Luận văn thạc sĩ văn hóa học đời sống văn hóa tinh thần của người cai nghiện trong các trung tâm cai nghiện trên địa bàn huyện ba vì hà nội

Phân tích đời sống văn hóa tinh thần của người cai nghiện tại các trung tâm cai nghiện huyện Ba Vì, Hà Nội trong luận văn thạc sĩ văn hóa học.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Hoàng Kim Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Văn Hóa Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn Hóa Học
• Đề tài: Đời Sống Văn Hóa Tinh Thần Của Người Cai Nghiện Trong Các Trung Tâm Cai Nghiện Trên Địa Bàn Huyện Ba Vì - Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cách nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người cai nghiện trong trung tâm cai nghiện

Việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người cai nghiện trong các trung tâm là yếu tố quyết định giúp họ từ bỏ ma túy, hòa nhập cộng đồng và duy trì trạng thái ổn định. Các hoạt động phải đa dạng, phù hợp với tâm lý, sở thích của từng đối tượng, kết hợp giáo dục, giải trí, thể thao, nghệ thuật nhằm tạo không khí lành mạnh, nâng cao ý chí, phẩm chất con người. Đặc biệt, cần xây dựng môi trường trong sạch, thân thiện, khuyến khích tự thân phát triển, đồng thời gắn kết giữa các cá nhân, gia đình và cộng đồng để giảm thiểu các nguy cơ tái nghiện.

1.1. Tổ chức các hoạt động văn hóa thể thao phù hợp

Các hoạt động như văn nghệ, thể dục, thể thao, hội thi, cuộc thi tìm hiểu về tác hại của ma túy và pháp luật đã góp phần nâng cao nhận thức, giảm stress và cải thiện tâm trạng người cai nghiện. Đặc biệt, các câu lạc bộ sáng tác, biểu diễn, thi đấu thể thao liên quan đến nội dung tích cực được khuyến khích tổ chức hàng tháng để duy trì phong trào, khơi dậy đam mê, phát huy tài năng sẵn có của họ.

1.2. Khuyến khích tự giác tham gia hoạt động cộng đồng

Việc vận động người cai nghiện tự nguyện tham gia các hoạt động như viết báo, đọc sách, sản xuất sản phẩm thủ công, tham gia câu lạc bộ giúp họ cảm thấy có giá trị, niềm tin vào cuộc sống và ý chí quyết tâm cai nghiện. Hệ thống các hoạt động này còn tạo môi trường giao lưu tích cực, giúp họ dần xóa bỏ mặc cảm, tự khẳng định bản thân và giảm nguy cơ tái nghiện.

II. Kết hợp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh để phòng chống tái nghiện

Môi trường trung tâm cai nghiện cần đạt chuẩn về môi trường vật chất và tinh thần, vừa đảm bảo an toàn, vệ sinh, vừa tạo cảm giác thân thiện, thân tình. Triển khai các không gian xanh, sân chơi, phòng thư viện, phòng truyền thống, khu thể thao giúp cán bộ và học viên cảm thấy thoải mái, đồng thời nâng cao ý thức tự quản, tự chăm sóc bản thân. Quá trình này còn góp phần hình thành nếp sống kỷ luật, trách nhiệm, nhân ái trong nội bộ trung tâm.

2.1. Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phù hợp

Các trung tâm cần nâng cấp và mở rộng các thiết chế như nhà văn hóa, sân thể thao, thư viện, phòng sinh hoạt cộng đồng.... Đầu tư trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, dụng cụ thể thao và truyền thông hiện đại để phục vụ các hoạt động phong phú, đa dạng cho người cai nghiện, qua đó giúp họ có thể sinh hoạt, vui chơi một cách lành mạnh và hiệu quả.

2.2. Tạo không gian thân thiện an toàn

Xây dựng khung cảnh hài hòa, xanh sạch đẹp, tránh xa các tệ nạn, tiêu cực, tạo điều kiện tối đa cho hoạt động tự lập tự quản và tự chăm sóc. Đồng thời phát huy mô hình cộng đồng, gia đình phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ giúp đỡ người cai nghiện, giảm tâm lý lo lắng, sợ hãi và thúc đẩy tư duy tích cực.

