Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện vĩnh tường tỉnh vĩnh phúc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện vĩnh tường, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thùy Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Dung
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Và Định Hướng Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Vĩnh Tường, Tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Danh mục chữ viết tắt
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục đích nghiên cứu
• 1.8. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.10.1. Đất và vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp
• 1.10.2. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp
• 1.10.3. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp
• 1.10.4. Sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp trên thế giới
• 1.10.5. Sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.10.6. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.10.7. Vấn đề suy thoái đất nông nghiệp
• 1.10.8. Sơ lược về vấn đề sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.10.9. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.10.10. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng và tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.10.11. Cơ sở khoa học và thực tiễn trong đề xuất sử dụng đất
• 1.10.12. Quan điểm về nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.10.13. Định hướng sử dụng đất
• 1.10.14. Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.11. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.11.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.11.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.11.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.11.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất nông nghiệp của huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.11.6. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.11.7. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp sản xuất của huyện Vĩnh Tường
• 1.11.8. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường
• 1.11.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.11.10. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu
• 1.11.11. Phương pháp đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất
• 1.11.12. Phương pháp tổng hợp, xử lý, phân tích số liệu
• 1.12. Kết quả nghiên cứu
• 1.12.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Vĩnh Tường
• 1.12.1.1. Vị trí địa lý
• 1.12.1.2. Đặc điểm yếu tố khí hậu, thời tiết
• 1.12.1.3. Tài nguyên thiên nhiên
• 1.12.1.4. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.12.1.5. Phân tích thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế
• 1.12.2. Hiện trạng và các loại hình sản xuất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường
• 1.12.2.1. Hiện trạng sử dụng đất huyện Vĩnh Tường
• 1.12.2.2. Hiện trạng sản xuất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường
• 1.12.2.3. Hiện trạng các loại hình sản xuất nông nghiệp
• 1.12.2.4. Hiệu quả kinh tế các loại cây trồng và các loại hình sử dụng đất
• 1.12.2.5. Hiệu quả xã hội
• 1.12.2.6. Hiệu quả về môi trường
• 1.12.2.7. Định hướng sử dụng một số loại hình đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả
• 1.12.3. Lựa chọn các LUT hiệu quả và có triển vọng
• 1.12.4. Một số giải pháp chủ yếu
• 1.13. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Vĩnh Tường

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là một vấn đề quan trọng trong quản lý tài nguyên đất. Tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất cây trồng mà còn đảm bảo phát triển bền vững. Đất nông nghiệp tại đây chiếm tỷ lệ lớn trong tổng diện tích tự nhiên, do đó việc sử dụng hiệu quả là rất cần thiết.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Vĩnh Tường

Huyện Vĩnh Tường có tổng diện tích đất nông nghiệp lớn, nhưng việc sử dụng còn manh mún và chưa đạt hiệu quả cao. Các loại hình sản xuất nông nghiệp hiện tại cần được đánh giá để tìm ra giải pháp tối ưu.

1.2. Vai Trò Của Đất Trong Sản Xuất Nông Nghiệp

Đất là tư liệu sản xuất đặc biệt, quyết định đến năng suất và chất lượng nông sản. Việc bảo vệ và nâng cao chất lượng đất là yếu tố then chốt trong phát triển nông nghiệp bền vững.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, thoái hóa đất và sự phân tán trong canh tác là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Và Ảnh Hưởng Đến Đất Nông Nghiệp

Ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất nông nghiệp không bền vững đã làm giảm chất lượng đất. Cần có các biện pháp khắc phục để bảo vệ tài nguyên đất.

2.2. Sự Phân Tán Trong Canh Tác Nông Nghiệp

Việc canh tác manh mún, nhỏ lẻ làm giảm hiệu quả sản xuất. Cần có chính sách khuyến khích hợp tác xã và liên kết sản xuất để nâng cao hiệu quả.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu và phân tích là rất quan trọng trong quá trình này.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát thực địa để thu thập thông tin về tình hình sử dụng đất và hiệu quả sản xuất. Dữ liệu này sẽ giúp đưa ra các phân tích chính xác.

