Đánh Giá Hiệu Quả Của Vacxin RTD PRRS-1 Trên Đàn Lợn Nuôi Tại Tỉnh Hà Tĩnh

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiệu quả vacxin RTD PRRS 1 trên đàn lợn tại Hà Tĩnh, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Cao Đức Thuận
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Hồng Ngân
• Trường học: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Của Việc Sử Dụng Vacxin RTD PRRS-1 Trên Đàn Lợn Nuôi Tại Tỉnh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
• 8. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PRRS
• 9.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới về PRRS
• 9.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước về PRRS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Sử Dụng Vacxin RTD PRRS 1

Vacxin RTD PRRS-1 đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi trong việc phòng bệnh PRRS ở lợn. Tại Hà Tĩnh, việc sử dụng vacxin này đã cho thấy những kết quả khả quan trong việc nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả của vacxin RTD PRRS-1 trong việc phòng ngừa bệnh PRRS, một trong những bệnh dịch nguy hiểm nhất đối với ngành chăn nuôi lợn.

1.1. Tình Hình Dịch Bệnh PRRS Tại Hà Tĩnh

Tình hình dịch bệnh PRRS tại Hà Tĩnh đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi. Các trại lợn thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ lây lan dịch bệnh, gây thiệt hại lớn về kinh tế.

1.2. Lợi Ích Của Vacxin RTD PRRS 1

Vacxin RTD PRRS-1 không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn mà còn giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết ở lợn con. Việc tiêm vacxin này đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện tình hình sức khỏe của đàn lợn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Phòng Bệnh PRRS

Mặc dù vacxin RTD PRRS-1 đã được áp dụng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc phòng bệnh PRRS. Các yếu tố như ý thức của người chăn nuôi, điều kiện chăn nuôi và sự lây lan của virus vẫn là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Ý Thức Của Người Chăn Nuôi

Nhiều người chăn nuôi vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc tiêm vacxin và các biện pháp phòng bệnh. Điều này dẫn đến tình trạng dịch bệnh vẫn tiếp tục bùng phát.

2.2. Điều Kiện Chăn Nuôi Không Đảm Bảo

Nhiều trang trại chăn nuôi vẫn chưa tuân thủ các quy định về an toàn sinh học, tạo điều kiện cho virus PRRS lây lan. Việc cải thiện điều kiện chăn nuôi là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hiệu Quả Vacxin RTD PRRS 1

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp khoa học để đánh giá hiệu quả của vacxin RTD PRRS-1. Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển và tình hình dịch bệnh của lợn con sẽ được theo dõi và phân tích.

3.1. Phương Pháp Theo Dõi Kháng Thể

Sử dụng phương pháp ELISA để xác định hàm lượng kháng thể của lợn sau khi tiêm vacxin. Kết quả sẽ cho thấy mức độ hiệu quả của vacxin trong việc tạo ra kháng thể.

3.2. Theo Dõi Tình Hình Sinh Sản

Theo dõi tình hình sinh sản của lợn nái ở hai lô thí nghiệm và đối chứng. Kết quả sẽ giúp đánh giá khả năng sinh sản và sức khỏe của lợn nái sau khi tiêm vacxin.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Vacxin RTD PRRS 1

Kết quả nghiên cứu cho thấy vacxin RTD PRRS-1 có hiệu quả cao trong việc phòng bệnh PRRS. Tỷ lệ sống sót và khối lượng lợn con sinh ra từ lợn nái tiêm vacxin cao hơn rõ rệt so với lô đối chứng.

4.1. Kết Quả Xét Nghiệm Kháng Thể

Hàm lượng kháng thể của lợn nái ở lô thí nghiệm đạt mức cao và đồng đều, trong khi đó, lô đối chứng không có sự đồng đều giữa các cá thể.

4.2. Tình Hình Sinh Sản Của Lợn NáI

Khả năng sinh sản của lợn nái ở lô thí nghiệm cao hơn lô đối chứng, cho thấy vacxin đã góp phần cải thiện sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn.

V. Kết Luận Về Hiệu Quả Vacxin RTD PRRS 1

Việc sử dụng vacxin RTD PRRS-1 đã cho kết quả tốt trong việc phòng bệnh PRRS tại Hà Tĩnh. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng vacxin trong chăn nuôi lợn, giúp giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh.

