám Thú y Hà Nội và ứng dụng một số phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Danh mục hình
• 1.5. Danh mục biểu đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu đề tài
• 1.10. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. MỘT SỐ GIỐNG CHÓ NUÔI Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Các giống chó nội địa
• 2.1.1.1. Chó Vàng
• 2.1.1.2. Chó Lào
• 2.1.1.3. Chó H’Mông
• 2.1.1.4. Chó Bắc Hà
• 2.1.1.5. Chó Phú Quốc
• 2.1.2. Các giống chó nhập ngoại
• 2.1.2.1. Chó Chihuahua
• 3. CÁC BỆNH SẢN KHOA THƯỜNG GẶP TRÊN CHÓ CÁI
• 3.1. Bệnh viêm tử cung trên chó
• 3.1.1. Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung trên chó
• 3.1.2. Cơ chế gây bệnh viêm tử cung trên chó
• 3.1.3. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung trên chó
• 3.1.4. Điều trị bệnh viêm tử cung trên chó
• 3.1.5. Các chỉ tiêu lâm sàng chính ở chó
• 3.1.5.1. Tần số hô hấp
• 3.1.5.2. Tần số tim
• 3.1.5.3. Máu và thành phần của máu
• 4. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Thời gian nghiên cứu
• 4.3. Đối tượng – vật liệu nghiên cứu
• 4.4. Nội dung nghiên cứu
• 4.5. Phương pháp nghiên cứu
• 4.5.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 4.5.2. Phương pháp phân chia nhóm chó
• 4.5.3. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng
• 4.5.4. Xác định một số chỉ tiêu máu
• 4.5.5. Phương pháp siêu âm
• 4.5.6. Điều trị bảo tồn chó mắc bệnh viêm tử cung
• 4.5.7. Phương pháp phẫu thuật
• 4.5.8. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 4.5.9. Phương pháp xử lý số liệu
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Các bệnh sản khoa thường gặp trên chó cái tại phòng khám
• 5.2. Khảo sát bệnh viêm tử cung trên chó tại phòng khám
• 5.2.1. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm giống
• 5.2.2. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm tuổi
• 5.2.3. Kết quả phân loại tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ
• 5.2.4. Các triệu chứng thường gặp trên chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.3. Một số chỉ tiêu huyết học trên chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.3.1. Số lượng hồng cầu, tỉ khối huyết cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.3.2. Một số chỉ tiêu về huyết sắc tố (hemoglobin) ở chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.3.3. Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó bị viêm tử cung
• 5.3.4. Hàm lượng đường huyết và hoạt độ của enzyme sGOT, sGPT trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.4. Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.4.1. Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó bệnh dưới hình ảnh siêu âm
• 5.4.2. Bệnh tích đại thể ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung
• 5.5. Đánh giá hiệu quả điều trị một số phác đồ
• 5.5.1. Đánh giá hiệu quả điều trị của Prostagladin phối hợp với kháng sinh trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 1)
• 5.5.2. Đánh giá tác dụng liều Prostaglandin trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 2)
• 5.5.3. Kết quả đánh giá hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung trên chó giữa hai phương pháp bảo tồn và phẫu thuật
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh viêm tử cung ở chó tại Hà Nội

Bệnh viêm tử cung ở chó là một trong những bệnh lý phổ biến và nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của chó cái. Tại Hà Nội, tình trạng này đang gia tăng, đặc biệt ở những giống chó ngoại. Việc hiểu rõ về bệnh lý này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm tử cung ở chó

Bệnh viêm tử cung thường xảy ra do sự mất cân bằng hormone, đặc biệt là progesterone, kết hợp với nhiễm trùng. Triệu chứng điển hình bao gồm chảy dịch viêm từ âm đạo, biếng ăn, và bụng chướng to.

1.2. Tình hình bệnh viêm tử cung ở chó tại phòng khám thú y

Theo nghiên cứu, tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung tại các phòng khám thú y ở Hà Nội chiếm khoảng 48,36% trong số các bệnh sản khoa. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức và biện pháp phòng ngừa.

II. Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh viêm tử cung ở chó

Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung ở chó rất đa dạng, bao gồm yếu tố nội tiết và nhiễm khuẩn. Việc nhận diện triệu chứng sớm sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

2.1. Nguyên nhân chính gây bệnh viêm tử cung ở chó

Nguyên nhân chính của bệnh viêm tử cung bao gồm sự bất thường về hormone và nhiễm trùng. Chó cái không sinh sản hoặc có tuổi cao thường có nguy cơ cao hơn.

2.2. Triệu chứng điển hình của bệnh viêm tử cung ở chó

Triệu chứng thường gặp bao gồm chảy dịch viêm từ âm đạo, biếng ăn, và có thể kèm theo nôn mửa. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để điều trị kịp thời.

III. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở chó hiệu quả

Việc điều trị bệnh viêm tử cung ở chó có thể được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm điều trị bảo tồn và phẫu thuật. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng.

3.1. Phương pháp điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung

Phương pháp điều trị bảo tồn thường sử dụng prostaglandin kết hợp với kháng sinh. Nghiên cứu cho thấy hiệu quả điều trị cao hơn khi sử dụng prostaglandin với liều lượng phù hợp.

3.2. Phương pháp phẫu thuật trong điều trị viêm tử cung

Phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả cho những trường hợp nặng. Kết hợp với kháng sinh, phương pháp này cho kết quả điều trị cao hơn so với điều trị bảo tồn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bệnh viêm tử cung

Kết quả nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở chó không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung cao hơn ở chó ngoại và chó không sinh sản. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sức khỏe cho chó cái.

4.2. Ứng dụng phác đồ điều trị trong thực tiễn

Các phác đồ điều trị đã được áp dụng tại phòng khám thú y cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe của chó mắc bệnh viêm tử cung.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở chó

Bệnh viêm tử cung ở chó là một vấn đề nghiêm trọng cần được quan tâm. Nghiên cứu sâu hơn về bệnh lý này sẽ giúp cải thiện các biện pháp phòng ngừa và điều trị, từ đó nâng cao sức khỏe cho chó cái.

5.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu bệnh viêm tử cung

Nghiên cứu bệnh viêm tử cung không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc phát triển các biện pháp điều trị hiệu quả.

5.2. Triển vọng trong nghiên cứu và điều trị bệnh viêm tử cung

Triển vọng trong nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở chó là rất lớn, với nhiều phương pháp điều trị mới đang được phát triển và áp dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong thực tiễn lâm sàng thú y tại các đô thị lớn, các bệnh lý đường sinh sản ở chó cái đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, trong đó bệnh viêm tử cung chiếm tỷ trọng cao nhất lên đến 48,36% trong tổng số 122 ca bệnh sản khoa được khảo sát. Tình trạng nuôi thú cưng trong môi trường căn hộ khép kín, chế độ nuôi nhốt và việc hạn chế cho sinh sản đã dẫn đến sự mất cân bằng hormone sinh dục kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủng vi khuẩn cơ hội xâm nhập gây viêm nhiễm nặng nề. Bệnh không chỉ làm suy giảm nghiêm trọng thể trạng, làm mất khả năng sinh sản của chó cái mà còn có nguy cơ tử vong cao nếu không được can thiệp kịp thời.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là làm rõ các đặc điểm dịch tễ học, biểu hiện lâm sàng, tổn thương bệnh lý đại thể và vi thể thông qua chẩn đoán hình ảnh siêu âm và xét nghiệm huyết học, đồng thời đánh giá hiệu quả thực nghiệm của các phác đồ điều trị nội khoa bảo tồn và ngoại khoa. Đề tài được triển khai trực tiếp tại Phòng khám Thú y Hà Nội (địa chỉ 335 Kim Ngưu, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) trong khoảng thời gian 11 tháng, từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018, trên cỡ mẫu 59 cá thể chó được chẩn đoán xác định mắc viêm tử cung.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc chuẩn hóa quy trình chẩn đoán sớm thông qua các chỉ số định lượng, giúp nâng cao độ chính xác trong tiên lượng bệnh, giảm tỷ lệ tử vong xuống mức tối thiểu và tối ưu hóa hiệu quả điều trị bảo tồn bằng Prostaglandin F2α nhằm duy trì chức năng sinh sản cho những giống chó cảnh có giá trị kinh tế cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên thuyết bệnh sinh tương tác giữa rối loạn nội tiết tố và nhiễm trùng thứ phát ở đường sinh dục gia súc cái. Về mặt sinh lý, nồng độ Progesterone duy trì ở mức cao sau chu kỳ động dục kích thích lớp nội mạc tử cung tăng sinh nang, tăng tiết dịch nhầy và đồng thời làm ức chế phản ứng miễn dịch cục bộ của cơ tử cung. Đây là môi trường lý tưởng để các vi khuẩn gây bệnh cơ hội như Escherichia coli dung huyết, Staphylococcus spp. và Streptococcus spp. xâm nhập qua cổ tử cung trong giai đoạn động dục hoặc sau sinh đẻ để phát triển thành ổ viêm mủ.