3.2. Phân Tích Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Phân tích hiệu quả kinh tế dựa trên các chỉ tiêu như giá trị sản xuất, chi phí đầu tư và lợi nhuận. Điều này giúp xác định loại hình sản xuất nào mang lại hiệu quả cao nhất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường có hiệu quả kinh tế cao. Việc áp dụng các biện pháp cải thiện sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình như chuyên cá, lúa - cá cho thấy hiệu quả kinh tế cao. Cần khuyến khích phát triển các loại hình này để nâng cao giá trị sản xuất.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội Và Môi Trường

Ngoài hiệu quả kinh tế, cần xem xét hiệu quả xã hội và môi trường của các loại hình sản xuất. Điều này giúp đảm bảo phát triển bền vững cho nông nghiệp.

V. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn sản xuất. Các giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại.

5.1. Giải Pháp Về Chính Sách Sử Dụng Đất

Cần có chính sách khuyến khích hợp tác xã và các mô hình sản xuất tập trung để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tình trạng manh mún trong canh tác.

5.2. Giải Pháp Về Khoa Học Kỹ Thuật

Áp dụng công nghệ mới và kỹ thuật canh tác hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân để họ có thể áp dụng hiệu quả.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường là một nhiệm vụ quan trọng. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo phát triển bền vững cho nông nghiệp trong tương lai.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề cần giải quyết và tìm ra giải pháp tối ưu cho sản xuất nông nghiệp.

6.2. Định Hướng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Cần có các chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, đảm bảo an ninh lương thực và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Vĩnh Tường nằm ở phía Tây Nam tỉnh Vĩnh Phúc với tổng diện tích tự nhiên đạt 14.400,30 ha, trong đó quỹ đất sản xuất nông nghiệp chiếm 10.362,67 ha (tương đương 71,96% tổng diện tích). Là địa bàn trọng điểm nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Hồng với 40.660 hộ trực tiếp tham gia sản xuất (chiếm 80,04% tổng số hộ toàn huyện), Vĩnh Tường đang đối mặt với sức ép đô thị hóa mạnh mẽ và tình trạng đất đai manh mún, phân tán sâu sắc. Diện tích đất canh tác bình quân đầu người tại Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 0,11 ha và mỗi năm cả nước chuyển đổi khoảng 200 nghìn ha đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp. Tại Vĩnh Tường, mật độ dân số lên tới 1.464,7 người/km² cùng với hệ thống thủy lợi nội đồng xuống cấp, chưa đồng bộ khiến khoảng 305,17 ha đất canh tác thường xuyên bị ngập úng trong mùa mưa.

Trước bối cảnh đó, nghiên cứu được triển khai nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường; từ đó đề xuất định hướng không gian và giải pháp chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi tối ưu. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 26 xã và 3 thị trấn của huyện Vĩnh Tường trong giai đoạn 2011 - 2015, kết hợp khảo sát chuyên sâu từ tháng 4/2015 đến tháng 12/2016. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn then chốt trong việc tái cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện (đạt 1.957,18 tỷ đồng năm 2015), nâng cao thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 29 triệu đồng/năm và hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp 3,5% - 4%/năm theo định hướng phát triển bền vững của tỉnh Vĩnh Phúc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng học thuyết thổ nhưỡng của V.V. Dokuchaev về quá trình hình thành đất từ 5 yếu tố tự nhiên và quan điểm của V.R. Williams về độ phì nhiêu là thuộc tính cốt lõi của đất đai. Về mặt kinh tế học, đề tài vận dụng lý thuyết địa tô chênh lệch và quan điểm của Các Mác khi xác định đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, không thể thay thế trong nông - lâm nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp khung đánh giá đất đai bền vững của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) nhằm lượng hóa sự cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, an sinh xã hội và bảo vệ hệ sinh thái đất.

Cơ sở pháp lý của luận văn bám sát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, bao gồm Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về thống kê, kiểm kê đất đai; Thông tư số 02/2011/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về phân loại đất nông nghiệp; cùng Nghị quyết số 190/2015/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc về định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa. Các khái niệm học thuật then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Loại hình sử dụng đất (LUT), Giá trị sản xuất (GTSX), Giá trị gia tăng (GTGT), Chi phí trung gian (CPTG), Hiệu quả đồng vốn (HQĐV) và Giá trị ngày công lao động (GTNC).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011 - 2015 thu thập từ Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Thống kê huyện Vĩnh Tường và niên giám thống kê tỉnh Vĩnh Phúc. Nguồn dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp thông qua phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng với quy mô 90 hộ nông dân trực tiếp canh tác và nuôi trồng thủy sản, phân bổ đồng đều tại 3 tiểu vùng sinh thái (30 hộ/tiểu vùng):