III. Phối hợp tổ chức các hoạt động cộng đồng và nâng cao nhận thức

Việc tuyên truyền, giáo dục các chủ trương, chính sách, pháp luật về phòng chống ma túy, HIV/AIDS là yếu tố then chốt để cộng đồng hiểu rõ, đồng thuận và tích cực tham gia. Các hoạt động qua các phương tiện truyền thông, báo chí, hội thảo, phát động phong trào toàn dân đoàn kết giúp lan tỏa ý thức trách nhiệm bảo vệ cộng đồng, xây dựng môi trường trong sạch, lành mạnh. Đặc biệt, cần phát huy vai trò các bậc cha mẹ, thầy cô, đoàn thể trong việc giáo dục giới tính, kỹ năng sống.

3.1. Tuyên truyền nâng cao nhận thức và phòng tránh

Tập trung tổ chức các lớp tuyên truyền, hội thảo, chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao kiến thức về tác hại ma túy, HIV/AIDS, các phương pháp phòng tránh; tổ chức các hoạt động nâng cao ý thức tự phòng vệ, tự bảo vệ bản thân trong cộng đồng và trong gia đình. Các hình thức như thi đua, biểu dương, xây dựng mô hình điển hình giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

3.2. Tăng cường hợp tác cơ sở gia đình và cộng đồng

Xây dựng mô hình liên kết giữa trung tâm, địa phương, gia đình, các tổ chức đoàn thể để giúp đỡ người cai nghiện, đặc biệt là nắm bắt kịp thời các biểu hiện tái nghiện, từ đó đề ra các giải pháp can thiệp phù hợp nhằm kéo dài thời gian cai, tạo môi trường thân thiện, hỗ trợ tâm lý và duy trì ý chí cai nghiện bền vững.

IV. Các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tuyên truyền và đào tạo

Đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể thao, sáng tác, biểu diễn để tạo sân chơi lành mạnh, thúc đẩy khả năng sáng tạo của người cai nghiện. Đồng thời, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, cộng tác viên qua các lớp tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng truyền đạt, tâm lý trị liệu. Hỗ trợ tài chính rationale, xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng, thúc đẩy mô hình hoạt động sáng tạo, phù hợp tâm lý từng lứa tuổi, từng cá nhân.

4.1. Đổi mới phương pháp tuyên truyền và đào tạo

Sử dụng đa dạng phương pháp như tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, hoạt động trải nghiệm, sân chơi giải trí, dự án nhỏ giúp người cai nghiện nhận thức rõ tác hại, tự chủ trong phòng chống tái nghiện. Tổ chức thi đua sáng tạo hình thức truyền đạt phù hợp tâm lý từng nhóm đối tượng nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy.

4.2. Đẩy mạnh xã hội hóa và nâng cao năng lực cán bộ

Kêu gọi các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tài trợ, xây dựng các chương trình cộng đồng, mô hình nhân ái. Đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ quản lý, hướng nghiệp, tâm lý, công tác xã hội nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giúp đỡ người cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng và duy trì phòng chống tái nghiện lâu dài.

V. Kết luận và hướng tới sự phát triển bền vững trong hoạt động văn hóa phòng chống ma túy

Xây dựng và phát huy các hoạt động văn hóa, thể thao, cộng đồng trong trung tâm cai nghiện là nền tảng quan trọng giúp người nghiện thay đổi tâm lý, nâng cao ý chí, giảm dần mặc cảm, tự ti, hình thành nhân cách mới. Cần phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ngành, quan tâm đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, nhân lực, nội dung và phương pháp. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế, cộng đồng, gia đình để tạo môi trường hỗ trợ tích cực, kéo dài hiệu quả cai nghiện và phòng chống tái nghiện lâu dài, góp phần xây dựng xã hội văn minh, nhân ái.

5.1. Đẩy mạnh công tác xây dựng chính sách và hợp tác quốc tế

Hoàn thiện chính sách, ban hành các tiêu chuẩn đánh giá, nghiệm thu các hoạt động văn hóa, hỗ trợ tài chính minh bạch, hiệu quả; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về công tác cai nghiện, xóa bỏ tệ nạn và nghiên cứu các phương pháp mới, phù hợp xu hướng phát triển toàn cầu.

5.2. Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức toàn xã hội

Thực hiện các chiến dịch tuyên truyền trên truyền hình, báo chí, mạng xã hội, thông qua các mô hình điển hình tiên tiến; xây dựng các chương trình phù hợp tâm lý cộng đồng, phần đấu chỉnh đốn đạo đức, đạo lý lối sống truyền thống, hội nhập quốc tế nhằm duy trì nền văn hóa truyền thống, tiến bộ, nhân văn và trong sạch của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE DOI SONG VAN HOA TINH THAN CUA NGUOI CAI NGHIEN TRONG CAC TRUNG TÂM CAI NGHIỆN 1. Nhận thức cơ bản về ma túy, nghiện ma túy và các hình thức và phương thức cai nghiện ma túy hiện nay. Khái niệm về ma táp Khái niệm về ma túy rất phong phú do tổn tại nhiều cách nhìn khác nhau đối với vấn đề này. Theo gốc Hán- Việt thì ma túy là “ làm mê mắn”.

Chất ma túy ban đầu dùng để chỉ các chất tự nhiên và tổng hợp có khả năng gây nên bệnh nghiện. Như vậy, từ quan điểm từ tính chất gây nghiện của ma túy, tác giả Nguyễn Phong. Hòa và Đặng Ngọc Hùng cho rằng: “Các chất ma túy là những chất độc, có tính chất gây nghiện, có khả năng bị lạm dụng” [30]. Cũng với quan điểm tương tự, tác giả Nguyễn Hồng Minh và Lại Thế Sử định nghĩa: “Ma túy là tên chung để chỉ các hoạt chất tự nhiên và các loại thuốc độc hại gây nghiện có tác dụng đối với thần.

kinh con người [42] Từ quan điểm về tác hại của ma túy đối với cơ thể cũng có một số quan niệm về ma túy như sau. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Bừng thì: “Các chất ma túy là các chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên hay nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể người có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ, làm cho con người lệ thuộc vào chúng và cuối cùng gây nên tổn thương cho cá nhân và cho cộng đồng” [35]. Còn tổ chức y tế thế giới OMS thì định nghĩa: “Ma túy là bắt kỳ chất gì mà khi đưa vào cơ thể sống, có thể làm thay đổi một hay nhiều chức năng của cơ thế" (46) Tổng hợp các quan niệm ở trên về ma túy thì có thể thấy ba điểm khi bàn đến khái niệm này. Đó là nguồn gốc của ma túy, tính chất gây nghiện của nó và tác hại của nó đối với cơ thê người.

Dựa vào đây có thể hiểu ma ứúy là các chất hóa. học có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, có khả năng ức chế thần kinh, có tính chất gây nghiện và khi đưa vào cơ thể quá liều có thẻ làm thay đổi các chức nang sinh bị, tâm lý bình thường của con người. Với định nghĩa này thì ma túy bao gồm rất nhiều chủng loại. Có các loại ma túy bất hợp pháp như hêrôin, côcain, thuốc.

phiên, hồng phiến. có những loại được sử dụng rất hạn chế trong y tế như moorphin, seduxen, amphetamin.,và cả những loại ma túy hợp pháp như rượu, thuốc lá, cà phê. Đây là những dạng ma túy đang nhanh chóng lan rộng trong giới trẻ, có tác hại to lớn tới cơ thể, ảnh hưởng đến bản thân, đến gia đình và xã hội. Cụ thể là: Tác hại đối với cơ thể: Đối với hệ hô hấp: các chất ma túy kích thích hô hấp gây tăng dần số thở trong thời gian ngắn, sau đó sẽ gây ức chế hô hấp, nhất là khi dùng quá liều.

trường hợp ngưng thở nếu không cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong, đôi khi ngưng thở rắt đột ngột. Chẳng hạn, một thanh niên đang cai nghiện đột ngột ngưng. thở tử vong không rõ nguyên nhân, khi giải phẫu tử thỉ thì phát hiện nạn nhân có. bao hêrôin bởi một màng mỏng rồi cấy dưới da để thuốc phóng thích từ từ, nhưng.

tự nhiên bao thuốc vỡ và phóng thích quá nhiều gây ngộ độc. Ngoài ra, khi dùng ma túy (nhất là cocaine) có thê gây phù phôi cấp, tràn khí màng phổi, tràn khí trung thắt, xuất huyết phế nang, viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, viêm phổi, lên cơn hen phế quản. Đối với hệ tìm mạch: các chất ma túy sẽ kích thích làm tăng nhịp tim, ảnh hưởng trực tiếp lên tim, gây co thắt mạch vành tạo nên cơn đau ngực, nặng hơn có. thể gây nhồi máu cơ tìm.

Chúng cũng là nguyên nhân của các rối loạn nhịp đe doa tính mạng người dùng ma túy. Ngoài ra, còn gây nên tình trang co mạch làm tăng, huyết áp. Đối với hệ thân kinh: ngoài tác dụng kích thích thần kinh giai đoạn đầu gây. hung phần, sảng khoái, lệ thuộc thuốc., cũng có thể gây các tai biến như co giật, đột quy.

Đối với hệ sinh dục: không như người ta thường lầm tưởng, dùng ma túy sẽ làm tăng khả năng tình dục. Ở người nghiện ma túy, khả năng tình dục suy giảm một cách r rệt, và hậu quả này sẽ còn tổn tại sau khi ngưng dùng thuốc một thời gian khá lâu. Ở những nam giới dùng ma túy trong thời gian dài sẽ bị chứng vú to và bất lực. Còn ở phụ nữ sẽ bị rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, rong kinh, tăng tiết sữa bat thường và vô sinh.

Ngoài ra, người sử dụng ma túy còn phải chịu những tác hại khác như: hoại tử tế bào gan, ảo thính, ảo thị. Tác hại của ma túy ảnh hướng đến bản thân: Ma túy làm hủy hoại sức khỏe, làm mắt khá năng lao động, học tập, làm cho. thần kinh người nghiện bị tổn hại. Dùng ma túy quá liều có thẻ dẫn đến cái chết.

Gây nghiện mạnh, sức khỏe giảm sút. Tiêm chích ma túy dùng chung bơm kim tiêm không tiệt trùng dẫn đến lây nhiễm viêm gan vi rút B, C, đặc biệt là HIV. Tiêm chích ma túy là một trong những con đường lây nhiễm HIV phổ biến nhất tại Việt Nam. Người nghiện ma túy có thể mang vi rút HIV và lây truyền cho vợ, bạn tình của con cái họ.

Ma túy làm thoái hóa nhân cách, rối loạn hành vi, lối sống buông thả, dễ vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, ma túy còn làm mâu thuẫn và bất hòa với bạn bẻ, thầy cô giáo và gia đình, làm mất lòng tin với mọi người, đễ bị người khác lợi dụng, học tập giảm sút hoặc bỏ học, ảnh hưởng đến tương lai tiền đồ, nếu đã có. việc làm thì đễ bị mắt việc làm. “Ảnh hướng đến gia đình: Đầu tiên là họ làm tiêu hao tiền bạc của bản thân và của gia đình.

cần tiền để mua ma túy của người nghiện là rất lớn, mỗi ngày họ tiêu từ hàng chục nghìn cho đến tiền triệu, người mắc nghiện có thể tiêu tốn hết tiền của, tài sản, đồ đạc của gia đình vào việc mua ma túy để thỏa măn cơn nghiện của mình, hoặc để có tiền sử dụng ma túy, nhiều người đã trộm cắp, hành nghề mại dâm, hoặc thậm. chí giết người, cướp của. Chính những người nghiện sẽ làm những người thân trong gia đình thất vọng, buồn khổ, nhiều gia đình phải ly hôn, con cái không có ai chăm sóc. “Ảnh hướng đến xã hội: Gây mắt trật tự an toàn xã hội, làm gia tăng các tệ nạn xã hội; lừa đảo, trộm.

cắp, giết người, mại dâm, băng nhóm. Ảnh hưởng đến đạo đức, thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc. sút sức lao động sản xuất trong xã hội. Tăng chỉ phí ngân sách xã hội cho các hoạt động ngăn ngừa, khắc phục, giải quyết các hậu quả do ma túy đem lại.

là nguồn gốc, là điều kiện nảy sinh, lan truyền đại dịch HIV/AIDS (một hiểm họa toàn cầu chưa có thuốc chữa). Hiện nay nước ta có gần 200.000 người nhiễm HIV/AIDS thì có 75% là do tiêm chích ma túy. Sức tàn phá của ma túy còn ảnh hưởng đến giống nòi, hủy diệt giống nòi, do các chất ma tuy ảnh hưởng đến hệ thống hoocmon sinh sản, làm giảm khả năng. sinh hoạt tình dục, ảnh hưởng đến quá trình phân bảo hình thành các giao tử, tạo cơ hội cho các gien độc có điều kiện hoạt hóa, dẫn đến suy yếu nòi giống.

Nhu vay, ma túy là một hiểm họa vô cùng to lớn của nhân loại, nó có sức tàn phá mạnh mẽ đối với cơ thể, làm ảnh hưởng đến bản thân, ảnh hưởng đến gia đình, ảnh hưởng đến xã hội, nghiêm trọng hơn là nó gây nên những tác hại to lớn vẻ kinh. tế, xã hội, chính trị, văn hóa. đạo đức, sức khỏe, lối sống và thuần phong mỹ tục. của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia 1.

Khái niệm nghign ma tiy Trong Từ điển tiếng Liệt, thuật ngữ nghiệ được hiểu là ham thích đến mức thành thói quen, khó bỏ. Với định nghĩa này, nghiện có thể được gán với việc ham. thích dùng một loại vật nào đó như rượu, thuốc lá, cà phê, ma túy, thậm chí một loại thức ăn nào đó như sôcôla, bánh. Nghiện cũng có thể được gán cho việc ham thích một loại hoạt động nào đó như ct n tóc vào ngón tay và xoay, nhô tóc, tình dục.Cách hiểu này về nghiện đã thống nhất nghiện và thói quen, thậm chí trong.

một chừng mực nhất định thói quen còn được hiểu là mức độ cao hơn nghiện. “Trên thực tế, nghiện và thói quen là hai phạm trù rất khác nhau về bản chất. Thói quen là khuôn mẫu hành vi được thực hiện một cách thường xuyên và được hình thành trong hệ thống hành vỉ ci con người đến mức nó được thực hiện mà không cần một sự cố gắng có ý thức nào. Để thay đổi thói quen thì con người cần.

cố gắng một cách có ý thức là đủ. Trong khi đó nghiện ngập là sự phụ thuộc hoàn. toàn vào chất gây nghiện, cơn nghiện có khả năng lắn átý thức của con người. Khái niệm về nghiện ma túy được đề cập ở nhiều góc độ khác nhau.

ma túy từ góc độ y học được tô chức y tế thế giới định nghĩa là trạng thái nhiễm. độc chu kỳ hay mãn tính do sử dụng lặp lại nhiều lần một chất độc tự nhiên hay tổng hợp nào đó. Sự nhiễm độc này được thể hiện ở sự tăng dần liều dùng và sự lệ thuộc về tâm sinh lý của người dùng vào tác dụng c chất độc đó. Bởi từ góc độ quan tâm của ngành y nên khái niệm nghiện chỉ chú trong dén van dé thé chat, sức khỏe của con người Từ quan điêm của xã hội thì nghiện ma túy là “tệ nạn xã hội làm tôn hại đến sức khỏe, nhân cách, ảnh hưởng xấu đến đời sống sinh hoạt và trật tự an toàn xã hội” [35] Từ phương diện tâm lý học thì khái niệm về nghiện ma túy phải bao quát được cả về mặt thể chất cũng như tâm lý của người nghiện, đồng thời cũng nêu lên.

được tác hại của nó cả về bình diện cá nhân và xã hội. Trong Từ điển Tâm lý học, nghiện ma túy được định nghĩa là trạng thái nhiễm độc chu kỳ hay mãn tính của cơ thể, có hại cho cá nhân và cho xã hội do dùng nhiều lần một lượng cl độc tự nhiên và tông hợp. Nghiện ma túy có những đặc điểm như: bức xúc về mặt tâm lý.