Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính tại các doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng tình hình tài chính Công ty Cổ phần Kinh Đô Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính của Công ty Cổ phần Kinh Đô Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp “Phân tích tài chính là một tập hợp các khái niệm, phƣơng pháp, công cụ theo một hệ thống nhất định, cho phép thu thập và xử lý các thông tin kế toán cũng nhƣ các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đƣa ra những đánh giá chính xác, đúng đắn về tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp nhà quản lý kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, cũng nhƣ dự đoán trƣớc những rủi ro có thể xảy ra trong tƣơng lai để đƣa ra các quyết định xử lý phù hợp tùy theo mục tiêu theo đuổi.” [7, tr15] Mối quan tâm hàng đầu của các nhà phân tích là đánh giá rủi ro phá sản tác động tới doanh nghiệp mà biểu hiện của nó là khả năng thanh toán, đánh giá khả năng cân đối vốn, năng lực hoạt động cũng nhƣ khả năng sinh lãi của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, các nhà phân tích tài chính tiếp tục nghiên cứu và đƣa ra những dự đoán về kết quả hoạt động nói chung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tƣơng lai. Nói các khác, phân tích tài chính là cơ sở dự đoán tài chính – một trong các hƣớng dự đoán doanh nghiệp.
Phân tích tài chính có thể ứng dụng theo nhiều hƣớng khác nhau: với mục đích tác nghiệp( chuẩn bị các quyết định nội bộ), với mục đích nghiên cứu, thông tin hoặc theo vị trí của nhà phân tích trong doanh nghiệp hoặc ngoài doanh nghiệp. Mục tiêu, ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp Việc phân tích hoạt động tài chính nhằm xác định sức mạnh tài chính của doanh nghiệp, biết đƣợc mức độ độc lập về mặt tài chính cũng nhƣ những khó khăn về tài chính mà doanh nghiệp đang phải đƣơng đầu, nhất là lĩnh vực thanh toán. Qua đó, các nhà quản lý có thể đề ra các quyết định cần thiết về đầu tƣ, hợp tác, liên doanh, liên kết, cho vay. Phân tích hoạt động tài chính đƣợc thực hiện dựa trên những dự liệu tài chính trong quá khứ và hiện tại của doanh nghiệp để tính toán và xác định các chỉ tiên phản ánh và an ninh tài chính của doanh nghiệp.
Từ đó giúp cho những nhà quản lý nhìn nhận đúng đắn về vị trí hiện tại và an ninh tài chính của doanh nghiệp nhằm đƣa ra các quyết định tài chính hữu hiệu. Vì vậy, yêu cầu khi đặt ra khi phân tích hoạt động tài chính là phải chính xác và toàn diện. Có đánh giá chính xác tài chính và an ninh tài chính của doanh nghiệp trên tất cả các mặt mới giúp ngƣời sử dụng thông tin đƣa ra quyết định hiệu quả, phù hợp với tình hình hiện tại của doanh nghiệp và định hƣớng phát triển trong tƣơng lai. Việc phân tích chính xác và toàn diện còn giúp các nhà quản lý có các kế sách thích hợp để nâng cao năng lực tài chính, năng lực kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.” [1, tr35] Phân tích hoạt động tài chính của doanh nghiệp nhằm mục đính đƣa ra những nhận định sơ bộ, ban đầu về tài chính và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp.
Qua đó ngƣời sử dụng thông tin nắm đƣợc mức độ độc lập về mặt giá trị tài chính, về an ninh tài chính cũng nhƣ khó khăn mà doanh nghiệp phải đƣơng đầu.3 Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp “Trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữu khác nhau đều bình đẳng trƣớc pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh. Do vậy, sẽ có nhiều đối tƣợng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp nhƣ: Chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, khách hàng.kể các cơ quan nhà nƣớc và ngƣời làm công, mỗi đối tƣợng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các góc độ khác nhau. Vì vây, phân tích tài chính có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý tài chính doanh nghiệp.” [1, tr15] Đối với ngƣời quản lý doanh nghiệp Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, nhà quản lý doanh nghiệp phải giải quyết 3 vấn đề quan trọng sau đây: Thứ nhất: Doanh nghiệp nên đầu tƣ vào đâu cho phù hợp với loại hình sản xuất kinh doanh lựa chọn. Đây chính là chiến lƣợc đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp.
Thứ hai: Nguồn tài trợ là nguồn nào? Để đầu tƣ vào các tài sản, doanh nghiệp phải có nguồn tài trợ nghĩa là phải có tiền để đầu tƣ. Một doanh nghiệp có thể phát hành cổ phiếu hoặc vay nợ ngắn hạn, dài hạn. Vấn đề đặt ra ở đây là doanh nghiệp sẽ huy động nguồn tài trợ với cơ cấu nhƣ thế nào cho phù hợp và mang lại lợi nhuận cao nhất. Thứ ba: Nhà quản lý tài chính phải chgiuj trách nhiệm điều hành hoạt động tài chính và dựa trên cơ sở các nghiệp vụ tài chính thƣờng ngày để đƣa ra các quyết định vị lợi ích của cổ đông và doanh nghiệp.
