BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM VƯƠNG HOÀI NAM NHẬN DIỆN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM VƯƠNG HOÀI NAM NHẬN DIỆN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS VÕ XUÂN VINH TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đề tài “Nhận diện tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam” là đề tài nghiên cứu của tôi dƣới sự hƣớng dẫn của giảng viên hƣớng dẫn khoa học. Các số liệu, kết quả trong bài nghiên cứu là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
Tôi cam đoan những điều nói trên là đúng sự thật. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 Tác giả Vƣơng Hoài Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN. 2 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. 5 DANH MỤC BẢNG BIỂU.
6 DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu. Sự cần thiết nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu.
Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Kết cấu luận văn.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ .1 Cơ sở lý thuyết về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ .1 Khái niệm chính sách tiền tệ .2 Các công cụ của CSTT .3 Khái niệm chính sách tài khóa .2 Cơ sở lý thuyết về biến số vĩ mô nền kinh tế .1 Sản lượng nền kinh tế. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Cơ sở lý thuyết về tác động chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên biến số vĩ mô nền kinh tế .2 Tác động của chính sách tài khóa đến nền kinh tế. Lƣợc khảo các nghiên cứu trƣớc có liên quan đến vấn đề nghiên cứu .5 Đóng góp của đề tài. 23 Tóm tắt chƣơng.
THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM. Giới thiệu chƣơng. Thực trạng điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ. Phân tích tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam.
26 Tóm tắt chƣơng. PHƢƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Giới thiệu chƣơng .2 Mô hình nghiên cứu.1 Tổng quan về mô hình SVAR .3 Các ràng buộc cho ma trận SVAR .Quy trình thực hiện nghiên cứu. Kết quả kiểm định ban đầu. Thống kê mô tả.
Kiểm định tính dừng (Stationary). Lựa chọn độ trễ tối ưu. Kết quả kiểm định giả thuyết. Kết quả ước lượng ma trận A0, ma trận B.
43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hàm phản ứng xung. Phân rã phương sai. 49 Tóm tắt chƣơng.
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP .2 Kiến nghị chính sách .3 Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 60 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ tiếng Anh Từ Tiếng Việt SVAR Structural Vector Autoregressive NHNN NHNN CPI Consumer price index Chỉ số giá tiêu dùng Chỉ số sản xuất công IIP Index-Industry Products nghiệp CSTK Chính sách tài khoá CSTT Chính sách tiền tệ ADF Augemented Dickey-Fuller GSO General Statistics Office Tổng cục Thống kê IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế NHNN Ngân hàng nhà nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Cung tiền M2 giai đoạn 2006-2008 .1: Mô tả các biến sử dụng trong mô hình .2: Thống kê mô tả các biến trong mô hình.3: Kết quả kiểm định tính dừng .4: Lựa chọn độ trễ tối ƣu trong mô hình với cung tiền M2 đại diện cho CSTT .5: Lựa chọn độ trễ tối ƣu trong mô hình với lãi suất cho vay đại diện cho CSTT .6 Kết quả ƣớc lƣợng ma trận A0, ma trận B với cung tiền M2 là đại diện của CSTT .7 Kết quả ƣớc lƣợng ma trận A0, ma trận B với lãi suất cho vay là đại diện của CSTT .8 Bảng phân rã phƣơng sai của chỉ số sản xuất công nghiệp .9 Bảng phân rã phƣơng sai của CPI .10: Phân rã phƣơng sai của chỉ số sản xuất công nghiệp .11 Bảng phân rã phƣơng sai của CPI. 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình 4.1 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc thu ngân sách khi cung tiền là đại diện CSTT .2 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc chi ngân sách khi cung tiền là đại diện CSTT .3 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc thu ngân sáchkhi lãi suất cho vay là đại diện CSTT .4 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc chi ngân sách khi lãi suất cho vay là đại diện CSTT .5Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc cung tiền khi cung tiền là đại diện CSTT .6 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc lãi suất khi lãi suất cho vay là đại diện CSTT.
49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƢƠNG 1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu CSTK và CSTT là hai chính sách điều hành kinh tế vĩ mô quan trọng của mỗi quốc gia. Trong khi CSTT do NHNN thực hiện (có thể là cơ quan trực thuộc hoặc độc lập với Chính phủ) thì CSTK do Chính phủ quyết định. Mặc dù mỗi một chính sách theo đuổi một mục tiêu cụ thể và tuân thủ những quy luật riêng nhƣng đều hƣớng tới một mục đích chung là ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.
