Luận văn: Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container việt nam trong bối cảnh hội nhập quốc, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hùng Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
• Đề tài: Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp Vận Tải Biển Container Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẬN TẢI BIỂN CONTAINER VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về vận tải biển container
• 1.1.1. Khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN CONTAINER VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN CONTAINER VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Sự phát triển của ngành vận tải biển container không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế mà còn đến vị thế của Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Đặc biệt, việc gia nhập WTO đã mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp trong ngành này.

1.1. Khái niệm và vai trò của vận tải biển container

Vận tải biển container là phương thức vận chuyển hàng hóa bằng tàu biển, sử dụng container để bảo quản và vận chuyển hàng hóa. Phương thức này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả logistics.

1.2. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam

Doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ sự cạnh tranh của các hãng tàu nước ngoài. Nhiều doanh nghiệp chưa đủ năng lực để mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng dịch vụ.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển

Các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam đang gặp phải nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các hãng tàu nước ngoài, sự thiếu hụt về công nghệ và cơ sở hạ tầng, cũng như các chính sách quản lý chưa đồng bộ.

2.1. Cạnh tranh từ các hãng tàu nước ngoài

Sự hiện diện của các hãng tàu lớn trên thế giới tại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nội địa. Họ thường có lợi thế về công nghệ và quy mô, khiến cho doanh nghiệp Việt Nam khó cạnh tranh.

2.2. Thiếu hụt về công nghệ và cơ sở hạ tầng

Nhiều doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu, trong khi cơ sở hạ tầng cảng biển chưa đáp ứng được yêu cầu của tàu lớn. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường quốc tế.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng chiến lược hợp tác là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải tiến công nghệ và quy trình vận hành

Đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình vận hành sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý logistics cũng là một giải pháp hiệu quả.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quyết định trong việc giữ chân khách hàng. Doanh nghiệp cần tập trung vào việc cải thiện dịch vụ, từ khâu tư vấn đến giao hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực cạnh tranh

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh có thể mang lại nhiều lợi ích. Các doanh nghiệp đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó gia tăng thị phần và doanh thu. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tiến quy trình và công nghệ đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ doanh nghiệp thành công

Các doanh nghiệp thành công trong ngành vận tải biển container đã chia sẻ nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Họ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào công nghệ và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của doanh nghiệp vận tải biển

