Quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần trong giai đoạn phát triển hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued quản lý thiết bị dạy học tại học viện hậu cần trong giai đoạn phát triển hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Đức Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Thiết Bị Dạy Học Tại Học Viện Hậu Cần Trong Giai Đoạn Phát Triển Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Cơ sở lý luận
• 0.3. Cơ sở thực tế
• 0.4. Mục đích nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.7. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.9. Phương pháp nghiên cứu
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Khái niệm quản lý
• 1.2. Môi trường quản lý
• 1.3. Các chức năng quản lý
• 1.4. Quản lý nhà trường
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI HỌC VIỆN HẬU CẦN
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI HỌC VIỆN HẬU CẦN TRONG GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN HIỆN NAY

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần

Quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Thiết bị dạy học không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các phương pháp giảng dạy hiện đại. Học viện Hậu cần, với sứ mệnh đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật, cần có một hệ thống quản lý thiết bị dạy học hiệu quả để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục quân sự.

1.1. Khái niệm và vai trò của thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học (TBDH) là những công cụ, phương tiện hỗ trợ cho quá trình giảng dạy và học tập. Vai trò của TBDH không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn giúp học viên thực hành, trải nghiệm thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

1.2. Tình hình hiện tại của thiết bị dạy học tại Học viện

Hiện nay, Học viện Hậu cần đã trang bị một số TBDH hiện đại, tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc sử dụng và quản lý. Việc thiếu hụt thiết bị, cũng như sự lạc hậu của một số thiết bị hiện có, đang ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.

II. Thách thức trong quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần

Quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ việc thiếu hụt nguồn lực mà còn từ sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ giáo dục. Để nâng cao chất lượng đào tạo, cần phải nhận diện và giải quyết những thách thức này một cách hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực tài chính cho thiết bị dạy học

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt ngân sách cho việc mua sắm và bảo trì thiết bị dạy học. Điều này dẫn đến việc không thể cập nhật công nghệ mới, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo giáo viên sử dụng thiết bị

Giáo viên cần được đào tạo bài bản để sử dụng hiệu quả các thiết bị dạy học. Tuy nhiên, hiện tại, việc đào tạo này chưa được chú trọng, dẫn đến việc sử dụng thiết bị không hiệu quả.

III. Giải pháp nâng cao quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần

Để nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị dạy học, Học viện Hậu cần cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

3.1. Tăng cường đầu tư cho thiết bị dạy học

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài trợ khác để mua sắm thiết bị hiện đại. Việc này sẽ giúp Học viện Hậu cần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu của thời đại.

3.2. Đào tạo giáo viên về công nghệ giáo dục

Đào tạo giáo viên về cách sử dụng thiết bị dạy học hiện đại là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế để giáo viên có thể nắm bắt và áp dụng công nghệ mới vào giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Học viện Hậu cần

Việc áp dụng các giải pháp quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần đã mang lại những kết quả tích cực. Nghiên cứu cho thấy, khi thiết bị dạy học được quản lý hiệu quả, chất lượng giảng dạy và học tập cũng được nâng cao rõ rệt.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới vào giảng dạy đã giúp học viên tiếp cận kiến thức một cách trực quan và sinh động hơn. Điều này không chỉ nâng cao sự hứng thú mà còn cải thiện kết quả học tập.

4.2. Phản hồi từ học viên và giáo viên

Phản hồi từ học viên cho thấy họ cảm thấy hài lòng hơn với phương pháp giảng dạy hiện đại. Giáo viên cũng nhận thấy sự tiến bộ trong khả năng tiếp thu của học viên khi sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý thiết bị dạy học

Quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần cần được cải thiện và phát triển hơn nữa trong tương lai. Việc đầu tư cho thiết bị dạy học không chỉ là trách nhiệm của Học viện mà còn là của toàn xã hội. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục, cần có những chiến lược dài hạn và bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Học viện Hậu cần cần xây dựng một kế hoạch dài hạn cho việc đầu tư và phát triển thiết bị dạy học. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các thiết bị luôn được cập nhật và phù hợp với yêu cầu giảng dạy.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức giáo dục

