HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THANH XUÂN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CÁC MỎ KHAI THÁC ĐÁ TRÊN KHU VỰC NÚI VỨC, HUYỆN ĐÔNG SƠN, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 6 0.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thanh Lâm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi và cộng sự cùng thực hiện. Nghiên cứu và kết luận được trình bày trong khóa luận chưa từng được công bố ở các nghiên cứu khác. Các đoạn trích dẫn và số liệu thứ cấp sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Xuân i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, để hoàn thành được luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của các thầy cô, các anh chị và các bạn. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới: Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thanh Lâm người đã dành nhiều thời gian, tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, động viên và tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành Luận văn.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong Khoa Môi trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và những kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu trên giảng đường vừa qua. Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ Sở Tài nguyên & Môi trường và người dân tại khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã nhiệt tình cộng tác và giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát, lấy mẫu và thu thập thông tin tại địa phương. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình và bạn bè đã luôn sát cánh, đồng hành, giúp đỡ, chia sẻ, động viên và khích lệ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Xuân ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị, sơ đồ.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học.
Mục đích nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Đóng góp khoa học, ý nghĩa thực tiễn.
Tổng quan tài liệu. Tổng quan về tài nguyên khoáng sản tại việt nam. Đặc điểm tài nguyên khoáng sản, thực trạng khai thác mỏ đá .Công tác quản lý môi trường. Vấn đề khai khoáng bền vững .2 Một số ví dụ về quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản tại một số nước trên thế giới.
Những bài học kinh nghiệm. Quản lý môi trường khoáng sản tại việt nam. Bộ máy và cơ chế quản lý. Các quy định về pháp lý liên quan.
19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các giải pháp về quản lý hiện đang được cơ quan chức năng triển khai và áp dụng. Đánh giá công tác quản lý môi trường khai thác khoáng sản tại Việt Nam. Khái quát quy trình công nghệ khai thác và chế biến khoáng sản nói chung, đá xây dựng nói riêng.
Tổng quan về các nguồn phát sinh chất thải trong hoạt động khai thác, chế biến đá và tác động lên môi trường. Các nguồn phát sinh chất thải trong khai thác đá. Những tác động lên môi trường tự nhiên, con người, kinh tế- xã hội trong khai thác đá. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .1 Thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp đánh giá chất lượng môi trường:.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội, khu vực núi vức, huyện đông sơn, tỉnh thanh hóa.
Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn. Thực trạng khai thác, chế biến đá. Lịch sử hình thành và phát triển của ngành khai thác đá và chế biến đá tại khu vực Núi Vức.
Quy trình khai thác đá tại khu vực núi Vức. Các nguồn tác động môi trường trong quá trình khai thác và chế biến đá tại khu vực nghiên cứu. 59 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Hiện trạng chất lượng môi trường mỏ đá khu vực núi vức huyện đông sơn, tỉnh thanh hóa. Môi trường khí.
Môi trường nước. Tình trạng sức khỏe người dân và công nhân khu vực mỏ. Tình hình quản lý môi trường tại các khu mỏ khai thác đá tại khu núi vức, huyện đông sơn, tỉnh thanh hóa. Công tác quản lý tại các cơ sở khai thác .2 Quản lý từ các cơ quan chức năng.
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường và phát triển bền vững tại các mỏ đá trên khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Kết luận và kiến nghị. 89 Tài liệu tham khảo. 91 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BOD Nhu cầu ôxy sinh học BVMT Bảo vệ môi trường COD Nhu cầu ôxy hóa học CP Cổ phần CTNH Chất thải nguy hại CTR Chất thải rắn DNV&N Doanh nghiệp vừa và nhỏ DO Hàm lượng ôxy hòa tan ĐTM Đánh giá tác động môi trường HTX Hợp tác xã ICME Hội đồng Kim loại và Môi trường Quốc tế KTMT Kiểm toán môi trường KTXH Kinh tế xã hội QCVN Quy chuẩn Việt Nam QLMT Quản lý môi trường SXSH Sản xuất sạch hơn TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TNHH Trách nhiệm hữu hạn TN&MT Tài nguyên và Môi trường TSS Tổng chất rắn lơ lửng UBND Ủy ban nhân dân XD Xây dựng WBCSD Hội đồng Doanh nghiệp Thế giới về Phát triển Bền vững vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Loại khoáng sản khai thác chủ yếu và số mỏ đang khai thác. Thống kê các mỏ đá vôi đã được khảo sát ở Thanh Hóa. Vị trí lấy mẫu. Nhiệt độ không khí bình quân huyện Đông Sơn, Thanh Hóa.
