Luận văn Thạc sĩ UEH: Nghiên cứu mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh nghiên cứu mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính ở các nước đông nam á, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Lê Tiến Được
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Kiều Hối Và Phát Triển Tài Chính Ở Các Nước Đông Nam Á
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Một số khái niệm liên quan
• 2.2. Phát triển tài chính
• 2.3. Ảnh hưởng của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế và phát triển tài chính
• 2.4. Ảnh hưởng của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế
• 2.5. Ảnh hưởng của kiều hối đến phát triển tài chính
• 2.6. Ảnh hưởng của phát triển tài chính đến kiều hối
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định tương quan chéo phụ thuộc
• 4.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.4. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi phần dư - Greene (2000)
• 4.5. Kiểm định hiện tượng tự tương quan phần dư
• 4.6. Phân tích kết quả hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính

Mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong những năm gần đây. Kiều hối không chỉ là nguồn tài chính quan trọng cho các quốc gia đang phát triển mà còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thống tài chính trong nước. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của mối quan hệ này, đặc biệt là trong bối cảnh các nước Đông Nam Á.

1.1. Định nghĩa và vai trò của kiều hối trong phát triển kinh tế

Kiều hối được định nghĩa là tiền do người lao động ở nước ngoài gửi về cho gia đình hoặc bạn bè tại quê hương. Theo Ngân hàng Thế giới, kiều hối đã trở thành một nguồn tài chính quan trọng cho nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước có thu nhập thấp và trung bình. Kiều hối không chỉ giúp cải thiện đời sống của người nhận mà còn có thể thúc đẩy phát triển tài chính thông qua việc tăng cường khả năng chi tiêu và đầu tư.

1.2. Tình hình kiều hối tại các nước Đông Nam Á

Các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Philippines và Thái Lan là những quốc gia nhận kiều hối lớn. Dòng kiều hối vào các quốc gia này đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, đóng góp đáng kể vào GDP và giúp cải thiện tình hình tài chính của các hộ gia đình. Nghiên cứu sẽ chỉ ra các số liệu cụ thể về dòng kiều hối và tác động của nó đến nền kinh tế.

II. Thách thức trong việc tối ưu hóa kiều hối cho phát triển tài chính

Mặc dù kiều hối có tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy phát triển tài chính, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như chính sách quản lý, phí chuyển tiền và hệ thống ngân hàng có thể ảnh hưởng đến dòng kiều hối. Nghiên cứu này sẽ phân tích các thách thức chính và đề xuất giải pháp để tối ưu hóa lợi ích từ kiều hối.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến dòng kiều hối

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến dòng kiều hối, bao gồm chính sách của chính phủ, mức phí chuyển tiền và chất lượng dịch vụ ngân hàng. Những yếu tố này có thể làm giảm khả năng chuyển tiền của người lao động ở nước ngoài về quê hương, từ đó ảnh hưởng đến phát triển tài chính của quốc gia tiếp nhận.

2.2. Chính sách quản lý và tác động đến kiều hối

Chính sách quản lý của nhà nước có thể tạo ra rào cản cho dòng kiều hối. Việc cải thiện chính sách quản lý và giảm thiểu phí chuyển tiền sẽ giúp tối ưu hóa dòng kiều hối, từ đó thúc đẩy phát triển tài chính. Nghiên cứu sẽ đề xuất các chính sách cụ thể nhằm cải thiện tình hình này.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp kiểm định nhân quả Granger để phân tích mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính. Dữ liệu được thu thập từ 7 quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 1999-2014. Phương pháp này cho phép xác định rõ ràng mối quan hệ giữa hai biến và cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của kiều hối đến phát triển tài chính.

3.1. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Thế giới và các tổ chức tài chính quốc tế. Dữ liệu này bao gồm thông tin về dòng kiều hối, chỉ số phát triển tài chính và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Việc sử dụng dữ liệu này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của nghiên cứu.

3.2. Phương pháp kiểm định nhân quả Granger

Phương pháp kiểm định nhân quả Granger được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính. Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ một chiều và hai chiều giữa các biến, từ đó cung cấp cái nhìn rõ ràng về tác động của kiều hối đến phát triển tài chính ở các nước Đông Nam Á.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính không đồng nhất giữa các quốc gia. Một số quốc gia như Lào và Thái Lan cho thấy kiều hối có tác động tích cực đến phát triển tài chính, trong khi ở những quốc gia khác, tác động này không rõ ràng. Nghiên cứu sẽ trình bày chi tiết các kết quả và ứng dụng thực tiễn của chúng.