Hợp tác với các tổ chức giáo dục trong và ngoài nước sẽ giúp Học viện Hậu cần tiếp cận công nghệ mới và phương pháp giảng dạy tiên tiến. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo cơ hội cho học viên phát triển toàn diện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược hiện đại hóa quân đội và đổi mới căn bản giáo dục đại học, công tác quản lý trang thiết bị dạy học giữ vai trò then chốt nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện thực hành và nghiên cứu khoa học. Tại Học viện Hậu cần, quy mô đào tạo duy trì lưu lượng bình quân khoảng 5.500 học viên mỗi năm với hơn 135 đầu lớp thuộc nhiều bậc học từ trung cấp chuyên nghiệp, đại học đến sau đại học. Tổng số học viên nhập trường trong giai đoạn 2005 - 2009 đạt 6.518 học viên, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật hiện hữu. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết sự bất cập giữa yêu cầu đào tạo cán bộ hậu cần tác chiến hiện đại với thực trạng thiết bị dạy học còn thiếu đồng bộ, công nghệ chậm đổi mới.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý thiết bị dạy học trong nhà trường quân đội, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý, khai thác thiết bị tại Học viện Hậu cần trong không gian toàn học viện giai đoạn 2005 - 2009, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ và khả thi. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp củng cố tỷ lệ học viên đạt yêu cầu thường xuyên ở mức 99,55%, đồng thời thúc đẩy tỷ lệ khá, giỏi, xuất sắc vượt mốc 65,50%, đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại Nghị quyết 86/NQ-ĐUQSTW và Luật Giáo dục 2005.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý tổ chức kinh điển kết hợp với quan điểm quản trị hiện đại, tập trung vào 4 chức năng cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Trong môi trường giáo dục quân sự, hoạt động quản lý được phân tích qua mô hình cấu trúc 6 thành tố của quá trình đào tạo gồm: mục tiêu, nội dung, phương pháp, lực lượng đào tạo, đối tượng đào tạo và thiết bị dạy học. Thiết bị dạy học đóng vai trò là phương tiện vật chất hóa phương pháp dạy học, nâng cao năng suất lao động sư phạm.

Ba khái niệm trung tâm được chuẩn hóa gồm: quản lý giáo dục, quản lý nhà trường quân sự theo nguyên tắc tập trung dân chủ, và thiết bị dạy học quân đội. Hệ thống thiết bị dạy học trong lực lượng vũ trang được phân định thành 4 nhóm chính: vũ khí và trang bị chiến đấu phục vụ đào tạo; mô hình học cụ, thao trường và bãi tập chuyên ngành; phần mềm công nghệ thông tin và tổ hợp mô phỏng tác chiến; thiết bị nghe nhìn và phương tiện kỹ thuật truyền thông.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu lý luận với điều tra thực tiễn trên toàn bộ hệ thống Học viện Hậu cần. Cỡ mẫu khảo sát bao trùm 100% các đơn vị trực thuộc gồm 14 khoa giáo viên, 13 phòng ban chức năng và 9 đơn vị quản lý học viên. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng để thu thập dữ liệu từ 545 cán bộ giáo viên cơ hữu, trong đó có 328 cử nhân chiếm 60,18% và 217 cán bộ có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ chiếm 39,82%.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích định lượng dữ liệu quản lý đào tạo trên 6.518 lượt học viên trong 5 năm từ 2005 đến 2009, kết hợp phân tích định tính thực trạng cơ sở vật chất qua biên bản kiểm kê kỹ thuật định kỳ. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác các chỉ số vận hành và đánh giá độ tương thích của thiết bị với chương trình đào tạo đặc thù ngành hậu cần quân sự.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô đào tạo và tải trọng thiết bị: Tổng số học viên nhập học tại Học viện Hậu cần tăng từ 972 người năm 2005 lên 1.445 người năm 2009, tương ứng mức tăng trưởng 48,66%. Trong tổng số 6.518 học viên toàn giai đoạn, lực lượng cử nhân phân đội chiếm tỷ trọng cao nhất với 1.635 học viên (25,08%), tiếp theo là trung cấp chuyên nghiệp dài hạn với 1.089 học viên (16,71%) và đào tạo trung đội trưởng với 844 học viên (12,95%). Sự gia tăng nhanh chóng này tạo áp lực rất lớn lên hệ thống phòng học phổ thông và các thao trường bãi tập chuyên dùng.

Thứ hai, về năng lực đội ngũ và mức độ khai thác công nghệ: Trong tổng số 545 cán bộ giảng dạy, có 47 giáo sư và phó giáo sư (chiếm 8,62%), 525 giảng viên đạt danh hiệu dạy giỏi các cấp, 1 nhà giáo nhân dân và 10 nhà giáo ưu tú. Mặc dù 39,82% giảng viên đạt trình độ sau đại học, kỹ năng ứng dụng thiết bị mô phỏng và công nghệ thông tin trong bài giảng chuyên ngành còn thiếu đồng đều giữa các bộ môn khoa học xã hội và kỹ thuật quân sự.