Khung phân loại bệnh học của luận văn chia viêm tử cung thành ba thể chính theo cấu trúc giải phẫu: viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung; đồng thời phân loại lâm sàng thành hai dạng cơ bản là thể mở (cổ tử cung mở, dịch mủ chảy ra ngoài qua đường âm đạo) và thể đóng (cổ tử cung đóng kín, dịch mủ tích tụ căng phồng trong lòng tử cung). Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các khái niệm cốt lõi về đáp ứng viêm toàn thân, sự thay đổi hình thái tế bào máu ngoại vi và biến đổi enzyme gan sGOT, sGPT dưới tác động của độc tố vi khuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu lâm sàng thu thập trực tiếp từ 122 ca bệnh sản khoa tại phòng khám, trong đó chọn mẫu toàn bộ 59 cá thể chó mắc bệnh viêm tử cung để tiến hành theo dõi chi tiết. Phương pháp chọn mẫu phân tầng được áp dụng để phân chia đối tượng khảo sát theo nguồn gốc giống (17 chó nội và 42 chó ngoại), theo nhóm tuổi (dưới 2 tuổi, từ 2 đến 5 tuổi, và trên 6 tuổi) và theo tiền sử sinh sản (chưa sinh sản, đã đẻ 1 đến 2 lứa, và đẻ trên 2 lứa).

Quy trình phân tích cận lâm sàng bao gồm xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu trên hệ thống máy tự động Hema Screen-18 nhằm định lượng số lượng hồng cầu, bạch cầu, huyết sắc tố, tỷ khối hematocrit và công thức bạch cầu theo phương pháp Schilling. Đo hoạt độ enzyme men gan sGOT, sGPT và đường huyết được thực hiện để đánh giá mức độ nhiễm độc toàn thân. Khám chẩn đoán hình ảnh bằng máy siêu âm chuyên dụng qua đầu dò ổ bụng quét đa hướng trong thời gian 3 đến 5 phút để xác định kích thước vùng hồi âm trống và độ dày thành tử cung.

Trong phần can thiệp điều trị, tác giả bố trí thí nghiệm một nhân tố nhằm đánh giá hiệu lực của phác đồ bảo tồn kết hợp Prostaglandin F2α theo liều tăng dần từ 0,1 mg/kg đến 0,5 mg/kg thể trọng phối hợp kháng sinh Amogen và kháng viêm Dexamethasone, đồng thời so sánh đối chứng với phương pháp phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng - tử cung. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan, kiểm soát chặt chẽ các biến số can thiệp và cung cấp bằng chứng định lượng chuẩn xác cho thực hành thú y.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất trong cơ cấu bệnh sản khoa ở chó tại phòng khám với 48,36% (59/122 ca), vượt xa các bệnh lý sản khoa khác như đẻ khó (29,51%), chậm động dục (9,01%), chửa giả (8,20%) và sa âm đạo (4,92%).

