BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THÙY VÂN NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG QUY MÔ HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ ĐẾN GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP LUẬ N VĂ N THẠ C SỸ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THÙY VÂN NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG QUY MÔ HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ ĐẾN GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN NGỌC ĐỊNH Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của bản thân, các số liệu và nội dung trong nghiên cứu này là trung thực. Kết quả của nghiên cứu chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào.
Tác giả Nguyễn Thùy Vân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG BÌA PHỤ LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TÓM TẮT .1 1 TỔNG QUAN BÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do thực hiện đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .5 Kết cấu đề tài .4 2 CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Hội đồng quản trị tác động đến giá trị doanh nghiệp .1 Lý thuyết chi phí đại diện .2 Lý thuyết quản trị .3 Quan điểm phụ thuộc nguồn lực .4 Quan điểm các bên liên quan .2 Quy mô Hội đồng quản trị ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp .1 Ảnh hưởng tích cực đến giá trị doanh nghiệp: .2 Ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị doanh nghiệp: .3 Ảnh hưởng không đáng kể lên giá trị doanh nghiệp: .3 Thành viên Hội đồng quản trị nội bộ và độc lập .16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Hiện tượng kiêm nhiệm .5 Sự phân biệt giới tính .20 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Dữ liệu mẫu .2 Mô hình nghiên cứu chung: .3 Đo lường các biến trong mô hình .4 Phương pháp phân tích .1 Lập bảng thống kê các biến trong mô hình.2 Lựa chọn mô hình phù hợp .3 Thay đổi cách đo lường giá trị công ty .4 Phân tích đặc điểm của Hội đồng quản trị .5 Phân tích khác biệt đặc điểm của Hội đồng quản trị .36 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích thống kê mô tả .2 Phân tích mối quan hệ quy mô Hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp .3 Phân tích đặc điểm của Hội đồng quản trị .4 Phân tích sự khác biệt đặc điểm của Hội đồng quản trị .57 TÀI LIỆU THAM KHẢO .58 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tóm tắt bốn nhóm lý thuyết.2: Các nghiên cứu trước đây. Mối quan hệ giữa quy mô Hội đồng quản trị và giá trị công ty .1: Mô tả biến phân tích .2: Ma trận tương quan giữa quy mô Hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp .3: Quy mô Hội đồng quản trị tác động đến ROA – Lựa chọn mô hình .4: Quy mô Hội đồng quản trị tác động đến ROA – Mô hình OLS tốt nhất .5: Quy mô Hội đồng quản trị tác động đến ROA – Sử dụng biến công cụ (IV) .6: Quy mô Hội đồng quản trị tác động đến ROA – Sử dụng hồi quy GMM .7: Hai thước đo khác đo lường giá trị công ty .8: Thành viên Hội đồng quản trị nội bộ và độc lập tác động lên giá trị doanh nghiệp.9: Sự kiêm nhiệm và đặc điểm giới trong Hội đồng quản trị tác động lên giá trị doanh nghiệp.10: Sự khác biệt trong đặc điểm công ty .56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIÊT TẮT 2SLS Hồi quy hai giai đoạn bình phương tối thiểu FE Mô hình hiệu ứng cố định HĐQT Hội đồng quản trị OLS Bình phương tối thiểu RE Mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - 1- TÓM TẮT Phần lớn các bài nghiên cứu là ở Mỹ, Anh và Nhật Bản, đã xem xét mối quan hệ giữa cơ chế quản trị doanh nghiệp, cơ cấu sở hữu và giá trị doanh nghiệp công ty. Những nghiên cứu này mang lại khác nhau kết quả do bị ảnh hưởng bởi bản chất của hệ thống quản lý hiện hành của mỗi nước. Vì thế, bài nghiên này thực hiện tìm hiểu mối quan hệ giữa quy mô Hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp.
Bài nghiên cứu sử dụng dữ liệu ở các công ty niêm yết từ năm 2006 trên sàn chứng khoán Việt Nam. Bằng việc sử dụng dữ liệu bảng cân bằng của 145 công ty, bài nghiên cứu tìm thấy mối quan hệ tiêu cực đáng kể giữa quy mô Hội đồng quản trị với giá trị doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thành viên độc lập nắm vai trò quan trọng trong Hội đồng quản trị và tác động lớn đến giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, bài nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc Giám đốc điều hành kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị cũng như sự có mặt của thành viên nữ trong Hội đồng quản trị tạo nên tác động đáng kể lên giá trị doanh nghiệp.
Theo quan điểm lý thuyết, tồn tại vấn đề nội sinh trong mô hình tìm hiểu mối quan hệ giữa Hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp. Do đó, bài nghiên cứu sử dụng mô hình ước lượng phổ biến GMM để khắc phục vấn đề trên. Mô hình này được sử dụng xuyên suốt trong quá trình đánh giá mối quan hệ giữa cấu trúc Hội đồng quản trị và giá trị doanh nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - 2- 1 TỔNG QUAN BÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do thực hiện đề tài Một tập thể hoạt động thông suốt, người lãnh đạo là hết sức quan trọng.