Thứ ba, về chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng thiết bị: Tỷ lệ học viên tốt nghiệp đạt yêu cầu trở lên duy trì ở mức cao 99,55%, trong đó tỷ lệ khá, giỏi, xuất sắc đạt 65,50%. Tuy nhiên, hệ thống trang bị chuyên ngành tại xưởng thực hành và phòng thí nghiệm còn khoảng cách so với khí tài thực tế ngoài đơn vị tác chiến. Dữ liệu cơ cấu 11 nhóm đối tượng học viên và năng lực thiết bị được trình bày tường minh qua bảng thống kê lưu lượng đào tạo và biểu đồ phân bổ tải trọng giảng đường theo từng năm học.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập xuất phát từ việc quy trình lập kế hoạch đầu tư thiết bị dạy học đôi khi còn mang tính dàn trải, chưa bám sát triệt để dự báo quy mô đào tạo. Phân cấp quản lý tuy chặt chẽ theo Điều lệ nhà trường quân đội nhưng tính chủ động trong bảo dưỡng kỹ thuật tại các khoa chuyên môn chưa cao.

So sánh với các nghiên cứu quản lý đại học công lập ngoài quân đội, Học viện Hậu cần có ưu thế vượt trội về nguồn ngân sách bảo đảm 100% từ Bộ Quốc phòng và tính kỷ luật tuyệt đối của người học. Tuy nhiên, rào cản lớn nằm ở quy trình thẩm định nhập khẩu trang thiết bị kỹ thuật quân sự nghiêm ngặt, đòi hỏi thiết bị phải xuất xưởng không quá 2 năm và chưa từng qua sử dụng. Kết quả nghiên cứu tái khẳng định nguyên lý sư phạm cốt lõi: trang bị nhà trường phải đi trước đơn vị một bước để định hướng phương pháp dạy học tích cực, chuyển từ truyền thụ một chiều sang tương tác thực hành nghề nghiệp chuyên sâu.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa và hiện đại hóa, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện công tác kế hoạch hóa và đổi mới quy hoạch thiết bị: Ban Giám đốc Học viện phối hợp cùng Phòng Đào tạo và Phòng Kỹ thuật xây dựng Đề án nâng cấp trang thiết bị dạy học giai đoạn 2010 - 2015. Mục tiêu đạt 100% phòng học chuyên dùng được chuẩn hóa phương tiện đa phương tiện, ưu tiên đầu tư phòng thí nghiệm công nghệ cao cho các chuyên ngành mũi nhọn như Xăng dầu, Vận tải, Quân nhu. Thời gian thực hiện: 2010 - 2012. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và Phòng Đào tạo.

2. Chuẩn hóa quy trình tổ chức, bảo quản và bảo dưỡng kỹ thuật: Phòng Kỹ thuật chủ trì thiết lập hệ thống phần mềm quản lý tài sản số hóa trên toàn bộ 14 khoa và trung tâm thực hành huấn luyện. Mục tiêu giảm tỷ lệ hỏng hóc kỹ thuật đột xuất xuống dưới 2% mỗi năm và bảo đảm 100% thiết bị có hồ sơ lý lịch theo dõi chặt chẽ. Thời gian thực hiện: Định kỳ hàng năm giai đoạn 2010 - 2015. Chủ thể thực hiện: Phòng Kỹ thuật và các xưởng thực hành.

3. Nâng cao năng lực khai thác công nghệ cho đội ngũ giảng viên: Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường phối hợp với các khoa tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tin học, phần mềm mô phỏng tác chiến cho 545 cán bộ giáo viên. Mục tiêu đặt ra là 100% bài giảng chuyên ngành ứng dụng giáo án điện tử và nâng tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học từ 39,82% lên trên 50%. Thời gian thực hiện: 2010 - 2013. Chủ thể thực hiện: Khối 14 Khoa giáo viên.

