Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Huyện Bắc Hà, Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ VNUA đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, cung cấp thông tin hữu ích cho nghiên cứu.

• Tác giả: Nguyễn Đức Hoàng
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Hữu Thành
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. TÌNH HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 5.1.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Bắc Hà

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Bắc Hà, Lào Cai là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Huyện Bắc Hà có diện tích đất nông nghiệp lớn, nhưng việc sử dụng đất vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu. Nghiên cứu này nhằm xác định các loại hình sử dụng đất và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Bắc Hà

Huyện Bắc Hà có tổng diện tích tự nhiên 68.331,67 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp chiếm 69,21%. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến phương pháp canh tác còn hạn chế.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Việc này còn giúp người dân nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của đất đai trong sản xuất nông nghiệp.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Mặc dù Bắc Hà có nhiều lợi thế về đất đai, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp. Các vấn đề như ô nhiễm đất, thoái hóa đất và áp lực từ phát triển đô thị đang ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất.

2.1. Các Vấn Đề Ô Nhiễm Đất

Ô nhiễm đất do việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón không hợp lý đang gia tăng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đất mà còn đến sức khỏe của người dân và môi trường xung quanh.

2.2. Thoái Hóa Đất Nông Nghiệp

Thoái hóa đất nông nghiệp là một trong những thách thức lớn nhất. Việc khai thác quá mức và không bền vững đã dẫn đến sự suy giảm chất lượng đất, làm giảm năng suất cây trồng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

3.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Hiệu quả kinh tế được đánh giá dựa trên năng suất và lợi nhuận từ các loại hình sử dụng đất khác nhau. Các loại hình như cây ăn quả và cây dược liệu cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình truyền thống.

3.2. Hiệu Quả Xã Hội Và Môi Trường

Đánh giá hiệu quả xã hội liên quan đến việc tạo ra việc làm và cải thiện đời sống cho người dân. Hiệu quả môi trường đánh giá khả năng bảo vệ và cải tạo đất, cũng như tác động đến hệ sinh thái.

IV. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Bắc Hà, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng công nghệ mới là rất cần thiết.

4.1. Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Chuyển đổi từ các loại cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như cây ăn quả và cây dược liệu sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

4.2. Áp Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp như hệ thống tưới tiêu thông minh và giống cây trồng chất lượng cao sẽ giúp tăng năng suất và giảm thiểu ô nhiễm.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy các loại hình sử dụng đất tại Bắc Hà có hiệu quả kinh tế khác nhau. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong tương lai.

5.1. Hiệu Quả Kinh Tế Từ Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình như cây ăn quả và cây dược liệu cho thấy hiệu quả kinh tế cao nhất, trong khi các loại hình truyền thống như lúa vẫn chưa phát huy hết tiềm năng.

5.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Vào Thực Tiễn

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất đã được thử nghiệm và cho thấy kết quả tích cực, giúp cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Bắc Hà là một nhiệm vụ quan trọng để phát triển bền vững. Tương lai cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp đánh giá để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho tương lai.

6.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các loại hình sử dụng đất và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Bắc Hà.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai sở hữu tổng diện tích tự nhiên 68.331,67 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn với 69,21% diện tích toàn huyện. Mặc dù nông nghiệp đóng vai trò trụ cột sinh kế cho 54.747 người dân địa phương, hiệu quả sử dụng đất tại đây vẫn đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng. Thu nhập bình quân đầu người chỉ đạt khoảng 4,37 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo lên tới 43,08% và có tới 19 trên 21 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó, giá trị sản xuất nông nghiệp và thủy sản trên 1 ha đất canh tác mới chỉ đạt khoảng 32 triệu đồng, phản ánh sự lãng phí tiềm năng đất đai và phương thức canh tác truyền thống còn phân tán.