• Vùng 1 (Vùng Thượng huyện): Gồm 9 xã trũng thấp như Kim Xá, Yên Bình, Nghĩa Hưng, đặc trưng bởi đất phù sa không được bồi hàng năm, phù hợp với hệ thống 2 vụ lúa và thủy sản.
• Vùng 2 (Vùng Giữa): Gồm 10 xã và 3 thị trấn như Thổ Tang, Tứ Trưng, Tuân Chính, đặc trưng bởi đất vàn cao, phù sa không bồi ít chua, thích hợp đa dạng hóa cây màu.
• Vùng 3 (Vùng Bãi ven sông): Gồm các xã An Tường, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Ninh, đất phù sa sông Hồng màu mỡ được bồi đắp hàng năm, chiếm 42% diện tích đất nông nghiệp của huyện.

Phương pháp phân tích kinh tế vi mô và hạch toán nông hộ kết hợp thống kê mô tả được thực hiện trên phần mềm Microsoft Excel. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác tương quan giữa chi phí đầu vào và giá trị đầu ra của từng loại cây trồng, bóc tách cụ thể giá trị ngày công và định mức phân bón, thuốc bảo vệ thực vật so với quy chuẩn khuyến nông. Toàn bộ quy trình khảo sát thực địa, tổng hợp và xử lý dữ liệu được hoàn thành trong mốc thời gian từ tháng 4/2015 đến tháng 12/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng cho thấy sự chênh lệch rõ rệt về hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất tại 3 tiểu vùng:

• Về hiệu quả kinh tế: Mô hình chuyên nuôi cá ao hồ tại Vùng 3 đạt giá trị gia tăng cao nhất với 335,51 triệu đồng/ha/năm; tiếp đến là loại hình lúa kết hợp cá tại Vùng 1 đạt GTGT 173,20 triệu đồng/ha/năm; loại hình chuyên canh rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày tại Vùng 2 đạt GTGT 120,66 triệu đồng/ha/năm. Loại hình chuyên trồng lúa mang lại hiệu quả kinh tế thấp nhất với giá trị sản xuất tại Vùng 3 chỉ đạt 60,99 triệu đồng/ha/năm, tạo ra khoảng cách chênh lệch giá trị kinh tế lên tới hơn 5,5 lần so với mô hình nuôi cá.
• Về hiệu quả xã hội: Loại hình chuyên màu và cây công nghiệp ngắn ngày tại Vùng 2 có khả năng giải quyết việc làm vượt trội khi thu hút tới 1.820,07 công lao động/ha/năm; mô hình lúa luân canh màu tại Vùng 3 thu hút 987,25 công/ha/năm. Trái lại, mô hình chuyên lúa chỉ sử dụng tối đa 430,43 công/ha/năm tại Vùng 3. Xét theo thu nhập lao động, loại hình chuyên cá tạo ra giá trị ngày công cao nhất đạt 481,14 nghìn đồng/công, gấp hơn 3 lần so với sản xuất lúa thuần túy.
• Về hiệu quả môi trường: Loại hình chuyên cá và mô hình luân canh 2 lúa kết hợp 1 vụ màu duy trì tính bền vững sinh thái tốt nhất nhờ tận dụng dinh dưỡng tự nhiên và giảm thiểu thoái hóa đất. Ngược lại, loại hình chuyên canh màu có tác động môi trường kém nhất do người dân lạm dụng phân bón vô cơ và số lần phun thuốc bảo vệ thực vật trung bình từ 6 đến 8 lần/vụ, vượt đáng kể so với khuyến cáo chuyên môn.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa hiệu quả kinh tế và xã hội xuất phát chủ yếu từ điều kiện địa hình và thổ nhưỡng. Vùng bãi sông Hồng sở hữu 42% diện tích đất phù sa trung tính kiềm yếu rất phì nhiêu, tạo điều kiện thuận lợi cho thâm canh năng suất cao. Tuy nhiên, tình trạng manh mún với trung bình 4 đến 6 thửa ruộng nhỏ lẻ trên mỗi hộ gia đình đã trở thành rào cản lớn nhất đối với việc ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ, làm gia tăng chi phí nhân công và suy giảm năng lực cạnh tranh nông sản.