5.1. Tương Lai Của Việc Sử Dụng Vacxin

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các loại vacxin mới, đồng thời nâng cao ý thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc tiêm vacxin.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Phòng Bệnh

Đề xuất các giải pháp phòng bệnh hiệu quả, bao gồm cải thiện điều kiện chăn nuôi và tăng cường công tác tuyên truyền về phòng bệnh cho người chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong nền nông nghiệp khi cung cấp tới 40% tổng sản lượng thịt cho thị trường thực phẩm. Tuy nhiên, sự xuất hiện của dịch bệnh tai xanh (Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn - PRRS) đã trở thành mối hiểm họa nghiêm trọng, gây suy giảm miễn dịch và thiệt hại kinh tế nặng nề. Trên thế giới, dịch PRRS khiến ngành chăn nuôi tại Mỹ tổn thất ước tính khoảng 560 triệu USD mỗi năm. Tại Việt Nam, kể từ khi bùng phát mạnh vào năm 2007, dịch bệnh đã buộc ngành thú y phải tiêu hủy hơn 40.000 con lợn năm 2007, gần 300.000 con năm 2008 và đỉnh điểm lên tới 400.000 con vào năm 2010.

Tại tỉnh Hà Tĩnh, tốc độ tăng trưởng đàn lợn diễn ra nhanh chóng về quy mô nhưng trình độ quản lý và ý thức an toàn sinh học còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc dịch tai xanh thường xuyên tái bùng phát. Trong khi các loại vacxin nhập ngoại có giá thành cao dao động từ 50.000 đến 70.000 đồng mỗi liều làm tăng chi phí chăn nuôi, việc tìm kiếm giải pháp vacxin trong nước đạt chuẩn là yêu cầu cấp thiết. Đề tài hướng tới mục tiêu cụ thể là bước đầu đánh giá hiệu quả lâm sàng, khả năng sinh kháng thể và các chỉ tiêu sinh sản, sinh trưởng khi sử dụng vacxin nhược độc đông khô RTD PRRS-1 trên đàn lợn nuôi tại Hà Tĩnh. Nghiên cứu được thực hiện từ ngày 01/05/2016 đến ngày 31/12/2016 tại trang trại quy mô 50 nái thuộc huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh và phòng thí nghiệm RTD. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hiện thực hóa chủ trương nội địa hóa vacxin, hạ giá thành phòng bệnh xuống khoảng 25.000 đồng mỗi liều, bảo vệ sức khỏe đàn giống và giảm thiểu tỷ lệ chết ở lợn con.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở virus học và miễn dịch học thú y đối với virus PRRS (PRRSV), loài virus thuộc giống Arterivirus, họ Arteriviridae, bộ Nidovirales. Virus có hệ gen là ARN sợi đơn dương kích thước 15 đến 15,5 Kb với ít nhất 8 khung đọc mở (ORF 1a, 1b và ORF 2-7) mã hóa cho 20 loại protein chức năng. Hạt virion có cấu trúc hình cầu đối xứng 20 mặt với đường kính từ 45 đến 55 nm. Độc lực của chủng virus được quyết định bởi glycoprotein 5 (ORF5) và protein không cấu trúc Nsp2, trong đó các chủng PRRSV độc lực cao tại Việt Nam và Trung Quốc có đặc điểm đứt đoạn 30 axit amin tại vị trí 481 và 532-560 của Nsp2. Về mặt sinh lý bệnh, PRRSV có tính hướng đặc hiệu tấn công trực tiếp vào tế bào đại thực bào phế nang phổi (PAM), làm phá hủy hàng rào miễn dịch tự nhiên và tạo điều kiện cho các vi khuẩn bội nhiễm nguy hiểm như Streptococcus suis type 2 hay Mycoplasma hyopneumoniae xâm nhập. Virus dễ bị tiêu diệt ở nhiệt độ cao (bị bất hoạt ở 56 độ C sau 45 phút) và ổn định trong môi trường pH từ 6,5 đến 7,5. Quá trình đáp ứng miễn dịch dịch thể của lợn sản sinh kháng thể IgM sau 7 ngày, IgG sau 14 ngày và kháng thể trung hòa xuất hiện sau 4 đến 5 tuần, duy trì kéo dài khoảng 1 năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm so sánh ngẫu nhiên có đối chứng trên tổng cỡ mẫu 20 lợn nái mang thai có ngày đẻ dự kiến trùng nhau, được chia thành 2 đợt thí nghiệm tại trang trại hộ ông Đặng Hữu Hòa, huyện Cẩm Xuyên. Mỗi đợt gồm 10 con: 5 con thuộc lô thí nghiệm được tiêm 2 mũi vacxin RTD PRRS-1 (mũi 1 tiêm lúc 8 tuần trước khi đẻ, mũi 2 nhắc lại sau 1 tháng với liều 2 ml mỗi con) và 5 con thuộc lô đối chứng không tiêm phòng. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích dựa trên sự đồng đều về thể trạng, lứa đẻ và thời gian mang thai nhằm loại bỏ các yếu tố gây nhiễu do điều kiện ngoại cảnh.