Trước sức ép biến đổi khí hậu, địa hình đồi núi dốc hiểm trở và tập quán canh tác lạc hậu, việc đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là yêu cầu mang tính cấp thiết. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý đất đai của tác giả Nguyễn Đức Hoàng được thực hiện nhằm nhận diện, phân loại và đo lường hiệu quả các loại hình sử dụng đất trên địa bàn huyện Bắc Hà trong giai đoạn 2015–2016. Nghiên cứu đi sâu phân tích 3 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp đặc thù để xác lập cơ sở khoa học cho công tác chuyển dịch cơ cấu cây trồng. Về mặt thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ định lượng giúp địa phương tái cấu trúc sản xuất nông nghiệp, hướng đến mục tiêu nâng giá trị canh tác vượt mức 50 triệu đồng/ha, tạo thêm sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số và bảo vệ an toàn sinh thái vùng đất dốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa Khung đánh giá đất đai của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1976) và Lý thuyết Nông nghiệp bền vững của Bill Mollison và David Holmgren. Hiệu quả sử dụng đất được xem xét đồng thời qua ba trụ cột thống nhất: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Mô hình nghiên cứu vận dụng các khái niệm then chốt như Loại hình sử dụng đất (LUT), Kiểu sử dụng đất, Giá trị sản xuất (GTSX), Thu nhập hỗn hợp (MI) và Hiệu quả đồng vốn (HQĐV). Theo quan điểm canh tác đất dốc bền vững của các nhà khoa học nông nghiệp Việt Nam, sử dụng đất hợp lý phải duy trì sản lượng lâu dài, hạn chế rủi ro xói mòn, bảo đảm độ che phủ sinh thái tối thiểu trên 35% và duy trì độ phì nhiêu tự nhiên của đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn số liệu thứ cấp thu thập tại các cơ quan quản lý nhà nước huyện Bắc Hà (Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê) và số liệu sơ cấp điều tra thực địa năm 2015. Tác giả tiến hành điều tra 90 nông hộ bằng phiếu câu hỏi thiết kế sẵn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên có định hướng. Cỡ mẫu 90 hộ được phân bổ đều tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái của huyện: xã Hoàng Thu Phố (đại diện vùng thượng huyện, độ cao trên 1.800 m, khí hậu ôn đới), xã Thải Giàng Phố (đại diện vùng trung huyện, độ cao từ 900 m đến 1.200 m, khí hậu á nhiệt đới) và xã Bảo Nhai (đại diện vùng hạ huyện, độ cao dưới 900 m, khí hậu nhiệt đới).

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất đa tiêu chí được lựa chọn vì tính khoa học, phản ánh đa chiều bản chất kinh tế sinh thái vùng cao. Hệ thống đánh giá gồm 8 chỉ tiêu định lượng (3 chỉ tiêu kinh tế, 2 chỉ tiêu xã hội, 3 chỉ tiêu môi trường) với tổng điểm tối đa là 24 điểm. Mỗi chỉ tiêu được phân thành 3 cấp: Cao (3 điểm), Trung bình (2 điểm) và Thấp (1 điểm). Tổng điểm từ 18–24 điểm đạt mức hiệu quả cao, từ 12 đến dưới 18 điểm đạt mức trung bình và dưới 12 điểm là mức thấp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quỹ đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà được xác định gồm 6 loại hình sử dụng đất chính: LUT 2 lúa, LUT 2 lúa - 1 màu, LUT lúa - màu, LUT chuyên màu, LUT cây ăn quả và LUT cây dược liệu. Kết quả phân tích định lượng làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