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế đang có nhiều triển vọng. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển, các doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến và đổi mới.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu vận tải ngày càng tăng, doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam có nhiều cơ hội để phát triển. Việc nắm bắt xu hướng và đổi mới sẽ là chìa khóa thành công.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để giúp doanh nghiệp vận tải biển nâng cao năng lực cạnh tranh. Các chính sách này nên tập trung vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN THỊ NGÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM HÙNG TIẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN CONTAINER VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Hà Nội – 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN THỊ NGÂN NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN CONTAINER VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Chuyên ngành : KTTG&QHKTQT Mã số : 60 31 07 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM HÙNG TIẾN Hà Nội – 2014 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 1 AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN 2 AFTA Khu vực thƣơng mại tự do ASEAN 3 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 4 WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới 5 XNK Xuất nhập khẩu 6 IMO Tổ chức hàng hải quốc tế i DANH MỤC CÁC BẢNG STT Số hiệu Nội dung Trang 1 Bảng 1.1 Sản lƣợng vận tải biển năm 2005-2010 16 2 Bảng 1.2 Hệ thống cảng Singapore 33 Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ hàng hải phân 3 Bảng 2.1 41 theo loại hình dịch vụ Danh sách các hãng tàu container tại Việt Nam 4 Bảng 2.2 42 năm 2009 Tổng lƣợng hàng qua cảng và tỷ lệ tăng trƣởng 5 Bảng 2.3 43 giai đoạn 1995-2010 Thứ hạng xuất khẩu, nhập khẩu của Việt Nam trên 6 Bảng 2.4 toàn thế giới theo thống kê của Tổ chức Thƣơng 47 mại thế giới giai đoạn 2003-2012 Kết quả kinh doanh 9 tháng 2011 của 01 số công 7 Bảng 2.5 55 ty kinh doanh vận tải biển tại Việt Nam Năng lực đội tàu Việt Nam so với các nƣớc trong 8 Bảng 2.6 62 khu vực 9 Bảng 2.7 Số lƣợng tàu biển Việt Nam năm 2011 63 Đánh gía khả năng cạnh tranh của tàu Việt Nam và 10 Bảng 2.8 64 tàu nƣớc ngoài 11 Bảng 2.9 Năng suất của một số bến container 68 12 Bảng 2.10 Cơ cấu đội tàu Việt Nam qua các năm 69 Dự báo khối lƣợng hàng hóa, hành khách và trọng 13 Bảng 3.1 tải đội tàu Việt Nam đảm nhận giai đoạn 2015- 89 2030 Dự báo tổng trọng tải đội tàu hàng vận tải biển 14 Bảng 3.2 90 Việt Nam đến năm 2020 ii DANH MỤC CÁC HÌNH & BIỀU ĐỒ STT Số hiệu Nội dung Trang Quy trình xuất khẩu 19 1 Hình 1.1 Quy trình nhập khẩu 19 2 Hình 1.2 Thƣơng mại container toàn cầu năm 1996-2013 24 3 Biểu đồ 1.1 Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của DN vận tải 25 4 Hình 1.3 biển Dòng chảy hàng hóa vận chuyển bằng container vào 29 5 Biểu đồ 1.2 thị trƣờng Đông Tây Thống kê xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của Việt 46 Nam 5 năm trƣớc và sau khi gia nhập WTO 6 Biểu đồ 2.1 Thị phần đội tàu biển của các doanh nghiệp Việt 58 7 Biểu đồ 2.2 Nam Thị phần vận tải biển năm 2011 59 8 Biểu đồ 2.3 Dịch vụ cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam 60 9 Biểu đồ 2.4 Nhập siêu hàng hóa của VN qua các năm 71 10 Biểu đồ 2.5 Các hạn chế của dịch vụ vận tải đƣờng thủy 80 11 Biểu đồ 2.6 Đánh giá của doanh nghiệp về chất lƣợng cơ sở hạ 81 12 Biểu đồ 2.7 tầng Logistics tại Việt Nam. Những hạn chế về hải quan ở nƣớc ta trong hoạt 82 13 Biểu đồ 2.8 động logistics iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trải qua gần 30 năm thực hiện chính sách đổi mới, thị trƣờng hàng hải Việt Nam đang mở rộng theo nhịp độ phù hợp với xu thế thƣơng mại khu vực tự do và toàn c ầu, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam phát triển nhanh chóng. Đặc biệt, sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính thức của tổ chức thƣơng mại thế giới (WTO) vào ngày 11/01/2007, đã mang lại nhiều cơ hội tăng trƣởng đối với các họat động ngọai thƣơng. Theo số liệu của Cục Hàng Hải Việt Nam, năm 2013 sản lƣợng hàng hóa thông qua toàn hệ thống cảng biển Việt Nam đạt 326 triệu tấn, tăng 10,7% so với năm 2012, hàng container đạt 8,5 triệu TEU tăng 6,4% so với năm 2012 đây cũng là một thành công không nhỏ trong giai đoạn kinh tế khó khăn hiện nay. Vận tải biển container là một lĩnh vực kinh doanh mang tính toàn cầu cao, các doanh nghiệp luôn phải xây dựng một chiến lƣợc kinh doanh lâu dài và toàn diện nhằm giành thị phần. Trong khi các doanh nghiệp vận tải nội địa chƣa có các tàu container chạy tuyến xa, mà mới chỉ có tàu chạy tuyến ngắn kết hợp trung chuyển hàng hóa tại các cảng ở trong khu vực, thì thực tế hiện này