ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- HOÀNG THỊ NAM PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH HƢNG YÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Hà Nội – 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- HOÀNG THỊ NAM PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH HƢNG YÊN Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 60 31 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. PHÍ MẠNH HỒNG Hà Nội – 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân, đƣợc xuất phát từ yêu cầu phát sinh trong công việc để hình thành hƣớng nghiên cứu. Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng tuân thủ đúng nguyên tắc và kết quả trình bày trong luận văn đƣợc thu thập đƣợc trong quá trình nghiên cứu là trung thực chƣa từng đƣợc ai công bố trƣớc đây. Hà Nội, tháng 10 năm 2014 Tác giả luận văn Hoàng Thị Nam MỤC LỤC Danh mục chữ viết tắt. i Danh mục các bảng. ii Danh mục các biểu đồ. iii MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TRONG TRONG NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN. Công nghiệp và vai trò của công nghiệp trong nền kinh tế quốc dân. Khái niệm và đặc điểm của công nghiệp. Vai trò của công nghiệp trong nền kinh tế quốc dân. Phát triển công nghiệp của một địa phƣơng cấp tỉnh. Khái niệm phát triển công nghiệp địa phương. Nguyên tắc phát triển công nghiệp địa phương. Các yếu tố tác động đến phát triển công nghiệp của một địa phương cấp tỉnh. Kinh nghiệm phát triển công nghiệp ở một số địa phƣơng. Kinh nghiệm phát triển công nghiệp của tỉnh Đồng Nai. Kinh nghiệm phát triển công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh.22 Chƣơng 2:THỰC TRẠNG PHÁT TRỂN CÔNG NGHIỆP TỈNH HƢNG YÊN GIAI ĐOẠN 2007 - 2013. Các yếu tố tác động đến phát triển công nghiệp ở tỉnh Hƣng Yên. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Chính sách phát triển công nghiệp của tỉnh Hưng Yên. Tình hình phát triển công nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2007-2013. Tình hình, tốc độ tăng trưởng, phát triển công nghiệp tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2007 – 2013. Tình hình thu hút dự án và vốn đầu tư vào ngành công nghiệp tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2007 - 2013. Những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển công nghiệp ở Hƣng Yên giai đoạn 2007 – 2013. Hạn chế trong quá trình phát triển công nghiệp ở Hưng Yên. Nguyên nhân của các hạn chế. 54 Chƣơng 3: NHỮNG ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH HƢNG YÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. Những định hƣớng phát triển công nghiệp của tỉnh Hƣng Yên trong giai đoạn hiện nay. Dự báo bối cảnh phát triển công nghiệp giai đoạn 2014 – 2020. Định hướng và mục tiêu phát triển công nghiệp ở tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2014 – 2020. Các giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp tỉnh Hƣng Yên. Hoàn thiện quy hoạch phát triển công nghiệp. Hỗ trợ phát triển các nguồn lực. Giải pháp về phát triển thị trường. Tập trung đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng phát triển công nghiệp. Hoàn thiện cơ chế chính sách. Các điều kiện để đảm bảo thực hiện giải pháp. Ổn định môi trường kinh tế vĩ mô. Tạo lập và hoàn thiện môi trường pháp lý. Đổi mới và hoàn thiện cơ chế tài chính. Tăng cường công tác đào tạo, đào tạo lại đội ngũ cán bộ công chức. Đối với Trung Ương. Đối với Tỉnh Hưng Yên. 83 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 84 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN 2 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 3 BOT Hợp đồng Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao 4 BTO Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao – Kinh doanh 5 BT Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao 7 CNH – HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa 8 CT–XH chính trị - xã hội 9 DA Dự án 10 EU Liên minh Châu Âu 11 FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 12 GTSXCN Giá trị sản xuất công nghiệp 17 KCN Khu công nghiệp 18 KCX Khu chế xuất 19 KT-XH Kinh tế - xã hội 20 XHCN Xã hội chủ nghĩa 23 ODA Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức. 26 THCS Trung học cơ sở 27 THPT Trung học phổ thông 28 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 29 UBND Ủy ban Nhân dân 30 WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới i DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai 1 Bảng 2.1 35 đoạn 2007 – 2013 Giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Hƣng Yên phân 2 Bảng 2.2 37 theo khu vực kinh tế giai đoạn 2007-2013 Cơ cấu ngành kinh tế trong tổng sản phẩm GDP 3 Bảng 2.3 40 của tỉnh Hƣng Yên Tổng số dự án và số vốn đầu tƣ vào ngành công 4 Bảng 2.4 41 nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2007-2013 Số dự án và số vốn đầu tƣ trong mỗi năm của ngành 5 Bảng 2.5 42 công nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2007-2013 