Quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng nghề công nghệ cao Hà Nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu vnu ued quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng nghề công nghệ cao, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Đinh Vân Thùy
• Người hướng dẫn: TS. Phan Bích Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết khoa học
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC ĐÀO TẠO VỚI DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Quản lý giáo dục nghề nghiệp
• 1.4. Quản lý trường Cao đẳng
• 1.5. Quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp trong trường cao đẳng
• 1.5.1. Hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng
• 1.5.2. Mục đích hợp tác đào tạo với doanh nghiệp
• 1.5.3. Nội dung hợp tác đào tạo với doanh nghiệp
• 1.5.4. Mô hình và phương thức hợp tác đào tạo với doanh nghiệp
• 1.5.5. Các nội dung quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường Cao đẳng
• 1.5.5.1. Quản lý hoạt động trao đổi thông tin giữa nhà trường và doanh nghiệp
• 1.5.5.2. Quản lý hoạt động hợp tác trong hướng nghiệp, tư vấn, tuyển sinh và giới thiệu việc làm sau đào tạo
• 1.5.5.3. Quản lý hoạt động hợp tác trong xây dựng mục tiêu, chương trình đào tạo
• 1.5.5.4. Quản lý hoạt động hợp tác trong tổ chức đào tạo
• 1.5.5.5. Quản lý hoạt động hợp tác trong sử dụng nguồn lực đào tạo (giảng viên, CSVC – Thiết bị, tài chính)
• 1.5.5.6. Quản lý hoạt động hợp tác trong kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo
• 1.5.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng
• 1.5.6.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.6.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC ĐÀO TẠO VỚI DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHỆ CAO HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát tình hình trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội
• 2.2. Tổ chức hoạt động khảo sát
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Phương pháp khảo sát
• 2.2.4. Đối tượng khảo sát
• 2.3. Thực trạng các hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 2.5. Thực trạng quản lý hoạt động trao đổi thông tin giữa nhà trường và doanh nghiệp
• 2.6. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác trong hướng nghiệp, tư vấn, tuyển sinh và giới thiệu việc làm sau đào tạo
• 2.7. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác trong xây dựng mục tiêu, chương trình đào tạo
• 2.8. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác trong tổ chức đào tạo
• 2.9. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác trong sử dụng nguồn lực trong đào tạo
• 2.10. Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác trong kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo
• 2.11. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 2.12. Đánh giá chung công tác quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 2.13. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC ĐÀO TẠO VỚI DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHỆ CAO HÀ NỘI
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc bình đẳng và đảm bảo lợi ích
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 3.2.1. Xây dựng kế hoạch hợp tác đào tạo với doanh nghiệp
• 3.2.2. Xây dựng và áp dụng mô hình hợp tác đào tạo với doanh nghiệp
• 3.2.3. Tăng cường quản lý hoạt động hợp tác trong xây dựng mục tiêu, chương trình đào tạo
• 3.2.4. Quản lý hợp tác đổi mới phương pháp đào tạo đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp
• 3.2.5. Đổi mới hợp tác trong phát triển nguồn lực thực hiện quá trình đào tạo
• 3.2.6. Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hợp tác đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp
• 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2.8. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội
• 3.2.8.1. Tiến hành khảo nghiệm
• 3.2.8.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hợp tác đào tạo với doanh nghiệp

Quản lý hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng nghề công nghệ cao Hà Nội là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Mối quan hệ này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội thực hành mà còn đảm bảo rằng chương trình đào tạo đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Việc xây dựng và duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp là điều cần thiết để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

1.1. Khái niệm hợp tác đào tạo với doanh nghiệp

Hợp tác đào tạo với doanh nghiệp là quá trình mà các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phối hợp với doanh nghiệp để thiết kế và thực hiện chương trình đào tạo. Điều này bao gồm việc xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình học và tổ chức thực tập cho sinh viên.

1.2. Lợi ích của hợp tác đào tạo

Hợp tác đào tạo mang lại nhiều lợi ích cho cả nhà trường và doanh nghiệp. Đối với nhà trường, việc này giúp cải thiện chất lượng đào tạo và tăng cường khả năng tuyển sinh. Đối với doanh nghiệp, họ có thể tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao và giảm thiểu chi phí đào tạo.