Phương pháp xét nghiệm miễn dịch gắn enzyme (ELISA) gián tiếp bằng bộ kit của hãng IDEXX được lựa chọn để định lượng hiệu giá kháng thể kháng PRRSV từ mẫu huyết thanh lấy tại tĩnh mạch cổ ở ngày thứ 21 và ngày thứ 35 sau tiêm mũi 1, đo mật độ quang ở bước sóng 450 nm để tính tỷ lệ mẫu trên dương tính (S/P) với ngưỡng bảo hộ dương tính khi S/P lớn hơn hoặc bằng 0,4. Chỉ tiêu lâm sàng và thân nhiệt được theo dõi hàng ngày qua nhiệt kế điện tử đo trực tràng liên tục 7 ngày trước tiêm và 42 ngày sau tiêm vào 7-8 giờ sáng (đo 5 lần mỗi cá thể lấy trung bình). Các chỉ tiêu sinh sản, tỷ lệ lợn sơ sinh sống, tỷ lệ chết, loại thải, trọng lượng sơ sinh và cai sữa lúc 21 ngày tuổi được ghi chép và xử lý thống kê bằng phần mềm MS Excel 2010 và Minitab 16.0 với kiểm định so sánh mức ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về phản ứng lâm sàng và biến động thân nhiệt, 100% lợn nái ở lô thí nghiệm xuất hiện phản ứng sốt nhẹ sau tiêm, trong đó có 20% cá thể giảm ăn nhẹ và 10% có triệu chứng táo bón tạm thời. Thân nhiệt lợn thí nghiệm tăng rõ rệt từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 6 sau mũi tiêm 1 (đạt đỉnh 40,30 ± 0,30 độ C ở ngày thứ 4) và tăng lại từ ngày thứ 22 đến ngày 26 sau mũi tiêm 2 (đạt đỉnh 40,65 ± 0,18 độ C ở ngày 24), sau đó nhanh chóng hồi phục về mức sinh lý bình thường (38,57 ± 0,29 độ C), khác biệt có ý nghĩa thống kê so với lô đối chứng duy trì ổn định ở mức 38,24 đến 38,97 độ C (p < 0,05).

Thứ hai, về động thái kháng thể ELISA, trước khi tiêm vacxin, hiệu giá kháng thể ở cả hai lô dao động phân tán và không đồng đều do nhiễm virus tự nhiên (đợt 1 có 4 cá thể âm tính, 6 dương tính; đợt 2 có 3 âm tính, 7 dương tính với chỉ số S/P biến thiên từ 0,07 đến 1,98). Tuy nhiên, sau khi tiêm đủ 2 mũi vacxin, tại ngày thứ 35, 100% lợn lô thí nghiệm đạt mức kháng thể dương tính rất cao và đồng đều (chỉ số S/P trung bình đạt 1,258 ± 0,108 ở đợt 1 và 1,512 ± 0,202 ở đợt 2). Trong khi đó, lô đối chứng tuy có kháng thể do phơi nhiễm môi trường nhưng độ phân tán rất lớn (S/P trung bình 1,158 ± 0,880 ở đợt 1) và vẫn tồn tại cá thể âm tính với S/P chỉ đạt 0,10 đến 0,30.

Thứ ba, về năng suất sinh sản và tỷ lệ nuôi sống của đàn con, tổng hợp qua 2 đợt thí nghiệm, 10 lợn nái lô thí nghiệm sinh ra 127 lợn con với 124 con sống khỏe mạnh, đạt tỷ lệ sống 97,64% và tỷ lệ chết, loại thải chỉ chiếm 2,36%. Ngược lại, lô đối chứng sinh ra 121 lợn con nhưng chỉ có 105 con sống, tỷ lệ chết và loại thải lên tới 13,22% (chênh lệch 10,86% với p = 0,001). Thời gian động dục trở lại sau cai sữa của nái thí nghiệm đạt 6,6 ngày, ngắn hơn đáng kể so với 9,3 ngày của lô đối chứng. Lợn con sinh ra từ nái tiêm phòng có trọng lượng sơ sinh và cai sữa cao hơn, tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy và viêm đường hô hấp giảm rõ rệt.