Số dự án đầu tƣ và vốn đầu tƣ vào các KCN tỉnh 6 Bảng 2.6 45 Hƣng Yên giai đoạn 2007 - 2013. Tổng hợp các quốc gia, vùng lãnh thổ có dự án đầu 7 Bảng 2.7 tƣ tại các KCN trên địa bàn tỉnh Hƣng Yên đến hết 47 năm 2013 ii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ STT Biểu đồ Nội dung Trang Tổng giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Hƣng Yên 1 Biểu đồ 2.1 36 giai đoạn 2007-2013 Tỷ lệ gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp hàng năm 2 Biểu đồ 2.2 36 tỉnh Hƣng Yên Giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Hƣng Yên phân 3 Biểu đồ 2.3 38 theo khu vực kinh tế giai đoạn 2007 – 2013 Tổng số dự án đầu tƣ vào ngành công nghiệp tỉnh 4 Biểu đồ 2.4 41 Hƣng Yên giai đoạn 2007-2013 Số dự án đầu tƣ trong mỗi năm của ngành công 5 Biểu đồ 2.5 42 nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2007-2013 Số vốn đầu tƣ trong mỗi năm của ngành công 6 Biểu đồ 2.6 43 nghiệp tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2007 - 2013 Số dự án đầu tƣ vào các KCN tỉnh Hƣng Yên giai 7 Biểu đồ 2.7 45 đoạn 2007-2013 Số vốn đầu tƣ vào các KCN tỉnh Hƣng Yên giai 8 Biểu đồ 2.8 46 đoạn 2007-2013 iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Phát triển công nghiệp luôn giữ vai trò trọng yếu trong chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội ở các quốc gia đang phát triển, vì công nghiệp luôn giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế chuyển dịch theo hƣớng: công nghiệp – nông nghiệp – dịch vụ, thực hiện CNH – HĐH đất nƣớc Việt Nam - một nƣớc đang trong thời kỳ quá độ lên CNXH; từ một nền kinh tế nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu, sản xuất nhỏ còn phổ biến để dần dần biến Việt Nam thành một nƣớc công nghiệp hiện đại: Tại hội nghị Trung Ƣơng lần thứ 14 khóa II (1958), Đảng Cộng Sản Việt Nam đã sớm khẳng định: công nghiệp hóa là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam. Trong công cuộc đổi mới đất nƣớc năm 1986 tại Đại hội VI của Đảng, chủ trƣơng công nghiệp hóa đã đƣợc đổi mới và là một bộ phận quan trọng của đƣờng lối đổi mới đất nƣớc. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã đề ra chủ trƣơng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và chủ trƣơng này vẫn đƣợc phát triển trong các kỳ Đại hội tiếp theo. Trong 10 năm đầu của thế kỷ XXI, Đảng xác định: Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, tạo nền tảng hình thành một nƣớc công nghiệp hiện đại. Bên cạnh đó, Đảng cũng xác định những nội dung cơ bản nhằm đổi mới công tác kế hoạch hóa, nâng cao chất lƣợng công tác xây dựng chiến lƣợc và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các ngành và các vùng lãnh thổ, đặc biệt là các vùng kinh tế trọng điểm với mục tiêu trực tiếp của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là phấn đấu thoát khỏi tình trạng một nƣớc chậm phát triển, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, tích cực chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Trong quá trình xây dựng và phát triển, tỉnh Hƣng Yên nhận thức rõ đƣợc tầm quan trọng của phát triển công nghiệp trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nên sau khi tái lập tỉnh (năm 1997), Hƣng Yên đã xây dựng chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 và một số định hƣớng đến năm 2020, trong đó xác định: Hƣng Yên phải tập trung cao độ để phát triển nhanh, mạnh và vững chắc công 1 nghiệp, tiểu thủ công nghiệp từ đó làm động lực để phát triển nông nghiệp, dịch vụ và các lĩnh vực khác. Với các chủ trƣơng, chính sách cởi mở thông thoáng trong khuyến khích thu hút đầu tƣ phát triển công nghiệp, kết hợp với các tiềm năng lợi thế sẵn có đến nay Hƣng yên đã xây dựng đƣợc mạng lƣới công nghiệp đa ngành với nhiều quy mô khác nhau và nhiều thành phần kinh tế tham gia. Cùng với sự phát triển của sản xuất công nghiệp tập trung, Tỉnh cũng chú trọng khôi phục phát triển tiểu thủ công nghiệp và các làng nghề, nhằm tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho ngƣời lao động. Để đẩy mạnh thu hút đầu tƣ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, Tỉnh đã tập trung xây dựng các khu công nghiệp, trung tâm, cụm công nghiệp, làng nghề, ban hành cơ chế thông thoáng, thuận lợi, đơn giản trong đầu tƣ…. Sự phát triển của công nghiệp là đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Tỉnh theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần quan trọng trong việc tăng thu ngân sách cho tỉnh, nâng cao thu nhập cho ngƣời dân. Cụ thể: Năm 1997, cơ cấu kinh tế của Tỉnh theo các lĩnh vực: Nông nghiệp, thủy sản – Công nghiệp, xây dựng – Dịch vụ là 51,87% - 20,26% - 27,87% thì đến năm 2013, cơ cấu kinh tế của Tỉnh theo các lĩnh vực: Nông nghiệp, thủy sản – Công nghiệp, xây dựng – Dịch vụ là 21,5% - 46,5% - 32%; thu nhập bình quân trên đầu ngƣời đạt 30 triệu đồng/ năm; thu ngân sách trên địa bàn Tỉnh đạt 4632 tỷ đồng, đời sống ngƣời dân đƣợc nâng cao.