Người lãnh đạo sử dụng nguồn vốn sẵn có một cách có hiệu quả nhất. Tuy nhiên nếu như người lãnh đạo lại tạo nên sự mất mát và tổn thất cho tập thể. Bởi họ đang quan tâm đến lợi ích cá nhân hơn lợi ích tập thể. Như vậy công ty sẽ đi về đâu? Để không tạo nên tương lai xấu cho công ty, một tổ chức thường chú trọng đến quản trị doanh nghiệp, hạn chế vấn đề đại diện phát sinh.
Và Hội đồng quản trị là khâu quan trọng nhất trong mô hình quản trị của một công ty. Nếu như người lãnh đạo quan trọng cho công ty phát triển thì Hội đồng quản trị cũng quan trọng không kém cho sự tồn tại của công ty. Hội đồng quản trị là nơi bảo vệ lợi ích và tài sản của công ty, đảm bảo việc đầu tư thu lãi. Mọi quyết định chiến lược hoạt động của doanh nghiệp phải bắt nguồn hoặc được phê duyệt bởi Hội đồng quản trị.
Như vậy, một công ty có thành công hay không phụ thuộc nhiều vào Hội đồng quản trị và quá trình quản trị công ty. Theo đánh giá của Hiệp Hội Các quốc gia Đông Nam Á về quản trị doanh nghiệp ở Việt Nam, quản trị doanh nghiệp trong các công ty niêm yết tại Việt Nam giảm dưới mức mong đợi, đặc biệt là trong lĩnh vực trách nhiệm của ban giám đốc và vai trò của các bên liên quan. Quản trị doanh nghiệp yếu kém dẫn đến mất mát lớn từ chi phí đại diện. Biểu hiện của sự quản trị doanh nghiệp yếu kém thể hiện trong tập đoàn Viettel.
Tập đoàn Viettel xây dựng mô hình quản trị không có Hội đồng quản trị hay hội đồng thành viên. Theo tư tưởng quản trị của người lãnh đạo tập đoàn Viettel, Hội đồng quản trị không mang lại lợi ích gì cho tập đoàn. Vai trò quan trọng của Hội đồng quản trị mà các nghiên cứu khoa học trước đây tìm ra không tồn tại. Như vậy, trường hợp ở tập đoàn Viettel chỉ là một cá biệt hay đại diện trong các công ty ở Việt Nam? Với những nỗ lực và tầm quan trọng của mình, Hội đồng quản trị ở Việt Nam có tạo nên giá trị công ty hay không? Số lượng thành viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - 3- Hội đồng quản trị có tác động đến giá trị doanh nghiệp hay không? Đó chính là lý do và động lực thúc đẩy tôi nghiên cứu vấn đề “Nghiên cứu tác động của quy mô Hội đồng quản trị đến giá trị doanh nghiệp” 1.2 Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tìm hiểu sự ảnh hưởng của quy mô Hội đồng quản trị lên giá trị của công ty.
Vì vậy, các câu hỏi nghiên cứu đặt ra nhằm kiểm định mối quan hệ trên. Quy mô Hội đồng quản trị có tác động đến giá trị của công ty? Quan hệ này là tích cực hay tiêu cực? Thành viên Hội đồng quản trị nội bộ và thành viên độc lập tham gia vào mối quan hệ giữa quy mô Hội đồng quản trị với giá trị công ty như thế? Chủ tịch hội đồng kiêm nhiệm tổng giám đốc điều hành có tác động vào giá trị công ty hay không? Việc phân biệt giới tính hay nữ giám đốc trong Hội đồng quản trị có làm thay đổi giá trị công ty hay không? Quy mô Hội đồng quản trị tương tác với đặc điểm khác của công ty có kéo theo sự thay đổi mối quan hệ giữa quy mô Hội đồng quản trị và giá trị công ty hay không? 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Thành viên Hội đồng quản trị trong báo cáo thường niên hay báo cáo tài chính của 145 công ty phi tài chính. Phạm vi nghiên cứu: Các công ty phi tài chính đang niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam năm 2006 (bao gồm HNX và HOSE). Thời gian nghiên cứu: từ năm 2007 đến 2013.4 Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp thống kê mô tả và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến - ước lượng theo phương pháp bình phương tối thiểu và GMM – để xác định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - 4- sự tác động của quy mô Hội đồng quản trị lên giá trị doanh nghiệp và khả năng cấu trúc Hội đồng quản trị làm thay đổi giá trị doanh nghiệp.5 Kết cấu đề tài Bài nghiên cứu được tổ chức thành 5 phần và phụ lục.
Chi tiết các phần như sau: Phần 1: Tổng quan bài nghiên cứu. Phần 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây. Phần 3: Dự liệu và phương pháp nghiên cứu. Phần 4: Trình bày kết quả nghiên cứu thực nghiệm và đánh giá kết quả này.
Phần 5: Kết luận quan trọng cuối cùng toàn bài nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.