Luận văn: Chính sách an sinh xã hội cho hộ nghèo tại huyện Nghĩa Hưng, Nam Định

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, góp phần nâng cao đời sống.

• Tác giả: Hoàng Thị Xuân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thu Hoài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Chính Sách An Sinh Xã Hội Đối Với Hộ Nghèo Trên Địa Bàn Huyện Nghĩa Hưng, Tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHĨA HƯNG, TỈNH NAM ĐỊNH
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN TỐT HƠN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TẠI HUYỆN NGHĨA HƯNG, TỈNH NAM ĐỊNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại Nghĩa Hưng Nam Định

Chính sách an sinh xã hội (ASXH) đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống của hộ nghèo. Tại huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, chính sách này đã được triển khai nhằm giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Việc nghiên cứu và đánh giá thực trạng chính sách ASXH là cần thiết để hiểu rõ hơn về tác động của nó đối với hộ nghèo.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách an sinh xã hội

Chính sách an sinh xã hội được hiểu là hệ thống các biện pháp của Nhà nước nhằm bảo đảm cuộc sống cho người dân, đặc biệt là những đối tượng yếu thế như hộ nghèo. Vai trò của chính sách này không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính mà còn bao gồm việc tạo cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế.

1.2. Tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội tại Nghĩa Hưng

Tại Nghĩa Hưng, chính sách ASXH đã được triển khai với nhiều chương trình hỗ trợ khác nhau. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện, như sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và nguồn lực hạn chế.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo

Mặc dù chính sách ASXH đã có những thành tựu nhất định, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Việc đánh giá những khó khăn này sẽ giúp cải thiện hiệu quả của chính sách.

2.1. Những khó khăn trong việc tiếp cận chính sách

Nhiều hộ nghèo vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ ASXH do thiếu thông tin, điều kiện kinh tế và địa lý. Điều này dẫn đến việc họ không thể hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ.

2.2. Tác động của chính sách đến đời sống hộ nghèo

Chính sách ASXH có tác động tích cực đến đời sống của hộ nghèo, nhưng vẫn còn nhiều hộ chưa được hưởng lợi đầy đủ. Việc đánh giá tác động này là cần thiết để điều chỉnh chính sách cho phù hợp.

III. Phương pháp nghiên cứu chính sách an sinh xã hội tại Nghĩa Hưng

Để đánh giá hiệu quả của chính sách ASXH, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc này sẽ giúp xác định rõ ràng các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn khác nhau như khảo sát, phỏng vấn và tài liệu từ các cơ quan chức năng. Việc này giúp có cái nhìn tổng quan về thực trạng chính sách ASXH.

3.2. Phân tích và đánh giá kết quả

Sau khi thu thập dữ liệu, việc phân tích và đánh giá sẽ giúp xác định được những điểm mạnh và yếu của chính sách ASXH, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chính sách ASXH

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc điều chỉnh chính sách ASXH tại Nghĩa Hưng. Việc áp dụng các giải pháp từ nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả của chính sách.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách ASXH

Chính sách ASXH đã giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo tại Nghĩa Hưng. Nhiều hộ đã cải thiện được đời sống nhờ vào các chương trình hỗ trợ.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ việc thực hiện chính sách ASXH tại Nghĩa Hưng có thể được áp dụng cho các địa phương khác. Việc chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp nâng cao hiệu quả của chính sách ASXH trên toàn quốc.

V. Kết luận và hướng phát triển chính sách an sinh xã hội

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy chính sách ASXH cần được điều chỉnh và cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của hộ nghèo. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả và tính bền vững của chính sách.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện chính sách

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện chính sách ASXH, bao gồm việc tăng cường thông tin, nâng cao năng lực cho cán bộ thực hiện và cải thiện cơ sở hạ tầng.

