Khai Thác Nguồn Lực Tự Nhiên Ở Tỉnh Khánh Hòa: Thực Trạng và Giải Pháp

Luận văn thạc sĩ USSH phân tích thực trạng và giải pháp khai thác nguồn lực tự nhiên tại tỉnh Khánh Hòa, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Phạm Văn Liệu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hàm
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Khai Thác Nguồn Lực Tự Nhiên Tại Tỉnh Khánh Hòa: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN VÀ VIỆC KHAI THÁC NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN
• 1.1. Nguồn lực tự nhiên và vai trò của nó đối với kinh tế - xã hội
• 1.2. Khái niệm nguồn lực tự nhiên
• 1.3. Vai trò của nguồn lực tự nhiên
• 1.4. Tầm quan trọng của việc khai thác nguồn lực tự nhiên
• 1.5. Khai thác nguồn lực tự nhiên
• 1.6. Ý nghĩa của việc khai thác nguồn lực tự nhiên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHAI THÁC NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN Ở TỈNH KHÁNH HÒA THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN Ở TỈNH KHÁNH HÒA
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khai Thác Tài Nguyên Tự Nhiên Tại Khánh Hòa

Khai thác tài nguyên thiên nhiên tại tỉnh Khánh Hòa đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Tỉnh này sở hữu nhiều loại tài nguyên phong phú như tài nguyên nước, khoáng sản và hệ sinh thái đa dạng. Việc khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên này không chỉ giúp nâng cao đời sống người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh. Tuy nhiên, việc khai thác cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Khai Thác Tài Nguyên Tự Nhiên

Khai thác tài nguyên tự nhiên là quá trình sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên để phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội. Tại Khánh Hòa, việc khai thác này bao gồm nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, du lịch sinh thái và khai thác khoáng sản.

1.2. Vai Trò Của Tài Nguyên Tự Nhiên Đối Với Kinh Tế Khánh Hòa

Tài nguyên tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế Khánh Hòa. Chúng không chỉ cung cấp nguyên liệu cho sản xuất mà còn tạo ra việc làm cho người dân, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Thực Trạng Khai Thác Tài Nguyên Tự Nhiên Tại Khánh Hòa

Thực trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Khánh Hòa hiện nay đang gặp nhiều vấn đề. Việc khai thác không bền vững đã dẫn đến tình trạng cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Nhiều khu vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng do khai thác quá mức, ảnh hưởng đến đời sống của người dân và hệ sinh thái địa phương.

2.1. Tình Hình Khai Thác Tài Nguyên Nước

Tài nguyên nước tại Khánh Hòa đang bị khai thác quá mức, dẫn đến tình trạng thiếu nước vào mùa khô. Việc sử dụng nước không hợp lý đã ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân.

2.2. Tình Hình Khai Thác Khoáng Sản

Khai thác khoáng sản tại Khánh Hòa diễn ra mạnh mẽ nhưng thiếu kiểm soát. Nhiều mỏ khai thác không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, dẫn đến ô nhiễm và suy thoái đất đai.

III. Vấn Đề Bảo Vệ Môi Trường Trong Khai Thác Tài Nguyên

Bảo vệ môi trường là một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Khánh Hòa. Việc khai thác không bền vững đã dẫn đến ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của tỉnh.

3.1. Ô Nhiễm Nguồn Nước

Ô nhiễm nguồn nước do hoạt động khai thác khoáng sản và nông nghiệp đã trở thành vấn đề nghiêm trọng. Nước thải từ các hoạt động này chứa nhiều chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và hệ sinh thái.

3.2. Suy Thoái Đất Đai

Khai thác tài nguyên không hợp lý đã dẫn đến tình trạng suy thoái đất đai. Nhiều khu vực bị xói mòn, mất lớp đất màu mỡ, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân.

IV. Giải Pháp Khai Thác Tài Nguyên Bền Vững Tại Khánh Hòa

Để khai thác tài nguyên thiên nhiên bền vững tại Khánh Hòa, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong khai thác, quản lý tài nguyên hợp lý và nâng cao nhận thức cộng đồng là những yếu tố quan trọng.

4.1. Áp Dụng Công Nghệ Hiện Đại

Sử dụng công nghệ hiện đại trong khai thác tài nguyên giúp giảm thiểu tác động đến môi trường. Các công nghệ này không chỉ nâng cao hiệu quả khai thác mà còn bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

4.2. Quản Lý Tài Nguyên Hợp Lý

Quản lý tài nguyên hợp lý là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững. Cần có các chính sách rõ ràng và hiệu quả trong việc khai thác và sử dụng tài nguyên.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Khánh Hòa đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện tình hình khai thác và bảo vệ môi trường.

5.1. Các Mô Hình Khai Thác Bền Vững

Các mô hình khai thác bền vững đã được áp dụng tại một số khu vực ở Khánh Hòa, cho thấy hiệu quả trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Môi Trường

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc khai thác tài nguyên không bền vững gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Khai Thác Tài Nguyên Tại Khánh Hòa

Khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Khánh Hòa cần được thực hiện một cách bền vững để đảm bảo sự phát triển lâu dài. Tương lai của tỉnh phụ thuộc vào việc quản lý và khai thác tài nguyên một cách hợp lý, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đồng bộ.

6.1. Tương Lai Của Tài Nguyên Tự Nhiên

Tương lai của tài nguyên tự nhiên tại Khánh Hòa phụ thuộc vào các chính sách khai thác bền vững và sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cần được xác định rõ ràng, với sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo khai thác tài nguyên một cách hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Khánh Hòa sở hữu vị trí chiến lược tại vùng Duyên hải Nam Trung Bộ với bờ biển dài gần 400 km, gần 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng 4 vịnh biển nổi tiếng gồm Vân Phong, Cam Ranh, Nha Trang và Nha Phu. Dù được thiên nhiên ưu đãi nguồn tài nguyên phong phú, địa phương từng đối mặt với nhiều rào cản tăng trưởng do phương thức khai thác phân tán và thiếu đồng bộ. Trong giai đoạn 1996 - 2005, kinh tế Khánh Hòa đã có bước chuyển mình ấn tượng với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 10,84%/năm, đưa GDP bình quân đầu người năm 2005 đạt 768 USD, xếp thứ hai trong khu vực miền Trung.

Vấn đề cốt lõi mà luận văn giải quyết là mâu thuẫn biện chứng giữa yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm khai thác tối đa nguồn lực tự nhiên với thách thức cạn kiệt tài nguyên và suy thoái môi trường sinh thái. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xây dựng luận cứ triết học duy vật biện chứng về vai trò của nguồn lực tự nhiên, phân tích toàn diện thực trạng khai thác tại địa phương giai đoạn 1996 - 2005 và đề xuất hệ thống giải pháp phát triển bền vững cho giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 8 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Khánh Hòa và hệ thống biển đảo trọng yếu, trong đó có huyện đảo Trường Sa. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp cơ sở lý luận sắc bén giúp chính quyền địa phương tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư xã hội đạt trên 14.000 tỷ đồng, chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng cùng chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin về mối quan hệ giữa con người, xã hội và tự nhiên. Karl Marx khẳng định tự nhiên là thân thể vô cơ của con người, và lao động là quá trình diễn ra giữa con người và tự nhiên, trong đó con người đóng vai trò trung gian điều tiết sự trao đổi chất. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa triết lý phương Đông của Lão Tử với tư tưởng thuận thiên nhằm duy trì sự hài hòa sinh thái, đồng thời tích hợp lý thuyết tăng trưởng hiện đại thông qua hàm sản xuất Cobb-Douglas và mô hình Harrod-Domar để làm rõ vai trò của vốn, lao động, công nghệ và tài nguyên tự nhiên.

Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Nguồn lực tự nhiên: Hệ thống các yếu tố vật chất nguyên khai của tự nhiên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất và đời sống xã hội.
• Phương thức khai thác: Tổng hòa các công cụ lao động, phương tiện kỹ thuật, cơ chế tổ chức và nguyên tắc định hướng mà con người sử dụng để chiếm lĩnh giá trị từ tự nhiên.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Sự biến đổi tỷ trọng giữa các ngành nông - lâm - thủy sản, công nghiệp và dịch vụ phù hợp với quy luật phát triển kinh tế thị trường.
• Phát triển bền vững: Quá trình phát triển kết hợp chặt chẽ giữa hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ, tái tạo môi trường sinh thái cho các thế hệ tương lai.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ các văn kiện chính thức của Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa khóa XIV (nhiệm kỳ 2001 - 2005) và khóa XV (nhiệm kỳ 2006 - 2010), Niên giám thống kê tỉnh Khánh Hòa, cùng các báo cáo chuyên ngành của Bộ Giao thông Vận tải và Tổng cục Du lịch. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu thống kê tổng thể tại 8 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh, đồng thời khảo sát dữ liệu hoạt động của hơn 2.500 doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn và 57 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng theo nhóm ngành kinh tế (công nghiệp chế biến, nông - lâm - thủy sản, dịch vụ du lịch) kết hợp chọn mẫu cụm theo địa bàn không gian (vùng đồng bằng tích tụ 800 km2, vùng núi cao chiếm trên 95% diện tích tự nhiên và dải bờ biển dài gần 400 km). Phương pháp phân tích chủ đạo là duy vật biện chứng gắn liền với các công cụ phân tích - tổng hợp, so sánh lịch sử và thống kê định lượng. Việc lựa chọn phương pháp này giúp bóc tách bản chất của phương thức khai thác dưới góc nhìn quy luật triết học khách quan thay vì chỉ mô tả các hiện tượng kinh tế kỹ thuật đơn thuần trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 1996 đến năm 2005.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế gắn liền với khai thác tài nguyên đạt bước tiến vượt bậc nhưng chứa đựng nguy cơ thiếu bền vững. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2001 - 2005 đạt 10,84%/năm, quy mô GDP năm 2005 gấp 1,7 lần so với năm 2000. Cơ cấu kinh tế chuyển biến rõ rệt: tỷ trọng ngành công nghiệp tăng từ 35,3% (năm 2000) lên 40,9% (năm 2005); ngành dịch vụ tăng từ 37,8% lên 41,1%; trong khi ngành nông nghiệp giảm từ 26,9% xuống còn 18%.

Thứ hai, ngành kinh tế biển và du lịch sinh thái bứt phá thành trụ cột kinh tế chủ lực. Doanh thu du lịch tăng trưởng bình quân 17%/năm, thu hút hơn 1.200 tỷ đồng vốn đăng ký đầu tư vào các dự án du lịch mới. Ngành thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 11,6%/năm, chiếm từ 55% đến 60% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh. Diện tích nuôi trồng thủy sản năm 2000 đạt 7.000 ha, tăng gấp 2 lần so với năm 1995 với hơn 2.000 trang trại hoạt động.

Thứ ba, phương thức khai thác tài nguyên bộc lộ sự thiếu ổn định và tổn hại môi trường. Điển hình trong ngành thủy sản, năm 2001 sản lượng tăng 16,21% nhưng sang năm 2002 giảm 8,85%; đến năm 2005 sản lượng tăng 11,8% nhưng giá trị sản xuất chỉ tăng 0,7%. Hơn 90% diện tích canh tác và dịch vụ du lịch tập trung dồn nén trên dải đồng bằng tích tụ nhỏ hẹp dưới 400 km2, gây áp lực sinh thái nghiêm trọng tại các vịnh Nha Trang, Vân Phong và đầm Nha Phu do khai thác hủy diệt và ô nhiễm chất thải.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những thành tựu trên là nhờ việc mở rộng môi trường kinh doanh đa thành phần với hơn 25.000 hộ cá thể và khả năng huy động vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2001 - 2005 đạt 14.000 tỷ đồng (gấp đôi giai đoạn 1996 - 2000). Tuy nhiên, các hạn chế bắt nguồn từ tư duy quản lý chủ quan duy ý chí khi trong thời gian dài áp đặt mô hình ưu tiên công nghiệp nặng trước dịch vụ du lịch, chưa bám sát lợi thế tự nhiên đặc thù của địa phương.

So sánh với các địa phương lân cận như Đà Nẵng hay Bình Thuận, Khánh Hòa sở hữu tiềm năng độc nhất vô nhị về cảng biển nước sâu tại vịnh Vân Phong (độ sâu tự nhiên 20 - 27m) và các đặc sản quý hiếm như yến sào chiếm trên 70% sản lượng cả nước, mỏ cát Thủy Triều trữ lượng 35 triệu tấn có độ tinh khiết SiO2 đạt 99,4%. Dù vậy, hàm lượng chế biến sâu còn thấp, sản phẩm xuất khẩu chủ yếu ở dạng thô và sơ chế. Dữ liệu thực nghiệm này có thể được mô tả trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng GDP, bảng cơ cấu chuyển dịch ba khu vực kinh tế giai đoạn 2000 - 2005 và biểu đồ tròn phân bổ các nguồn vốn đầu tư xã hội để làm nổi bật sự mất cân đối giữa chi phí môi trường và giá trị thặng dư thu được.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tái cơ cấu chiến lược phát triển kinh tế biển: Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Sở Kế hoạch và Đầu tư cần xác lập rõ thứ tự ưu tiên phát triển gồm du lịch dịch vụ chất lượng cao, công nghiệp chế biến sâu và kinh tế biển; đặt mục tiêu nâng tỷ trọng nhóm ngành dịch vụ du lịch đạt trên 45% GDP toàn tỉnh vào năm 2010 và định hình lộ trình xây dựng cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong tiếp nhận tàu trọng tải 100.000 tấn trước năm 2015.
• Đẩy mạnh đổi mới công nghệ và giảm khai thác thô: Sở Khoa học và Công nghệ cùng cộng đồng doanh nghiệp địa phương cần ứng dụng công nghệ sinh học, tự động hóa vào nuôi trồng và chế biến thủy sản; phấn đấu giảm tỷ trọng xuất khẩu hàng thô xuống dưới 20%, nâng tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng chế biến đạt trên 15%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010.
• Hoàn thiện thể chế quản lý và phân vùng sinh thái: Hội đồng nhân dân tỉnh và Sở Tài nguyên và Môi trường cần thiết lập quy chế kiểm soát nghiêm ngặt 100% các dự án du lịch ven bờ, chấm dứt hoàn toàn phương thức đánh bắt hủy diệt; mục tiêu đến năm 2010 hoàn thành 100% quy hoạch bảo tồn dải bờ biển dài gần 400 km và nâng tỷ lệ che phủ rừng lên trên 45%.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển hạ tầng: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các viện nghiên cứu chuyên ngành tăng cường đào tạo đội ngũ chuyên gia công nghệ biển, duy trì tỷ trọng chi đầu tư cho giáo dục từ 20% đến 25% ngân sách tỉnh; hoàn thiện đồng bộ 100% mạng lưới giao thông kết nối các vùng đồng bằng duyên hải với 25 đỉnh núi cao trên 1.000m trong giai đoạn 2007 - 2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Khánh Hòa và các tỉnh Duyên hải miền Trung; tiếp cận hệ thống luận cứ triết học và dữ liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch kinh tế xã hội và chiến lược không gian biển trung và dài hạn.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Triết học, Kinh tế chính trị: Khai thác phương pháp luận duy vật biện chứng mẫu mực trong việc giải quyết bài toán kinh tế tài nguyên thực tế, phục vụ công tác giảng dạy lý luận chính trị và phát triển các đề tài nghiên cứu liên ngành.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch, cảng biển và thủy hải sản: Ban lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; nắm rõ tiềm năng địa kinh tế, trữ lượng tài nguyên vịnh Vân Phong và mỏ cát Thủy Triều để định hướng các dự án đầu tư công nghệ cao mang lại giá trị bền vững.
• Các viện nghiên cứu hải dương học và tổ chức bảo tồn môi trường: Nhà nghiên cứu môi trường học và sinh thái biển; sử dụng dữ liệu thực trạng suy thoái môi trường ven bờ để xây dựng các chương trình hành động bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô và đa dạng sinh học biển.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận vấn đề khai thác tài nguyên tự nhiên dưới góc nhìn triết học như thế nào?

Tác giả vận dụng phép biện chứng duy vật để chứng minh phương thức khai thác tài nguyên là nội dung cơ bản của nền sản xuất xã hội, quyết định sự phát triển của các hình thái kinh tế. Quá trình khai thác đòi hỏi con người phải nhận thức và tuân thủ nghiêm ngặt các quy luật khách quan, thực hiện nguyên tắc thuận thiên nhằm bảo đảm sự thống nhất hữu cơ giữa xã hội và tự nhiên.

Tại sao tỉnh Khánh Hòa có tiềm năng hải sản phong phú nhưng sản lượng khai thác từng sụt giảm?

Giai đoạn 2001 - 2002 ghi nhận sản lượng thủy sản giảm 8,85% do ngư dân chủ yếu dùng phương tiện thủ công công suất nhỏ đánh bắt ven bờ mang tính tận diệt, dẫn đến suy giảm nguồn lợi sinh vật cục bộ. Điều này phản ánh mâu thuẫn giữa phương tiện lao động lạc hậu với yêu cầu khai thác bền vững.

Vịnh Vân Phong có những ưu thế tự nhiên vượt trội nào đối với kinh tế biển quốc gia?

Vịnh Vân Phong có diện tích mặt nước lên tới 1.500 km2, mức nước sâu trung bình từ 20 đến 27 mét và hoàn toàn kín gió. Theo đánh giá chuyên ngành, đây là vị trí duy nhất tại Việt Nam hội tụ đầy đủ tiêu chuẩn tự nhiên để xây dựng cảng trung chuyển quốc tế tiếp nhận các tàu biển trọng tải lớn hàng trăm nghìn tấn.

Nguyên nhân chủ yếu nào dẫn đến những hạn chế trong việc khai thác tài nguyên giai đoạn 1996 - 2005?

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tư duy hoạch định chủ quan duy ý chí khi bố trí cơ cấu ngành chưa sát với tiềm năng tự nhiên, chậm chuyển đổi sang ưu tiên du lịch dịch vụ. Bên cạnh đó, năng lực vốn và công nghệ của hơn 2.500 doanh nghiệp vừa và nhỏ còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác tài nguyên thô chiếm tỷ trọng cao.

Đâu là giải pháp đột phá để giải quyết hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường tại Khánh Hòa?

Giải pháp đột phá là đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học và tự động hóa trong chế biến sâu tài nguyên biển và khoáng sản. Đồng thời, tỉnh cần kết hợp chặt chẽ công tác thanh tra môi trường với việc dành 20 - 25% ngân sách cho giáo dục nhằm nâng cao ý thức sinh thái cộng đồng.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thành tựu tăng trưởng GDP bình quân 10,84%/năm và nhận diện sâu sắc những bất cập nội tại trong phương thức khai thác tài nguyên tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1996 - 2005.
• Công trình làm sáng rõ cơ sở triết học duy vật biện chứng về mối quan hệ thống nhất giữa phát triển kinh tế xã hội và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
• Luận văn đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ từ đổi mới tư duy quy hoạch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến ứng dụng công nghệ hiện đại cho hơn 2.500 doanh nghiệp địa phương.
• Định hình lộ trình hành động đến năm 2010 và tầm nhìn chiến lược đến năm 2020 nhằm xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm kinh tế biển, du lịch dịch vụ và cảng biển hàng đầu cả nước.
• Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hãy chủ động ứng dụng các luận cứ khoa học của luận văn để thúc đẩy quá trình khai phóng nguồn lực tự nhiên tỉnh Khánh Hòa theo hướng hiệu quả và bền vững ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia hµ néi trung t©m ®µo t¹o, båi d­ìng gi¶ng viªn lý luËn chÝnh trÞ --------------***-------------- Ph¹m V¨n LiÖu Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh kh¸nh Hßa - Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p LuËn v¨n th¹c sÜ TriÕt häc Chuyªn ngµnh: TriÕt häc M· sè: 60 22 80 Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: TS. NguyÔn Hµm Gi¸ hµ néi - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ®¹i häc quèc gia hµ néi trung t©m ®µo t¹o, båi d­ìng gi¶ng viªn lý luËn chÝnh trÞ --------------***-------------- Ph¹m V¨n LiÖu Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh kh¸nh Hßa - Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p LuËn v¨n th¹c sÜ TriÕt häc hµ néi - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i d­íi sù h­íng dÉn khoa häc cña TS. C¸c sè liÖu, tµi liÖu tham kh¶o trong luËn v¨n ®Òu trung thùc vµ cã nguån gèc xuÊt xø râ rµng. Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 2007.

