Chương 1: Giới thiệu đề tài. Trong chương này, tác giả giới thiệu tổng quát về đề tài nghiên cứu, bao gồm lý do chọn đề tài, mục tiêu, dữ liệu và phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa đề tài và kết cấu luận văn. - Chương 2: Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Trong chương này, tác giả tóm tắt các nghiên cứu trước đó về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
- Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trong chương này, tác giả trình bày phương pháp thu thập, phương pháp xử lý và nguồn dữ liệu để thực kiểm định mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng trong dài hạn, trong ngắn hạn. - Chương 4: Kiểm định thực nghiệm mối quan hệ lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Trong chương này, tác giả sử dụng các phương pháp xử lý số liệu, phương pháp kiểm định đã trình bày trong chương 3 để kết luận về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
- Chương 5: Kết luận và khuyến nghị. Ở chương này, tác giả tổng kết lại vấn đề nghiên cứu, các hạn chế của đề tài và đưa ra một số khuyến nghị cho việc điều hành chính sách vĩ mô của chính phủ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 CHƢƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ 2. Tổng quan về lạm phát và tăng trƣởng kinh tế 2.
Lạm phát Lạm phát là sự tăng lên của mức giá chung theo thời gian trong nền kinh tế (Mankiw, 2010). Theo quan điểm này thì lạm phát không phải là hiện tượng giá của một vài hàng hoá nào đó tăng lên, cũng không phải giá cả chung tăng lên một lần. Như vậy, lạm phát là sự tăng giá liên tục theo thời gian. Hay nói cách khác, lạm phát là sự mất giá trị thị trường hay giảm sức mua của đồng tiền.
Khi so sánh với các nền kinh tế khác thì lạm phát là sự phá giá của một loại tiền tệ này so với các loại tiền tệ khác. Ngược lại với lạm phát là giảm phát. Một chỉ số lạm phát bằng 0 hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự "ổn định giá cả". Về mặt tính toán, lạm phát là phần trăm thay đổi của chỉ số giá chung trong nền kinh tế theo từng giai đoạn.
Có hai chỉ số được dùng để đo lường lạm phát, đó là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số GDP điều chỉnh. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là tỷ số phản ánh giá cả của một rổ hàng hoá trong nhiều năm so với năm gốc. Nghĩa là, rổ hàng hoá được lựa chọn không thay đổi qua nhiều năm. Chỉ số GDP điều chỉnh phản ánh giá của một đơn vị sản lượng điển hình so với giá trong năm cơ sở.
Chỉ số này còn được gọi là chỉ số điều chỉnh giá ngầm định của GDP, là tỷ lệ giữa GDP danh nghĩa và GDP thực tế. Trong đó, GDP danh nghĩa phản ánh giá trị của hàng hoá và dịch vụ tính theo giá hiện hành và GDP thực tế phản ánh giá trị của hàng hoá, dịch vụ tính theo giá cố định của năm cơ sở. Tuỳ vào tình hình cụ thể của mỗi quốc gia mà sử dụng chỉ tiêu đo lường lạm phát cho thích hợp. Tăng trƣởng kinh tế Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng thực tế tổng sản phẩm quốc nội (GDP-Gross Domestic Product) hoặc tổng sản phẩm quốc dân (GNP-Gross National Product) hoặc sản phẩm quốc dân ròng (NNP –Net national Product) trong một thời gian nhất định.
Các nhà kinh tế thường sử dụng chỉ tiêu GDP để đo lường tăng trưởng kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Trong đó, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi quốc gia trong một thời kỳ nhất định. GDP phản ánh năng lực sản xuất của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định. Để đo lường tăng trưởng kinh tế có thể dùng mức tăng trưởng tuyệt đối, tốc độ tăng trưởng kinh tế hoặc tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm trong một giai đoạn.
Theo đó, mức tăng trưởng tuyệt đối là mức chênh lệch quy mô kinh tế giữa hai thời kỳ cần so sánh. Tốc độ tăng trưởng kinh tế được tính bằng cách lấy chênh lệch giữa quy mô kinh tế kỳ hiện tại so với quy mô kinh tế thời trước chia cho quy mô kinh tế kỳ trước. Tốc độ tăng trưởng kinh tế được thể hiện bằng đơn vị %. Nếu quy mô kinh tế được đo lường bằng GDP danh nghĩa thì sẽ có tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa.
Còn nếu quy mô kinh tế được đo lường bằng GDP thực tế thì sẽ có tốc độ tăng trưởng GDP thực tế. Thông thường, tăng trưởng kinh tế dùng chỉ tiêu thực tế hơn là các chỉ tiêu danh nghĩa. Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trƣởng kinh tế Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế vẫn là một tranh cãi về lý thuyết lẫn những nghiên cứu thực nghiệm. Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu cho thấy lạm phát và tăng trưởng kinh tế không phải là quan hệ một chiều, mà có tác động qua lại lẫn nhau.