II. Thách thức trong quản lý hợp tác đào tạo với doanh nghiệp

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý hợp tác đào tạo với doanh nghiệp cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như sự thiếu hụt thông tin, sự không đồng bộ trong chương trình đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp có thể gây khó khăn cho việc thiết lập mối quan hệ hiệu quả.

2.1. Thiếu thông tin giữa nhà trường và doanh nghiệp

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu thông tin giữa nhà trường và doanh nghiệp. Điều này dẫn đến việc không thể xác định chính xác nhu cầu nhân lực và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

2.2. Sự không đồng bộ trong chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo tại trường có thể không phù hợp với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Điều này gây ra sự chênh lệch giữa kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành của sinh viên.

III. Phương pháp quản lý hợp tác đào tạo hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động hợp tác đào tạo, cần áp dụng các phương pháp quản lý phù hợp. Việc xây dựng kế hoạch hợp tác rõ ràng, tổ chức các buổi hội thảo và đào tạo cho giảng viên là những bước quan trọng.

3.1. Xây dựng kế hoạch hợp tác đào tạo

Kế hoạch hợp tác cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và khả năng của nhà trường. Điều này bao gồm việc xác định mục tiêu, nội dung và phương thức hợp tác.

3.2. Tổ chức hội thảo và đào tạo cho giảng viên

Các buổi hội thảo giúp giảng viên cập nhật thông tin về nhu cầu của doanh nghiệp và cải thiện phương pháp giảng dạy. Điều này cũng tạo cơ hội để doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm và yêu cầu cụ thể.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hợp tác đào tạo tại trường

Trường cao đẳng nghề công nghệ cao Hà Nội đã áp dụng nhiều mô hình hợp tác đào tạo với doanh nghiệp. Những mô hình này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội thực hành mà còn tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường lao động.

4.1. Mô hình thực tập tại doanh nghiệp

Mô hình thực tập tại doanh nghiệp cho phép sinh viên trải nghiệm thực tế trong môi trường làm việc. Điều này giúp họ áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn và phát triển kỹ năng cần thiết.

4.2. Chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng

Chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng từ doanh nghiệp giúp đảm bảo rằng sinh viên được trang bị những kỹ năng cụ thể mà doanh nghiệp cần. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tăng khả năng tuyển dụng cho sinh viên.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hợp tác đào tạo

Hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại trường cao đẳng nghề công nghệ cao Hà Nội đang có những bước tiến tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và phát triển các mô hình hợp tác để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong tương lai.

5.1. Đánh giá kết quả hợp tác đào tạo

Đánh giá kết quả hợp tác đào tạo là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện. Điều này giúp nhà trường điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp.

5.2. Triển vọng phát triển hợp tác đào tạo

Triển vọng phát triển hợp tác đào tạo trong tương lai rất khả quan. Việc mở rộng mối quan hệ với nhiều doanh nghiệp hơn sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho sinh viên và nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư đang đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam. Triển khai tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc gắn kết nhà trường với thị trường lao động trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn.

Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội, được thành lập năm 2010 theo Quyết định số 808/QĐ-LĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, là cơ sở đào tạo trọng điểm được đầu tư đồng bộ với quy mô 4.141 học sinh, sinh viên tính đến tháng 6 năm 2017. Mặc dù nhà trường đã thiết lập quan hệ hợp tác với hơn 300 doanh nghiệp, giúp tỷ lệ sinh viên có việc làm trước tốt nghiệp đạt 70% và đạt trên 90% sau 3 tháng ra trường, song công tác quản lý hợp tác đào tạo vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Sự tham gia của doanh nghiệp chủ yếu dừng lại ở khâu tiếp nhận thực tập và tuyển dụng đầu ra, trong khi các hoạt động cốt lõi như xây dựng chuẩn đầu ra, phát triển chương trình và cùng đánh giá năng lực nghề nghiệp còn mờ nhạt.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội giai đoạn 2013-2017, từ đó đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc chuẩn hóa quy trình liên kết đào tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực kỹ thuật Thủ đô và cung cấp mô hình tham chiếu chất lượng cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý tổ chức hiện đại, trọng tâm là Thuyết Quản lý khoa học của Frederick Winslow Taylor và lý thuyết chu trình quản lý 4 chức năng cơ bản gồm: Lập kế hoạch, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra. Đồng thời, nghiên cứu tiếp thu kinh nghiệm từ Mô hình Đào tạo kép (Dual System) của Cộng hòa Liên bang Đức cùng các mô hình liên kết đào tạo theo đơn đặt hàng tại các quốc gia châu Á phát triển như Hàn Quốc và Trung Quốc.