T¸c gi¶ luËn v¨n Ph¹m V¨n LiÖu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môc lôc Më ®Çu. Nguån lùc tù nhiªn vµ viÖc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn. Nguån lùc tù nhiªn vµ vai trß cña nã ®èi víi kinh tÕ - x· héi. Kh¸i niÖm nguån lùc tù nhiªn.

Vai trß cña nguån lùc tù nhiªn. TÇm quan träng cña viÖc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn. Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn. ý nghÜa cña viÖc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn.

Thùc tr¹ng khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh Kh¸nh Hoµ thêi gian qua. Nguån lùc tù nhiªn cña tØnh Kh¸nh Hßa. VÞ trÝ ®Þa lý, khÝ hËu, ®Þa h×nh. BiÓn vµ mÆt n­íc biÓn.

Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh Kh¸nh Hßa thêi gian qua. Thµnh tùu vµ nguyªn nh©n cña nã. H¹n chÕ vµ nguyªn nh©n cña nã. Ph­¬ng h­íng vµ gi¶i ph¸p khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh Kh¸nh Hßa .1 Nh÷ng ®Þnh h­íng cã tÝnh nguyªn t¾c trong viÖc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh Kh¸nh Hßa.

Môc tiªu, ph­¬ng h­íng. Theo yªu cÇu c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa. Theo yªu cÇu cña kinh tÕ thÞ tr­êng. Theo xu h­íng toµn cÇu hãa.

X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý. Ph¸t triÓn bÒn v÷ng. 53 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh Kh¸nh Hßa. T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý viÖc khai th¸c, sö dông tµi nguyªn thiªn nhiªn.

T¨ng c­êng nguån nh©n lùc ®¸p øng yªu cÇu khai th¸c. Trang bÞ c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cho c¸c ngµnh khai th¸c. Huy ®éng vèn cho qu¸ tr×nh khai th¸c nguån lùc tù nhiªn. Gi¸o dôc ý thøc b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i.

74 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o. 80 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më §ÇU 1. Lý do chän ®Ò tµi Chóng ta ®ang ph¸t triÓn theo xu thÕ toµn cÇu hãa trong ®iÒu kiÖn ph©n c«ng lao ®éng, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ s©u réng vµ sù c¹nh tranh gay g¾t. §Ó thùc hiÖn môc tiªu c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa cÇn nhËn thøc ®Çy ®ñ ®éng lùc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi.

Trong khi nhÊn m¹nh nguån lùc con ng­êi, nguån lùc c¬ b¶n, nguån lùc cña mäi nguån lùc, th× chóng ta vÉn kh«ng xem nhÑ nguån lùc tù nhiªn. Nguån lùc tù nhiªn ®ãng vai trß lµ mét trong bèn nguån lùc chÝnh cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi hiÖn nay. Nh­ng thùc tÕ trªn thÕ giíi cho thÊy, nhiÒu n­íc “®ãi” tµi nguyªn thiªn nhiªn vÉn trë thµnh quèc gia giµu cã vµ ng­îc l¹i, kh«ng Ýt quèc gia sèng trªn “®èng vµng” l¹i l©m vµo hiÓm häa nghÌo ®ãi. Thiªn nhiªn ban tÆng nhiÒu tµi nguyªn cho Kh¸nh Hßa, còng nh­ ViÖt Nam nãi chung; song, chóng ta ®· tõng “®­îc” liÖt danh vµo nh÷ng n­íc sèng d­íi møc nghÌo khæ.

VËy, kh«ng ph¶i cø cã nguån lùc tù nhiªn dåi dµo vµ ®¸nh gi¸ ®óng vai trß cña nã lµ mäi viÖc coi nh­ ®· xong xu«i. Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn lµ néi dung c¬ b¶n cña nÒn s¶n xuÊt x· héi. Theo triÕt häc M¸c-Lªnin, ph­¬ng thøc s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn x· héi. §iÒu ®ã cã nghÜa, ph­¬ng thøc khai th¸c (c¸ch thøc khai th¸c) nguån lùc tù nhiªn quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi.

Muèn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi kh«ng thÓ kh«ng xem xÐt c¸ch thøc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn. Nguån lùc tù nhiªn cµng cã vai trß quan träng bao nhiªu th× cµng ph¶i quan t©m tíi viÖc khai th¸c nã, ®óng nh­ §¹i héi lÇn thø VIII cña §¶ng ®· nªu: §¸nh gi¸ chÝnh x¸c tµi nguyªn quèc gia, tõ ®ã ®Ò xuÊt mét chiÕn l­îc ®óng ®¾n vÒ khai th¸c, sö dông, b¶o vÖ tµi nguyªn. B¶o ®¶m c¬ së khoa häc vµ c«ng nghÖ cho viÖc khai th¸c, sö dông hîp lý vµ tiÕt kiÖm tµi nguyªn thiªn nhiªn, b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i. §· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ nguån lùc con ng­êi, nguån lùc khoa häc - c«ng nghÖ, nguån lùc vèn.

Trong khi ®ã, cã rÊt Ýt ®Ò tµi 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiªn cøu nguån lùc tù nhiªn vµ viÖc khai th¸c nguån lùc tù nhiªn trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Thùc tÕ ®ã ®Æt ra nhiÖm vô cã tÝnh cÊp thiÕt cho c¸c nhµ nghiªn cøu lý luËn vµ thùc tiÔn. Kh¸nh Hßa lµ m¶nh ®Êt xinh ®Ñp, giµu tiÒm n¨ng nh­ nhiÒu ng­êi tõng biÕt ®Õn. Ph¸t huy tèi ®a nguån lùc tù nhiªn trong bèi c¶nh hiÖn nay ë Kh¸nh Hßa lµ mét yªu cÇu cÊp b¸ch.

Tuy nhiªn, qu¸ tr×nh khai th¸c nguån lùc tù nhiªn thêi gian qua cã hµng läat vÊn ®Ò ®Æt ra do chÝnh c¸ch thøc khai th¸c Êy ®Ó l¹i. VËn dông ph­¬ng ph¸p luËn triÕt häc vµ kiÕn thøc kinh tÕ chÝnh trÞ vµo viÖc kh¾c phôc thùc tr¹ng nh»m khai th¸c toµn diÖn, triÖt ®Ó mµ vÉn t¸i t¹o ®­îc tµi nguyªn thiªn nhiªn lµ hoµn toµn cÇn thiÕt. Víi mét t×nh c¶m s©u s¾c mµ t«i cã ®­îc, do nhiÒu n¨m g¾n bã trªn m¶nh ®Êt nµy, ®· th«i thóc t«i thùc hiÖn ®Ò tµi. Hy väng r»ng nh÷ng tiÒm n¨ng “trêi phó” sÏ ®­îc kh¬i dËy ®Ó Kh¸nh Hßa thùc sù trë thµnh mét tØnh giµu cã trªn ®Êt n­íc ViÖt Nam.

Tõ nh÷ng lý do vµ ý nghÜa nªu trªn, t«i quyÕt ®Þnh chän vÊn ®Ò: Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ë tØnh kh¸nh hßa - thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p lµm ®Ò tµi cña luËn v¨n. T×nh h×nh nghiªn cøu Nguån lùc tù nhiªn lµ ®èi t­îng nghiªn cøu cña c¸c ngµnh, c¸c khoa häc cô thÓ. Nguån lùc tù nhiªn gåm nhiÒu yÕu tè, víi vai trß kh¸c nhau, ®­îc nghiªn cøu d­íi c¸c gãc ®é kh¸c nhau. Cuèn “Mét sè vÊn ®Ò x· héi vµ nh©n v¨n trong viÖc sö dông hîp lý tµi nguyªn vµ b¶o vÖ m«i tr­êng ë ViÖt Nam”, TS.

Hµ Huy Thµnh nghiªn cøu viÖc khai th¸c vµ sö dông tµi nguyªn trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc. D­íi gãc ®é lý luËn vÒ mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi, x· héi vµ tù nhiªn, t¸c gi¶ ®Ò cËp tíi mét sè vÊn ®Ò nh©n v¨n ¶nh h­ëng ®Õn m«i tr­êng. §Æng Nh­ Toµn vµ PTS. NguyÔn ThÕ Chinh nghiªn cøu c¬ së ph­¬ng ph¸p luËn vÒ mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ vµ m«i tr­êng, tõ ®ã rót ra 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mét sè biÖn ph¸p b¶o vÖ m«i tr­êng.

Trong “Con ng­êi vµ m«i tr­êng”, PGS. Hoµng H­ng nghiªn cøu mét sè tµi nguyªn thiªn nhiªn, mèi quan hÖ cña chóng víi con ng­êi. Ph¹m Trung L­¬ng cïng c¸c t¸c gi¶ viÕt cuèn “Tµi nguyªn vµ m«i tr­êng du lÞch”. Cuèn s¸ch nghiªn cøu mét sè tµi nguyªn, bao gåm c¶ tµi nguyªn tù nhiªn vµ tµi nguyªn v¨n hãa víi vÊn ®Ò ph¸t triÓn du lÞch ViÖt Nam.

T­¬ng tù, ®· cã rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu, nh÷ng bµi viÕt kh¸c nhau vÒ tµi nguyªn thiªn nhiªn, vÒ nguån lùc tù nhiªn d­íi gãc ®é cña c¸c ngµnh kinh tÕ cô thÓ, nh­ khai th¸c kho¸ng s¶n, khai th¸c tµi nguyªn rõng, tµi nguyªn n­íc, tµi nguyªn ®Êt, tµi nguyªn du lÞch. Tuy nhiªn, tµi nguyªn thiªn nhiªn víi gãc nh×n triÕt häc vÒ tÇm quan träng vµ ph­¬ng thøc khai th¸c nã th× hÇu nh­ ch­a cã c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu mét c¸ch hÖ thèng. Khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi ë tØnh Kh¸nh Hßa lµ mét vÊn ®Ò hßan tßan míi mÎ. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n Nguån lùc tù nhiªn lµ mét hÖ thèng phøc t¹p, bao gåm nhiÒu yÕu tè, kh¸c nhau ë c¸c giai ®o¹n lÞch sö vµ kh«ng gièng nhau ë c¸c tØnh; vµ nh­ vËy, viÖc khai th¸c còng kh¸c nhau.

§Ò tµi nµy nghiªn cøu viÖc khai th¸c mét sè yÕu tè c¬ b¶n cña nguån lùc tù nhiªn tØnh Kh¸nh Hßa trong mèi quan hÖ víi c¸c yÕu tè kh¸c ë giai ®o¹n hiÖn nay. Do ®iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng cã h¹n, luËn v¨n chñ yÕu tËp trung ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng khai th¸c nguån lùc tù nhiªn c¬ b¶n cña tØnh Kh¸nh Hßa giai ®o¹n tõ 1996 ®Õn n¨m 2005. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu * Môc ®Ých cña luËn v¨n Tõ gãc ®é triÕt häc, ®¸nh gi¸ nguån lùc tù nhiªn vµ hiÖu qu¶ khai th¸c ë Kh¸nh Hßa, luËn v¨n kiÕn nghÞ mét sè yªu cÇu vµ gi¶i ph¸p c¬ b¶n 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khai th¸c nguån lùc tù nhiªn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña tØnh. * NhiÖm vô cña luËn v¨n LuËn v¨n ph©n tÝch c¬ së lý luËn triÕt häc vÒ vai trß cña nguån lùc tù nhiªn vµ viÖc khai th¸c nã.

LuËn v¨n còng ®­a ra ®¸nh gi¸ nguån lùc tù nhiªn vµ thùc tr¹ng khai th¸c trong nh÷ng n¨m qua ë Kh¸nh Hßa, lý gi¶i nguyªn nh©n h¹n chÕ vµ thµnh c«ng. Tõ ®ã, ®­a ra nh÷ng yªu cÇu vµ kiÕn nghÞ mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m khai th¸c nguån lùc tù nhiªn cã hiÖu qu¶ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi trong giai ®o¹n tíi. C¬ së lý luËn vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu * C¬ së lý luËn LuËn v¨n dùa vµo quan ®iÓm cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö vÒ mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi vµ tù nhiªn, vÒ sù ph¸t triÓn cña h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi, vÒ vai trß cña tù nhiªn ®èi víi s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. LuËn v¨n cßn qu¸n triÖt nh÷ng chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ vai trß cña nguån lùc tù nhiªn, vÒ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, vÒ môc tiªu vµ yªu cÇu c«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay.