Nghiên cứu hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang hiện nay

Nghiên cứu hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang, phân tích vai trò và ảnh hưởng trong cộng đồng hiện nay.

• Tác giả: Trần Hoàn Kiếm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Xuân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Hoạt động từ thiện xã hội của một số tôn giáo ở tỉnh Kiên Giang hiện nay (Qua nghiên cứu Phật giáo và Công giáo)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI VÀ HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI CỦA CÁC TÔN GIÁO
• 1.1. Khái niệm về HĐTTXH; chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam về các tôn giáo tham gia HĐTTXH
• 1.2. Khái niệm TTXH và HĐTTXH
• 1.3. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về các tôn giáo tham gia HĐTTXH
• 1.4. Quan niệm của các tôn giáo về HĐTTXH
• 1.5. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI CỦA PHẬT GIÁO VÀ CÔNG GIÁO Ở TỈNH KIÊN GIANG HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát về tổ chức và hoạt động của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang
• 2.2. Phật giáo tỉnh Kiên Giang
• 2.3. Công giáo tỉnh Kiên Giang
• 2.4. Nội dung và phương thức thực hiện HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang
• 2.4.1. Nội dung và phương thức thực hiện HĐTTXH của Phật giáo
• 2.4.2. Nội dung và phương thức thực hiện HĐTTXH của Công giáo
• 2.5. Đánh giá về kết quả HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang
• 2.5.1. Thành tựu tích cực
• 2.5.2. Khó khăn, hạn chế
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HĐTTXH CỦA PHẬT GIÁO VÀ CÔNG GIÁO Ở TỈNH KIÊN GIANG
• 3.1. Một số vấn đề đặt ra đối với HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang hiện nay
• 3.1.1. Một số vấn đề đặt ra đối với HĐTTXH của Phật giáo ở tỉnh Kiên Giang
• 3.1.2. Một số vấn đề đặt ra đối với HĐTTXH của Công giáo ở tỉnh Kiên Giang
• 3.2. Dự báo xu hướng tác động đến HĐTTXH của Phật Giáo và Công giáo tỉnh Kiên Giang
• 3.2.1. Dự báo xu hướng chung
• 3.2.2. Dự báo xu hướng HĐTTXH đối với Phật giáo
• 3.2.3. Dự báo xu hướng HĐTTXH đối với Công giáo
• 3.3. Đề xuất giải pháp và kiến nghị
• 3.3.1. Giải pháp chung
• 3.3.2. Giải pháp cụ thể
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC ẢNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang

Hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang đã trở thành một phần quan trọng trong việc hỗ trợ cộng đồng. Hai tôn giáo này không chỉ đóng góp về mặt tinh thần mà còn thực hiện nhiều chương trình thiết thực nhằm cải thiện đời sống cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Các hoạt động này thể hiện tinh thần từ bi, bác ái và trách nhiệm xã hội của các tín đồ. Theo thống kê, số lượng người cần hỗ trợ tại Kiên Giang ngày càng tăng, điều này càng khẳng định vai trò của các tổ chức tôn giáo trong việc thực hiện các hoạt động nhân đạo.

1.1. Khái niệm về hoạt động từ thiện xã hội

Hoạt động từ thiện xã hội được hiểu là những hành động nhằm giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Điều này không chỉ bao gồm việc cung cấp thực phẩm, quần áo mà còn mở rộng ra các lĩnh vực như giáo dục, y tế và hỗ trợ tâm lý cho những người cần giúp đỡ.

1.2. Vai trò của Phật giáo và Công giáo trong hoạt động từ thiện

Cả Phật giáo và Công giáo đều có những giáo lý khuyến khích việc giúp đỡ người khác. Các tổ chức tôn giáo này thường xuyên tổ chức các chương trình từ thiện, như phát quà, khám bệnh miễn phí, và hỗ trợ học bổng cho trẻ em nghèo.