4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng kiều hối có tác động tích cực đến phát triển tài chính ở một số quốc gia, nhưng không phải ở tất cả. Điều này cho thấy rằng mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính là phức tạp và cần được nghiên cứu thêm. Các số liệu cụ thể sẽ được trình bày để minh họa cho kết quả này.

4.2. Ứng dụng thực tiễn từ kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện chính sách quản lý kiều hối tại các quốc gia Đông Nam Á. Việc tối ưu hóa dòng kiều hối có thể giúp tăng cường phát triển tài chính và cải thiện đời sống của người dân. Nghiên cứu sẽ đề xuất các giải pháp cụ thể dựa trên kết quả thu được.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính là một lĩnh vực quan trọng cần được tiếp tục khai thác. Các kết quả cho thấy rằng việc tối ưu hóa dòng kiều hối có thể mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia Đông Nam Á. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác định được rằng kiều hối có tác động tích cực đến phát triển tài chính ở một số quốc gia, nhưng không phải ở tất cả. Điều này cho thấy rằng cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phân tích các yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính. Việc này sẽ giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về cách thức tối ưu hóa dòng kiều hối để thúc đẩy phát triển tài chính tại các quốc gia Đông Nam Á.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dòng kiều hối toàn cầu chảy về các quốc gia đang phát triển đạt mức kỷ lục 436 tỷ USD trong năm 2014 và tăng lên 440 tỷ USD vào năm 2015, trở thành nguồn cung ứng vốn ngoại tệ lớn thứ hai chỉ sau đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tại khu vực Đông Nam Á, kiều hối đóng vai trò then chốt đối với ổn định kinh tế vĩ mô, điển hình như Philippines tiếp nhận 29,7 tỷ USD và Việt Nam ghi nhận 12,25 tỷ USD vào năm 2015. Tuy nhiên, mối quan hệ tương tác hai chiều giữa kiều hối và sự phát triển của hệ thống tài chính vẫn tồn tại nhiều tranh luận học thuật chưa có lời giải thống nhất.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là liệu dòng kiều hối gia tăng có thực sự thúc đẩy quy mô và chiều sâu của thị trường tài chính, hay sự phát triển tài chính của nước tiếp nhận mới chính là nhân tố kích thích kiều hối chuyển về qua hệ thống ngân hàng chính thức. Nghiên cứu thực hiện nhằm xác định mối quan hệ nhân quả Granger giữa kiều hối và phát triển tài chính tại 7 quốc gia Đông Nam Á gồm Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam trong khung thời gian 16 năm từ năm 1999 đến năm 2014 với tổng số 112 quan sát. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp các bằng chứng định lượng giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa nguồn lực tài chính xuyên biên giới, phục vụ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết tích lũy vốn của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), lý thuyết trung gian tài chính của King và Levine cùng các mô hình kinh tế vĩ mô về động cơ chuyển tiền của Lucas và Stark. Hệ thống khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Kiều hối (Remittances): Thu nhập ròng của người lao động di cư tạm thời hoặc vĩnh viễn chuyển về cho thân nhân tại quê hương qua cả kênh chính thức và phi chính thức.
• Chiều sâu tài chính (Financial Depth): Đo lường bằng tỷ lệ Cung tiền mở rộng trên GDP (M2/GDP), phản ánh quy mô thanh khoản và năng lực tạo tiền của hệ thống ngân hàng.
• Năng lực cung ứng dịch vụ tài chính (Financial Intermediation): Đo lường bằng tỷ lệ Tín dụng ngân hàng cấp cho khu vực tư nhân trên GDP (Credit/GDP).
• Biến kiểm soát kinh tế vĩ mô: Thu nhập bình quân đầu người (GDP per capita) tính theo giá cố định năm 2005.