Khung lý thuyết của luận văn được định hình qua 4 khái niệm cốt lõi:

• Quản lý giáo dục nghề nghiệp: Hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm điều hành cơ sở đào tạo nghề đáp ứng chuẩn năng lực thị trường lao động theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014.
• Hoạt động hợp tác đào tạo: Quá trình liên kết hữu cơ, tự nguyện và đôi bên cùng có lợi giữa nhà trường và doanh nghiệp trên các phương diện trao đổi thông tin, thiết kế chương trình, tổ chức giảng dạy, chia sẻ nguồn lực và đánh giá kết quả đào tạo.
• Doanh nghiệp trong giáo dục nghề nghiệp: Chủ thể kinh tế giữ vai trò định hướng chuẩn đầu ra, đối tác đồng hành trong quá trình huấn luyện kỹ năng thực tiễn và là đơn vị thụ hưởng trực tiếp sản phẩm giáo dục.
• Quản lý hợp tác đào tạo cấp trường cao đẳng: Tập hợp các biện pháp chỉ đạo, điều phối của Ban Giám hiệu nhằm khai thác tối đa nguồn lực cơ sở vật chất, tài chính và công nghệ từ doanh nghiệp phục vụ mục tiêu chuẩn hóa tay nghề người học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận hỗn hợp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng với nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp thu thập trong giai đoạn 2013-2017.

Cỡ mẫu khảo sát thực tiễn bao gồm 95 cán bộ quản lý, giảng viên cơ hữu thuộc 7 khoa chuyên môn của nhà trường và 25 đại diện lãnh đạo, trưởng phòng nhân sự từ các doanh nghiệp đối tác tiêu biểu như Tập đoàn Samsung, Công ty Canon và Hiệp hội Doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA). Phương pháp chọn mẫu định ngạch có chủ đích kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện của đội ngũ trực tiếp tham gia quản trị và giảng dạy kỹ thuật.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phiếu hỏi cấu trúc theo thang đo Likert 5 mức độ từ mức 1 (Chưa thực hiện) đến mức 5 (Tốt), kết hợp kỹ thuật phỏng vấn sâu chuyên gia. Dữ liệu được tổng hợp và phân tích bằng công cụ Pivot Table trong phần mềm Microsoft Excel cùng phương pháp thống kê mô tả (tính điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm và độ lệch chuẩn). Phương pháp này giúp phân tích đa chiều mức độ tương thích giữa nhận định của giảng viên và đánh giá từ phía doanh nghiệp về hiệu quả quản trị liên kết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu khảo sát thực tế giai đoạn 2013-2017 phản ánh bức tranh đa chiều về hoạt động hợp tác đào tạo với các kết quả cụ thể:

• Hiệu quả vượt trội trong khâu tiếp nhận thực tập và tuyển dụng đầu ra: Có 100% doanh nghiệp khảo sát đánh giá chất lượng sử dụng lao động tốt nghiệp từ trường ở mức Tốt (điểm 5/5) và 96% doanh nghiệp hài lòng ở mức Tốt khi tiếp nhận sinh viên, giảng viên đến thực hành, thực tập. Năm 2016, nhà trường đã điều phối hơn 600 lượt sinh viên thực tập; 6 tháng đầu năm 2017 đạt hơn 350 lượt với mức trợ cấp từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng cho mỗi sinh viên.