Thảo luận kết quả

Hiện tượng tăng thân nhiệt từ 40,30 đến 40,65 độ C kèm theo giảm ăn nhẹ ở lô thí nghiệm là phản ứng sinh lý miễn dịch bình thường. Khi kháng nguyên nhược độc đông khô RTD PRRS-1 xâm nhập, các đại thực bào được huy động để xử lý kháng nguyên, đồng thời giải phóng các chất gây sốt nội sinh như Interleukin-1 (IL-1) và Interleukin-6 (IL-6) tác động lên trung khu điều nhiệt. Khi hệ miễn dịch hoàn thiện quá trình nhận diện và sinh kháng thể sau khoảng 5 ngày, thân nhiệt tự động ổn định trở lại.

Sự vượt trội về tỷ lệ sống của lợn con (97,64% so với 86,78%) và việc rút ngắn thời gian động dục lại của lợn nái (6,6 ngày so với 9,3 ngày) chứng minh vacxin đã tạo ra miễn dịch dịch thể đồng nhất, bảo vệ nái khỏi tổn thương hệ sinh sản và truyền kháng thể mẹ hiệu quả qua sữa đầu giúp lợn con chống chịu áp lực mầm bệnh môi trường. Ngược lại, sự biến thiên kháng thể thất thường ở lô đối chứng (sai số lên đến ± 0,880) lý giải nguyên nhân các trại nuôi tự nhiên vẫn thường xuyên xảy ra hiện tượng đẻ non, thai chết lưu và lợn con còi cọc.

Các kết quả nghiên cứu trên được trực quan hóa sinh động: dữ liệu thân nhiệt được biểu diễn qua biểu đồ đường biến thiên 42 ngày chỉ rõ hai đỉnh tăng nhiệt tương ứng với hai lần tiêm vacxin; trong khi hiệu quả sinh sản và tỷ lệ loại thải được so sánh trực quan bằng biểu đồ cột đối sánh giữa tỷ lệ 2,36% của nhóm thí nghiệm và 13,22% của nhóm đối chứng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa phác đồ tiêm phòng nái: Các chủ trang trại và bác sĩ thú y cần áp dụng quy trình tiêm chủng 2 mũi vacxin RTD PRRS-1 cho đàn nái hậu bị và nái mang thai (mũi đầu lúc 8 tuần trước đẻ, mũi 2 sau đó 4 tuần), tiến hành tái chủng định kỳ 3 đến 4 tháng một lần nhằm duy trì chỉ số kháng thể S/P toàn đàn đạt trên mức 1,0.

Thứ hai, theo dõi và can thiệp phản ứng sau tiêm: Kỹ thuật viên trại cần tiến hành đo thân nhiệt trực tràng trong khung giờ 7-8 giờ sáng liên tục từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 6 sau tiêm; chủ động bổ sung vitamin C, chất điện giải và thuốc hạ sốt khi thân nhiệt vượt ngưỡng 40 độ C nhằm kiểm soát tỷ lệ giảm ăn xuống dưới 5%, đảm bảo thể trạng nái trước khi sinh.

Thứ ba, chuyển đổi sử dụng vacxin nội địa: Các cơ sở chăn nuôi tại Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ nên chủ động thay thế vacxin nhập ngoại bằng vacxin RTD PRRS-1 có giá thành 25.000 đồng một liều, giúp tiết kiệm từ 50% đến 60% chi phí thú y trực tiếp mà vẫn bảo đảm tỷ lệ nuôi sống lợn con đạt trên 97%.

Thứ tư, kết hợp các biện pháp an toàn sinh học đồng bộ: Chính quyền địa phương và các cơ sở chăn nuôi cần thực hiện khử trùng chuồng trại định kỳ 2 lần mỗi tuần, kiểm soát chặt chẽ nguồn tinh dịch lợn đực giống, cách ly triệt để lợn mới nhập đàn tối thiểu 21 ngày và tuyệt đối không vận chuyển lợn từ các ổ dịch tai xanh ra ngoài thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chủ trang trại và hộ chăn nuôi quy mô từ 50 nái trở lên: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để đánh giá hiệu quả kinh tế, giúp người chăn nuôi tự tin sử dụng vacxin nội địa nhằm giảm tỷ lệ chết ở lợn con từ 13,22% xuống 2,36%, tiết kiệm chi phí phòng bệnh hàng chục triệu đồng mỗi năm.

Nhóm bác sĩ thú y và cán bộ kỹ thuật chăn nuôi: Luận văn cung cấp quy trình thao tác chuẩn về kỹ thuật lấy mẫu máu tĩnh mạch cổ, kỹ thuật tiêm phòng, phác đồ theo dõi biến động thân nhiệt 42 ngày và phương pháp giải thích kết quả xét nghiệm ELISA.