Các quyết định và hành động của nhà quản lý tài chính đều nhằm vào các mục tiêu tài chính của doanh nghiệp: Đó là sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, tránh đƣợc sự căng thẳng về tài chính và phá sản, có khả năng cạnh tranh và chiếm đƣợc thị phần tối đa trên thƣơng trƣờng, tối thiểu hóa chi phí, tối đa hóa lợi nhuận và tăng trƣởng thu nhập một cách bền vững. Doanh nghiệp chỉ có thể hoạt động tốt và mang lại sự giàu có cho chủ sử hữu khi các quyết định của nhà quản lý đƣợc đƣa ra đúng đắn. Muốn vậy, họ phải thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp, các nhà phân tích tài chính trong nghiệp là những ngƣời có nhiều lợi thế thực hiện phân tích tài chính một các tốt nhât. Trên cơ sở phân tích tài chính mà nội dung chủ yếu là phân tích tài năng khả toán, khả năng cân đối vốn, năng lực hoạt động cũng nhƣ khả năng sinh lãi, nhà quản lý tài chính có thể dự đoán kết quả hoạt động nói chung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tƣơng lai.
Từ đó, họ có thể định hƣớng cho giám đốc tài chính cũng nhƣ hội đồng quản trị trong các quyết định đầu tƣ, tài trợ, phân tích, phân chia lợi tức cổ phần và lập kế hoạch dự báo tài chính. Cuối cùng phân tích tài chính còn là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý. Đối với các nhà đầu tƣ và doanh nghiệp Các cổ đông là ngƣời bỏ vốn đầu tƣ vào doanh nghiệp và họ có thể phải gánh chịu rủi ro. Những rủi ro này liên quan tới việc giảm giá cổ phiếu trên thị trƣờng, dẫn đến nguy cơ phá sản của doanh nghiệp.
Chính vì vậy, quyết định của họ luôn có sự cân nhắc giữa mức độ rủi ro và doanh nghiệp đạt đƣợc. Đối với các cổ đông, mối quan tâm hàng đầu của họ là khả năng tăng trƣởng tối đa hóa giá trị của chủ sở hữu. Do đó, họ quan tâm trƣớc hết tới lĩnh vực đầu tƣ và nguồn tài trợ. Trên cơ sở phân tích các thông tin về tình hình hoạt động và kết quả kinh doanh hàng năm, các nhà đầu tƣ sẽ đánh giá đƣợc khả năng sinh lợi và triển vọng phát triển của doanh nghiệp, từ đó đƣa ra những quyết định phù hợp.
Các nhà đầu tƣ sẽ chỉ chấp thuận đầu tƣ và một dự án nếu ít nhất có một điều kiện là giá trị hiện tại ròng của nó dƣơng. Khi đó lƣợng tiền của dự án tạo ra sẽ lớn hơn lƣợng tiền cần thiết để trả nợ và cung cấp một mức lãi suất yêu cầu cho nhà đầu tƣ. Số tiền vƣợt quá đó đang mang lại sự giàu có cho những ngƣời sở hữu doanh nghiệp. Chính sách phân phối cổ tức và cơ cấu nguồn tài trợ của doanh nghiệp cũng là vấn đề đƣợc các nhà đầu tƣ hết sức coi trọng vì nó trực tiếp tác động đến thu nhập của họ.
Ta biết rằng thu nhập của cổ đông bao gồm phần cổ tức chia hàng năm và phần chênh lệch giá cổ phiếu trên thị trƣờng. Một nguồn tài trợ với tỷ trọng nợ và vốn chủ sở hữu hợp lý sẽ tạo đòn bẩy tài chính tích cực vừa giúp doanh nghiệp tăng vốn đầu tƣ vừa làm tăng giá cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu. Hơn nữa các cổ đông chỉ chấp nhận đầu tƣ mở rộng quy mô doanh nghiệp khi quyền lợi của họ ít nhất không bị ảnh hƣởng. Bởi vậy, các yếu tố nhƣ tổng lợi nhuận ròng trong kỳ có thể dùng để trả lợi tức cổ phần, mức chia lãi trên 1cổ phiếu năm trƣớc, sự xếp hạng cổ phiếu trên thị trƣờng và tính ổn định của trị giá cổ phiếu của doanh nghiệp cũng nhƣ hiệu quả của việc tái đầu tƣ luôn đƣợc các nhà đầu tƣ xem xét trƣớc tiên khi thực hiện phân tích tài chính.
Đối với các chủ nợ của doanh nghiệp Nếu phân tích tài chính đƣợc các nhà đầu tƣ và quản lý doanh nghiệp thực hiện nhằm mục đích đánh giá khả năng sinh lợi và tăng trƣởng của doanh nghiệp thì phân tích tài chính lại đƣợc các ngân hàng và các nhà cung cấp tín dụng thƣơng mại cho doanh nghiệp sử dụng nhằm đảm bảo khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Trong nội dung phân tích này, khả năng thanh toán của doanh nghiệp đƣợc xem xét trên hai khía cạnh là ngắn hạn và dài hạn. Nếu là những khoản cho vay ngắn hạn, ngƣời cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp, nghĩa là khả năng ứng phó của doanh nghiệp đối với các món nợ khi đến hạn trả. Nếu là những khoản cho vay dài hạn, ngƣời cho vay phải tin chắc khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp mà việc hoàn trả vốn và lãi sẽ tùy thuộc vào khả năng sinh lời này.
Bên cạnh đó,các chủ ngân và các nhà cho vay khác cũng rất quan tâm đến số lƣợng vốn cũa chủ sở hữu và số lƣợng vốn của chủ sở hữu này là khoản tiền bảo hiểm cho họ trong trƣờng hợp doanh nghiệp rủa ro.