Thứ hai, tỷ lệ mắc bệnh có sự phân hóa mạnh mẽ theo nhóm giống và thói quen nuôi dưỡng. Nhóm chó ngoại chiếm tỷ lệ mắc áp đảo với 71,19% (42/59 con), cao gấp gần 2,5 lần so với nhóm chó nội chỉ chiếm 28,81% (17/59 con). Bệnh tập trung nhiều nhất ở nhóm chó trưởng thành từ 2 đến 5 tuổi và nhóm chó không được cho sinh sản định kỳ.

Thứ ba, triệu chứng lâm sàng đặc trưng nhất ghi nhận được là hiện tượng chảy dịch viêm bất thường từ âm đạo, xuất hiện ở 66,10% tổng số ca bệnh. Các triệu chứng toàn thân đi kèm gồm có hiện tượng ủ rũ bỏ ăn, chướng bụng, khát nước dữ dội và nôn mửa.

Thứ tư, các chỉ tiêu sinh hóa và huyết học có sự biến đổi sâu sắc. Ở chó mắc bệnh, số lượng hồng cầu và hàm lượng huyết sắc tố giảm rõ rệt so với chó khỏe mạnh. Ngược lại, số lượng bạch cầu tổng số tăng cao đột biến, tỷ lệ bạch cầu đơn nhân lớn và lâm ba cầu tăng mạnh phản ánh phản ứng miễn dịch chống nhiễm trùng. Hoạt độ enzym sGOT và sGPT tăng cao do gan bị tổn thương bởi độc tố vi khuẩn, trong khi hàm lượng đường huyết có xu hướng suy giảm.

Thứ năm, về kết quả can thiệp, phác đồ điều trị bảo tồn sử dụng Prostaglandin F2α liều tăng dần từ 0,1 đến 0,5 mg/kg thể trọng cho tỷ lệ tống xuất dịch viêm và hồi phục cao hơn hẳn phác đồ cố định liều thấp hoặc phác đồ không có Prostaglandin F2α. Đối với các ca viêm tử cung thể đóng tích mủ nguy kịch, phương pháp phẫu thuật cắt bỏ tử cung và buồng trứng kết hợp kháng sinh mang lại hiệu quả điều trị triệt để 100%.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch tỷ lệ mắc bệnh rất cao ở nhóm chó ngoại (71,19%) phản ánh thực tế nuôi thú cưng tại khu vực nội thành Hà Nội. Chó ngoại nhập thường có giá trị kinh tế lớn, được chủ nuôi nhốt trong nhà và kiểm soát sinh sản nghiêm ngặt, dẫn đến tình trạng ức chế sinh lý kéo dài và kích thích hình thành nang nội mạc tử cung tiết dịch. Ngoài ra, các giống chó cảnh ngoại có tầm vóc nhỏ thường gặp hội chứng khung chậu hẹp, tỷ lệ đẻ khó cao phải can thiệp thủ thuật, tạo vết thương hở cho vi khuẩn xâm nhập kế phát.

Trên hình ảnh siêu âm, vùng hồi âm trống tương ứng với các ổ dịch mủ tích tụ bất thường trong lòng tử cung, kích thước vùng trống tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của bệnh tích đại thể khi phẫu thuật. Ở những ca viêm dạng kín, áp lực dịch viêm làm thành tử cung giãn mỏng, nổi rõ mạch máu xung huyết và có nguy cơ vỡ gây viêm phúc mạc tử vong. Các dữ liệu dịch tễ và huyết học này có thể được trình bày một cách trực quan thông qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu bệnh sản khoa, biểu đồ cột so sánh tỷ lệ mắc theo nhóm giống, cùng bảng ma trận so sánh chi tiết các chỉ số huyết học giữa cá thể bệnh và cá thể bình thường. Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các công bố khoa học của Robert và cộng sự năm 1996 cũng như nghiên cứu của Sử Thanh Long và Trần Lê Thu Hằng năm 2015 về cơ chế bệnh sinh của viêm tử cung ở chó.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình chẩn đoán sớm bệnh viêm tử cung tại tất cả các cơ sở khám chữa bệnh thú y bằng cách kết hợp đồng bộ giữa khám lâm sàng, siêu âm quét ổ bụng và xét nghiệm công thức máu trên máy Hema Screen-18. Chủ thể thực hiện là bác sĩ thú y tiếp nhận ca bệnh, với mục tiêu đạt độ chính xác chẩn đoán trên 95% và rút ngắn thời gian đưa ra phác đồ điều trị xuống dưới 30 phút kể từ khi tiếp nhận bệnh súc.

Thứ hai, áp dụng phác đồ điều trị bảo tồn có kiểm soát đối với những cá thể chó cái cần giữ lại khả năng sinh sản và mắc bệnh ở thể mở. Bác sĩ điều trị cần sử dụng Prostaglandin F2α theo liệu trình tiêm bắp liều tăng dần từ 0,1 mg/kg đến 0,5 mg/kg thể trọng trong 7 ngày liên tục, phối hợp với kháng sinh Amogen (1 ml/10 kg thể trọng), Dexamethasone (1 ml/10 kg thể trọng), bổ trợ Vitamin B-complex và thụt rửa âm đạo bằng dung dịch Haniodine hằng ngày nhằm đạt mục tiêu tống sạch trên 85% dịch viêm.

Thứ ba, chỉ định can thiệp ngoại khoa cắt bỏ toàn bộ buồng trứng và tử cung kịp thời đối với các ca bệnh viêm tử cung thể đóng tích mủ hoặc chó cái không còn nhu cầu nhân giống. Đội ngũ phẫu thuật viên cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình gây mê tĩnh mạch bằng Zoletil (5-10 mg/kg thể trọng), thắt mạch máu tử cung bằng chỉ Catgut số 8 và chăm sóc hậu phẫu bằng dịch truyền Ringer Lactate kết hợp Glucose 5% liều 60 ml/kg/ngày trong 5 đến 7 ngày nhằm khống chế tỷ lệ tử vong sau phẫu thuật dưới mức 2%.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác truyền thông và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc sinh sản cho các chủ nuôi thú cưng tại đô thị. Chi cục thú y và các hiệp hội nuôi thú cưng cần phối hợp tổ chức các buổi tập huấn định kỳ hằng quý, hướng dẫn chủ nuôi nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, tuyệt đối không tự ý tiêm thuốc tránh thai nội tiết nhân tạo cho chó cái, hướng tới mục tiêu giảm 30% tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung thứ phát trong vòng 12 đến 24 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các bác sĩ thú y thực hành và kỹ thuật viên tại các bệnh viện, phòng khám thú y. Luận văn cung cấp hướng dẫn chi tiết về kỹ thuật đọc hình ảnh siêu âm tử cung bệnh lý, các bước thao tác phẫu thuật cắt bỏ tử cung an toàn và liều lượng sử dụng Prostaglandin F2α tối ưu trong điều trị bảo tồn.

Nhóm thứ hai là các giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Thú y, Bệnh lý học thú y và Chăn nuôi thú y. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp bố trí thí nghiệm một nhân tố, phương pháp xử lý số liệu thống kê sinh học trên mẫu nhỏ và tổng quan hệ thống chỉ số huyết học chuẩn ở chó bệnh.

Nhóm thứ ba là sinh viên ngành Thú y đang học các học phần Sản khoa thú y, Chẩn đoán lâm sàng và Ngoại khoa thú y. Tài liệu giúp sinh viên củng cố kiến thức giải phẫu cơ quan sinh dục chó cái, hiểu rõ cơ chế biến đổi sinh hóa máu và rèn luyện tư duy phân biệt các thể viêm nội mạc, viêm cơ và viêm tương mạc.

Nhóm thứ tư là các chủ trang trại nhân giống chó cảnh (breeder) và người nuôi thú cưng. Luận văn giúp người nuôi nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm như chảy dịch âm đạo (chiếm 66,10% số ca) hoặc chướng bụng để đưa thú cưng đi cấp cứu kịp thời, tránh tự ý sử dụng các loại thuốc ngừa thai gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng vật nuôi.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh viêm tử cung có mức độ phổ biến như thế nào ở chó cái tại khu vực đô thị? Theo kết quả khảo sát thực tế tại phòng khám Thú y Hà Nội trên 122 ca bệnh sản khoa, viêm tử cung là bệnh lý phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ lên đến 48,36%, cao hơn nhiều so với các bệnh lý khác như đẻ khó (29,51%) hay chậm động dục (9,01%).

Dấu hiệu lâm sàng điển hình nhất để nhận biết chó mắc bệnh viêm tử cung là gì? Triệu chứng xuất hiện phổ biến nhất là hiện tượng chảy dịch mủ hoặc dịch rỉ viêm có mùi hôi từ âm đạo, được ghi nhận ở 66,10% số ca bệnh. Kèm theo đó, chó thường có biểu hiện sốt, mệt mỏi, bỏ ăn, bụng phình to bất thường, nôn mửa và uống nước rất nhiều.

Tại sao các giống chó ngoại và chó không sinh sản lại có nguy cơ mắc bệnh cao hơn? Chó ngoại nuôi nhốt trong nhà ít có cơ hội giao phối, khiến lượng hormone Progesterone sau động dục tăng cao và tồn tại kéo dài. Điều này làm nội mạc tử cung tăng sinh nang tiết dịch, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm tích mủ, chiếm tới 71,19% số ca bệnh.

Phương pháp điều trị bảo tồn bằng Prostaglandin F2α mang lại hiệu quả như thế nào? Việc sử dụng Prostaglandin F2α với liều tăng dần từ 0,1 mg/kg đến 0,5 mg/kg thể trọng giúp kích thích mạnh mẽ các lớp cơ tử cung co bóp đẩy toàn bộ dịch mủ ra ngoài, kết hợp với kháng sinh Amogen mang lại tỷ lệ làm sạch tử cung và phục hồi tốt hơn hẳn các phác đồ thông thường.

Trường hợp nào bắt buộc phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tử cung và buồng trứng? Phẫu thuật được chỉ định cấp cứu bắt buộc khi chó bị viêm tử cung thể đóng (cổ tử cung đóng kín, tử cung tích đầy mủ căng to có nguy cơ vỡ gây viêm phúc mạc) hoặc trên những cá thể chó già không còn nhu cầu sinh sản, mang lại tỷ lệ điều trị khỏi dứt điểm đạt 100%.