II. Những thách thức trong hoạt động từ thiện xã hội tại Kiên Giang

Mặc dù có nhiều thành tựu, hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt nguồn lực tài chính và nhân lực. Nhiều tổ chức tôn giáo không đủ khả năng để mở rộng quy mô hoạt động. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh giữa các tổ chức từ thiện cũng tạo ra áp lực lớn cho các hoạt động này.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực tài chính

Nhiều tổ chức từ thiện phụ thuộc vào sự đóng góp của các tín đồ và các nhà hảo tâm. Khi nguồn lực này không ổn định, các hoạt động từ thiện sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

2.2. Khó khăn trong việc thu hút tình nguyện viên

Việc tìm kiếm và duy trì đội ngũ tình nguyện viên là một thách thức lớn. Nhiều người trẻ không có đủ thời gian hoặc động lực để tham gia vào các hoạt động từ thiện.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả hoạt động từ thiện xã hội

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động từ thiện xã hội, các tổ chức tôn giáo cần áp dụng những phương pháp mới và sáng tạo. Việc kết hợp giữa các tổ chức tôn giáo và chính quyền địa phương có thể tạo ra những chương trình hỗ trợ hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý và quảng bá các hoạt động từ thiện cũng là một giải pháp khả thi.

3.1. Tăng cường hợp tác với chính quyền địa phương

Sự hợp tác giữa các tổ chức tôn giáo và chính quyền có thể giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả của các chương trình từ thiện.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Sử dụng các nền tảng trực tuyến để quản lý và quảng bá các hoạt động từ thiện có thể giúp thu hút nhiều người tham gia hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu về hoạt động từ thiện xã hội tại Kiên Giang

Nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chương trình từ thiện không chỉ giúp đỡ những người cần hỗ trợ mà còn tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn cần có những đánh giá và điều chỉnh để nâng cao hiệu quả hơn nữa.

4.1. Những thành tựu đạt được

Nhiều chương trình từ thiện đã thành công trong việc cải thiện đời sống cho những người nghèo, như việc cung cấp thực phẩm, thuốc men và học bổng cho trẻ em.

4.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động

Cần có những đánh giá định kỳ để xác định hiệu quả của các chương trình từ thiện, từ đó có những điều chỉnh kịp thời.

V. Tương lai của hoạt động từ thiện xã hội tại Kiên Giang

Tương lai của hoạt động từ thiện xã hội tại Kiên Giang phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự hỗ trợ từ cộng đồng và chính quyền. Các tổ chức tôn giáo cần tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, việc xây dựng các chương trình từ thiện bền vững sẽ là chìa khóa cho sự phát triển lâu dài.

5.1. Xu hướng phát triển bền vững

Các tổ chức tôn giáo cần xây dựng các chương trình từ thiện bền vững, không chỉ giúp đỡ tạm thời mà còn tạo ra cơ hội cho người dân tự lập.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động từ thiện sẽ tạo ra một mạng lưới hỗ trợ mạnh mẽ hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê năm 2016, khoảng 9,45% dân số Việt Nam sống trong điều kiện nghèo khó, với hơn 25% dân cư cần trợ giúp xã hội, bao gồm 9,4 triệu người cao tuổi, 7,2 triệu người khuyết tật, trên 9 triệu người có vấn đề sức khỏe tâm thần, 1,5 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và nhiều nhóm đối tượng dễ bị tổn thương khác. Tỉnh Kiên Giang, với đặc điểm dân cư đa dạng và có sự hiện diện mạnh mẽ của các tôn giáo như Phật giáo và Công giáo, là một trong những địa phương có nhiều hoạt động từ thiện xã hội (HĐTTXH) tích cực. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang trong giai đoạn 2010-2018, nhằm đánh giá hiệu quả, những khó khăn, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động này.

Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ vai trò, đóng góp của các tôn giáo trong công tác an sinh xã hội, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động từ thiện xã hội tại địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ 15 huyện, thành phố của tỉnh Kiên Giang, với dữ liệu thu thập từ các tổ chức tôn giáo, cơ quan nhà nước và khảo sát thực tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy vai trò của tôn giáo trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần giảm nghèo, hỗ trợ người yếu thế và củng cố sự đoàn kết cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về tôn giáo và xã hội hóa công tác xã hội. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng là:

1. Lý thuyết xã hội hóa công tác xã hội: Nhấn mạnh vai trò huy động nguồn lực xã hội, trong đó có các tổ chức tôn giáo, tham gia giải quyết các vấn đề xã hội nhằm nâng cao hiệu quả an sinh xã hội.