• Hiệu quả kinh tế vượt trội của cây ăn quả: LUT cây ăn quả (chủ lực là mận Tam Hoa với gần 1.200 ha và cây lê) đạt hiệu quả kinh tế cao nhất tại cả 3 tiểu vùng. Tiếp theo là LUT 2 lúa - 1 màu và LUT cây dược liệu. Ngược lại, LUT chuyên màu (ngô, khoai nương) có giá trị sản xuất và thu nhập hỗn hợp thấp nhất, thường dưới mức 40 triệu đồng/ha/năm.
• Khả năng giải quyết việc làm vượt trội của mô hình tăng vụ: LUT 2 lúa - 1 màu thu hút lao động cao nhất với mức trên 600 công lao động/ha/năm, giải quyết tốt việc làm trong thời gian nông nhàn. Ngược lại, LUT cây dược liệu cần ít công lao động nhưng đạt giá trị ngày công cao nhất, vượt mức 60.000 đồng/công.
• Hiệu quả đồng vốn cao ở nhóm cây hàng hóa: Mô hình cây ăn quả và cây dược liệu có hệ số HQĐV đạt từ 1,5 đến trên 2,0 lần, cao hơn khoảng 40% đến 50% so với các mô hình chuyên lương thực truyền thống.
• Thực trạng môi trường và độ che phủ đất: Tỷ lệ che phủ bề mặt của LUT cây ăn quả đạt trên 70%, giúp chống xói mòn tốt. Tuy nhiên, mức độ sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật tại các hộ điều tra vẫn còn tùy tiện, chưa tuân thủ quy trình kỹ thuật khuyến cáo của ngành nông nghiệp.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất phản ánh rõ nét đặc điểm địa hình và khí hậu của 3 tiểu vùng. Vùng thượng huyện và trung huyện có khí hậu mát mẻ quanh năm, tạo lợi thế tuyệt đối cho mận Tam Hoa, lê Tai Nung và các loại dược liệu ôn đới như đương quy, atiso. Khi so sánh với các nghiên cứu canh tác đất dốc tại vùng trung du miền núi phía Bắc, việc duy trì hệ thống độc canh 1 vụ lúa hoặc chuyên màu trên đất dốc không còn mang lại hiệu quả kinh tế.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy sự cần thiết của việc trực quan hóa kết quả qua biểu đồ so sánh cơ cấu thu nhập và bảng ma trận tổng hợp 24 điểm hiệu quả. Việc chuyển dịch từ đất lúa một vụ kém hiệu quả sang mô hình 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ rau màu vụ đông, cùng việc nhân rộng các vùng chuyên canh cây ăn quả, là giải pháp then chốt để khai thác triệt để 33,29% độ che phủ rừng và tiềm năng thổ nhưỡng của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Bắc Hà, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược thực hiện trong giai đoạn 2016–2020:

• Tái cơ cấu cây trồng và tăng vụ canh tác: Ủy ban nhân dân huyện Bắc Hà chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn nông dân chuyển đổi ít nhất 30% diện tích lúa độc canh sang mô hình 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ rau màu vụ đông trên tổng số 2.290 ha đất lúa có chủ động nguồn nước; hoàn thành trong giai đoạn 2016–2018.
• Mở rộng vùng chuyên canh cây đặc sản và dược liệu: Ủy ban nhân dân các xã vùng trung và thượng huyện phối hợp các hợp tác xã mở rộng diện tích mận Tam Hoa đạt trên 1.200 ha, thâm canh 655 ha chè Tuyết Shan và phát triển 50–100 ha cây dược liệu (đương quy, atiso, đan sâm) theo chuỗi liên kết giá trị trước năm 2020.
• Đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật nông thôn: Ủy ban nhân dân huyện Bắc Hà tranh thủ nguồn vốn đầu tư công nâng cấp 162 km đường liên xã, 524 km đường liên thôn và kiên cố hóa hệ thống kênh mương tưới tiêu, phấn đấu bảo đảm nước tưới chủ động cho trên 80% diện tích đất sản xuất nông nghiệp tập trung đến năm 2020.
• Đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và bảo vệ đất: Trạm Khuyến nông huyện tổ chức tập huấn kỹ thuật canh tác bền vững trên đất dốc (mô hình SALT), hướng dẫn 100% nông hộ bón phân hữu cơ cân đối N-P-K và ưu tiên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học nhằm duy trì độ che phủ đất trên 70% trong suốt chu kỳ canh tác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc, là tài liệu tham khảo đắc lực cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Cán bộ quản lý quy hoạch đất đai và nông nghiệp: Các chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có thể sử dụng khung đánh giá 24 điểm và số liệu phân vùng sinh thái để lập quy hoạch sử dụng đất, phân bổ chỉ tiêu cây trồng hàng năm.
• Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học: Người nghiên cứu trong lĩnh vực Quản lý đất đai, Nông học và Kinh tế nông nghiệp có thể kế thừa phương pháp phân tích 3 tiểu vùng, bộ công cụ khảo sát 90 hộ nông dân để triển khai các đề tài nghiên cứu tương tự trên vùng đất dốc Tây Bắc.
• Doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Các nhà đầu tư dự án nông nghiệp sạch có thể tra cứu số liệu thực nghiệm về chi phí, doanh thu của cây ăn quả và dược liệu để xây dựng phương án kinh doanh, thiết lập chuỗi liên kết bao tiêu nông sản tại địa phương.
• Chính quyền cơ sở và cán bộ khuyến nông: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và cán bộ khuyến nông cơ sở có thể áp dụng các mô hình luân canh 2 lúa - 1 màu để tuyên truyền, vận động nông dân thay đổi tập quán canh tác, nâng cao hiệu quả ngày công lao động.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao luận văn phân chia huyện Bắc Hà thành 3 tiểu vùng để đánh giá đất đai? Huyện Bắc Hà có địa hình chia cắt mạnh, độ cao biến thiên từ dưới 900 m đến trên 1.800 m so với mực nước biển, tạo nên 3 vành đai khí hậu gồm nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn đới. Phân chia 3 tiểu vùng giúp đánh giá chính xác mức độ thích nghi sinh thái và hiệu quả kinh tế của từng loại cây trồng theo từng độ cao địa hình.
• Cỡ mẫu 90 hộ điều tra có bảo đảm độ tin cậy khoa học không? Cỡ mẫu 90 hộ được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên có định hướng tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái (Hoàng Thu Phố, Thải Giàng Phố, Bảo Nhai). Mẫu khảo sát phản ánh đầy đủ 6 loại hình sử dụng đất chính, bảo đảm tính đại diện thống kê và độ tin cậy cho các phân tích kinh tế lượng.
• Loại hình sử dụng đất nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất tại Bắc Hà? LUT cây ăn quả (chủ lực là mận Tam Hoa và lê) cho giá trị sản xuất và thu nhập hỗn hợp cao nhất ở cả 3 tiểu vùng nghiên cứu. Mô hình này đạt hệ số hiệu quả đồng vốn từ 1,5 đến 2,0 lần, cao hơn khoảng 40% đến 50% so với trồng trọt hoa màu truyền thống.
• Thách thức lớn nhất đối với hiệu quả môi trường trong sử dụng đất tại Bắc Hà là gì? Tập quán sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật của người dân còn tùy tiện, chưa tuân thủ quy trình kỹ thuật. Cùng với độ dốc địa hình phổ biến từ 24 đến 28 độ, đất dễ bị xói mòn và suy giảm độ phì nếu không duy trì thảm phủ thực vật trên 70%.
• Luận văn đưa ra giải pháp nào để cải thiện sinh kế cho 43,08% hộ nghèo? Luận văn đề xuất chuyển đổi diện tích lúa độc canh sang mô hình 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ rau màu vụ đông để tận dụng lao động nông nhàn, đồng thời chuyển đổi đất nương rẫy bạc màu sang trồng mận Tam Hoa và cây dược liệu có giá trị kinh tế cao.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện hiện trạng quản lý và khai thác trên 68.331,67 ha đất tự nhiên của huyện Bắc Hà, làm rõ vai trò trụ cột của 69,21% diện tích đất nông nghiệp đối với nền kinh tế địa phương.
• Thiết lập thành công hệ thống đánh giá tổng hợp 24 điểm dựa trên 8 chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường cho 6 loại hình sử dụng đất chính.
• Khẳng định tính ưu việt vượt trội về giá trị kinh tế của cây ăn quả ôn đới và khả năng giải quyết việc làm của mô hình luân canh 2 lúa - 1 màu so với độc canh nương rẫy.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn liền với đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi và kỹ thuật canh tác đất dốc theo lộ trình giai đoạn 2016–2020.
• Cung cấp nguồn tư liệu học thuật và căn cứ thực tiễn tin cậy phục vụ công tác quy hoạch sử dụng đất bền vững tại tỉnh Lào Cai.

Các nhà quản lý, chuyên gia quy hoạch và doanh nghiệp quan tâm đến phát triển nông nghiệp bền vững vùng cao hãy kết nối và ứng dụng ngay các kết quả nghiên cứu của luận văn vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐỨC HOÀNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤTNÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BẮC HÀ, TỈNH LÀO CAI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học : GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Hoàng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo GS. Nguyễn Hữu Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Uỷ ban nhân dân huyện Bắc Hà, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Bắc Hà và Uỷ ban nhân dân các xã đã tạo điều kiện về thời gian và cung cấp số liệu cho đề tài này.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Hoàng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và việt nam.