• Vận hành hiệu quả tổ chức đầu mối và trao đổi thông tin: Việc thành lập Trung tâm Quan hệ Doanh nghiệp được cán bộ quản lý và giảng viên đánh giá rất cao với điểm trung bình đạt 4,39/5 (53,68% xếp loại Tốt). Hoạt động khảo sát nhu cầu nhân lực kỹ thuật hằng năm đạt điểm trung bình 4,21/5 (53,51% xếp loại Tốt). Tính đến ngày 31/12/2015, trường đã duy trì mạng lưới kết nối thông tin thường xuyên với 350 doanh nghiệp, trung bình mỗi năm mở rộng thêm khoảng 40 đối tác mới.

• Hạn chế nghiêm trọng trong hợp tác chuyên môn sâu: Mức độ tham gia của doanh nghiệp vào các khâu cốt lõi của quá trình đào tạo còn rất thấp. Có tới 40% doanh nghiệp chưa từng tham gia vào quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo và 32% đánh giá mức độ tham gia này chưa đạt yêu cầu. Trong hoạt động xây dựng mục tiêu và chương trình đào tạo, có 48% doanh nghiệp đánh giá ở mức Chưa đạt yêu cầu hoặc Chưa thực hiện (chỉ 8% xếp loại Tốt). Hoạt động cử cán bộ doanh nghiệp tham gia giảng dạy trực tiếp có tỷ lệ đánh giá ở mức Tốt là 0%, trong khi 44% rơi vào nhóm Chưa đạt yêu cầu hoặc Chưa thực hiện.

• Điểm nghẽn trong ứng dụng công nghệ thông tin quản lý: Nội dung chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin trong kết nối dữ liệu nhà trường - doanh nghiệp đạt điểm trung bình thấp nhất trong các chỉ tiêu khảo sát, chỉ dừng ở mức 3,19/5 với 34,74% cán bộ, giảng viên đánh giá Chưa đạt yêu cầu và 4,21% Chưa thực hiện.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ hình cột so sánh độ vênh giữa tỷ lệ tiếp nhận thực tập (96% xếp loại Tốt) và tỷ lệ tham gia xây dựng giáo trình (chỉ 8% xếp loại Tốt). Bảng phân phối tần số cũng chỉ ra rằng mối liên kết hiện tại đang phát triển theo mô hình bề nổi, tập trung vào giải quyết bài toán thiếu hụt lao động tạm thời của doanh nghiệp thay vì hợp tác chiến lược chiều sâu.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ cả hai phía. Về phía doanh nghiệp, rào cản lớn nhất là áp lực thời gian sản xuất và bảo mật công nghệ, cùng với việc thiếu cơ chế khuyến khích tài chính hoặc ưu đãi thuế rõ ràng từ chính sách vĩ mô. Về phía nhà trường, quy trình quản lý chưa linh hoạt, thiếu cơ chế chi trả thù lao thỏa đáng cho chuyên gia doanh nghiệp tham gia giảng dạy và chưa có nền tảng số hóa đồng bộ để quản lý thông tin đối tác thời gian thực.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu trước đây của Gunnar Specht (2009) và Nguyễn Phan Hòa (2014), khẳng định tính cấp bách của việc chuyển đổi phương thức hợp tác từ tự phát sang quản trị dựa trên cam kết chuẩn đầu ra và chia sẻ trách nhiệm kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng và khảo nghiệm tính khả thi, luận văn đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý trọng tâm dành cho Hiệu trưởng và Ban Giám hiệu nhà trường:

• Xây dựng kế hoạch hợp tác đào tạo chiến lược giai đoạn 2018-2022: Ban Giám hiệu chỉ đạo Phòng Đào tạo và Trung tâm Quan hệ Doanh nghiệp thiết lập cơ sở dữ liệu đối tác, đặt chỉ tiêu tăng trưởng tối thiểu 40 doanh nghiệp hợp tác mới mỗi năm, đồng thời nâng tỷ lệ doanh nghiệp tham gia hợp tác toàn diện lên 35% trước năm 2020.

• Chuẩn hóa và áp dụng mô hình đào tạo kép linh hoạt: Ban hành quy định phân bổ thời lượng học thực hành tại doanh nghiệp chiếm từ 30% đến 40% tổng thời gian khóa học theo hình thức luân phiên hoặc song hành; triển khai áp dụng thí điểm ngay trong năm học 2018-2019 cho các nghề trọng điểm quốc tế như Cơ khí chính xác, Công nghệ thông tin và Điện - Điện tử.