2. Lý thuyết chức năng xã hội của tôn giáo: Tôn giáo không chỉ là niềm tin mà còn thực hiện chức năng hỗ trợ xã hội thông qua các hoạt động từ thiện, góp phần duy trì mạng lưới xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Các khái niệm chính bao gồm: hoạt động từ thiện xã hội (HĐTTXH), xã hội hóa công tác xã hội, chức năng hỗ trợ xã hội của tôn giáo, và các giá trị đạo đức trong Phật giáo và Công giáo như từ bi, bác ái, nhập thế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Số liệu được thu thập từ các nguồn chính thức như Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Tôn giáo tỉnh, các tổ chức tôn giáo, cùng với khảo sát thực tế tại các cơ sở Phật giáo và Công giáo trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn các Ban Trị sự, Ban Từ thiện xã hội của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) và Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam (UBĐKCGVN) tỉnh Kiên Giang làm đối tượng nghiên cứu chính, với cỡ mẫu bao gồm 494 chức sắc Phật giáo, 222 chức sắc Công giáo và hàng nghìn tín đồ.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định tính và định lượng, kết hợp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm các hoạt động từ thiện, đánh giá hiệu quả và hạn chế dựa trên số liệu thu thập được trong giai đoạn 2010-2018.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2018, có tham chiếu số liệu từ năm 2006 và dự báo đến năm 2020 nhằm đánh giá xu hướng phát triển và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và tổ chức hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang:

   • GHPGVN tỉnh Kiên Giang có 202 cơ sở Phật giáo với 494 chức sắc, 353 nhà tu hành và 1.682 chức việc, chiếm 22,99% dân số tỉnh và 71,63% tín đồ các tôn giáo.
   • Công giáo tỉnh có 411 tín đồ, chiếm 6,27% dân số, với 222 chức sắc, 110 linh mục và 112 tu sĩ.
   • UBĐKCGVN tỉnh có 90 ủy viên, hoạt động phối hợp với các giáo xứ, giáo họ trong công tác từ thiện.

2. Nội dung và phương thức thực hiện HĐTTXH:

   • Phật giáo tập trung vào xây dựng nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết, hỗ trợ người nghèo, người khuyết tật, trẻ em nghèo, người nhiễm HIV/AIDS, cứu trợ thiên tai, xây dựng cầu đường nông thôn. Tỷ lệ tham gia của các tự viện đạt từ 80% đến 100%, đóng góp chiếm từ 50% đến gấp 2 lần tổng số các tôn giáo khác trong tỉnh.
   • Công giáo thực hiện các hoạt động khuyến học, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, vay vốn phát triển kinh tế hộ gia đình, khám chữa bệnh miễn phí, đồng thời vận động giáo dân tham gia các phong trào xã hội, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

3. Hiệu quả và tác động xã hội:

   • Chương trình “Tiếp sức mùa thi” của Phật giáo đã hỗ trợ hàng chục ngàn thí sinh trong 9 năm liên tiếp, góp phần nâng cao cơ hội học tập cho thanh thiếu niên.
   • Các hoạt động tết Trung thu, khám chữa bệnh, phát quà cho người nghèo được tổ chức quy mô với tổng giá trị hàng chục tỷ đồng, tạo dấu ấn tích cực trong cộng đồng.
   • Tín đồ hai tôn giáo tham gia tích cực vào các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

4. Khó khăn và hạn chế:

   • Hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo còn thiếu tính chuyên nghiệp, chưa có hệ thống quản lý và đánh giá hiệu quả bài bản.
   • Một số tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách tôn giáo cởi mở để thực hiện các hoạt động trái pháp luật, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước.
   • Cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và nhân lực còn hạn chế, ảnh hưởng đến quy mô và chất lượng các hoạt động từ thiện.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang đóng vai trò quan trọng trong công tác an sinh xã hội, góp phần giảm nghèo và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Sự tham gia tích cực của các tổ chức tôn giáo phù hợp với chủ trương xã hội hóa công tác xã hội của Đảng và Nhà nước, đồng thời thể hiện rõ chức năng hỗ trợ xã hội của tôn giáo trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, hoạt động từ thiện của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang có quy mô và hiệu quả tương đối cao, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và cứu trợ thiên tai. Tuy nhiên, việc thiếu tính chuyên nghiệp và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các tổ chức tôn giáo và chính quyền địa phương là những điểm cần cải thiện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ đóng góp của các tôn giáo trong các lĩnh vực từ thiện, bảng thống kê số lượng người được hỗ trợ theo từng năm và sơ đồ tổ chức các Ban Trị sự, Ban Từ thiện xã hội để minh họa rõ hơn về cơ cấu và hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn cho các Ban Từ thiện xã hội của các tôn giáo nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo tính minh bạch và chuyên nghiệp trong công tác từ thiện. Thời gian thực hiện: 2021-2023, chủ thể: Ban Trị sự GHPGVN, UBĐKCGVN phối hợp với các cơ quan đào tạo.

2. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức tôn giáo với chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội để đồng bộ hóa hoạt động từ thiện, tránh trùng lặp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thời gian: 2021-2022, chủ thể: Ban Tôn giáo tỉnh, UBND các huyện, thành phố.

3. Phát triển hệ thống thông tin, dữ liệu về hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo nhằm theo dõi, đánh giá và công khai minh bạch các hoạt động, tạo điều kiện cho việc giám sát và hỗ trợ kịp thời. Thời gian: 2021-2024, chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban Tôn giáo.

4. Khuyến khích và hỗ trợ các tổ chức tôn giáo mở rộng các chương trình từ thiện đa dạng, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cộng đồng. Thời gian: 2021-2025, chủ thể: Ban Trị sự GHPGVN, UBĐKCGVN, các tổ chức phi chính phủ.

5. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò và ý nghĩa của hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo để thu hút sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân. Thời gian: liên tục, chủ thể: Ban Tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức tôn giáo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo và an sinh xã hội: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng giúp các cơ quan hoạch định chính sách, quản lý hoạt động tôn giáo và từ thiện xã hội hiệu quả hơn.

2. Các tổ chức tôn giáo và Ban Trị sự địa phương: Giúp hiểu rõ hơn về vai trò, trách nhiệm và phương thức tổ chức hoạt động từ thiện xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Tôn giáo học, Xã hội học, Công tác xã hội: Cung cấp tài liệu tham khảo quý giá về mối quan hệ giữa tôn giáo và hoạt động từ thiện xã hội trong bối cảnh Việt Nam hiện đại.

4. Các tổ chức phi chính phủ, tổ chức xã hội dân sự: Tham khảo để phối hợp, hỗ trợ và phát triển các chương trình từ thiện xã hội phù hợp với đặc điểm văn hóa, tôn giáo địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang có điểm gì nổi bật?
   Phật giáo tập trung vào xây dựng nhà tình nghĩa, hỗ trợ người nghèo, cứu trợ thiên tai với tỷ lệ tham gia cao, trong khi Công giáo chú trọng khuyến học, y tế và bảo vệ môi trường. Cả hai đều có chương trình “Tiếp sức mùa thi” và các hoạt động tết Trung thu quy mô lớn.

2. Các tổ chức tôn giáo tại Kiên Giang tham gia công tác xã hội như thế nào?
   Các Ban Trị sự và Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tỉnh phối hợp với chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể để thực hiện các chương trình an sinh xã hội, đồng thời giới thiệu chức sắc tham gia các cơ quan dân cử.

3. Khó khăn chính trong hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo là gì?
   Thiếu tính chuyên nghiệp, quản lý chưa chặt chẽ, nguồn lực hạn chế và một số trường hợp lợi dụng chính sách tôn giáo để hoạt động trái pháp luật là những thách thức lớn.