Theo lý thuyết tăng trưởng cổ điển, trong đó, Adam Smith là người đặt nền tảng cho mô hình tăng trưởng cổ điển, lý thuyết này dựa vào bên Cung của nền kinh tế với hàm sản xuất có biến phụ thuộc là sản lượng (Y) và các biến độc lập bao gồm lao động (L); máy móc thiết bị (K) và đất đai (T). Hàm sản xuất có dạng: Y = f (L, K, T). Các yếu tố dẫn tới tăng trưởng trong mô hình Cổ điển đó là tăng dân số, tăng đầu tư và tăng đất đai sử dụng vào sản xuất. Adam Smith cho rằng tăng trưởng là quá trình tự củng cố bởi nền kinh tế vận hành theo quy luật lợi nhuận tăng theo quy mô và xác định tiết kiệm như “người tạo lập” của đầu tư, từ đó dẫn tới tăng trưởng.
Phân phối thu nhập là yếu tố quan trọng nhất quyết định tốc độ tăng trưởng nhanh hay chậm của nền kinh tế. Các nhà kinh tế theo Trường phái Cổ điển cho rằng lợi nhuận của các LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 nhà sản xuất suy giảm không phải do suy giảm năng xuất cận biên mà do sự cạnh tranh giữa tư bản và người lao động dẫn tới tăng tiền lương người lao động. Lý thuyết tăng trưởng cổ điển không xác định rõ mối liên hệ giữa lạm phát với ảnh hưởng của thuế tới lợi nhuận và tăng trưởng. Tuy vậy mối liên hệ giữa lạm phát và tăng trưởng được ngầm hiểu là mối quan hệ tỷ lệ nghịch:tăng chi phí trả lương làm giảm lợi nhuận của nhà sản xuất và dẫn tới giảm sản lượng.
Lý thuyết tổng quát của Keynes ra đời từ thực tế cuộc Đại suy thoái kết hợp với kết quả của hơn nửa thế kỷ phát triển ý tưởng cân bằng tổng thể. Lý thuyết của John M. Trong ngắn hạn, đường Tổng cung AS có hệ số góc dương và nhỏ hơn 900, vì vậy khi có những thay đổi bên cầu sẽ tác động vào lạm phát và sản lượng GDP. Cơ chế điều chỉnh trong ngắn hạn của lý thuyết Keynes chia làm hai giai đoạn: giai đoạn đầu, lạm phát và sản lượng đều tăng – lạm phát và sản lượng có mối quan hệ đồng biến.
Giai đoạn hai, lạm phát tiếp tục tăng nhưng sản lượng GDP không tăng, thậm chí giảm và sau đó lạm phát cũng sẽ giảm. Theo mô hình này, trong ngắn hạn sẽ có sự đánh đổi giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên sự đánh đổi này không diễn ra thường xuyên vì khi sản lượng giảm xuống dưới mức sản lượng tiềm năng, lạm phát cũng sẽ giảm. Trong dài hạn, đường Tổng cung (AS) là đường thẳng đứng với hệ số góc bằng 900, vì vậy những thay đổi bên Cầu của nền kinh tế chỉ tác động vào giá cả và gây nên lạm phát. Còn các nhà kinh tế theo Trường phái Trọng tiền, đi đầu là Milton Friedman, quan tâm đến nét đặc trưng bên Cung của nền kinh tế trong dài hạn.
Những người theo trường phái này tin rằng trong ngắn hạn, bất kỳ một tác động nào qua chính sách tài khóa và tiền tệ làm thay đổi tổng cầu, thay đổi sản lượng và việc làm là không thực tế, những lợi ích trong dài hạn phải được ưu tiên hơn trong ngắn hạn, Trường phái này dựa vào Lý thuyết lượng tiền để giải thích nguyên nhân gây nên lạm phát. Có một số dạng mô tả Lý thuyết lượng tiền, chúng có bản chất giống nhau, chỉ khác nhau về cách thức thể hiện, dạng thức đơn giản là phương trình Cambridge mô tả thị trường tiền tệ cân bằng khi cung tiền (Ms) bằng Cầu tiền (Md), phương trình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Cambridge được viết như sau: Ms = k. Bên phải của phương trình biểu thị nhu cầu về tiền của nền kinh tế, với biến P biểu thị mức giá chung của toàn bộ nền kinh tế; Y là tổng sản phẩm trong nước (GDP) theo giá so sánh và k là hằng số, Cung tiền là biến ngoại sinh, được xác định qua chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương. Trong lý thuyết lượng tiền, các nhà kinh tế theo trường phái này giả sử Y không đổi và nhu cầu về tiền của nền kinh tế là một tỷ lệ cố định của GDP theo giá hiện hành.
Lý thuyết về lượng tiền chỉ rõ khi Cung tiền tăng sẽ dẫn tới tăng giá của nền kinh tế, nói cách khác, lạm phát là sản phẩm của cung tiền tăng cao hơn tỷ lệ tăng trưởng của nền kinh tế. Nghĩa là, trong dài hạn, giá cả bị ảnh hưởng bởi cung tiền chứ không thực sự tác động lên tăng trưởng kinh tế. Nếu cung tiền tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế thì lạm phát tất yếu sẽ xảy ra. Nếu giữ cung tiền và hệ số tạo tiền ổn định thì tăng trưởng cao sẽ làm giảm lạm phát.
Trong tác phẩm bất hủ: “Lịch sử tiền tệ của Hợp chủng quốc Hoa kỳ 1817-1960” Milton Friedman và Anna Schwart đã viết: “Vấn đề tiền tệ và giải thích những biến động về giá cả, sản lượng, việc làm luôn tìm thấy từ biến động của tiền tệ, Chính phủ chịu trách nhiệm về những biến động tiền tệ này”.