Khung phân tích xem xét hai tác động trái chiều: kiều hối có thể mở rộng quỹ cho vay ngân hàng, nhưng cũng có thể tạo ra hiệu ứng thay thế tài chính làm giảm nhu cầu vay vốn của các hộ gia đình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ cơ sở dữ liệu Chỉ số Phát triển Thế giới (WDI) của Ngân hàng Thế giới và Cán cân thanh toán quốc tế của IMF giai đoạn 1999–2014. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 112 quan sát dạng bảng cân bằng từ 7 nền kinh tế Đông Nam Á, loại trừ Singapore, Myanmar và Brunei do thiếu dữ liệu chuỗi thời gian liên tục.

Phương pháp phân tích chủ đạo là kiểm định nhân quả Granger đa biến theo cách tiếp cận của Kónya (2006). Kỹ thuật này tích hợp hệ phương trình hồi quy dường như không tương quan (SUR) kết hợp kiểm định Wald với giá trị tới hạn Bootstrap được tạo ra qua 10.000 lần lặp độc lập cho từng quốc gia. Lý do lựa chọn phương pháp này là vì kết quả kiểm định Pesaran (2004) xác nhận tồn tại hiện tượng tương quan chéo giữa các quốc gia với mức ý nghĩa 5%, đồng thời kiểm định Greene (2000) phát hiện hiện tượng phương sai thay đổi phần dư với giá trị thống kê đạt 114,0 và 475,0. Phương pháp SUR Bootstrap của Kónya loại bỏ hoàn toàn các sai lệch do tương quan chuỗi và tính không đồng nhất của dữ liệu bảng mẫu nhỏ, không đòi hỏi tiền kiểm định tính dừng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ giữa các quốc gia trong mẫu nghiên cứu: tỷ lệ M2/GDP đạt giá trị trung bình 69,60% (độ lệch chuẩn 40,07%), tỷ lệ Credit/GDP đạt trung bình 56,48% (độ lệch chuẩn 43,14%), và tỷ lệ kiều hối trên GDP đạt mức trung bình 3,11% (độ lệch chuẩn 3,01%). Kiểm định nhân quả Granger theo từng quốc gia mang lại 4 phát hiện chính:

• Tác động tích cực từ kiều hối đến cung tiền M2: Được phát hiện có ý nghĩa thống kê tại hai quốc gia là Lào và Thái Lan.
• Tác động tích cực từ cung tiền M2 đến kiều hối: Được ghi nhận tại Thái Lan và Việt Nam, cho thấy thị trường tiền tệ phát triển giúp thu hút dòng kiều hối chính ngạch.
• Tác động tích cực từ kiều hối đến tín dụng ngân hàng: Tồn tại tại Lào và Thái Lan, trong khi chiều tác động ngược lại từ tín dụng ngân hàng đến kiều hối chỉ xuất hiện duy nhất tại Thái Lan.
• Tính phi đối xứng và thiếu đồng nhất: Tại các quốc gia như Campuchia, Indonesia, Malaysia và Philippines, không tìm thấy bằng chứng thực nghiệm về quan hệ nhân quả giữa kiều hối và phát triển tài chính.

Thảo luận kết quả

Kết quả kiểm định phản ánh cơ chế truyền dẫn kinh tế đặc thù của từng thị trường. Tại Thái Lan và Lào, dòng kiều hối đổ về làm tăng thanh khoản ngân hàng, tạo điều kiện mở rộng tín dụng nội địa cho khu vực tư nhân. Tại Việt Nam, sự mở rộng của mạng lưới ngân hàng thương mại và dịch vụ kiều hối đã giảm thiểu chi phí chuyển tiền, giúp thu hút hơn 7 tỷ USD kiều hối chỉ riêng từ thị trường Mỹ trong năm 2015.

Ngược lại, tại Philippines và Indonesia, kiều hối không kích thích tín dụng ngân hàng do phần lớn dòng tiền được sử dụng trực tiếp cho chi tiêu tiêu dùng gia đình, giáo dục và y tế (chiếm trên 70% tổng lượng nhận), đóng vai trò như một nguồn vốn tự tài trợ thay thế cho việc vay nợ ngân hàng.