• Tăng cường quản lý hợp tác xây dựng mục tiêu và chương trình đào tạo: Bắt buộc các Khoa chuyên môn thành lập Hội đồng phát triển chương trình có sự tham gia của tối thiểu 2 chuyên gia đại diện doanh nghiệp; bảo đảm 100% giáo trình chuyên ngành được cập nhật công nghệ sản xuất mới định kỳ 2 năm một lần.

• Đổi mới phương pháp và cơ chế sử dụng nguồn lực chuyên gia: Xây dựng quy chế tài chính đặc thù nhằm chi trả thù lao thu hút kỹ sư lành nghề từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy thực hành; đồng thời quy định chỉ tiêu 100% giảng viên cơ hữu phải tham gia đợt thực tế sản xuất tại doanh nghiệp từ 1 đến 2 tháng mỗi năm.

• Hiện đại hóa công nghệ thông tin trong quản trị liên kết: Đầu tư nâng cấp hệ thống phần mềm quản lý quan hệ doanh nghiệp trực tuyến trong vòng 6 tháng, tích hợp cổng thông tin việc làm và số hóa 100% quy trình khảo sát lần vết sinh viên tốt nghiệp, phấn đấu nâng điểm trung bình đánh giá ứng dụng công nghệ thông tin từ 3,19 lên trên 4,50/5.

• Hoàn thiện công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng có sự tham gia độc lập của doanh nghiệp: Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng phối hợp với doanh nghiệp xây dựng ngân hàng đề thi kỹ năng nghề, đưa đại diện doanh nghiệp tham gia vào ban chấm thi tốt nghiệp với tỷ trọng đóng góp tối thiểu 40% điểm số đánh giá kỹ năng thực hành cuối khóa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Giúp Hiệu trưởng, Trưởng phòng Đào tạo tại các trường cao đẳng, trung cấp nghề tham khảo khung lý thuyết và 6 biện pháp quản trị thực chứng để tái cấu trúc mô hình quan hệ doanh nghiệp, nâng tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp lên trên 90%.

• Giảng viên dạy nghề và cán bộ phụ trách quan hệ doanh nghiệp: Cung cấp phương pháp thiết kế chương trình đào tạo tích hợp, quy trình tổ chức các kỳ thực tập hưởng lương 3-5 triệu đồng/tháng và phương thức phối hợp với doanh nghiệp trong đánh giá năng lực thực tế của người học.

• Nhà quản trị nhân sự tại các doanh nghiệp công nghệ, sản xuất: Cung cấp giải pháp tối ưu hóa chi phí đào tạo lại lao động mới thông qua việc tham gia sớm vào chu trình đào tạo nghề, tiếp cận mạng lưới 4.141 sinh viên kỹ thuật tay nghề cao và thiết lập các đơn đặt hàng đào tạo theo yêu cầu vị trí việc làm.

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách giáo dục nghề nghiệp: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn và căn cứ khoa học phục vụ việc hoàn thiện các thông tư hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục nghề nghiệp, xây dựng chính sách khuyến khích tài chính và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp liên kết đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp ít tham gia vào khâu xây dựng chương trình đào tạo tại trường cao đẳng?
Khảo sát chỉ ra 48% doanh nghiệp đánh giá chưa tham gia hoặc tham gia chưa đạt yêu cầu do áp lực tiến độ sản xuất kinh doanh, thiếu thời gian và nhân sự chuyên trách sư phạm. Đồng thời, nhà trường chưa có cơ chế tài chính chi trả thù lao thỏa đáng cho chuyên gia ngoài trường tham gia hội đồng khoa học.

Mô hình đào tạo nào mang lại hiệu quả cao nhất cho sinh viên nghề công nghệ cao?
Mô hình đào tạo kép và đào tạo theo đơn đặt hàng mang lại hiệu quả cao nhất. Sinh viên dành 30-40% thời lượng học tập trực tiếp trên dây chuyền sản xuất của các doanh nghiệp lớn như Canon, Samsung, nhận trợ cấp 3-5 triệu đồng/tháng và được 100% doanh nghiệp tiếp nhận làm việc ngay khi tốt nghiệp.