là, phần lớn trong số 20 hãng tàu container lớn nhất thế giới đã có mặt tại Việt Nam dƣới các hình thức liên doanh, văn phòng đại diện thậm chí 100% vốn nƣớc ngòai. Nhìn chung, thị trƣờng vận tải container tại Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào các hãng tàu nƣớc ngoài. Trƣớc bối cảnh đó, câu hỏi nghiên cứu của đề tài đặt ra là: - Lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam hịên nay là gì? - Việc tiếp tục mở cửa thị trƣờng sẽ có tác động thế nào đối với các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam? - Làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế? ` 1 Để trả lời cho những câu hỏi nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế” làm đề tài luận văn tốt nghiệp khóa học Thạc sỹ ngành kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế. Tình hình nghiên cứu Tại Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu, bài viết và hội thảo liên quan đến vận tải biển trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Tác giả đã tham khảo một số đề tài về vận tải biển: Luận án: “Hoàn thiện quản lý nhà nước nhằm nâng cao thị phần vận tải của đội tàu Việt Nam” (2008) luận án tiến sỹ của tác giả Vũ Thị Minh Loan. Đề tài đã khái quát những lý luận về quản lý nhà nƣớc trong việc nâng cao thị phần vận tải của đội tàu biển quốc gia. Các nhân tố ảnh hƣởng đến thị phần vận tải. Thực trạng quản lý nhà nƣớc trong việc nâng cao thị phần vận tải của đội tàu biển Việt Nam. Luận án có những số liệu cụ thể về thị vận vận tải của đội tàu biển Việt Nam giai đoạn 1996-2006, qua đó đánh giá đƣợc thực tế về việc hạn chế sự gia tăng thị phần vận tải. Có những đánh giá thực trạng về đội tàu, cảng biển và hệ thống dịch vụ hàng hải Việt Nam. Về hệ thống cảng biển thì tại Việt Nam chƣa có cảng trung chuyển quốc tế, cảng nƣớc sâu để tiếp nhận tàu trọng tải lớn, thiếu cảng chuyên dụng…Về hệ thống dịch vụ hàng hải đƣợc đánh giá chƣa cao về chất lƣợng do cơ sở hạ tầng nghèo nàn, thô sơ, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ của lao động trong khối dịch vụ còn hạn chế. Đánh giá hoạt động vận tải của đội tàu biển: đối với vận tải biển nội địa và nƣớc ngoài. Thực trạng hệ thống chính sách quản lý hoạt động và phát triển vận tải biển trong việc nâng cao thị phần vận tải. Chính sách quản lý hoạt động và phát triển đó là dành quyền vận chuyển hàng hóa cho đội tàu biển Việt Nam, không mở cửa thị trƣờng vận tải biển nội địa, chính sách đăng ký tàu biển, chính sách hạn chế đầu tƣ nƣớc ngoài trong kinh doanh vận tải biển vẫn cần đƣợc duy trì; Chính sách quản lý hoạt động và phát triển cảng biển; chính sách quản lý hoạt động và phát triển dịch vụ hàng hải. Luận án đã đề xuất giải pháp chính sách cơ bản trong việc nâng cao thị phần vận tải của đội tàu biển Việt Nam: ` 2 định hƣớng phát triển vận tải biển đến năm 2020 về hệ thống cảng biển, đội tàu biển và dịch vụ hàng hải, cam kết hội nhập WTO về vận tải biển, hoàn thiện chính sách quản lý nhà nƣớc nhằm nâng cao thị phần vận tải cho đội tàu Việt Nam. Đề án cũng nêu ra những nhóm giải pháp chính sách cơ bản về phát triển đội tàu, về phát triển dịch vụ hàng hải. Luận án đã đề cập đến vấn đề hoàn thiện quản lý nhà nƣớc nhằm nâng cao thị phần vận tải của đội tàu Việt Nam nhƣng chƣa đề cập đến đối tƣợng các doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam. Đề tài: “ Phát triển đội tàu biển Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế” luận văn thạc sỹ ngành Kinh tế chính trị của tác giả Trần Hoàng Hải, Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2012. Luận văn đã nêu ra đƣợc thực trạng của đội tàu biển Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế; quy mô cơ cấu chất lƣợng của đội tàu biển Việt Nam cụ thể: đội tàu biển Việt Nam có quy mô, cơ cấu bất hợp lý cả về chủng loại và trọng tải tàu đặc biệt là thiếu tài chuyên dụng trọng tải lớn. Tổ chức và quản lý đội tàu biển Việt Nam hiện tại cần còn rất yếu với trình độ công nghệ thấp, cơ sở hạ tầng giao thông lạc hậu, do đó hiệu quả kinh doanh thấp. Hệ thống cảng biển Việt Nam tuy nhiều nhƣng bố trí chƣa hợp lý. Luận văn cũng nêu ra đƣợc những đánh giá chung về thành tựu, hạn chế và nguyên nhân yếu kém của đội tàu biển Việt Nam. Nêu ra những giải pháp phát triển đội tàu biển Việt Nam trong giai đoạn sắp tới: định hƣớng mục tiêu cho đội tài biển Việt Nam cho đến năm 2020 và giải pháp cụ thể để phát triển đội tài biển Việt Nam trong thời gian tới. Luận văn trên mới nghiên cứu những vấn đề chung về đội tài biển Việt Nam mà chƣa đi sâu nghiên cứu về vận tải biển container Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Bài viết “Các yếu tố cần thiết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam” tác giả Ths Nguyễn Thị Hƣờng và TS Đặng Công Xƣơng trên tạp chí khoa học công nghệ Hàng Hải số 32-11/2012.