Nhóm sinh viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu ngành Thú y: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp bố trí thí nghiệm đối chứng thực địa, mô hình đánh giá tương tác miễn dịch giữa nái và lợn con, cùng phương pháp xử lý số liệu y sinh bằng phần mềm chuyên dụng.

Nhóm cán bộ quản lý thú y và khuyến nông địa phương: Cung cấp bằng chứng khoa học phục vụ công tác xây dựng kế hoạch phòng chống dịch tai xanh cấp tỉnh, hỗ trợ chính sách phát triển và thương mại hóa các dòng vacxin sản xuất trong nước.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Việc lợn nái sốt cao trên 40 độ C sau khi tiêm vacxin RTD PRRS-1 có gây nguy cơ sảy thai không? Trả lời: Phản ứng sốt từ 40,12 đến 40,65 độ C diễn ra trong 2 đến 5 ngày sau tiêm là phản ứng sinh lý tự nhiên khi cơ thể tiết cytokine IL-1 và IL-6 để kích hoạt miễn dịch. Nghiên cứu thực tế trên 20 nái mang thai cho thấy thân nhiệt tự hồi phục về mức 38,57 độ C mà không ghi nhận bất kỳ ca sảy thai hay đẻ non nào.

Câu 2: Hiệu giá kháng thể ELISA đạt chỉ số S/P bao nhiêu thì đảm bảo lợn nái có khả năng bảo hộ? Trả lời: Theo quy chuẩn của bộ kit IDEXX, chỉ số S/P từ 0,4 trở lên là dương tính. Kết quả nghiên cứu chứng minh sau 35 ngày tiêm vacxin RTD PRRS-1, đàn nái đạt chỉ số S/P trung bình từ 1,258 đến 1,512, đảm bảo khả năng bảo hộ đồng đều và tạo lượng kháng thể truyền qua sữa mẹ dồi dào cho đàn con.

Câu 3: Đàn nái đã có kháng thể do nhiễm virus tự nhiên thì có cần thiết phải tiêm phòng vacxin không? Trả lời: Rất cần thiết. Nghiên cứu chỉ ra kháng thể do phơi nhiễm tự nhiên có mức độ dao động rất lớn, nhiều cá thể vẫn có chỉ số S/P âm tính dưới 0,30. Sự thiếu đồng đều này khiến tỷ lệ lợn con chết và loại thải ở lô đối chứng lên tới 13,22%, cao hơn gần 6 lần so với đàn được tiêm phòng chủ động (2,36%).

Câu 4: Vacxin RTD PRRS-1 tác động như thế nào đến chu kỳ sinh sản tiếp theo của lợn nái? Trả lời: Việc tiêm vacxin giúp bảo vệ cơ quan sinh sản của nái khỏi tổn thương do virus gây ra. Đàn nái được tiêm phòng có thời gian phục hồi và động dục trở lại trung bình chỉ mất 6,6 ngày sau cai sữa, rút ngắn đáng kể so với 9,3 ngày ở đàn không tiêm, giúp tăng số lứa đẻ trên nái mỗi năm.

Câu 5: Hiệu quả kinh tế của vacxin RTD PRRS-1 so với các dòng vacxin nhập khẩu như thế nào? Trả lời: Vacxin RTD PRRS-1 có giá thành 25.000 đồng mỗi liều, thấp hơn từ 25.000 đến 45.000 đồng so với các sản phẩm nhập ngoại từ Đức hay Tây Ban Nha có giá 50.000 đến 70.000 đồng. Sử dụng vacxin nội giúp trang trại giảm trên 50% chi phí tiêm phòng mà vẫn nâng tỷ lệ lợn con sống lên 97,64%.

Kết luận

• Vacxin nhược độc đông khô RTD PRRS-1 tạo đáp ứng miễn dịch chủ động mạnh mẽ, nâng hiệu giá kháng thể S/P trung bình lên 1,258 đến 1,512 với độ đồng đều 100% trên đàn nái sau 35 ngày tiêm.
• Nâng cao tỷ lệ nuôi sống của đàn lợn con sinh ra đạt 97,64% và giảm thiểu tỷ lệ chết, loại thải xuống 2,36% so với mức 13,22% ở nhóm đối chứng không tiêm phòng (p = 0,001).
• Rút ngắn thời gian động dục trở lại sau cai sữa của lợn nái xuống còn 6,6 ngày, cải thiện tốc độ tăng trọng và giảm tỷ lệ mắc bệnh tiêu hóa, hô hấp ở lợn con.
• Đóng góp luận cứ khoa học vững chắc khẳng định tính hiệu lực và độ an toàn của vacxin sản xuất trong nước, giúp hạ giá thành phòng dịch hơn 50% so với vacxin nhập khẩu.
• Các trang trại chăn nuôi tại Hà Tĩnh cần đưa ngay quy trình tiêm phòng RTD PRRS-1 vào lịch thú y định kỳ trong chu kỳ chăn nuôi mới, đồng thời các cơ quan quản lý cần tiếp tục mở rộng khảo nghiệm trên các giống lợn thương phẩm quy mô lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho quá trình đáp ứng miễn dịch. Khi đại thực bào bị tấn công và phá huỷ thì khả năng đáp ứng miễn dịch của cơ thể giảm, rất dễ mắc các bệnh nhiễm trùng thứ phát. Đối với lợn thịt sắp xuất chuồng khi mắc PRRS, những biểu hiện bệnh ở đường hô hấp là rất rõ. Khi con vật bị PRRS sẽ bị viêm phổi rất nặng nề, tất yếu khả năng cung cấp oxy cho cơ thể giảm, gây rối loạn chuyển hoá các chất trong cơ thể.

Đặc biệt nguy hiểm với con vật mang thai, nhu cầu về năng lượng, oxy tăng, nên rất dễ bị sảy thai, thai suy dinh dưỡng và chết thai. Ngoài ra virus còn có thể truyền qua nhau thai để gây bệnh cho thai (Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội). Nhìn chung lợn mọi lứa tuổi đều có thể mắc, nhưng bệnh sảy ra trầm trọng ở lợn nái và lợn con. Đáp ứng của vật chủ chống lại PRRSV Sau khi PRRSV xâm nhập vào cơ thể lợn, cơ thể lợn sẽ huy động hệ thống miễn dịch của mình chống lại.

Đây là một chuỗi liên tục nhiều khâu bao gồm cả đáp ứng miễn dịch dịch thể và đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nhờ sử dụng phản ứng IFA, ELISA và IPMA, đã xác định được rằng có sự xuất hiện của kháng thể IgM và IgG trong huyết thanh ở thời điểm 7 ngày đối với kháng thể IgM và 14 ngày đối với kháng thể IgG (Vezina et al. Kháng thể này đạt ở mức cao sau 30- 50 ngày sau đó giảm dần và không tìm thấy sau 4- 6 tuần. Bằng phản ứng trung hoà virus trong huyết thanh, đã chứng minh được rằng có sự xuất hiện của kháng thể trung hoà nhưng muộn hơn.

Kháng thể trung hoà xuất hiện vào 4- 5 tuần sau nhiễm PRRSV, đạt tối đa vào lúc 10 tuần và kéo dài miễn dịch khoảng 1 năm (Yoon et al. Riêng với lợn đực sau 10 tuần nhiễm PRRSV, cơ thể lợn mới xuất hiện kháng thể trung hoà, 18 tuần đạt cực đại (Nelson et al. Những kháng thể trên có vai trò chống lại sự tái nhiễm của PRRS. Đặc biệt là kháng thể chống lại Glycoprotein vỏ virus, sẽ trung hoà virus và tạo đáp ứng miễn dịch với những protein tái tổ hợp từ ORF 3 và ORF 5 phần nào giúp bảo vệ lợn chống lại PRRSV.

Sự hiểu biết về đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào của cơ thể chống PRRSV còn hạn chế. Những nghiên cứu đầu tiên cho thấy sự tăng tế bào lympho xuất hiện ngắn từ 3- 9 ngày là dấu hiệu của lợn nhiễm PRRSV. Tuy nhiên ở ngày thứ 14 sau khi nhiễm, tổng số tế bào ở mạch ngoại vi ở mức bình thường. Sự tăng tế bào lympho TCD8 làm người ta giả thiết rằng những tế bào T tiết độc tố tế bào đặc hiệu được tạo ra (Trần Thị Bích Liên, 2008).

Virus làm thế nào để chống lại hàng rào miễn dịch của cơ thể? Không nằm ngoài cơ chế chung của một virus, PRRSV luôn điều biến để lẩn tránh đáp ứng miễn dịch một cách mạnh mẽ. Interferon (IFN): Do tế bào nhiễm virus tiết ra, để ngăn cản virus đó vào lần sau, cũng như tạo bức tường ngăn cản virus xâm nhập sang tế bào khác. PRRSV rất nhạy cảm với tác động của IFN type I, chúng có thể đã đề kháng lại với những phản ứng của IFN- Alfa, thậm chí cả IL- 10 và IL- 12 trong tế bào thực bào và tế bào tua. Vì thế PRRSV có thể phá huỷ hàng loạt tế bào đại thực bào.

Vai trò của Interleukin (IL): IL- 10 có vai trò quan trọng trong điều hoà đáp ứng miễn dịch đối với PRRSV. Sau khi nhiễm PRRSV, hiệu giá của ARNtt của IL- 10 đã tăng lên ở các tế bào phế nang phổi của lợn và trong dịch rửa phế quản. Vai trò “tự nguyện chết”- (apoptosis): ở những lợn nhiễm PRRSV người ta tìm thấy nhiều tế bào chết do cơ chế này ở các mô bị nhiễm đặc biệt ở phổi, tinh 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hoàn và hạch amidal. Tuy nhiên, PRRSV gây ra hiện tượng apoptosis trực tiếp, gián tiếp hay qua tín hiệu truyền tải thì hiện nay còn chưa rõ ràng.

Tóm lại hiện nay cơ chế đáp ứng của cơ thể chống PRRSV hiện chưa được rõ ràng. Sự phát triển của việc nghiên cứu vacxin phòng PRRS đã đem lại lợi ích thiết thực nhưng một số trường hợp lợn được tiêm không tạo được đáp ứng miễn dịch, tạo miễn dịch chéo. Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn- PRRS PRRS do PRRSV gây ra. Khi virus xâm nhập vào cơ thể lợn, những lợn bị mắc sẽ có các triệu chứng, bệnh tích sau: 2.

Triệu chứng của PRRS Biểu hiện triệu chứng lâm sàng của bênh phụ thuộc vào nhiều yếu tố: chủng virus, tuổi, giới tính, điều kiện môi trường,. và sự kế phát của một số vi sinh vật khác. Triệu chứng lâm sàng được thể hiện rất khác nhau, theo ước tính cứ 3 đàn lần đầu tiếp xúc với mầm bệnh thì một đàn không có biểu hiện, một đàn có biểu hiện mức độ vừa và một đàn biểu hiện ở mức độ nặng. Lý do của việc này vẫn chưa có lời giải thích.

Tuy nhiên, với những đàn khỏe mạnh thì mức độ bệnh cũng giảm nhẹ hơn và cũng có thể virus tạo nhiều biến chủng với độc lực khác nhau. Thực tế, nhiều đàn có huyết thanh dương tính nhưng không có dấu hiệu lâm sàng. Lợn mọi lứa tuổi đều mắc, nhưng mỗi lứa tuổi lợn khi mắc PRRS lại có những triệu chứng khác nhau a. Lợn nái Nếu ở tình trạng bệnh cấp tính sẽ gây sảy thai, chiếm 1- 3% số nái từ ngày chửa thứ 21- 109.

Một số lợn nái sảy thai ở giai đoạn cuối, chiếm 1- 6%. Một số lợn đẻ non sau khi mang thai 4 tuần, sau đó duy trì tình trạng động dục giả và chậm động dục sau cai sữa, chiếm 1- 20%. Đẻ ra thai chết, thai gỗ hoặc đẻ ra lợn con rất yếu, chết yểu. Đôi khi ở lợn nái có triệu chứng thần kinh như mất điều hoà vận động, có khi con nái bị mất sữa.

Bệnh ở lợn nái diễn ra trong hai kỳ, kỳ thứ nhất kéo dài 1 tuần, kỳ thứ 2 kéo dài 1- 4 tháng. Trong kỳ hai, 5- 80% lợn nái có biểu hiện rối loạn sinh sản từ ngày chửa thứ 100- 118. Nái nhiễm bệnh kém ăn, sốt cao 39- 400C, một số con bị ho, nhưng viêm vú và mất sữa là triệu chứng đặc trưng thường gặp. Hiện tượng tai tím, tai xanh có 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xuất hiện nhưng không nhiều, nếu xuất hiện thì trong vài giờ là hết (Tô Long Thành, 2007).

Lợn đực Lợn đực mắc PRRS thường sốt trong thời gian ngắn, bỏ ăn. Một số lợn có biểu hiện hôn mê và có triệu chứng đường hô hấp. Đặc biệt là viêm dịch hoàn, giảm tính hăng, xuất tinh kém, tỷ lệ thụ thai thấp. Biểu hiện cụ thể bìu dịch hoàn sưng đỏ, các chỉ số về tinh trùng kém, như C < 80, A < 0,6, R< 3000, K > 10%, tỷ lệ sống của tinh trùng < 70% (Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội).