4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và phối hợp bảo đảm trang bị: Cục Nhà trường, Bộ Tổng Tham mưu và Học viện Hậu cần đồng bộ quy chuẩn trang bị nhóm 1 giữa nhà trường và đơn vị chiến đấu. Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ 2 lần mỗi năm để kịp thời điều chuyển, thanh lý thiết bị lạc hậu. Thời gian thực hiện: 2010 - 2015. Chủ thể thực hiện: Bộ Tổng Tham mưu và Học viện Hậu cần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban Giám hiệu và cán bộ quản lý giáo dục tại 9 học viện và 10 trường sĩ quan quân đội: Sử dụng làm khung tham chiếu chiến lược để xây dựng quy hoạch cơ sở vật chất, tối ưu hóa phân bổ ngân sách đầu tư thiết bị theo chỉ lệnh của Bộ Quốc phòng.

2. Cán bộ quản lý phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và chuyên viên kỹ thuật: Áp dụng trực tiếp quy trình kiểm kê, bảo quản, quản lý lý lịch máy và ứng dụng phần mềm quản trị tài sản nhằm tối ưu hóa vòng đời của 4 nhóm thiết bị dạy học chuyên dùng.

3. Giảng viên tại 14 khoa chuyên ngành hậu cần, kỹ thuật và kinh tế quân sự: Vận dụng mô hình 6 thành tố sư phạm để thiết kế bài giảng tương tác, khai thác tối đa công năng của thiết bị mô phỏng và mô hình học cụ trực quan.

4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Giáo dục: Tham khảo phương pháp tiếp cận nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính trên tập mẫu 6.518 học viên và 545 giảng viên, phục vụ thực hiện các đề tài về quản trị cơ sở vật chất trường đại học.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận công tác quản lý thiết bị dạy học theo mô hình lý thuyết nào?

Luận văn kết hợp thuyết quản lý 4 chức năng gồm kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra với mô hình cấu trúc 6 thành tố của quá trình đào tạo. Mô hình này giúp đánh giá toàn diện vai trò của thiết bị dạy học như một công cụ vật chất hóa phương pháp giảng dạy, nâng cao năng suất sư phạm cho 545 cán bộ giáo viên cơ hữu.

Quản lý thiết bị dạy học trong môi trường quân đội có điểm gì khác biệt so với trường đại học dân sự?

Thiết bị dạy học quân sự mang tính đặc thù cao vì bao gồm vũ khí trang bị kỹ thuật nhóm 1 và các thiết bị mô phỏng tác chiến đòi hỏi an toàn tuyệt đối. Mọi hoạt động nhập khẩu phải qua thẩm định của Bộ Quốc phòng với yêu cầu thời điểm sản xuất không quá 2 năm và được bảo đảm hoàn toàn từ ngân sách nhà nước.

Trình độ đội ngũ giáo viên tác động ra sao đến việc khai thác thiết bị tại Học viện Hậu cần?

Với 545 giảng viên, trong đó 39,82% có trình độ sau đại học và 8,62% là giáo sư, phó giáo sư, đội ngũ có nền tảng học thuật rất vững chắc. Tuy nhiên, sự chênh lệch về kỹ năng sử dụng công nghệ mô phỏng hiện đại đặt ra yêu cầu phải bồi dưỡng chuyên sâu để khai thác hiệu quả hệ thống phòng học chuyên dùng.

Quy mô đào tạo hơn 5.500 học viên mỗi năm tạo ra thách thức gì cho công tác quản lý thiết bị?

Lưu lượng 5.500 học viên mỗi năm và tổng số 6.518 học viên nhập học giai đoạn 2005 - 2009 phân bổ trên 135 đầu lớp khiến các phòng thực hành và thao trường luôn vận hành với công suất tối đa. Tình trạng này đòi hỏi công tác kế hoạch hóa và điều phối thiết bị phải cực kỳ khoa học để tránh quá tải.

Giải pháp trọng tâm nào giúp hiện đại hóa thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần giai đoạn 2010 - 2015?

Giải pháp đột phá là triển khai đề án nâng cấp trang thiết bị dạy học giai đoạn 2010 - 2015, tập trung hiện đại hóa 100% phòng học chuyên dùng, số hóa quy trình quản trị kỹ thuật và bồi dưỡng năng lực công nghệ thông tin cho 100% giảng viên nhằm duy trì tỷ lệ học viên khá giỏi trên 65,50%.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận quản lý thiết bị dạy học trong môi trường giáo dục quân sự gắn với 4 chức năng quản trị chuẩn mực.
• Đánh giá thực chứng chính xác thực trạng quản lý và khai thác thiết bị trên quy mô đào tạo 5.500 học viên mỗi năm và 545 cán bộ giáo viên cơ hữu.
• Phân tích chi tiết dữ liệu 6.518 học viên giai đoạn 2005 - 2009, khẳng định vai trò của thiết bị trong việc bảo đảm 65,50% học viên đạt kết quả khá, giỏi, xuất sắc.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ kế hoạch hóa, chuẩn hóa bảo dưỡng đến nâng cao năng lực đội ngũ với lộ trình cụ thể giai đoạn 2010 - 2015.
• Định hướng số hóa quản lý cơ sở vật chất và phát triển các phòng thí nghiệm công nghệ cao phục vụ huấn luyện tác chiến hiện đại.

Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và học viên hãy tham khảo chi tiết công trình nghiên cứu này để vận dụng hiệu quả các mô hình quản lý thiết bị tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học của trường đại học trong quân đội Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần. Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao hoạt động quản lý thiết bị dạy học tại Học viện Hậu cần trong giai đoạn phát triển hiện nay 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC CỦA TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm quản lý Nói về phạm trù này, Các Mác cũng đã từng khẳng định “Quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động” [17, tr.

Ông mô tả hoạt động quản lý qua cách diễn đạt hình tượng hóa rất sinh động: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng. 400] Vì vậy, khi phân tích phạm trù quản lý, người viết xem xét nó dưới những khía cạnh sau: khái niệm, đặc điểm, bản chất và chức năng của nó trong cộng đồng, xã hội để có cái nhìn cơ bản đầy đủ. Trước tiên, chúng ta phải thừa nhận rằng: quan hệ quản lý là một bộ phận đa dạng, phức tạp của quan hệ xã hội.

Nhìn nhận quản lý dưới từng góc độ khác nhau, chúng ta lại đưa ra được những khái niệm quản lý riêng biệt. Cách hiểu thông thường nhất về quản lý theo từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là việc tổ chức, điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định.800] Đồng thời, chúng ta có thể kể đến những định nghĩa tiêu biểu của các nhà khoa học trong và ngoài nước về quản lý như sau: Quan niệm của các tác giả nước ngoài về quản lý 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo Afanaxev: “Quản lý con người có nghĩa là tác động đến anh ta, sao cho hành vi, công việc và hoạt động của anh ta đáp ứng những yêu cầu của xã hội, tập thể, để những cái đó có lợi cho cả tập thể và cá nhân, thúc đẩy sự tiến bộ của cả xã hội lẫn cá nhân.” Theo Henry Faybol, Max Webber: “Quản lý là khoa học đồng thời là một nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã hội.” Theo Harold Koontz và Heinz Weihrich: “Quản lý là hoạt động đảm bảo sự phối hợp giữa nỗ lực của các cá nhân nhằm đảm bảo mục tiêu quản lý trong điều kiện chi phí thời gian, công sức, tài lực, vật lực ít nhất đạt được kết quả cao nhất.” Quan niệm của các nhà khoa học Việt Nam về quản lý GS. Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt được mục đích nhất định. Đỗ Hoàng Toàn: “Quản lý là sự tác động có tổ chức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong điều kiện biến động của môi trường.TS Trần Quốc Thành: “Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt được mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan.” Nguyễn Bá Dương: “Hoạt động quản lý là sự tác động qua lại một cách tích cực giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý qua con đường tổ chức, là sự tác động điều khiển, điều chỉnh tâm lý và hành động của các đối tượng quản lý, lãnh đạo cùng hướng hoàn thành những mục tiêu nhất định của tập thể và xã hội.” Giáo trình Quản lý hành chính Nhà nước: “Quản lý là sự tác động có ý thức để chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động của con người để hướng đến mục đích, đúng ý chí, và phù hợp với quy luật khách quan.61] Có thể nói, các quan niệm về quản lý trên đây, tuy được diễn đạt theo những cách thức khác nhau nhưng chúng đều nhấn mạnh vào ba đặc điểm cơ bản của hoạt động quản lý.

Đó là: Thứ nhất, hoạt động quản lý luôn được tiến hành trong một không gian xác định là tổ chức, luôn phải tính đến môi trường với những hoàn cảnh đặc trưng, xác định của nó. Thứ hai, hoạt động quản lý là tập hợp những tác động có sự phối hợp, nỗ lực của các cá nhân trong tập thể để nhằm thực hiện những mục tiêu của tổ chức. Quan hệ này luôn có sự xuất hiện của hai loại chủ thể là chủ thể quản lý (bên tạo ra những sự tác động có định hướng đến đối tượng trong tổ chức) và đối tượng bị quản lý (bên tiếp nhận sự tác động và thực hiện theo sự tác động để đạt được mục tiêu của tổ chức). Thứ ba, hoạt động quản lý bao giờ cũng hướng tới những mục tiêu xác định và được thực hiện theo một quá trình, quỹ đạo có sự sắp đặt và kế hoạch trước.