Kết luận

• Khẳng định viêm tử cung là bệnh sản khoa phổ biến và nguy hiểm hàng đầu ở chó cái nuôi tại đô thị với tỷ lệ mắc 48,36% trong tổng số 122 ca bệnh sản khoa khảo sát.
• Xác định đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất là các giống chó ngoại nhập (chiếm 71,19% tổng số ca bệnh) và những cá thể không được cho sinh sản định kỳ.
• Chứng minh các biến đổi huyết học đặc trưng gồm suy giảm hồng cầu, giảm huyết sắc tố, tăng mạnh bạch cầu tổng số và tăng hoạt độ enzym gan sGOT, sGPT.
• Đánh giá thành công phác đồ điều trị nội khoa bảo tồn sử dụng Prostaglandin F2α liều tăng dần 0,1 đến 0,5 mg/kg thể trọng phối hợp Amogen và Dexamethasone trong việc tống xuất dịch viêm.
• Xác nhận can thiệp phẫu thuật cắt buồng trứng và tử cung là phương pháp triệt để và an toàn nhất cho các ca viêm thể đóng tích mủ.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp cơ sở dữ liệu bệnh lý toàn diện và hoàn thiện phác đồ can thiệp chuẩn mực cho bệnh viêm tử cung ở chó cảnh tại Việt Nam. Trong vòng 6 tháng tới, các phòng khám thú y cần áp dụng rộng rãi quy trình chẩn đoán kết hợp siêu âm và xét nghiệm máu. Các chủ nuôi thú cưng hãy chủ động đưa chó cái đi kiểm tra sức khỏe sinh sản định kỳ để bảo vệ an toàn tính mạng cho thú nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HIỆP NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN CHÓ Ở PHÒNG KHÁM THÚ Y HÀ NỘI VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ”. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Đức Tám NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Trần Thị Hiệp i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Trần Thị Đức Tám đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Tổ chức – Giải phẫu – Phôi thai, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các anh, chị cán bộ, bác sỹ thú y tại phòng khám Thú y Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Cũng nhân đây cho tôi được gửi lời cảm ơn tới những người thân, gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài này. Hà Nội, ngày … tháng … năm 20… Tác giả luận văn Trần Thị Hiệp ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Danh mục biểu đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Một số giống chó nuôi ở việt nam. Các giống chó nội địa. Các giống chó nhập ngoại. Đặc điểm cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục chó cái.

Bộ phận sinh dục ngoài. Bộ phận sinh dục trong. Đặc điểm sinh lý sinh sản của chó cái. Sự chín muồi sinh lý sinh dục của chó.

Chu kỳ sinh dục. Các hoocmon của chu kỳ sinh dục. Các bệnh sản khoa thường gặp trên chó cái. Bệnh chửa giả.

Bệnh sa âm đạo. Bệnh vô sinh. 20 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bệnh viêm tử cung trên chó.

Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung trên chó. Cơ chế gây bệnh viêm tử cung trên chó. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung trên chó. Điều trị bệnh viêm tử cung trên chó.

Các chỉ tiêu lâm sàng chính ở chó. Tần số hô hấp. Tần số tim. Máu và thành phần của máu.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng – vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân chia nhóm chó.

Phương pháp chẩn đoán lâm sàng. Xác định một số chỉ tiêu máu. Phương pháp siêu âm. Điều trị bảo tồn chó mắc bệnh viêm tử cung.

Phương pháp phẫu thuật. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Các bệnh sản khoa thường gặp trên chó cái tại phòng khám. Khảo sát bệnh viêm tử cung trên chó tại phòng khám. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm giống. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm tuổi.

Kết quả phân loại tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ. Các triệu chứng thường gặp trên chó mắc bệnh viêm tử cung. 40 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số chỉ tiêu huyết học trên chó mắc bệnh viêm tử cung.

Số lượng hồng cầu, tỉ khối huyết cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Một số chỉ tiêu về huyết sắc tố (hemoglobin) ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó bị viêm tử cung. Hàm lượng đường huyết và hoạt độ của enzyme sGOT, sGPT trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung.

Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung. Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó bệnh dưới hình ảnh siêu âm. Bệnh tích đại thể ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung. Đánh giá hiệu quả điều trị một số phác đồ.

Đánh giá hiệu quả điều trị của Prostagladin phối hợp với kháng sinh trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 1). Đánh giá tác dụng liều Prostaglandin trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 2). Kết quả đánh giá hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung trên chó giữa hai phương pháp bảo tồn và phẫu thuật. Kết luận và kiến nghị.

60 Tài liệu tham khảo. 61 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung. Tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa thường gặp ở chó tại phòng khám.

Tỷ lệ chó bị viêm tử cung theo nhóm giống. Tỷ lệ chó bị viêm tử cung theo nhóm tuổi. Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ. Triệu chứng thường gặp trên chó mắc bệnh viêm tử cung.