Khi trình bày các kết quả này trên biểu đồ phân tán hoặc bảng ma trận nhân quả chéo, các nhà phân tích có thể quan sát rõ rệt khoảng cách phát triển giữa nhóm quốc gia có độ sâu tài chính cao (Thái Lan, Malaysia với M2/GDP vượt 120%) và nhóm nền kinh tế chuyển đổi (Lào, Campuchia với tín dụng dưới 40% GDP). Phát hiện này củng cố quan điểm rằng kiều hối không tự động thúc đẩy phát triển tài chính nếu thiếu các chính sách định hướng dòng vốn vào khu vực sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm tối ưu hóa nguồn lực kiều hối cho phát triển kinh tế:

• Hiện đại hóa hạ tầng thanh toán kiều hối số: Ngân hàng Nhà nước chủ trì chỉ đạo các ngân hàng thương mại số hóa quy trình chi trả kiều hối, phấn đấu cắt giảm chi phí chuyển tiền từ nước ngoài xuống dưới mức 3% tổng giá trị giao dịch trong giai đoạn 2025–2027.
• Đa dạng hóa các sản phẩm tài chính gắn với kiều hối: Các tổ chức tín dụng thiết kế các gói tiết kiệm tích lũy ngoại tệ, chứng chỉ tiền gửi lãi suất cạnh tranh và gói vay ưu đãi đối ứng cho thân nhân người nhận kiều hối, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ kiều hối chuyển hóa thành tiền gửi tiết kiệm ngân hàng lên mức tối thiểu 25% vào cuối năm 2026.
• Ban hành chính sách ưu đãi đầu tư đối với nguồn kiều hối sản xuất: Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng khung ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và bảo lãnh tín dụng cho các dự án khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo có vốn góp của kiều bào, hướng tới nâng tỷ trọng kiều hối đầu tư trực tiếp vào sản xuất kinh doanh đạt 15% tổng lượng kiều hối trước năm 2028.
• Mở rộng mạng lưới tài chính toàn diện tại nông thôn: Chính phủ và các định chế tài chính vi mô tăng cường phổ cập tài khoản thanh toán và điểm giao dịch lưu động tại các địa phương có mật độ xuất khẩu lao động cao, nâng tỷ lệ người dân tiếp cận dịch vụ ngân hàng chính thức đạt trên 85% vào năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách tiền tệ: Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý vĩ mô sử dụng tài liệu để đánh giá tác động của luồng ngoại tệ kiều hối lên cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối và điều hành cung tiền M2.
• Ban điều hành các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính: Khối ngân hàng bán lẻ và dịch vụ thanh toán quốc tế khai thác số liệu để xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm chi trả kiều hối, mở rộng huy động vốn và quản trị thanh khoản ngoại bảng.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Kinh tế - Tài chính: Tham khảo phương pháp kinh lượng hiện đại, cụ thể là ứng dụng hệ phương trình SUR và kỹ thuật kiểm định nhân quả Wald Bootstrap của Kónya (2006) trong xử lý dữ liệu bảng vĩ mô.
• Chuyên gia phân tích kinh tế tại các quỹ đầu tư và tổ chức quốc tế: Các định chế tài chính như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) sử dụng làm cơ sở đánh giá tính ổn định tài chính và dòng vốn quốc tế khu vực ASEAN.

Câu hỏi thường gặp

• Kiều hối có tự động thúc đẩy phát triển hệ thống ngân hàng tại mọi quốc gia Đông Nam Á không? Không. Kết quả nghiên cứu 112 quan sát giai đoạn 1999–2014 cho thấy tác động này chỉ xuất hiện tại Lào và Thái Lan. Ở các quốc gia khác, kiều hối chủ yếu phục vụ tiêu dùng cá nhân và thay thế các khoản vay tín dụng.

• Tại sao nghiên cứu phải sử dụng đồng thời hai chỉ số M2/GDP và Credit/GDP? Cung tiền M2 phản ánh chiều sâu thanh khoản và quy mô tạo tiền của hệ thống ngân hàng, trong khi tín dụng Credit/GDP đo lường năng lực trung gian tài chính cấp vốn cho khu vực tư nhân. Sử dụng cả hai chỉ tiêu giúp đánh giá toàn diện hệ thống tài chính.