Độ ẩm không khí trung bình huyện Đông Sơn, Thanh Hóa (%). Lượng mưa bình quân huyện Đông Sơn, Thanh Hóa (mm). Số giờ nắng bình quân huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Công suất khai thác của các mỏ trên khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn.
Các thông số của hệ thống khai thác hiện được áp dụng tại địa điểm nghiên cứu. Tổng hợp thiết bị khai thác, chế biến và vận tải khu vực nghiên cứu. Vật tư, nguyên nhiên liệu sử dụng trong quá trình khai thác và chế biến tại mỏ đá. Hệ số phát sinh nước thải sản xuất đá ốp lát tại 1 số cơ sở.
Hệ số phát thải chất thải rắn. Hiện trạng chất lượng môi trường không khí. Hiện trạng chất lượng nước ngầm tại một số vị trí khu vực núi Vức. Hiện trạng chất lượng nước mặt.
Thống kê điều tra các bệnh thường gặp của người dân xung quanh. Thống kê các bệnh thường gặp của công nhân khu mỏ. 71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Hình 2. Bản đồ phân bố đá vôi ở Việt Nam.
Sơ đồ hoạt động tổng quát của dự án khai thác mỏ. Sơ đồ công nghệ khai thác đá làm vật liệu xây dựng. Sơ đồ chế biến đá thành phẩm. Sơ đồ ảnh hưởng của tiếng ồn đến sức khỏe.
Sơ đồ khu vực mỏ đá núi Vức. Sơ đồ vị trí lấy mẫu. Sơ đồ quy trình sản xuất đá xây dựng. Sơ đồ quy trình chế biến đá ốp lát.
Biểu đồ thể hiện tỷ lệ thực hiện biện pháp bảo vệ môi trường tại khu mỏ. Nước thải sau quá trình sản xuất chưa được xử lý triệt để tại cơ sở Tân Thành 9. Công nhân làm việc không có bảo hộ lao động cở sở Khánh Thành. Nhà dân vẫn xây dựng ngay cạnh cở sở khai thác Trần Hoàn.
80 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Thanh Xuân Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả công tác quản lý môi trường các mỏ khai thác đá trên khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn, Tỉnh Thanh Hóa”. Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá hiệu quả công tác quản lý môi trường tại các mỏ khai thác đá trên khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường và phát triển bền vững tại các mỏ khai thác đá trên khu vực núi Vức, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp; phương pháp so sánh đánh giá chất lượng nước mặt, nước ngầm, phương pháp so sánh đánh giá chất lượng không khí, phương pháp đánh giá xác định tiếng ồn theo tiêu chuẩn và quy chuẩn Việt Nam; phương pháp điều tra phỏng vấn cấu trúc và bán cấu trúc.
Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu cho thấy các chỉ số cơ bản của chất lượng nước (gồm nước mặt và nước ngầm), chất lượng không khí tại khu vực mỏ khai thác đá núi Vức, huyện Đông Sơn vẫn nằm trong giới hạn cho phép về chất lượng môi trường nước và không khí. Tuy nhiên vẫn còn bụi và tiếng ồn vượt quá mức cho phép. Luận văn đã đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý môi trường, kiện toàn về hành lang pháp lý cũng như bộ máy quản lý hướng tới việc đảm bảo cho sự phát triển bền vững tại các mỏ khai thác đá núi Vức, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT Master student: Nguyễn Thị Thanh Xuân Thesis title: “Efficiency Assessment of environment management at the limestone quarrying on Vuc Mountain, Dong Son district, Thanh Hoa province”.
Major: Environmental Science Code: 60.