4. Chính sách của Nhà nước hỗ trợ các tôn giáo tham gia hoạt động từ thiện xã hội ra sao?
   Nhà nước có nhiều nghị quyết, luật pháp và chính sách khuyến khích xã hội hóa công tác xã hội, tạo điều kiện cho các tổ chức tôn giáo hoạt động từ thiện phù hợp với pháp luật, như Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo tại Kiên Giang?
   Cần tăng cường đào tạo, xây dựng cơ chế phối hợp, phát triển hệ thống quản lý thông tin, mở rộng chương trình từ thiện đa dạng và nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của hoạt động này.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng hoạt động từ thiện xã hội của Phật giáo và Công giáo tại Kiên Giang, với quy mô lớn và đa dạng hình thức, góp phần quan trọng vào an sinh xã hội địa phương.
• Các hoạt động từ thiện xã hội của hai tôn giáo phù hợp với chủ trương xã hội hóa công tác xã hội của Đảng và Nhà nước, đồng thời thể hiện rõ chức năng hỗ trợ xã hội của tôn giáo.
• Mặc dù đạt nhiều thành tựu, hoạt động từ thiện xã hội còn tồn tại hạn chế về quản lý, nguồn lực và tính chuyên nghiệp cần được khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường phối hợp giữa các tổ chức tôn giáo và chính quyền địa phương.
• Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan quản lý, tổ chức tôn giáo, nhà nghiên cứu và các tổ chức xã hội trong việc phát triển hoạt động từ thiện xã hội bền vững tại Kiên Giang và cả nước.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan chức năng và tổ chức tôn giáo cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và chiều sâu hoạt động từ thiện xã hội trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về HĐTTXH và HĐTTXH của các tôn giáo. Chương 2: Thực trạng về HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang hiện nay. Chương 3: Xu hướng phát triển và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả HĐTTXH của Phật giáo và Công giáo ở tỉnh Kiên Giang. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI VÀ HOẠT ĐỘNG TỪ THIỆN XÃ HỘI CỦA CÁC TÔN GIÁO 1.

Khái niệm về HĐTTXH; chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam về các tôn giáo tham gia HĐTTXH: 1. Khái niệm TTXH và HĐTTXH: Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam (Nguyễn Như Ý chủ biên), do nhà xuất bản Văn hóa và Thông tin xuất bản năm 1999, “Từ thiện có nghĩa là có lòng lành, hay thương người, sẵn sàng giúp đỡ người nghèo khó, khổ đau để làm phúc” Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm Từ điển học, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 1994 (do Hoàng Phê chủ biên) giải thích: “Từ thiện: (người có của) có lòng thương người, sẵn sàng giúp đỡ người nghèo khó để làm phúc”. Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Hoàng Phê chủ biên), Nhà xuất bản Đà Nẵng xuất bản năm 2008 định nghĩa “Từ thiện là có lòng thương người, sẵn sàng giúp đỡ người nghèo khó để làm phúc”. Còn “hoạt động”, theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam (Nguyễn Như Ý chủ biên), do nhà xuất bản Văn hóa và Thông tin xuất bản năm 1999, có nghĩa là “làm những việc khác nhau với mục đích nhất định trong đời sống xã hội”.

Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Hoàng Phê chủ biên), Nhà xuất bản Đà Nẵng xuất bản năm 2008 định nghĩa: “Hoạt động là tiến hành những việc làm có quan hệ chặt chẽ với nhau nhằm một mục đích chung, trong một lĩnh vực nhất định”. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ là lòng thương, sự hiền lành. Thiện là điều tốt. Từ thiện theo nghĩa thông thường là lòng thương yêu, muốn làm điều tốt cho người khác.

Tiếng Anh/ Pháp: Charity/ Charité, có gốc Latin là Caritas, Carus nghĩa là tình thương quảng đại. Từ thiện được hiểu theo nghĩa là sự giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, thường được thể hiện bằng những hoạt động biếu tặng tiền bạc, thức ăn, giúp đỡ những người đang cần giúp đỡ vì họ đang bệnh hoạn, nghèo khổ, không nơi nương tựa… Trong ý nghĩa này, từ thiện là sự thể hiện của Từ bi, Bác ái. Từ bi, Bác ái theo quan niện của Phật giáo và Công giáo không chỉ có nghĩa là thương yêu chúng sinh mà còn có nghĩa là thể hiện lòng thương yêu ấy bằng hành động, bằng việc làm cụ thể, tức là từ thiện. Như vậy, ta có thể hiểu rằng: TTXH là những việc làm, hành động tốt đẹp hướng đến cá nhân hoặc cộng động xã hội nhằm giúp đỡ họ vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.