• Ưu điểm vượt trội của phương pháp kiểm định Kónya (2006) so với mô hình OLS truyền thống là gì? Phương pháp Kónya kết hợp hệ phương trình SUR và kiểm định Wald Bootstrap 10.000 lần lặp giúp xử lý triệt để hiện tượng tương quan chéo (p nhỏ hơn 0,05) và phương sai thay đổi, đảm bảo tính vững cho mẫu dữ liệu nhỏ mà không cần kiểm định tính dừng.

• Tại Việt Nam, mối quan hệ giữa kiều hối và thị trường tài chính diễn ra theo chiều hướng nào? Nghiên cứu chứng minh phát triển tài chính đo bằng M2/GDP thúc đẩy dòng kiều hối gửi về Việt Nam. Hệ thống ngân hàng tiện lợi và an toàn là động lực chính thu hút hơn 12 tỷ USD kiều hối chính ngạch mỗi năm.

• Hiện tượng thay thế tài chính của kiều hối ảnh hưởng tiêu cực như thế nào đến khu vực ngân hàng? Khi nhận được kiều hối dồi dào, các hộ gia đình tự trang trải chi phí mà không cần vay vốn, dẫn đến nhu cầu tín dụng tiêu dùng sụt giảm, làm hạn chế tốc độ tăng trưởng quy mô tín dụng của các ngân hàng thương mại.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh và chuyên sâu về mối quan hệ giữa kiều hối và phát triển tài chính tại 7 nền kinh tế Đông Nam Á giai đoạn 1999–2014.
• Khẳng định tính phi đối xứng và không đồng nhất trong quan hệ nhân quả Granger giữa các quốc gia, bác bỏ giả định về một mô hình tác động chung cho toàn bộ khối ASEAN.
• Xác thực tác động tích cực của kiều hối đến cung tiền và tín dụng tại Thái Lan, Lào, đồng thời làm rõ vai trò của thị trường tài chính trong việc thu hút kiều hối tại Việt Nam.
• Đóng góp phương pháp luận chuẩn xác thông qua ứng dụng mô hình kinh lượng SUR Bootstrap của Kónya (2006) xử lý hiệu quả hiện tượng tương quan chéo và mẫu nhỏ.
• Mở ra định hướng ứng dụng thực tiễn giai đoạn 2025–2030 nhằm chuyển hóa kiều hối từ tiêu dùng thuần túy sang các kênh đầu tư sản xuất kinh doanh bền vững.

Hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để nắm bắt trọn vẹn mô hình phân tích định lượng và bộ dữ liệu kinh tế vĩ mô chi tiết phục vụ cho công tác hoạch định và nghiên cứu học thuật chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH --------------------------- LÊ TIẾN ĐƢỢC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA KIỀU HỐI VÀ PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH Ở CÁC NƢỚC ĐÔNG NAM Á Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 11 năm 2016 Tác giả luận văn Lê Tiến Được LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH TÓM TẮT .1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu và dữ liệu.

Nội dung nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. 9 CHƢƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY. Một số khái niệm liên quan.

Phát triển tài chính. Ảnh hƣởng của kiều hối đến tăng trƣởng kinh tế và phát triển tài chính. Ảnh hưởng của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế. Ảnh hưởng của kiều hối đến phát triển tài chính.

Ảnh hưởng của phát triển tài chính đến kiều hối. 24 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU. Phƣơng pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu.

31 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Phân tích thống kê mô tả. 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kiểm định tƣơng quan phụ thuộc chéo.

Kiểm định đa cộng tuyến, phƣơng sai thay đổi, tự tƣơng quan .1 Kiểm định đa cộng tuyến. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi phần dư - Greene (2000). Kiểm định hiện tượng tự tương quan phần dư. Phân tích kết quả hồi quy.