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp của việt nam. Hiệu quả sử dụng đất. Khái quát về hiệu quả sử dụng đất.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Nông nghiệp bền vững và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp bền vững trên thế giới. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp bền vững ở việt nam. Các nghiên cứu về hướng sử dụng đất có hiệu quả. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung nghiên cứu.

Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện bắc hà. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất của huyện. Đề xuất một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp triển vọng.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm điều tra. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu. Phương pháp tổng hợp và phân tích và xử lý số liệu.

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện. Điều kiện tự nhiên.

Thực trạng môi trường. Điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Bắc Hà. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp.

Các loại hình sử dụng đất chính. Mô tả các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất của huyện. Hiệu quả kinh tế.

Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường. Đề xuất một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp triển vọng. Nguyên tắc lựa chọn LUT có triển vọng.

Tiêu chuẩn để lựa chọn các LUT có triển vọng. Đề xuất các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có triển vọng. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị.

82 Tài liệu tham khảo. 83 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV : Bảo vệ thực vật CK : Cùng kỳ CLĐ : Công lao động CN - TTCN : Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp CPTG : Chi phí trung gian GTGT : Giá trị gia tăng GTNC : Giá trị ngày công GTSX : Giá trị sản xuất HQĐV : Hiệu quả đồng vốn LĐ : Lao động LM : Lúa màu LUT : Loại sử dụng đất LX : Lúa xuân STT : Số thứ tự TB : Trung bình TNHH : Thu nhập hỗn hợp UBND : Ủy ban nhân dân v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội.

Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Tổng hợp hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2015 huyện Bắc Hà. Hiện trạng các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà năm 2015.

Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3. Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà.

Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1 huyện Bắc Hà. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2 huyện Bắc Hà. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3 huyện Bắc Hà. Tổng hợp hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất huyện Bắc Hà.

So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 1. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 2. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 3. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 1.

Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 2. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 3. Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 1. Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 2.

Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 3. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các LUT trên địa bàn huyện Bắc Hà. Tổng hợp hiệu quả của các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà. 75 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4.

LUT chuyên lúa tại xã Thải Giàng Phố. Ruộng trồng khoai lang xã Hoàng Thu Phố. Ruộng trồng ngô xã Thải Giàng Phố. LUT cây ăn quả xã Bảo Nhai.

LUT cây dược liệu quả xã Hoàng Thu Phố .48 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên: Nguyễn Đức Hoàng Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã ngành: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định được các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm điều tra: Chọn điểm nghiên cứu đại diện cho sản xuất nông nghiệp của huyện.

Trên cơ sở địa hình, đặc điểm của đất đai,điều kiện khí hậu, thực trạng phân bố cây trồng và tập quán canh tác, huyện Bắc Hà chia làm 3 tiểu vùng. - Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu: + Số liệu thứ cấp: Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các tài liệu, báo cáo liên quan đến chính sách đất đai, tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp ở địa phương. + Số liệu sơ cấp: Thu thập bằng phương pháp điều tra nông hộ theo phiếu có sẵn. Điều tra 90 phiếu.

- Phương pháp tổng hợp và phân tích và xử lý số liệu: Các số liệu, tài liệu thu thập được sau khi được phân tích, được tiến hành tổng hợp, phân tổ thành nhiều loại khác nhau sau đó mới tiến hành phân tích, so sánh, đánh giá. - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất + Hiệu quả kinh tế. + Hiệu quả xã hội. + Đánh giá hiệu quả môi trường.

Kết quả chính và kết luận Đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà bao gồm các loại hình sử dụng đất: LUT 2 lúa, LUT 2 lúa - 1 màu, LUT lúa - màu, LUT chuyên màu, LUT cây ăn quả và LUT cây dược liệu. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của các LUT như sau: - Hiệu quả kinh tế: LUT cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao nhất đối với 3 vùng nghiên cứu là LUT cây ăn quả. Tiếp đó lần lượt là các LUT: LUT cây ăn quả, LUT 2 màu - 1 lúa, LUT 2 lúa và LUT 1 màu - 1 lúa. LUT chuyên màu cho hiệu quả kinh tế thấp nhất.