Khi tổng hợp số liệu vào ma trận đánh giá đa tiêu chí hoặc thể hiện trên biểu đồ phân tán kinh tế - môi trường, bức tranh tổng thể cho thấy các mô hình độc canh truyền thống không còn phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Tương tự như các đánh giá của Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc về suy thoái đất tại châu Á, việc thâm canh rau màu liên tục mà thiếu các biện pháp luân canh cải tạo đất đã làm suy giảm hàm lượng chất hữu cơ tầng mặt. Đặc biệt, việc huyện tồn tại 305,17 ha đất trũng thường xuyên ngập úng chứng minh rằng chuyển đổi sang mô hình lúa - cá hoặc chuyên cá là hướng đi khoa học, vừa khai thác tối đa lợi thế thủy văn vừa bảo vệ hệ sinh thái đất ngập nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến năm 2030, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất:

• Tái cơ cấu quy hoạch không gian sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Tường cùng Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cần chuyển đổi linh hoạt khoảng 1.200 đến 1.500 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình chuyên màu chất lượng cao tại Vùng 2 và mở rộng 300 ha mô hình lúa - cá tại các vùng trũng thấp thuộc Vùng 1. Mục tiêu nâng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất canh tác đạt trên 150 triệu đồng/năm trước năm 2020.
• Đẩy mạnh dồn điền đổi thửa và tích tụ đất đai: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chủ trì phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã triển khai dồn ghép ruộng đất, phấn đấu giảm số thửa canh tác từ 4 - 6 thửa xuống còn 1 - 2 thửa/hộ; nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch lên trên 85% vào năm 2020 nhằm tiết giảm chi phí trung gian cho nông hộ.
• Hiện đại hóa kết cấu hạ tầng nông nghiệp: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình huyện cần tập trung kiên cố hóa hệ thống kênh mương nội đồng, cải tạo trục tiêu úng chính sông Phan dài 37 km nhằm khắc phục triệt để tình trạng ngập úng cho 305,17 ha đất trũng; đồng thời quy hoạch các chợ đầu mối nông sản gắn với đầu mối thương mại thị trấn Thổ Tang để mở rộng thị trường tiêu thụ.
• Ứng dụng khoa học kỹ thuật và kiểm soát an toàn sinh học: Trạm Khuyến nông huyện tăng cường tập huấn chuyển giao quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng dẫn bón phân cân đối và quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Mục tiêu cắt giảm 25% đến 30% lượng thuốc bảo vệ thực vật hóa học và phân bón vô cơ dư thừa trên các diện tích chuyên màu vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phương pháp luận của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý Nhà nước về quy hoạch và đất đai: Cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực chứng phục vụ xây dựng quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng và thẩm định các dự án phát triển nông nghiệp hàng hóa tại địa phương.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên ngành Quản lý đất đai: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp đánh giá đất đai theo 3 trụ cột (kinh tế, xã hội, môi trường) và quy trình điều tra mẫu phân tầng tại khu vực Đồng bằng Bắc Bộ.
• Doanh nghiệp nông nghiệp và hợp tác xã: Giúp các nhà đầu tư nhận diện tiềm năng sinh thái của 3 tiểu vùng tại Vĩnh Tường để xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, bao tiêu nông sản giá trị cao như rau an toàn Thổ Tang hay thủy sản nước ngọt.
• Nông hộ và chủ trang trại canh tác: Cung cấp bức tranh so sánh chi phí - lợi nhuận thực tế, làm căn cứ chuyển đổi diện tích lúa trũng kém hiệu quả sang mô hình lúa - cá hoặc chuyên cá có giá trị gia tăng vượt trội.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn phân chia không gian sản xuất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường thành những tiểu vùng nào? Huyện được phân chia thành 3 tiểu vùng sinh thái: Vùng 1 (Thượng huyện gồm 9 xã vùng trũng, đất phù sa không bồi), Vùng 2 (Vùng Giữa gồm 10 xã và 3 thị trấn đất vàn cao, phù sa ít chua) và Vùng 3 (Vùng Bãi ven sông gồm các xã bãi phù sa sông Hồng màu mỡ được bồi đắp hàng năm).

Vì sao loại hình chuyên lúa có hiệu quả kinh tế thấp nhất trong các mô hình canh tác? Mô hình chuyên lúa chịu chi phí trung gian cao trong khi giá bán nông sản thấp, giá trị sản xuất tại Vùng 3 chỉ đạt 60,99 triệu đồng/ha/năm. Đất đai manh mún và chi phí lao động thủ công chiếm tỷ trọng lớn khiến giá trị gia tăng thực tế của mô hình này bị thu hẹp đáng kể.

Loại hình sử dụng đất nào mang lại giá trị gia tăng kinh tế cao nhất tại địa phương? Mô hình chuyên nuôi cá ao hồ tại Vùng 3 đạt giá trị gia tăng cao nhất với 335,51 triệu đồng/ha/năm, đồng thời tạo ra giá trị ngày công vượt trội 481,14 nghìn đồng/công lao động, gấp nhiều lần so với các loại hình trồng trọt truyền thống.

Hiệu quả môi trường giữa các loại hình sử dụng đất tại Vĩnh Tường có sự khác biệt ra sao? Loại hình chuyên cá và 2 lúa luân canh 1 màu có hiệu quả môi trường tốt nhờ tận dụng tuần hoàn hữu cơ. Trái lại, loại hình chuyên rau màu có nguy cơ gây thoái hóa đất và ô nhiễm môi trường cao nhất do mật độ phun thuốc bảo vệ thực vật từ 6 đến 8 lần/vụ.

Trở ngại lớn nhất đối với việc ứng dụng cơ giới hóa nông nghiệp tại Vĩnh Tường là gì? Trở ngại cốt lõi là tình trạng ruộng đất manh mún, phân tán với trung bình 4 đến 6 thửa ruộng cách xa nhau trên mỗi hộ gia đình, kết hợp với hạ tầng giao thông nội đồng và hệ thống thủy lợi chưa được kiên cố hóa đồng bộ.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện 10.362,67 ha đất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường thông qua phân tích đặc trưng sinh thái của 3 tiểu vùng tự nhiên.
• Dữ liệu định lượng khẳng định tính vượt trội của loại hình chuyên cá (GTGT đạt 335,51 triệu đồng/ha/năm) và mô hình lúa - cá (GTGT đạt 173,20 triệu đồng/ha/năm) so với loại hình chuyên lúa thuần túy (GTSX đạt 60,99 triệu đồng/ha/năm).
• Luận văn chỉ ra tiềm năng giải quyết việc làm của loại hình chuyên màu (1.820,07 công/ha) đi kèm cảnh báo về ô nhiễm môi trường do lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất đồng bộ từ dồn điền đổi thửa, tái cơ cấu không gian cây trồng đến xử lý tiêu úng cho 305,17 ha đất trũng và áp dụng tiêu chuẩn an toàn VietGAP.
• Công trình là nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị, cung cấp luận cứ vững chắc cho công tác quản lý đất đai và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn bền vững.

Quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường cần được triển khai quyết liệt theo lộ trình từ năm 2016 đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nông hộ hãy khai thác ngay những phát hiện từ công trình này để đưa ra các quyết định đầu tư và quy hoạch đất đai chuẩn xác, hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THÙY TRANG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĨNH TƯỜNG, TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Dung NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thùy Trang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Nguyễn Văn Dung đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, các thầy cô trong Khoa quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, Phòng tài nguyên, Phòng nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Phòng thống kê huyện Vĩnh Tường đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thùy Trang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn.

viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Đất và vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp.

Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp trên thế giới. Sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam.

Vấn đề suy thoái đất nông nghiệp. Sơ lược về vấn đề sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp .1 Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp vùng đồng bằng sông hồng và tỉnh Vĩnh Phúc.

Cơ sở khoa học và thực tiễn trong đề xuất sử dụng đất. Quan điểm về nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất. Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc.

23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất nông nghiệp của huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.

Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp sản xuất của huyện Vĩnh Tường. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Vĩnh Tường. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu.

Phương pháp đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất. Phương pháp tổng hợp, xử lý, phân tích số liệu. Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Vĩnh Tường.

Vị trí địa lý. Đặc điểm yếu tố khí hậu, thời tiết. Tài nguyên thiên nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Phân tích thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế. Hiện trạng và các loại hình sản xuất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường. Hiện trạng sử dụng đất huyện Vĩnh Tường. Hiện trạng sản xuất nông nghiệp huyện Vĩnh Tường.

Hiện trạng các loại hình sản xuất nông nghiệp:. Hiệu quả kinh tế các loại cây trồng và các loại hình sử dụng đất. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả về môi trường.

Định hướng sử dụng một số loại hình đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả. 79 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lựa chọn các LUT hiệu quả và có triển vọng. Một số giải pháp chủ yếu.

Kết luận và kiến nghị. 85 Tài liệu tham khảo. 86 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á BVTV Bảo vệ thực vật CNH-HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá CPTG Chi phí trung gian ĐVT Đơn vị tính GNP Tổng sản phẩm quốc dân GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn SDĐ Sử dụng đất SLLT Sản lượng lương thực UBND Uỷ ban nhân dân WTO Tổ chức thương mại thế giới vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp theo giá hiện hành.

Hiện trạng sử dụng đất huyện Vĩnh Tường đến ngày 31/12/2015. Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính giai đoạn 2011 - 2015. Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp theo giá so sánh năm 2010. Hiện trạng hệ thống cây trồng phân theo các vùng.

Hiện trạng sử dụng đất canh tác với các kiểu sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế cây trồng vùng 1 tính trên 1 ha. Hiệu quả kinh tế cây trồng vùng 2 tính trên 1 ha. Hiệu quả kinh tế cây trồng vùng 3 tính trên 1 ha.

Hiệu quả các loại hình sử dụng đất vùng 1 tính trên 1 ha. Hiệu quả các loại hình sử dụng đất vùng 2 tính trên 1 ha. Hiệu quả các loại hình sử dụng đất vùng 3 tính trên 1 ha. Tổng hợp hiệu quả kinh tế theo các vùng tính trên 1 ha.

Mức đầu tư lao động và thu nhâp bình quân trên ngày công lao động của các kiểu sử dụng đất vùng 1 tính trên 1 ha. Mức đầu tư lao động và thu nhâp bình quân trên ngày công lao động của các kiểu sử dụng đất vùng 2 tính trên 1 ha. Mức đầu tư lao động và thu nhâp bình quân trên ngày công lao động của các kiểu sử dụng đất vùng 3 tính trên 1 ha. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng NN&PTNN vùng 1.

So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng NN&PTNN vùng 2. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng NN&PTNN vùng 3. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho một số cây trồng vùng I huyện Vĩnh Tường. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho một số cây trồng vùng II huyện Vĩnh Tường.

Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho một số cây trồng vùng III huyện Vĩnh Tường. 79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thùy Trang Tên Luận văn: “Đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60:85.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc; - Định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu từ nguồn tài liệu sơ cấp được thu thập bằng phương pháp điều tra bổ sung thực địa. Phương pháp đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất dựa vào các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường.

Phương pháp tổng hợp, xử lý, phân tích số liệu : Các số liệu, tài liệu thu thập được tiến hành tổng hợp theo các loại hình sử dụng đất. Các số liệu thống kê được xử lý bằng phần mềm máy tính (Excell…). Kết quả chính và kết luận 1. Vĩnh Tường là huyện đồng bằng nằm phía Tây Nam của tỉnh Vĩnh Phúc có tổng diện tích tự nhiên 14.400,30 ha, trong đó đất nông nghiệp 10.795 hộ gia đình trong đó có 40.660 hộ tham gia sản xuất nông nghiệp, chiếm 80,04%.

Do đất đai manh mún, phân tán và ở nhiều nơi cách xa nhau đã làm cho nông hộ khó áp dụng phương pháp cơ giới hoá, tốn công lao động. Hệ thống thuỷ lợi còn thiếu đồng bộ, xuống cấp nên chưa đáp ứng chủ động tưới tiêu cho cây trồng. Sản xuất không tập trung, sản phẩm không mang tính hàng hoá và sức cạnh tranh trên thị trường yếu. Kết quả đánh giá hiệu quả các LUT của huyện Vĩnh Tường cho thấy: Về hiệu quả kinh tế: Các LUT cho hiệu quả kinh tế cao bao gồm: LUT chuyên cá ao hồ (GTGT 335,51 triệu đồng/ha/năm tại vùng 3); LUT lúa – cá (GTGT 173,20 triệu đồng/ha/năm tại vùng 1); LUT chuyên màu – CCNNN (GTGT đạt 120,66 triệu đồng/ha/năm tại vùng 2).

LUT cho hiệu quả kinh tế thấp nhất là LUT chuyên lúa (GTSX 60,99 triệu đồng/ha/năm tại vùng 3). viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Về hiệu quả xã hội: Các LUT thu hút nhiều công lao động bao gồm: LUT chuyên màu – CCNNN (Giá trị cao nhất là 1.