Điểm nghẽn lớn nhất trong quản lý trao đổi thông tin giữa nhà trường và doanh nghiệp là gì?
Điểm nghẽn nằm ở việc ứng dụng công nghệ thông tin còn lạc hậu với điểm đánh giá chỉ đạt 3,19/5. Việc tương tác chủ yếu qua email và điện thoại rời rạc, chưa có hệ thống phần mềm chuyên dụng để cập nhật nhu cầu tuyển dụng và theo dõi biến động thị trường lao động theo thời gian thực.

Tỷ lệ sinh viên có việc làm cao tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội đạt được nhờ yếu tố nào?
Thành tích 70% sinh viên có việc làm trước tốt nghiệp và trên 90% sau 3 tháng tốt nghiệp đạt được nhờ hoạt động hiệu quả của Trung tâm Quan hệ Doanh nghiệp kết nối hơn 300 đối tác, tổ chức hội chợ việc làm định kỳ với 64% doanh nghiệp tham gia tích cực và duy trì các kỳ thực tập trải nghiệm thực tế.

Giải pháp nào giúp thu hút chuyên gia kỹ sư từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy?
Nhà trường cần ban hành quy chế tài chính đặc thù, linh hoạt hóa thời gian giảng dạy ngoài giờ hành chính và phối hợp tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dạy nghề ngắn hạn cho đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên nòng cốt từ doanh nghiệp đối tác.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận quản lý hợp tác đào tạo giữa trường cao đẳng với doanh nghiệp dựa trên chu trình 4 chức năng quản lý và mô hình đào tạo kép.
• Khảo sát thực tiễn 95 cán bộ, giảng viên và 25 doanh nghiệp khẳng định mối liên kết giúp duy trì tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp trên 90%, đồng thời chỉ rõ sự yếu kém ở khâu xây dựng giáo trình và kiểm tra đánh giá.
• Điểm nghẽn trong ứng dụng công nghệ thông tin quản lý (3,19/5 điểm) được nhận diện là rào cản lớn nhất cần tập trung tháo gỡ trong quá trình chuyển đổi số quản trị nhà trường.
• Hệ thống 6 biện pháp quản lý đề xuất bảo đảm tính cần thiết và khả thi cao, đóng vai trò đòn bẩy nâng cao chất lượng đào tạo kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và khu vực ASEAN.
• Đóng góp khoa học của luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý giáo dục nghề nghiệp; kế hoạch hành động cần được triển khai ngay trong giai đoạn 2018-2022 để tối ưu hóa nguồn lực hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC ĐÀO TẠO VỚI DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Gunnar Specht và Clemens Aipperpach (2009) trong ấn phẩm “Vai trò của doanh nghiệp trong tổ chức và quản lý dạy nghề ở Việt Nam” đã đưa ra cái nhìn tổng quan về các điều kiện khung để khối doanh nghiệp tham gia vào dạy nghề, và xác định những tiềm năng và hạn chế của việc tiếp tục phát triển thị trường đào tạo khu vực tư nhân; nâng cao hiểu biết về phạm vi, đặc điểm, hạn chế và tiềm năng của các cơ sở dạy nghề thuộc doanh nghiệp tại Việt Nam. Nghiên cứu khái quát về những hình thức hợp tác trong dạy nghề hiện nay (thực tập và hình thức hợp tác khác giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp; kết hợp phân tích sự tham gia của khu vực doanh nghiệp trong quản lý dạy nghề).