5.2. Tương lai của chính sách an sinh xã hội tại Nghĩa Hưng

Chính sách ASXH tại Nghĩa Hưng cần được tiếp tục phát triển để đảm bảo rằng mọi hộ nghèo đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ  -------- -------- HOÀNG THỊ XUÂN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHĨA HƢNG, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành : Kinh tế chính trị :60310101 Mã số LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ THU HOÀI Hà Nội - 2015 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến TS. Nguyễn Thị Thu Hoài đã nhiệt tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến toàn thể các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Kinh tế chính trị, Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã quan tâm, tham gia đóng góp ý kiến và hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu, giúp tôi có cơ sở kiến thức và phƣơng pháp nghiên cứu để hoàn thiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tới các cơ quan nhƣ: Ủy ban nhân dân huyện Nghĩa Hƣng, Phòng thống kê huyện Nghĩa Hƣng, Phòng Lao động Thƣơng binh và Xã hội huyện Nghĩa Hƣng, Ngân hàng Chính sách huyện Nghĩa Hƣng và các cơ quan hữu quan khác đã hỗ trợ, cung cấp tài liệu, tạo điều kiện cho tôi có cơ sở số liệu để nghiên cứu hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2015 TÁC GIẢ LUẬN VĂN HOÀNG THỊ XUÂN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chƣa đƣợc sử dụng ở bất kỳ công trình khoa học nào. Tôi xin cam đoan mọi thông tin trích dẫn trong luận văn đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. TÁC GIẢ LUẬN VĂN HOÀNG THỊ XUÂN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.i DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU.ii LỜI NÓI ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo. Khái niệm về an sinh xã hội. Chính sách an sinh xã hội. Chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo. Nội dung của chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại Việt Nam. Ảnh hƣởng của hệ thống an sinh xã hội tới hộ nghèo. Các nhân tố ảnh hƣởng tới hệ thống chính sách an sinh xã hội. Những điểu kiện chủ yếu của đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn huyện. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả việc thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo. Kinh nghiệm về thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại một số địa phƣơng. Kinh nghiệm về thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định. Kinh nghiệm về thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Giao Thủy tỉnh Nam Định. Bài học rút ra trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại Nghĩa Hƣng, tỉnh Nam Định. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp thu thập và xử lý thông tin. Phƣơng pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp. Phƣơng pháp thống kê so sánh. TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHĨA HƢNG, TỈNH NAM ĐỊNH. Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế xã hội ở huyện Nghĩa Hƣng, tỉnh Nam Định tác động đến việc thực hiện chính sách an sinh xã hội. Đặc điểm tự nhiên- xã hội của huyện Nghĩa Hƣng tỉnh Nam Định 49 3. Đặc điểm kinh tế xã hội của huyện Nghĩa Hƣng tỉnh Nam Định. Tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo ở huyện Nghĩa Hƣng. Chính sách việc làm, đảm bảo thu nhập tối thiểu và giảm nghèo . Bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội. Trợ giúp xã hội cho các nhóm đối tƣợng đặc thù. Các dịch vụ xã hội cơ bản. Đánh giá chung kết quả thực hiện chính sách an sinh xã hội của huyện Nghĩa Hƣng tỉnh Nam Định. Nguyên nhân hạn chế. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN TỐT HƠN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TẠI HUYỆN NGHĨA HƢNG,TỈNH NAM ĐỊNH. Định hƣớng về công tác an sinh xã hội đến năm 2020. Giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo tại huyện Nghĩa Hƣng, tỉnh Nam Định. Nhóm giải pháp phát triển kinh tế xã hội. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Nhóm giải pháp về thực hiện xóa đói giảm nghèo. 