Mỗi chính sách tác động đến nền kinh tế theo một phƣơng thức, kênh truyền dẫn riêng và có độ trễ nhất định. Trong thực tế, khó có CSTK hay CSTT nào có hiệu quả toàn diện. Một chính sách hiệu quả đƣợc hiểu là chính sách đó đem đến ảnh hƣởng nhƣ mong muốn của các nhà điều hành kinh tế và gây tác động tiêu cực nhỏ nhất đến các biến số vĩ mô khác của nền kinh tế. Vì vậy, trƣớc khi thực hiện một CSTK, CSTT với mục tiêu cải thiện tình hình hoặc một biến số vĩ mô của nền kinh tế, các nhà điều hành kinh tế phải cân nhắc kỹ dựa trên các đánh giá đầy đủ các tác động của chính sách đó đối với nền kinh tế.
Nếu sử dụng chính sách không hợp lý thì không những không đạt đƣợc mục tiêu mong muốn mà còn gây tác động tiêu cực lớn đến các biến số vĩ mô khác trong nền kinh tế. Để đánh giá tác động của các chính sách điều hành nền kinh tế, nhiều lý thuyết, mô hình đƣợc xây dựng để trả lời cho vấn đề này, có thể kể đến nhƣ mô hình vector tự hồi quy VAR thuần túy hay các biến thể của VAR nhƣ mô hình vector tự hồi quy cấu trúc SVAR, sign resticted VAR,. là các mô hình thƣờng đƣợc các nhà nghiên cứu sử dụng. Bài nghiên cứu này sử dụng mô hình SVAR để đánh giá tác động của CSTK và CSTT đến các biến số vĩ mô của nền kinh tế.
Sự cần thiết nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế CSTK, CSTT là hai công cụ quan trọng trong điều hành, quản lý nền kinh tế, tồn tại song song tại bất kỳ nền kinh tế nào. Tuy nhiên, do thực hiện các mục LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 tiêu khác nhau nên ở một số thời điểm sẽ xảy ra tình trạng thiếu đồng bộ, chƣa kết hợp đƣợc liều lƣợng và mức độ sử dụng dẫn đến tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Điều này sẽ gây ra những phản ứng tiêu cực, ảnh hƣởng trực tiếp đến biến số vĩ mô kinh tế. Do đó, cần phải đánh giá đầy đủ tác động của CSTK, CSTT đến nền kinh tế.
Có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động của CSTK, CSTT đến nền kinh tế thông qua các chỉ số vĩ mô, tuy nhiên, đa số các bài nghiên cứu tách riêng phân tích tác động của từng chính sách, ít bài nghiên cứu kết hợp cả hai chính sách để đánh giá trong khi điều hành nền kinh tế cần sự phối hợp đồng bộ của CSTK, CSTT. Vì vậy, cần nghiên cứu tác động cả hai chính sách đến nền kinh tế trong mối quan hệ, tác động lẫn nhau giữa hai chính sách. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu tác động của CSTK, CSTT lên các biến số nền kinh tế. Xác định mức độ tác động của CSTK, CSTT lên các biến số nền kinh tế.
Đề xuất một số kiến nghị đối với CSTK, CSTT phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trƣởng. Câu hỏi nghiên cứu CSTK và CSTT tác động lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế nhƣ thế nào? Độ trễ các tác động của CSTK và CSTT đến các biến số vĩ mô là bao lâu? CSTK hay CSTT phát huy hiệu quả tốt hơn đối với nền kinh tế vĩ mô Việt Nam? 1. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu Tác giả sử dụng mô hình Structural Vector Autoregression (Structural VAR), gọi tắt là SVAR để nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô thông qua hai nhóm biến đại diện cho CSTK và CSTT. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Đề tài sử dụng chuỗi dữ liệu theo tháng của các biến số vĩ mô từ tháng 1/2008 đến tháng 12/2015 để nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô Việt Nam.
Phƣơng pháp nghiên cứu Đề tài sẽ thực hiện kiểm định và đánh giá tác động các CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô Việt Nam thông qua sử dụng mô hình SVAR. Phƣơng pháp đƣợc sử dụng là nghiên cứu định lƣợng. Với dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng nên ta có tất cả 96 quan sát cho mỗi biến trong nghiên cứu.