Lợn con theo mẹ Lợn thường chết yểu, thường mắc bệnh đường hô hấp, hiện tượng ỉa chảy xảy ra khá phổ biến. Lợn có biểu hiện viêm kết mạc, sưng mí mắt, lợn con ủ rũ gầy còm, thở nhanh, đôi khi đi nghiêng ngả. Tỷ lệ chết trước khi cai sữa từ 10- 40%. Lợn cai sữa và lợn choai Lợn có biểu hiện ủ rũ, thở nhanh, thở khó.

Xuất huyết dưới da vùng tai, mông, đùi, lông xơ xác, nếu có nhiễm trùng kế phát thì triệu chứng đường hô hấp, tiêu hoá càng rõ rệt và gây chết đến 15%. Nếu lợn con bị phơi nhiễm trong thời kì kháng thể mẹ truyền sang con đã hết hiệu lực thì chúng sẽ bị huyết nhiễm virus từ 3 đến 4 tuần lễ và liên tục bài thải virus. Đồng thời lợn có biểu hiện kém ăn, lông xơ xác, viêm phổi, nhiễm trùng kế phát là điều không tránh khỏi do đó gây chết lợn lên tới 12- 20% (Tô Long Thành, 2007). Bệnh tích của PRRS Đối với PRRS bệnh tích đặc trưng nhất là ở phổi.

Phổi có hiện tượng viêm hoại tử, đặc trưng bởi những đám chắc, đặc. Trên các thuỳ phổi bị bệnh có màu xám đỏ, có mủ, chắc đặc. Mặt cắt ngang của các thuỳ phổi bệnh lồi ra, khô. Nhiều trường hợp viêm phế quản phổi hoá mủ.

Bệnh tích vi thể thấy phổi có hiện tượng dịch thẩm xuất và hiện tượng thâm nhiễm bạch cầu, trong phế nang chứa đầy dịch viêm, đại thực bào. Một số trường hợp hình thành tế bào khổng lồ nhiều nhân. Một bệnh tích khá đặc trưng ở phổi là hiện tượng phế nang bị nhăn và thấy có hiện tượng đại thực bào bị phân huỷ. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PRRS là bệnh làm giảm khả năng miễn dịch do vậy mà dễ có hiện tượng nhiễm trùng kế phát.

Nên ngoài bệnh tích ở phổi còn có một số bệnh tích khác tuỳ theo tình trạng bội nhiễm. Thường thấy viêm màng bao tim, viêm màng phổi, viêm phúc mạc, viêm màng não khi ghép với Salmonella cholerasuis, Haemophilus parasuis (Trần Thị Bích Liên, 2008). PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN PRRS Để chẩn đoán bệnh này có thể sử dụng một số phương pháp sau: Chẩn đoán dựa vào triệu chứng, bệnh tích đặc trưng của bệnh. Theo tổ chức thú y thế giới (OIE) quy định nếu trong đàn có những dấu hiệu sau thì có thể nghi là PRRS: Triệu chứng đường hô hấp: Viêm phổi ở lợn con và lợn vỗ béo.

Triệu chứng đường sinh sản: Trong giai đoạn đầu của dịch PRRS, có thể thấy có hiện tượng sảy thai ở giai đoạn cuối của thời kỳ mang thai và đẻ non có các thai yếu, thai chết lưu, đồng thời có thai gỗ, lợn con yếu, chết trước khi cai sữa. Ta có thể dùng phương pháp chẩn đoán lâm sàng nghi vấn để chẩn đoán xác định bệnh trong trường hợp sau: Sẩy thai muộn > 20%; Chết khi sinh > 5%; Chết trước lúc cai sữa > 25%. Tuy nhiên, do tính đa dạng của bệnh nên việc chẩn đoán bệnh rất khó, dễ nhầm lẫn với một số bệnh khác. Do đó phương pháp huyết thanh thanh học phát hiện kháng thể và phương pháp phát hiện virus là những phương pháp tin cậy và cần thiết.

Phương pháp huyết thanh học Có thể phát hiện kháng thể trong huyết thanh của lợn, dịch của cơ thể, từ thai chết lưu bằng nhiều phương pháp, nhưng hiện nay thường sử dụng bốn phương pháp sau (William T. Christianson et al. IPMA (Immunoperoxidase monolayer assay)- Phương pháp miễn dịch có gắn enzyme trên thảm tế bào một lớp.