Số lượng hồng cầu, tỷ khối hồng cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Hàm lượng huyết sắc tố, nồng độ huyết sắc tố bình quân, lượng huyết sắc tố bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung và chó khỏe. Hàm lượng đường huyết và hoạt độ của enzyme sGOT, sGPT trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung và trong máu chó bình thường.

Hiệu quả điều trị của thử nghiệm 1. Hiệu quả điều trị của thử nghiệm 2. Hiệu quả điều trị viêm tử cung ở chó bằng hai phương pháp bảo tồn và phẫu thuật. 58 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Chó Bắc Hà. Chó H’mông cộc đuôi. Chó Phú Quốc. Chó Lạp Xưởng.

Chó Bắc Kinh. Cấu tạo cơ quan sinh dục chó cái. Tử cung chó bị viêm trên màn hình siêu âm. Tử cung chó bình thường trên màn hình siêu âm.

Tử cung chó cái bình thường. Tử cung chó bị viêm có thành dày, lòng tử cung có mủ lẫn máu. Tử cung chó bị viêm có sừng cung dày, lòng tử cung tích mủ. Tử cung chó bị viêm căng phồng, lòng tử cung tích mủ, mạch máu nổi rõ trên thành tử cung.

Chó bị viêm tử cung có thành tử cung mỏng, mạch máu nỗi rõ, lòng tử cung chứa đầy mủ. Chó bị viêm tử cung có niêm mạc tử cung dày, xuất huyết, lòng tử cung có nhiều dịch viêm. 55 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Tỷ lệ các bệnh sản khoa trên chó cái tại phòng khám.

Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm tuổi. Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ. 39 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hiệp Tên luận văn: “Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó ở phòng khám Thú y Hà Nội và ứng dụng một số phác đồ điều trị”. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Làm rõ một số đặc điểm dịch tễ, bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó, từ đó là cơ sở khoa học cho việc xây dựng biện pháp phòng và trị bệnh đạt hiệu quả cao.

Phương pháp nghiên cứu: Những phương pháp chủ yếu đã sử dụng bao gồm: phương pháp thu thập thông tin, phương pháp phân chia nhóm chó, phương pháp chẩn đoán lâm sàng, phương pháp siêu âm, phương pháp xác định các chỉ tiêu máu, phương pháp phẫu thuật, phương pháp bố trí thí nghiệm một nhân tố. Kết quả chính và kết luận: 1. Bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất (48,36%) trong số các bệnh sinh sản thường gặp ở chó cái tại phòng khám. Bệnh viêm tử cung gặp nhiều ở những chó không sinh sản hoặc chó có tuổi cao, tỷ lệ mắc bệnh ở giống chó ngoại cao hơn so với giống chó nội.

Biểu hiện triệu chứng thường thấy nhất trong bệnh viêm tử cung ở chó là chảy dịch viêm từ âm đạo chiếm 66,10%, ngoài ra còn một số biểu hiện khác như biếng ăn, bụng chướng to, uống nhiều nước, nôn mửa. Các chỉ tiêu huyết học ở máu chó mắc bệnh viêm tử cung có sự biến đổi so với chó khỏe: - Các chỉ tiêu về hồng cầu và huyết sắc tố của chó mắc bệnh viêm tử cung đều thấp hơn các chỉ tiêu này của chó bình thường. - Bạch cầu tổng số trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung cao hơn bạch cầu tổng số trong máu chó khỏe. Ở chó mắc bệnh viêm tử cung tỷ lệ bạch cầu đơn nhân lớn và lâm ba cầu tăng trong khi tỉ lệ các loại bạch cầu trung tính, bạch cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm đều giảm so với tỷ lệ các loại bạch cầu này trong máu chó khỏe.

- Hàm lượng đường huyết của chó mắc bệnh viêm tử cung thấp hơn hàm lượng đường huyết của chó bình thường. Hoạt độ enzym GOT, GPT trong máu chó viêm tử cung ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cao hơn so với hoạt độ các enzym này trong máu của chó bình thường.