Đối với khái niệm “hoạt động xã hội” là toàn bộ những hành động của các tổ chức, cá nhân thuộc mọi tầng lớp xã hội nhằm đem lại quyền và lợi ích hợp pháp cho xã hội nói chung, con người nói riêng, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của xã hội, đem lại cho con người cuộc sống ngày càng hạnh phúc, tươi đẹp hơn. Đối với khái niệm “xã hội” thì các từ điển trên giải thích “Xã hội là một tập thể hay nhóm những người được phân biệt với các nhóm người khác được các lợi ích, mối quan hệ đặc trưng, chia sẻ cùng một thể chế và có cùng văn hóa”. HĐTTXH được hiểu là việc tiến hành những việc làm tốt đẹp hướng đến các cá nhân và tập thể trong cộng đồng xã hội nhằm giúp đỡ những người gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đối tượng của HĐTTXH là những người có hoàn cảnh khó khăn, khiếm khuyết về trí tuệ hoặc thể chất, nghèo đói, neo đơn, bệnh tật, hoặc các nạn nhân thiên tai, những người mắc các căn bệnh xã hội như mại dâm, nghiện ma túy, HIV/AIDS.

Nguồn lực để thực hiện HĐTTXH là nguồn đóng góp của các tổ chức và cá nhân có lòng hảo tâm chia sẻ những khó khăn cho những người bất hạnh. HĐTTXH được thực hiện bởi các cá nhân, tổ chức có lòng hảo tâm, thương xót những người có hoàn cảnh bất hạnh. Trên thế giới có rất nhiều tổ chức TTXH, dưới đây là một số tổ chức TTXH đang hoạt động tại Việt Nam như: Phong trào Chữ thập đỏ-Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế là tổ chức từ thiện lớn nhất thế giới, thường được gọi là Hội Chữ thập đỏ hay Hội Hồng thập tự. Tổ chức trên được thành lập ngày 29/10/1863 tại Geneve (Thụy Sỹ) gồm Ủy ban Chữ Thập đỏ quốc tế ở Geneve, Hiệp hội Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ và 183 Hội Chữ thập đỏ và Trăng liềm đỏ quốc gia; có hơn 115 triệu tình nguyện viên.

Tổ chức này hoạt động ở Việt Nam từ ngày 23/11/1946, có trụ sở tại 82, Nguyễn Du, Hà Nội. Quỹ Phẫu thuật Nụ cười (Operation Smile) là tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận hoạt động trên lĩnh vực y tế, sức khỏe con người. Tổ chức này thành lập vào năm 1982, trụ sở tại Norfolk, Virginia (Hoa Kỳ); mục tiêu hoạt động là tiến hành các ca phẩu thuật bị sứt môi và hở hàm ếch cho trẻ em trên toàn thế giới, đồng thời giúp trang bị cho các nước năng lực cần thiết để tiến hành các ca phẩu thuật này. Quỹ Phẫu thuật Nụ cười hoạt động tại Việt Nam từ năm 1989, có trụ sở tại 16, Ngô Quyền, Hà Nội.

Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (United Nations Children‟s Fund) là một quỹ cứu tế do Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thành lập ngày 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11/12/1946, Quỹ này hoạt động tại Việt Nam vào năm 1975, có trụ sở tại 81A Trần Quốc Toản, Hà Nội. Một số tổ chức TTXH của công giáo: sau Chiến tranh Thế giới thứ Nhất (1914 - 1918), nhiều tổ chức Công giáo quốc tế chuyên HĐTTXH được thành lập trên phạm vi toàn cầu. Mục tiêu của các tổ chức này là tham gia xây dựng xã hội trần thế và dấn thân phục vụ Giáo hội địa phương, nhằm “đem sức mạnh cứu độ của Đức Kitô đến với mọi quốc gia, các tổ chức chính trị, kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, văn minh và phát triển”. Điển hình trong số các tổ chức này là Hiệp hội Từ thiện Quốc tế (International Association of Charities), lập năm 1617 tại Chatillon les Dombes, Pháp.

Ủy ban Công giáo Quốc tế Điều dưỡng viên Chăm sóc Y tế và Xã hội (International Catholic Committee of Nurses and Medico-Social Assistants), lập năm 1933 tại Bỉ. Caritas Quốc tế (Caritas Internationalis), thành lập năm 1951 tại Roma, Italia, hiện đang hoạt động tại 194 nước. Ngoài ra, nhiều tổ chức Công giáo khác tham gia trợ giúp người di cư, giúp phát triển y tế cho các nước đang phát triển, giúp đỡ bệnh nhân, người khuyết tật…, điển hình như: Huynh đoàn Kitô cho Bệnh nhân và Người khuyết tật (Christian Fraternity of the Sick anh Handicapped) trụ sở tại Thụy Sĩ, Y học Quốc tế Toàn cầu (Medicus Mundi Internationalis) thành lập năm 1964 tại Đức. Giáo hội Công giáo hết sức đa dạng, nhưng đều có chung động lực là góp phần giảm bớt đau khổ, giúp con người thăng tiến.

Tính đến ngày 1/1/2003, Giáo hội Công giáo hoàn vũ có 11.675 viện điều dưỡng, 8.968 cô nhi viện, 14.432 viện dưỡng lão, 678 trại phong, 16. Đối với các tổ chức TTXH trong các tôn giáo, đây là các tổ chức có vai trò quan trọng trong việc liên kết, chắp nối để hoạt động TTXH các tôn giáo trong đó có Phật giáo và Công giáo được tiến hành rộng khắp, mang lại hiệu 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quả cao và quy mô lớn. Đây là một tập thể xã hội tôn giáo làm việc tự nguyện, mang thiết chế phi chính phủ, hoạt động với mục đích là giúp đỡ mọi người khó khăn trong xã hội. Hoạt động của các tổ chức này gồm có vận động gây quỹ, chuyển trợ giúp bằng hiện vật và tiền đến các đối tượng cần trợ giúp, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, tạo việc làm trợ giúp khẩn cấp và các hoạt động góp phần an sinh xã hội ở địa phương thường được sự giúp đỡ của GHPG, GHCG và Hội Chữ thập đỏ ở Việt Nam.

Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về các tôn giáo tham gia HĐTTXH: 1. Chủ trương, chính sách về xã hội hóa công tác xã hội (trong đó có HĐTTXH của các tôn giáo): Theo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, xã hội hóa là huy động nguồn lực từ trong nhân dân và sự tham gia của người dân vào việc giải quyết các vấn đề xã hội. Quan điểm này được nêu cụ thể tại Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1993) là: “Đa dạng hóa các hình thức chăm sóc sức khỏe trong đó y tế Nhà nước là chủ đạo”. Đây là lần đầu tiên có một nghị quyết Trung ương đề cập đến vấn đề xã hội hóa công tác y tế.

Tuy nhiên, trong giai đoạn này các tổ chức tôn giáo chưa tham gia nhiều vào lĩnh vực xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe, y tế bởi chưa có những hành lang pháp lý cụ thể rõ ràng trong lĩnh vực y tế. Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (1996), xã hội hóa trở thành một trong những quan điểm lớn để thực thi các chính sách xã hội và thuật ngữ “xã hội hóa” được chính thức đưa vào văn kiện: “Các vấn đề chính sách xã hội đều giải quyết theo tinh thần xã hội hóa. Nhà nước giữ vai trò nòng cốt đồng thời động viên mỗi người dân, các doanh nghiệp, các tổ chức trong xã hội, các cá nhân và tổ chức nước ngoài cùng tham gia giải quyết những vấn đề xã hội”. 83, 84] 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đến Nghị quyết Đại hội IX (2011) của Đảng tiếp tục khẳng định: “Các chính sách xã hội được tiến hành theo tinh thần xã hội hóa, đề cao trách nhiệm của chính quyền các cấp, huy động các nguồn lực trong nhân dân và sự tham gia của các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội”.