Nghiên cứu nhấn mạnh đến việc đào tạo các kỹ năng thực hành phù hợp với nơi làm việc và việc hợp tác chặt chẽ giữa các cơ sở dạy nghề với chủ sử dụng lao động để đảm bảo đáp ứng nhu cầu của thị trường, các chương trình hợp tác đào tạo hợp tác sẽ được thiết kế phù hợp với khung trình độ quốc gia, các tiêu chuẩn nghề nghiệp và chương trình khung tương ứng [7]. Ấn phẩm “Germany’s Vocational Education at a glance” của Bộ Giáo dục và Đào tạo liên bang Đức năm 2003 trình bày khái quát về hệ thống đào tạo nghề kép tại Đức. Với hệ thống đào tạo kép - kết hợp giữa việc học nghề trong môi trường thực tế tại một doanh nghiệp và tại trường dạy nghề, trong đó các doanh nghiệp tập trung vào việc cung cấp các kiến thức và kỹ năng thực tế, đặc biệt là kiến thức và kỹ năng phù hợp với công nghệ sản xuất của doanh nghiệp, còn các nhà trường cung cấp khối kiến thức lý thuyết về cơ bản nhiều hơn. Bên cạnh đó, ấn phẩm cũng phân tích các đặc điểm của hệ thống đào tạo nghề kép như những thành tố cơ bản trong đào tạo, các nghề đào tạo phổ biến cho các đối tượng khác nhau, chương trình dạy nghề, chi phí – lợi ích trong đào tạo nghề kép, cách thức đào tạo, trách nhiệm của cơ quan có 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thẩm quyền và các bên liên quan, hỗ trợ đào tạo cho nhóm đối tượng yếu thế.

nhằm đưa ra cái nhìn chung nhất về đào tạo nghề kép tại Đức để các nước khác tham khảo kinh nghiệm xây dựng mô hình đào tạo nghề [32]. Ấn phẩm “Linking vocational training with the enterprises – Asian Perspectives” năm 2009 của nhóm tác giả từ nhiều quốc gia châu Á đã phân tích các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp với giáo dục – đào tạo ở Việt Nam, Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và các kinh nghiệm xây dựng mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa các bên liên quan trong đào tạo nghề. Trong đó đáng chú ý là mô hình "hệ thống 2 + 1" của Hàn Quốc; các mô hình “Hợp tác giữa doanh nghiệp và trường học”, “Mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng”, “mô hình kết hợp trường học – nhà máy”, “Mô hình hợp tác quốc tế”. của Trung Quốc; mô hình hợp tác đào tạo nghề ở Thái Lan.

Các mô hình này được phát triển phù hợp với tình hình thực tế của mỗi quốc gia, cung cấp nhiều bài học kinh nghiệm cho phát triển đào tạo gắn với doanh nghiệp tại Việt Nam [31]. Ấn phẩm “Vai trò của doanh nghiệp trong phát triển kỹ năng nghề” năm 2015 của Markus và Simon nhấn mạnh đến phát triển kỹ năng nghề gắn với thị trường lao động thông qua sự chủ động tham gia của doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch, tổ chức và tài chính cho đào tạo nghề. Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy nghề. Ở các nước phát triển, doanh nghiệp đóng vai trò như là một trong những điều kiện đảm bảo chất lượng dạy nghề bên cạnh các điều kiện quan trọng khác như giảng viên, chương trình hoặc cơ sở vật chất.

Việc dạy nghề chính là đào tạo lao động cho doanh nghiệp, doanh nghiệp được thụ hưởng kết quả, sản phẩm của quá trình dạy nghề. Do vậy, doanh nghiệp cần phải tham gia vào quá trình đào tạo nghề. Có rất nhiều hình thức tham gia của khu vực tư nhân trong phát triển kỹ năng nghề: tham gia vào khâu quản lý, khâu thiết kế chương trình giảng dạy và khâu đào tạo. Cách gắn kết doanh nghiệp với phát triển kỹ năng nghề chính là trao quyền cho doanh nghiệp để đảm bảo các kỹ năng của người lao 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động sau đào tạo đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động [33].

Các công trình nghiên cứu trong nước Luận án của Nguyễn Văn Anh “Phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp trong khu công nghiệp” năm 2009 đã đi sâu nghiên cứu lý luận và thực tiễn phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp. Đề tài đề xuất một số giải pháp tăng cường phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp trong khu công nghiệp nhằm nâng cao chât lượng dạy nghề đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội miền Trung như phát triển chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên dạy nghề, các điều kiện về cơ sở vật chất cho việc tổ chức quá trình dạy thực tập tại doanh nghiệp trong khu công nghiệp [1]. Luận án tiến sỹ của Vũ Minh Hùng “Nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” (2009) đã đề cập đến đào tạo nghề theo năng lực thực hiện, đề xuất các nguyên tắc và tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, quan hệ đào tạo và sử dụng. Luận án đã nghiên cứu sâu về biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo, trong đó có biện pháp liên kết đào tạo.

Tuy nhiên, vấn đề liên kết đào tạo giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu lao động thực tế của các doanh nghiệp cũng chưa được đặt ra đúng mức [11]. Luận án tiến sỹ của Phan Minh Hiền “Phát triển đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu xã hội” (2011) đã nghiên cứu sâu về đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu xã hội và đưa ra một số kết luận như để đáp ứng nhu cầu xã hội, đào tạo nghề phải chuyển mạnh từ hướng cung sang hướng cầu, gắn với nhu cầu xã hội; các hoạt động phát triển hệ thống đào tạo nghề cần được điều chỉnh bởi các nội dung quản lý ở tầm vĩ mô để duy trì mối quan hệ cân bằng động giữa đào tạo nghề và nhu cầu xã hội. Cần thực hiện các giải pháp quản lý đào tạo nghề ở tầm vĩ mô như phát triển hệ thống thông tin đào tạo nghề và nhu cầu xã hội, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quy hoạch mạng lưới cơ sở dạy nghề, quản lý chất lượng đào tạo nghề, xây dựng cơ chế quản lý quan hệ hợp tác đào tạo và sử dụng nhân lực. Tuy nhiên đề tài chưa nghiên cứu sâu cơ chế quản lý quan hệ hợp tác đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp [9].

Cuốn sách “Đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp vừa và nhỏ” năm 2011 của Phạm Xuân Thu và Nguyễn Quang Việt đề cập đến bối cảnh tác động tới đào tạo và sử dụng lao động ở Việt Nam đồng thời khái quát các yếu tố bảo đảm đào tạo nghề, định hướng đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cuốn sách cũng đưa ra một số giải pháp tăng cường gắn kết giữa đào tạo nghề và sử dụng lao động tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ [26]. Luận án “Quản lý đào tạo nghề ở các trường dạy nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu xã hội” năm 2013 của Nguyễn Thị Hằng đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu xã hội. Dựa trên việc đánh giá thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu xã hội của một số trường dạy nghề ở thành phố Hồ Chí Minh, đề tài đề xuất một số giải pháp đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu xã hội như: thành lập trung tâm khảo sát nhu cầu đào tạo và tư vấn nghề ở các trường dạy nghề; cấu trúc lại chương trình khung để đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội; nâng cao năng lực cán bộ quản lý và giảng viên trường nghề; hoàn thiện mô hình đào tạo liên kết giữa trường và doanh nghiệp [9].

Luận án “Quản lý liên kết đào tạo giữa cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh” năm 2014 của Nguyễn Phan Hòa đã nghiên cứu cơ sở lý luận, đề xuất các giải pháp quản lý liên kết đào tạo giữa CSDN với doanh nghiệp nhằm gắn đào tạo với sử dụng trong đó có quản lý liên kết đào tạo cấp thành phố và quản lý liên kết đào tạo trong CSDN. Một trong số các giải pháp mang tính đột phá được đưa ra của đề tài là xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá quản lý liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp. Đây sẽ là 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điều kiện để các cơ sở GDNN và các cấp quản lý tham khảo, lựa chọn áp dụng [10]. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đã đề cập đến một số nội dung liên quan đến đào tạo nghề tại các doanh nghiệp cũng như các giải pháp quản lý nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội.

Tuy vậy, việc áp dụng các biện pháp quản lý còn phụ thuộc vào điều kiện thực tế của từng cơ sở GDNN. Chính vì thế, mỗi cơ sở GDNN cần có những nghiên cứu để xác định đúng thực trạng quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp để làm cơ sở cho việc áp dụng những biện pháp quản lý phù hợp, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo trong mỗi nhà trường. Hiện tại, chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào về công tác quản lý hoạt động hợp tác đào tạo với doanh nghiệp ở trường CĐN Công nghệ cao Hà Nội. Vì thế, việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động hợp tác đào tạo ở nhà trường này là vô cùng cấp thiết.