93 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 96 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 ADB Ngân hàng phát triển Châu Á 2 ASXH An sinh xã hội 3 BCHTW Ban chấp hành trung ƣơng 4 BHYT Bảo hiểm y tế 5 BHXH Bảo hiểm xã hội 6 BHTN Bảo hiểm thất nghiệp 7 BTXH Bảo trợ xã hội 8 DS- KHHGĐ Dân số kế hoạch hóa gia đình 9 ESCAP Uỷ ban Kinh tế - Xã hội châu Á và Thái Bình Dƣơng 10 GDTX Giáo dục thƣờng xuyên 11 GTSX Giá trị sản xuất 12 HTX Hợp tác xã 13 HIV/AIDS Hội chứng suy giảm miễn dịch 14 ILO Tổ chức lao động quốc tế 15 KT-XH Kinh tế xã hội 16 KTTT Kinh tế thị trƣờng 17 LĐ-TB& XH Lao động thƣơng binh và xã hội 18 LĐNT Lao động nông thôn 19 NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội 20 SXKD Sản xuất kinh doanh 21 TGXH Trợ giúp xã hội 22 THCS Trung học cơ sở 23 THPT Trung học phổ thông 24 UBMTTQVN Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 25 WB Ngân hàng Thế giới 26 XHCN Xã hội Chủ nghĩa i DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU Số STT Tên bảng Trang hiệu 1 1.1 Sơ đồ hệ thống ASXH ở Việt Nam 21 2 3.1 Tăng trƣởng kinh tế đến năm 2014 51 GTSX và cơ cấu công nghiệp phân theo 3 3.2 52 thành phần kinh tế 4 3.3 Dân số phân theo giới tính và khu vực 54 Lao động đang làm việc trong nền kinh tế 5 3.4 54 quốc dân và cơ cấu lao động Tình hình cho hộ nghèo vay vốn huyện 6 3.5 57 Nghĩa Hƣng giai đoạn 2011- 2014 Tổng hợp số liệu tham gia bảo hiểm y tế, 7 3.6 bảo hiểm xã hội cho hộ nghèo, hộ cận 62+63 nghèo trên địa bàn huyện Nghĩa Hƣng Tổng hợp số liệu trợ cấp xã hội trên địa 8 3.7 bàn huyện Nghĩa Hƣng giai đoạn 2011- 66 2014 Nguồn vốn đầu tƣ cho các xã nghèo của 9 3.8 71 huyện Nghĩa Hƣng giai đoạn 2011- 2014 ii LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Quyền đƣợc hƣởng an sinh xã hội (ASXH) là một trong những quyền cơ bản của con ngƣời. Tuyên ngôn Nhân quyền của Liên Hợp Quốc đã ghi nhận: Tất cả con ngƣời với tƣ cách là thành viên của xã hội có quyền hƣởng ASXH. Đảm bảo ASXH luôn là đòi hỏi tất yếu, khách quan để nhà nƣớc thực hiện cả chức năng giai cấp và chức năng xã hội của mình. Hệ thống ASXH là một bộ phận trong mô hình phát triển xã hội để thực hiện mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Hoạt động của hệ thống ASXH là nơi thể hiện rõ nhất tính “định hƣớng xã hội chủ nghĩa” của nền kinh tế thị trƣờng, trong đó, con ngƣời luôn có đƣợc, bao gồm cả cảm nhận đƣợc một cuộc sống yên ổn và an toàn, có khả năng phòng ngừa những cú sốc và có những “chiếc phao cứu sinh” khi gặp phải những biến cố rủi ro bất thƣờng. Từ nhiều năm qua, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm xây dựng và tổ chức thực hiện các chính sách ASXH, coi đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển bền vững, ổn định chính trị xã hội. Diện thụ hƣởng chính sách ngày càng mở rộng, mức hỗ trợ đƣợc nâng lên. Nguồn lực đầu tƣ phát triển các lĩnh vực xã hội ngày càng lớn. Nƣớc ta đã đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng, nhất là trong giảm nghèo, tạo việc làm, giáo dục đào tạo, y tế, trợ giúp ngƣời có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đời sống vật chất và tinh thần của ngƣời nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số đƣợc cải thiện và đã đƣợc quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Mặt khác, từ khi nƣớc ta chuyển sang kinh tế thị trƣờng thì dù muốn hay không, tự giác hay tự phát đều phải tuân theo các quy luật kinh tế thị trƣờng, trong đó có vấn đề an sinh xã hội. Tính chất xã hội và tính chất cạnh 1 tranh của kinh tế thị trƣờng tự nó đặt ra những vấn đề về xã hội và an sinh xã hội trong quá trình phát triển kinh tế. Vì vậy, chính sách xã hội và an sinh xã hội không phải là sự ban ơn của nhà nƣớc đối với dân, mà trƣớc hết là xuất phát từ chính nhu cầu phát triển kinh tế. Đó là tính chất phổ biến của vấn đề an sinh xã hội mà ngay chủ nghĩa tƣ bản muốn tồn tại và phát triển cũng phải tuân theo. Tính chất phổ biến này càng đƣợc coi trọng với ý nghĩa là mục đích tự thân của định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nƣớc ta chuyển sang kinh tế thị trƣờng với điểm xuất phát từ thể chế kinh tế tập trung, bao cấp trong một thời gian, nên nhận thức về an sinh xã hội trong kinh tế thị trƣờng chƣa đầy đủ về tính chất phổ biến cũng nhƣ tính chất đặc thù của chính sách an sinh xã hội ở nƣớc ta. Trong mỗi giai đoạn phát triển kinh tế thị trƣờng cần phải coi trọng tính chất đặc thù của chính sách an sinh xã hội, nhờ đó phát hiện nhu cầu an sinh xã hội cùng với nguồn lực đáp ứng nhu cầu ấy. Tuy nhiên trên thực tế, hệ thống chính sách ASXH của nƣớc ta hiện còn phân tán, chồng chéo, hiệu quả chƣa cao, tạo việc làm và giảm nghèo chƣa bền vững.