43 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 55 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT Các ký hiệu :Biểu thị cho logarit của chỉ số phát triển tài chính (Cung tiền M2 hoặc tín dụng ngân hàng) trên GDP :Biểu thị cho logarit của thực trên đầu người Rem :Biểu thị cho logarit của kiều hối trên GDP Các chữ viết tắt Viết tắt Nghĩa tiếng anh Nghĩa tiếng việt FDI Foreign Direct Investments Đầu tư trực tiếp nước ngoài GMM Generalized Method of Moments Phương pháp Moment tổng quát IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế ODA Official Development Assistance Viện trợ phát triển chính thức OLS Ordinary Least Square Phương pháp bình phương nhỏ nhất Seemingly Unrelated Phương pháp hệ phương trình hồi quy SUR Regressions dường như không tương quan LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Số hiệu bảng Tên bảng Trang Các ước tính và dự báo về luồng kiều hối đến nước đang 1.1 3 phát triển Một số chỉ tiêu đo lường mức độ phát triển tài chính 2.1 12 dưới góc độ của các định chế tài chính Một số chỉ tiêu đo lường mức độ phát triển tài chính 2.2 13 dưới góc độ của thị trường tài chính 4.1 Thống kê mô tả giữa các biến trong mô hình 35 4.2 Kiểm định tương quan chéo 39 Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến với nhân tử phóng đại 4.3 40 phương sai 4.4 Kiểm định phương sai thay đổi phần dư 42 4.5 Kết quả kiểm tra tự tương quan mô hình 43 Kiểm định tác động của kiều hối đến phát triển tài chính 4.6 45 với M2/GDP là biến đại diện cho phát triển tài chính Kiểm định tác động của phát triển tài chính đến kiều hối 4.7 46 với M2/GDP là biến đại diện cho phát triển tài chính Kiểm định tác động của kiều hối đến phát triển tài chính 4.8 48 với Credit/GDP là biến đại diện cho phát triển tài chính Kiểm định tác động của phát triển tài chính đến kiều hối 4.9 49 với Credit/GDP là biến đại diện cho phát triển tài chính 4.10 Bảng tổng hợp kết quả kiểm định nhân quả Granger 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu hình Tên hình Trang Kiều hối và các dòng vốn quốc tế khác chảy vào các 1.1 4 nước đang phát triển Dòng kiều hối vào các quốc gia Đông Nam Á (Triệu 1.2 7 USD), 2005-2014 Tín dụng ngân hàng của các nước Đông Nam Á (% 4.1 37 của GDP), 2000-2013 Cung tiền M2 của các nước Đông Nam Á (% của 4.2 37 GDP), 2000-2013 GDP trên đầu người của các nước Đông Nam Á 4.4 38 2000-2013 Chi tiêu của các hộ gia đình nhận kiếu ở Philippines 4.5 50 năm 2000 và 2006 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu này điều tra mối quan hệ nhân quả giữa kiều hối và phát triển tài chính ở các quốc gia Đông Nam Á. Để giải quyết vấn đề này, chúng tôi sử dụng kiểm định nhân quả Granger, dựa trên phương pháp hệ phương trình hồi quy dường như không tương quan (Seemingly Unrelated Regressions - SUR) và kiểm định Wald với giá trị tới hạn Bootstrap cho từng quốc gia riêng biệt. Sử dụng dữ liệu hàng năm trong giai đoạn 1999-2014 cho 7 quốc gia Đông Nam Á, bài nghiên cứu thu được các kết quả như sau: Với biến Cung tiền M2 đại diện cho phát triển tài chính, kiều hối có tác động tích cực đến phát triển tài chính ở hai quốc gia (Lào và Thái Lan) và phát triển tài chính ảnh hưởng một cách tích cực đến kiều hối ở Thái Lan và Việt Nam.

Khi sử dụng tín dụng ngân hàng đại diện cho độ sâu tài chính, kiều hối cũng có tác động tích cực đến phát triển tài chính ở hai quốc gia (Lào và Thái Lan), và tín dụng ngân hàng chỉ ảnh hưởng tích cực đến kiều hối duy nhất ở Thái Lan. Tóm lại, bài nghiên cứu cho thấy kết quả không đồng nhất giữa các quốc gia, do đó không có bằng chứng thực nghiệm hỗ trợ mạnh mẽ cho quan điểm kiều hối thúc đẩy phát triển tài chính ở các nước Đông Nam Á và dường như phát triển tài chính không phải là nhân tố quyết định dòng kiều hối ở quốc gia nước chủ nhà. Từ khóa: Kiều hối, tín dụng ngân hàng và Cung tiền M2. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.

Lý do chọn đề tài Dưới tác động mạnh mẽ của làn sóng khoa học kỹ thuật và công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin điện tử và viễn thông, kể từ đầu thập kỷ 70 cùng với sự sụp đổ của hệ thống tiền tệ Bretton Woods (1973), quá trình di chuyển vốn diễn ra nhanh chóng và rộng khắp ở nhiều nước khác nhau trên thế giới. Các nhu cầu về giao dịch tài chính quốc tế gia tăng nhanh chóng do sự gia tăng thương mại quốc tế trong những năm 1960 và việc thực hiện cơ chế quản lý tỷ giá thả nổi vào đầu năm 1980 đã thúc đẩy mạnh mẽ làn sóng di chuyển vốn và ngoại tệ giữa các quốc gia nhằm đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi ích của quá trình toàn cầu hóa thương mại và đầu tư. Các nước đang phát triển, đặc biệt là những nước có tỷ lệ tiết kiệm nội địa thấp, luôn có nhu cầu rất lớn về nguồn vốn cho tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, nhất là xóa đói giảm nghèo. Đối với các nước này, nguồn lực trong nước là cơ bản, nhưng nguồn lực từ bên ngoài luôn có vai trò đặc biệt quan trọng cho sự tăng trưởng bứt phá, đuổi kịp các nền kinh tế phát triển khác.

Nhằm đáp ứng yêu cầu vốn, nhiều quốc gia thường tìm đến thị trường tài chính trong nước và quốc tế như phát hành trái phiếu chính phủ, trái phiếu quốc tế hay đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhận viện trợ phát triển chính thức (ODA) mà còn ít quan tâm đến những khoản tiền của các cá nhân chuyển từ nước ngoài về cho thân nhân trong nước, đó là dòng tiền kiều hối. Kiều hối ngày càng có khuynh hướng quan trọng đối với các quốc gia có thu nhập trung bình và thấp. Song, tại một số quốc gia, dòng kiều hối hiện lại bị giới hạn bởi các yếu tố nội tại thuộc các nước tiếp nhận kiều hối như chính sách quản lý của nhà nước, mức phí chuyển tiền, hệ thống dịch vụ ngân hàng trong nước… đòi hỏi phải cải thiện các chính sách để tối ưu hóa vai trò cũng như các lợi ích tiềm năng của dòng kiều hối có thể mang lại cho nền kinh tế. Có rất nhiều quốc gia trên thế giới có nguồn kiều hối lớn hơn và ổn định hơn nguồn FDI rất nhiều và thậm chí còn lớn hơn cả nguồn viện trợ phát triển chính thức (ODA).

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Các ƣớc tính và dự báo về luồng kiều hối đến nƣớc đang phát triển 2012 2013 2014 2015 2016f 2017f (Growth rate, percent) Developing countries 6.4 East Asia and Pacific 0.9 Europe and Central Asian 9.6 Latin America and Caribbean 1.9 Middle-East and North Africa 16.7 Sub-Saharan Africa 1.3 Low-income countries 12.0 ($ billions) Developing countries 403 418 436 440 459 479 East Asia and Pacific 107 113 122 125 130 135 Europe and Central Asian 46 52 48 42 45 48 Latin America and Caribbean 60 61 64 66 69 71 Middle-East and North Africa 49 49 53 53 55 57 South Asia 108 111 116 120 126 132 Sub-Saharan Africa 32 32 33 33 34 36 World 533 557 583 586 610 636 Low-income countries 31 33 35 35 38 40 Middle-income 372 385 401 405 421 439 High income 130.9 (Nguồn: The World Bank) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Dòng kiều hối chảy về các nước đang phát triển đang ngày càng tăng lên một cách đáng kể, năm 2003 dòng kiều hối này chỉ đạt 90 triệu USD, tuy nhiên đến năm 2013 đã đạt tới 418 triệu USD và vẫn đang có chiều hướng gia tăng mạnh mẽ (xem Bảng 1. Ở các nước đang phát triển nói chung và một số nước Châu Á nói riêng mà điển hình như Ấn độ, Trung Quốc, Philippines…dòng kiều hối chảy về trong nước ngày càng tăng lên đáng kể. Trên khắp thế giới, nhóm nước nhận kiều hối nhiều nhất trong năm 2015 bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Philippines, Mêhicô và Pháp. Kiều hối đã trở thành nguồn vốn lớn thứ hai chỉ sau FDI chảy vào các nước đang phát triển vượt qua cả ODA và dòng vốn tư nhân (xem Hình 1.