Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực thực phẩm 3 Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Phân tích năng lực cạnh tranh của công ty cổ phần thực phẩm Hữu Nghị Chương 4: Đề xuất giải pháp nâng cao nang lực cạnh tranh của công ty cổ phần thực phẩm Hữu Nghị 4 CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu về năng lực cạnh tranh 1. Tài liệu nghiên cứu cơ sở lý luận: Những cơ sở lý luận được tác giả nghiên cứu và hệ thống hóa từ các tài liệu chủ yếu là các quyển sách đã được phiên dịch về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của các tác giả, chuyên gia trên thế giới về nội dung này.
Những quyển sách này là tài liệu cơ bản nhất mà mỗi nhà nghiên cứu về cạnh tranh và năng lực canh tranh đều phải dựa vào để xây dựng được hệ thống lý thuyết cho công trình nghiên cứu. Cụ thể trong nghiên cứu của tác giả, những phần lý thuyết được trích dẫn từ các tài liệu sau: - Tác phẩm “Chiến lược cạnh tranh” của Michael E. Porter – tác phẩm tiên phong đã thay đổi cả lý thuyết, thực hành và giảng dạy chiến lược kinh doanh trên toàn thế giới.Phân tích của Porter về các ngành công nghiệp đã thâu tóm toàn bộ sự phức tạp của cạnh tranh ngành vào năm yếu tố nền tảng. Sách được viết cho những người hoạt động thực tiễn cần phát triển chiến lược cho những doanh nghiệp cụ thể và cho những học giả muốn hiểu về cạnh tranh tốt hơn.
Nó cũng hướng đến những độc giả khác muốn hiểu về ngành và các đối thủ cạnh tranh của họ. Phân tích cạnh tranh có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với việc hoạch định chiến lược kinh doanh mà cả đối với tài chính doanh nghiệp, marketing và nhiều lĩnh vực kinh doanh khác. Nó cung cấp một nền tảng lâu dài và xuất phát điểm để từ đó tiến hành các nghiên cứu sau này. - Tác phẩm “Lợi Thế Cạnh Tranh” của Michael Porter là tác phẩm có bước đột phá về cạnh tranh quốc tế đã định hình chính sách quốc gia cho nhiều nước trên thế giới.
- Tương Lai Của Cạnh Tranh (Tái Bản 2015) của Gary Hamel - C. Prahalad Cuốn sách này trình bày những cơ hội chưa từng có cho việc kiến tạo giá trị và quá trình cách tân. Sách có mục đích rất rõ ràng: hướng dẫn các nhà lãnh đạo kinh doanh trong việc tìm kiếm trọng tâm chiến lược mới, giúp họ phá vỡ những phương thức gò bó và khám phá ra phương thức cạnh tranh mới.Các nhà kinh 5 doanh đều nhận thấy, khách hàng ngày nay có nhiều sự lựa chọn hơn bao giờ hết, tuy vậy họ lại có ít sự hài lòng. Những ban quản trị hàng đầu đưa ra nhiều chọn lựa mang tính chiến thuật, song chúng mang lại ít giá trị thật sự.
Những nghịch lý này đưa ra gợi ý gì về tương lai của cạnh tranh? - Để Cạnh Tranh Với Những Người Khổng Lồ của tác giả Don Taylor & Jeanne Smalling Archer - Nâng Cao Lợi Thế Cạnh Tranh Của Doanh Nghiệp của nhiều tác giả ( TS. Bùi Thị Thanh, TS. Nguyễn Xuân Hiệp) Ngoài ra, tác giả còn tham khảo thêm một số tác phẩm nữa để phục vụ quá trình nghiên cứu nhưng không sử dụng trích dẫn trong công trình nghiên cứu của mình.2 Tài liệu nghiên cứu cơ sở thực tiễn Nâng cao khả năng cạnh tranh luôn là mối quan tâm hàng đầu của một doanh nghiệp,chính vì vậy có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài này dưới nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau. Ví dụ: Luận văn tốt nghiệp đại học: "Một số biện pháp Marketing nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của khách sạn Thắng Lợi" của sinh viên Nguyễn Thị Thu Anh, khoa Khách sạn du lịch, trường ĐH Thương Mại, năm 2003.
Luận văn này nghiêng về yếu tố marketing trong cạnh tranh, không đề cập được một cách đầy đủ về các yếu tố cũng ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Luận văn tốt nghiệp: "Một số biện pháp góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty CP đồ hộp Hạ Long" của sinh viên Bùi Minh Hồng, khoa Quản trị doanh nghiệp, trường ĐH Thương Mại năm 2003 đã đi sâu vào nghiên cứu các chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp và phân tích được một cách rõ nét với thực tế ở công ty CP đồ hộp Hạ Long. Luận văn thạc sỹ kinh tế chuyên ngành sản xuất và dịch vụ trường Đại học Thương Mại: "Nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty giấy Bãi Bằng trong giai đoạn hiện nay" do PGS.TS Phạm Công Đoàn hướng dẫn năm 2006. Đề tài đã trình bày được lý thuyết cơ bản về cạnh tranh, các trường phái cổ điển, các chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; nhân tố ảnh hưởng và nâng cao khả năng 6 cạnh tranh.
Nêu được thực trạng khả năng cạnh tranh của công ty giấy Bãi Bằng. Tác giả đã đề xuất giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh như mở rộng quy mô sản xuất, giảm chi phí, giảm giá thành sản phẩm, tăng cường hoạt động marketing, áp dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh. Luận văn thạc sỹ chuyên nghành quản trị kinh doanh “Cạnh tranh không lành mạnh: thực trạng và những đề xuất xử lý vi phạm ở Việt Nam” của tác giả Vũ Thu Giang, ĐH Ngoại Thương do PGS,TS Tăng Văn Nghĩa hướng dẫn năm 2010. Đề tài đã trình bày được khía cạnh tiêu cực của quá trình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đưa ra các kiến nghị xử lý vấn đề này.
Đề tài này giúp tác giả định hướng được những khó khănvà cách khắc phục về thực tiễn khi áp dụng vào nghiên cứu tại công ty cổ phần thực phẩm Hữu Nghị. Luận văn tốt nghiệp “ Xây dựng chiến lược marketing cho sản phẩm bánh mì Staff của Công ty cổ phần Thực phẩm Hữu Nghị nhằm thâm nhập thị trường dành cho học sinh, sinh viên” của tác giả Dương Thùy Dung chuyên nghành quản trị marketing, trường ĐH Thăng Long năm 2014. Đề tài luận văn nhằm nghiên cứu cơ sở lý luận nhằm hệ thống, xây dựng, đánh giá việc sử dụng các lợi thế cạnh tranh trong chiến lược marketing, kết hợp với những tài liệu tìm được nhằm đưa ra các giải pháp hợp lý trong việc xây dựng chiến lược marketing cho sản phẩm bánh mì Staff. Đề tài này chuyên về chiến lược marketing, một trong các chiến lược giúp nâng cao quá trình cạnh tranh của doanh nghiệp, không đi sâu vào vấn đề cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhưng cũng giúp tác giả đúc kết được giải pháp nâng cao quá trình cạnh tranh của công ty cồ phần thực phẩm Hữu Nghị Nhìn chung các công trình nghiên cứu này đã hệ thống hoá được những vấn đề lý luận cơ bản về khả năng cạnh tranh của một số doanh nghiệp.
Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu một cách tổng quát về tình hình, khả năng cạnh tranh của công ty cổ phần thực phẩm Hữu Nghị 1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế mở 1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh 1. Khái niệm: Một số quan niệm về cạnh tranh Comment [m1]: Bổ sung chú thích cho các trích dẫn 7 Thuật ngữ “Cạnh tranh” được sử dụng rất phổ biến hiện nay trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, luật, chính trị, quân sự, sinh thái, thể thao; thường xuyên được nhắc tới trong sách báo chuyên môn, diễn đàn kinh tế cũng như các phương tiện thông tin đại chúng và là một khái niệm được các học giả của các trường phái kinh tế khác nhau rất quan tâm.
Sự quan tâm của nhiều đối tượng, từ nhiều góc độ khác nhau, dẫn đến có rất nhiều khái niệm khác nhau về “cạnh tranh”, cụ thể như sau: Các nhà khoa học của Việt Nam khi đề cập tới “cạnh tranh” thì cho rằng: cạnh tranh là vấn đề giành lợi thế về giá cả hàng hoá, dịch vụ ( mua và bán) và đó là phương thức để giành lợi nhuận cao cho các chủ thể kinh tế. Nói khác đi, mục đích trực tiếp của hoạt động cạnh tranh trên thị trường của chủ thể kinh tế là giành lợi thế để hạ thấp giá các yếu tố "đầu vào" của chu trình sản xuất - kinh doanh và nâng cao giá "đầu ra" sao cho mức chi phí thấp nhất, giành được mức lợi nhuận cao nhất. Trong kinh tế học thì “cạnh tranh” là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền sản xuất hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hoặc tiêu dùng hàng hóa để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Cạnh tranh có thể xảy ra giữa những người sản xuất với người tiêu dùng (người sản xuất muốn bán đắt, người tiêu dùng muốn mua rẻ); giữa người tiêu dùng với nhau để mua được hàng rẻ hơn; giữa những người sản xuất để có những điều kiện tốt hơn trong sản xuất và tiêu thụ.
Theo Michael Porter thì: “Cạnh tranh” là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có. Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi Theo Mác: “Cạnh tranh tư bản chủ nghĩa (TBCN) là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật các điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch”. Trong đại từ điển kinh tế thị trường cũng đưa ra định nghĩa: “Cạnh tranh hữu hiệu là một phương thức thích ứng với thị trường của doanh nghiệp, mà mục đích là giành được hiệu quả hoạt động thị trường làm cho người ta tương đối thỏa mãn nhằm đạt được lợi nhuận bình quân vừa đủ để có lợi cho việc kinh doanh bình thường và thù lao cho những rủi ro trong việc đầu tư đồng thời hoạt động của đơn vị 8 sản xuất cũng đạt được hiệu suất cao, không có hiện tượng quá dư thừa về khả năng sản xuất trong một thời gian dài, tính chất sản phẩm đạt trình độ hợp lý…” Ngày nay trong nền kinh tế mở cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích thích kinh doanh, là môi trường động lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển, tăng năng suất lao động tạo sự phát triển của xã hội nói chung.