Mục tiêu này chính là căn cứ để chủ thể quản lý bằng phương pháp quản lý đã tạo ra những chuỗi tác động cụ thể lên đối tượng bị quản lý và hướng những đối tượng này theo ý muốn. Bởi vậy, tính mục đích luôn là thuộc tính cơ bản, hữu cơ của hoạt động quản lý. Thực chất, suy cho cùng, xét dưới góc độ tổ chức – kỹ thuật, bản chất của quản lý là hoạt động tạo ra sự kết hợp mọi nỗ lực chung của con người trong tổ chức để sử dụng tốt của cải vật chất thuộc phạm vi sở hữu của tổ chức, để vừa đạt tới mục tiêu chung của tổ chức, vừa đảm bảo mục tiêu riêng của từng cá nhân một cách hài hòa nhất. Vì vậy, theo quan điểm người viết, quản lý có thể được định nghĩa như sau: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có tính định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để hoàn thành những mục tiêu xác định của tập thể.” MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Công cụ quản lý Chủ thể quản lý Đối tƣợng Mục tiêu quản lý quản lý Phƣơng pháp quản lý Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hóa khái niệm quản lý 1.

Các chức năng quản lý Khi nhìn nhận hoạt động quản lý dưới góc độ chức năng hoạt động, một nhà khoa học Pháp đã khẳng định: “Quản lý là hoạt động của việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra hoạt động của các thành viên của một tổ chức để thực hiện những mục tiêu của tổ chức đó. 16-17] Để thực hiện chu trình quản lý hoàn chỉnh, về cơ bản, chức năng quản lý bao gồm bốn hoạt động sau: Kế hoạch hóa là quá trình vạch ra các mục tiêu cho tương lai của tổ chức và quy định cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu đó. Có ba nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa: (i) Xác định, định hình mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức; (ii) Xác định và đảm bảo về nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu này; (iii) Quyết định những hoạt động cần thiết để thực hiện mục tiêu đó nhanh nhất, khoa học và hiệu quả nhất. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tổ chức là quá trình phân công và phân phối các nhiệm vụ, sắp xếp nguồn lực để thực hiện mục tiêu.

Đây chính là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Chính nhờ việc tổ chức có hiệu quả, người quản lý mới có thể phối hợp, điều hành tốt hơn các nguồn nhân lực và vật lực. Thành công của tổ chức phụ thuộc nhiều vào năng lực của người quản lý trong việc sử dụng các nguồn lực sao cho hợp lý và hiệu quả. Chỉ đạo là quá trình điều khiển tổ chức hoạt động theo đúng kế hoạch đã đề ra.

Kiểm tra là quá trình thanh tra, giám sát hoạt động của tập thể. Chức năng này là hết sức cần thiết để đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chức. Đây là quá trình tự điều chỉnh đối với người quản lý khi diễn ra theo chu trình sau: (i) Người quản lý đặt ra những chuẩn mực thành đạt của hành động; (ii) Người quản lý đối chiếu, đo lường kết quả, sự thành đạt so với những chuẩn mực đã đặt ra; (iii) Người quản lý tiến hành những điều chỉnh sai lệch; (iv) Người quản lý hiệu chỉnh, sửa lại chuẩn mực nếu thấy cần thiết. Những hoạt động này có sự phối hợp với nhau một cách chặt chẽ, biện chứng, không thể tách rời.

Sự phối hợp này được thể hiện qua sơ đồ sau: Kế hoạch hóa Thông tin Kiểm tra Tổ chức quản lý Lãnh đạo Sơ đồ 1.2: Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nói tóm lại, sự ra đời của hoạt động quản lý là tất yếu. Đồng thời, chính bản chất, chức năng của hoạt động quản lý đã cho thấy sự cần thiết của nó trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Nói như các nhà khoa học, đó là: “Việc quản lý là thiết yếu, trong mọi sự hợp tác có tổ chức cũng như ở mọi cấp độ của tổ chức trong một cơ sở. Quản lý nhà trường Nhà trường là một thiết chế xã hội thể hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình duy trì, phát triển xã hội.

Trường học là những tế bào quan trọng của hệ thống giáo dục. Những tế bào này có hoạt động tốt, hiệu quả và đúng mục tiêu, kế hoạch thì hệ thống giáo dục mới thực hiện được đúng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước.