Luận văn thạc sĩ tổ chức hoạt động trải nghiệm với chủ đề nốt nhạc trái cây nhằm phát triển năng lực thực nghiệm cho học sinh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tổ chức hoạt động trải nghiệm với chủ đề nốt nhạc trái cây nhằm phát triển năng lực thực nghiệm cho, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Ngô Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Xuyến
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học vật lí
• Đề tài: Tổ Chức Hoạt Động Trải Nghiệm Với Chủ Đề “Nốt Nhạc Trái Cây” Nhằm Phát Triển Năng Lực Thực Nghiệm Cho Học Sinh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Lí luận về hoạt động trải nghiệm
• 1.1.1. Khái niệm hoạt động trải nghiệm
• 1.1.2. Vị trí, vai trò
• 1.1.3. Hình thức tổ chức
• 1.1.4. Quy trình thiết kế và tổ chức HĐTN
• 1.2. Lí luận về năng lực thực nghiệm
• 1.2.1. Khái niệm năng lực. Khái niệm thực nghiệm
• 1.2.2. Năng lực thực nghiệm
• 1.2.3. Cấu trúc năng lực thực nghiệm. Đánh giá năng lực thực nghiệm qua hoạt động trải nghiệm
• 1.3. Điều tra thực trạng tổ chức HĐTN và phát triển năng lực thực nghiệm cho học sinh THPT
• 1.3.1. Mục đích điều tra
• 1.3.2. Phương pháp điều tra
• 1.3.3. Phân tích số liệu điều tra
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VỚI CHỦ ĐỀ “NỐT NHẠC TRÁI CÂY”
• 2.1. Mục tiêu chủ đề
• 2.2. Về kiến thức. Về năng lực
• 2.3. Kiến thức vật lí trong chủ đề
• 2.4. Xây dựng thí nghiệm sử dụng trong chủ đề
• 2.5. Tiến trình tổ chức
• 2.6. Kế hoạch tổ chức
• 2.7. Gợi ý chi tiết hoạt động
• 2.8. Tổ chức HĐTN với chủ đề “Nốt nhạc trái cây”
• 2.9. Vai trò phát triển NLTN của từng vòng thi
• 2.10. Bảng tiêu chí đánh giá năng lực thực nghiệm của học sinh qua trò chơi “Nốt nhạc trái cây”
• 2.11. Bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm của mỗi đội chơi sau các vòng chơi
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ KIẾN THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm. Đối tượng thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Dự kiến thực nghiệm sư phạm
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1 PHIẾU PHỎNG VẤN GIÁO VIÊN VẬT LÍ
• PHỤ LỤC 2 PHIẾU PHỎNG VẤN HỌC SINH
• PHỤ LỤC 3 BẢNG KẾT QUẢ PHỎNG VẤN GIÁO VIÊN VẬT LÍ
• PHỤ LỤC 4 BẢNG KẾT QUẢ PHỎNG VẤN HỌC SINH
• PHỤ LỤC 5 PHIẾU QUY ĐỊNH THỂ LỆ TRÒ CHƠI VÀ NHIỆM VỤ TRÒ CHƠI
• PHỤ LỤC 6 PHIẾU GIÁO VIÊN ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC NGHIỆM CỦA HỌC SINH QUA TRÒ CHƠI “NỐT NHẠC TRÁI CÂY”
• PHỤ LỤC 7 PHIẾU TỪNG ĐỘI CHƠI ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM CỦA ĐỘI CHƠI KHÁC TRONG TRÒ CHƠI “NỐT NHẠC TRÁI CÂY”

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Hoạt Động Trải Nghiệm Sáng Tạo

Hoạt động trải nghiệm (HĐTN) đóng vai trò then chốt trong chương trình giáo dục phổ thông mới. Nghị quyết 29-NQ/TW nhấn mạnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, chuyển từ định hướng nội dung sang định hướng năng lực. HĐTN tạo cơ hội cho học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn, phát triển toàn diện. HĐTN giúp học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm cảm xúc tích cực, khai thác kinh nghiệm và huy động kiến thức liên môn. Mục tiêu là chuyển hóa kinh nghiệm thành tri thức, kỹ năng mới, phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống. Theo Dewey (1938), Balleux (2000) thì học sinh học tập qua sự trải nghiệm sẽ gắn kết nhà trường với cuộc sống. Khi môi trường học tập không tách khỏi xã hội thực tế thì sẽ tạo cơ hội học tập suốt đời cho học sinh.

1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động trải nghiệm

HĐTN là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện. Nó tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm cảm xúc tích cực và khai thác kinh nghiệm. HĐTN huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học khác nhau để giải quyết vấn đề thực tiễn. Thông qua đó, học sinh chuyển hóa kinh nghiệm thành tri thức mới, kỹ năng mới, phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống. HĐTN góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và các năng lực đặc thù cho học sinh.

1.2. Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm hiệu quả

HĐTN được tổ chức linh hoạt trong và ngoài lớp học, theo quy mô nhóm, lớp, khối hoặc trường. Các hình thức chủ yếu bao gồm sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục theo chủ đề và hoạt động câu lạc bộ. Sự tham gia, phối hợp của nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường là yếu tố quan trọng. Hoạt động câu lạc bộ (CLB) là hình thức sinh hoạt ngoại khóa của những nhóm học sinh cùng sở thích, nhu cầu, năng khiếu,… dưới sự định hướng của những nhà giáo dục nhằm tạo môi trường giao lưu thân thiện, tích cực giữa các học sinh với nhau và giữa học sinh với thầy cô giáo, với những người lớn khác.

II. Thách Thức Phát Triển Năng Lực Thực Nghiệm Cho Học Sinh

Mặc dù các phương pháp dạy học đổi mới đã được áp dụng và có những thành công nhất định, việc nghiên cứu về thiết kế và tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển năng lực thực nghiệm còn hạn chế. Học sinh chưa có nhiều cơ hội để thực hành, vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh thiếu hứng thú, kỹ năng thực hành còn yếu. Cần có những giải pháp sáng tạo, hiệu quả để khắc phục những hạn chế này. Theo Piaget, Lewin, Kolb trong quá trình trải nghiệm, học sinh luôn phải huy động kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm cho phù hợp với bối cảnh, do đó học sinh luôn phải sáng tạo để thích nghi với các tình huống và sự biến đổi của môi trường học tập.

2.1. Thực trạng năng lực thực nghiệm của học sinh hiện nay

Nhiều học sinh còn gặp khó khăn trong việc vận dụng kiến thức vật lý vào thực tế. Kỹ năng quan sát, phân tích, giải quyết vấn đề còn yếu. Các hoạt động thực hành, thí nghiệm trong chương trình còn đơn điệu, chưa tạo được hứng thú cho học sinh. Cần có những đánh giá khách quan, toàn diện về năng lực thực nghiệm của học sinh để có những giải pháp phù hợp.

2.2. Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học thực nghiệm

Cần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường tính thực hành, trải nghiệm. Tạo cơ hội cho học sinh tự khám phá, nghiên cứu, giải quyết vấn đề. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực như dạy học dự án, dạy học theo trạm, dạy học theo góc. Khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, giáo dục STEM.

III. Phương Pháp Tổ Chức Nốt Nhạc Trái Cây Hiệu Quả Nhất

Chủ đề "Nốt nhạc trái cây" là một hoạt động trải nghiệm sáng tạo, kết hợp kiến thức vật lý, âm nhạc và thực phẩm. Học sinh sẽ được tự tay thiết kế, chế tạo đàn từ trái cây, khám phá nguyên lý hoạt động của mạch điện, âm thanh. Hoạt động này giúp phát triển năng lực thực nghiệm, tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm. Đồng thời, tạo hứng thú học tập, kết nối kiến thức với thực tiễn cuộc sống. Theo Lindeman (1926), học sinh học tập qua hoạt động trải nghiệm sẽ có cơ hội khám phá cuộc sống ngoài nhà trường, giải quyết các tình huống thực tiễn bằng chính kinh nghiệm cá nhân của mình và hiểu được bản chất, hoạt động của những đối tượng xung quanh cuộc sống của mình.

3.1. Thiết kế hoạt động trải nghiệm Nốt nhạc trái cây

Hoạt động được thiết kế theo hình thức dự án học tập, chia thành các giai đoạn: tìm hiểu kiến thức nền, thiết kế mạch điện, chế tạo đàn, thử nghiệm và trình bày sản phẩm. Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ, tạo điều kiện cho học sinh tự khám phá. Cần chuẩn bị đầy đủ vật liệu, dụng cụ, hướng dẫn chi tiết và tiêu chí đánh giá rõ ràng.

3.2. Các bước tổ chức hoạt động Nốt nhạc trái cây chi tiết

Bước 1: Giới thiệu chủ đề, tạo hứng thú cho học sinh. Bước 2: Chia nhóm, phân công nhiệm vụ. Bước 3: Nghiên cứu kiến thức nền về điện trở, mạch điện, âm thanh. Bước 4: Thiết kế mạch điện, lựa chọn vật liệu. Bước 5: Chế tạo đàn từ trái cây. Bước 6: Thử nghiệm, điều chỉnh. Bước 7: Trình bày sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm. Bước 8: Đánh giá, rút kinh nghiệm.

3.3. Tích hợp giáo dục STEM trong Nốt nhạc trái cây

Chủ đề "Nốt nhạc trái cây" là một ví dụ điển hình về tích hợp giáo dục STEM. Học sinh vận dụng kiến thức khoa học (Science), công nghệ (Technology), kỹ thuật (Engineering) và toán học (Mathematics) để giải quyết vấn đề thực tế. Hoạt động này giúp phát triển tư duy logic, khả năng sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm.

IV. Phát Triển Năng Lực Thực Nghiệm Qua Nốt Nhạc Trái Cây

Hoạt động "Nốt nhạc trái cây" không chỉ mang tính giải trí mà còn là cơ hội để phát triển năng lực thực nghiệm cho học sinh. Thông qua hoạt động, học sinh được rèn luyện kỹ năng quan sát, thu thập dữ liệu, phân tích kết quả, đưa ra kết luận. Đồng thời, phát triển tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Theo Dewey, Piaget et Kolb, quá trình học tập dựa trên sự trải nghiệm, học sinh luôn huy động các kiến thức, kĩ năng của mình cho phù hợp với cảm xúc, nhận thức của người khác, của bối cảnh xã hội mà học sinh sống.

4.1. Rèn luyện kỹ năng quan sát và thu thập dữ liệu

Học sinh quan sát hiện tượng, thu thập dữ liệu về điện trở của các loại trái cây khác nhau. Ghi chép, phân tích dữ liệu để tìm ra mối liên hệ giữa điện trở và âm thanh phát ra. Kỹ năng này giúp học sinh phát triển tư duy logic, khả năng phân tích và tổng hợp thông tin.

4.2. Phát triển kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề

Học sinh phân tích nguyên lý hoạt động của mạch điện, tìm ra cách điều chỉnh để tạo ra âm thanh mong muốn. Giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình chế tạo đàn. Kỹ năng này giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề.

4.3. Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và hợp tác

Học sinh làm việc nhóm để thiết kế, chế tạo đàn. Phân công nhiệm vụ, phối hợp với nhau để hoàn thành mục tiêu chung. Kỹ năng này giúp học sinh phát triển khả năng giao tiếp, lắng nghe, chia sẻ và hợp tác.

V. Ứng Dụng Thực Tế Và Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động

Hoạt động "Nốt nhạc trái cây" có thể được ứng dụng rộng rãi trong các trường học, câu lạc bộ khoa học, các sự kiện giáo dục STEM. Cần có những đánh giá khách quan, toàn diện về hiệu quả của hoạt động để có những cải tiến phù hợp. Đánh giá dựa trên các tiêu chí về kiến thức, kỹ năng, thái độ và sản phẩm sáng tạo của học sinh. Song song với các môn học, HĐTN là hoạt động giáo dục học sinh bắt buộc phải tham gia, tương ứng với các số tiết quy định riêng cho mỗi khối lớp. Trong HĐTN, người giáo dục có vai trò định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế bằng cách đặt học sinh vào một tình huống có vấn đề với bối cảnh gắn liền với thực tiễn cuộc sống, có thể diễn ra trong hoặc ngoài trường.

5.1. Tiêu chí đánh giá năng lực thực nghiệm của học sinh

Đánh giá dựa trên các tiêu chí: khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thực hành, tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, kỹ năng làm việc nhóm và sản phẩm sáng tạo. Sử dụng các phương pháp đánh giá đa dạng như quan sát, phỏng vấn, kiểm tra viết và đánh giá sản phẩm.

5.2. Chia sẻ kinh nghiệm tổ chức hoạt động Nốt nhạc trái cây

Chia sẻ kinh nghiệm về chuẩn bị vật liệu, thiết kế mạch điện, hướng dẫn học sinh và đánh giá kết quả. Tạo diễn đàn để giáo viên, học sinh trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Xây dựng cộng đồng giáo viên giáo dục STEM để cùng nhau phát triển các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

VI. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Hoạt Động Trải Nghiệm

Hoạt động "Nốt nhạc trái cây" là một giải pháp hiệu quả để phát triển năng lực thực nghiệm cho học sinh. Cần tiếp tục nghiên cứu, phát triển các hoạt động trải nghiệm sáng tạo khác, kết hợp kiến thức liên môn, gắn liền với thực tiễn cuộc sống. Tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tự khám phá, nghiên cứu và sáng tạo. Theo một cách khái quát nhất có thể hiểu: HĐTN là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự định hướng, thiết kế, hướng dẫn thực hiện và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kỹ năng và tích luỹ kinh nghiệm riêng của cá nhân.

6.1. Đề xuất các hoạt động trải nghiệm sáng tạo khác

Đề xuất các hoạt động như: chế tạo robot đơn giản, thiết kế mô hình nhà chống lũ, làm sản phẩm tái chế từ rác thải. Các hoạt động này cần đảm bảo tính thực tiễn, sáng tạo và phù hợp với trình độ của học sinh.

6.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá và cải tiến hoạt động

Đánh giá thường xuyên, liên tục để nắm bắt được những điểm mạnh, điểm yếu của hoạt động. Cải tiến hoạt động để phù hợp với nhu cầu, sở thích của học sinh và điều kiện thực tế của nhà trường. Tạo ra những hoạt động trải nghiệm sáng tạo ngày càng hấp dẫn, hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, mục lục và phụ lục, khoá luận tốt nghiệp gồm 3 chƣơng: CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI CHƢƠNG 2. THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VỚI CHỦ ĐỀ “NỐT NHẠC TRÁI CÂY” CHƢƠNG 3. DỰ KIẾN THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 3 c CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Lí luận về hoạt động trải nghiệm 1. Khái niệm hoạt động trải nghiệm Theo bản thảo chính thức ban hành theo Thông tƣ số 32/2018/TT – BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trƣởng Bộ GD và ĐT, chƣơng trình giáo dục phổ thông gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, các môn học lựa chọn theo định hƣớng nghề nghiệp (gọi tắt là các môn học lựa chọn) và các môn học tự chọn. Trong đó hoạt động giáo dục bắt buộc sẽ gồm Hoạt động trải nghiệm ở cấp tiểu học và Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông.

[1] Bản thảo chính thức về chƣơng trình giáo dục phổ thông, đã tách biệt Hoạt động trải nghiệm sáng tạo Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp. Nên nếu nhắc tới Hoạt động trải nghiệm sáng tạo ta cũng có thể hiểu là Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp (HĐTN) và ngƣợc lại. Theo quan điểm hiện hành HĐTN là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hƣớng, thiết kế và hƣớng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học khác nhau để thực hiện những nhiệm vụ đƣợc giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trƣờng, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trƣờng và nghề nghiệp tƣơng lai. [1] Song song với các môn học, HĐTN là hoạt động giáo dục học sinh bắt buộc phải tham gia, tƣơng ứng với các số tiết quy định riêng cho mỗi khối lớp.

Trong HĐTN, ngƣời giáo dục có vai trò định hƣớng, thiết kế và hƣớng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế bằng cách đặt học sinh vào một tình huống có vấn đề với bối cảnh gắn liền với thực tiễn cuộc sống, có thể diễn ra trong hoặc ngoài trƣờng. Về phía học sinh, để giải quyết đƣợc 4 c tình huống, học sinh phải vận dụng tất cả những kiến thức, kĩ năng không chỉ trong trƣờng lớp mà cả trong thực tiễn cuộc sống. Học sinh đƣợc tự mình chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức các công việc để giải quyết nhiệm vụ trong HĐTN. Đây là một hình thức cho học sinh học tập qua chính sự trải nghiệm của bản thân mình, tạo điều kiện cho các em cơ hội khám phá thực tế cuộc sống ngay trong hoạt động học tập của mình.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, học sinh hình thành đƣợc những phẩm chất, năng lực nhất định. Theo Dewey (1938), Balleux (2000) thì học sinh học tập qua sự trải nghiệm sẽ gắn kết nhà trƣờng với cuộc sống. Khi môi trƣờng học tập không tách khỏi xã hội thực tế thì sẽ tạo cơ hội học tập suốt đời cho học sinh. Theo Lindeman (1926), học sinh học tập qua hoạt động trải nghiệm sẽ có cơ hội khám phá cuộc sống ngoài nhà trƣờng, giải quyết các tình huống thực tiễn bằng chính kinh nghiệm cá nhân của mình và hiểu đƣợc bản chất, hoạt động của những đối tƣợng xung quanh cuộc sống của mình.

Theo Piaget, Lewin, Kolb trong quá trình trải nghiệm, học sinh luôn phải huy động kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm cho phù hợp với bối cảnh, do đó học sinh luôn phải sáng tạo để thích nghi với các tình huống và sự biến đổi của môi trƣờng học tập. Cũng theo Dewey, Piaget et Kolb, quá trình học tập dựa trên sự trải nghiệm, học sinh luôn huy động các kiến thức, kĩ năng của mình cho phù hợp với cảm xúc, nhận thức của ngƣời khác, của bối cảnh xã hội mà học sinh sống. Quá trình điều phối sẽ giúp học sinh thích nghi với môi trƣờng, với mọi ngƣời và bối cảnh xã hội và cũng giúp học sinh tự rèn luyện, phát triển năng lực sáng tạo của bản thân. [5] Một cách khái quát nhất có thể hiểu: HĐTN là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh đƣợc trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trƣờng hoặc trong xã hội dƣới sự định hƣớng, thiết kế, hƣớng dẫn thực hiện và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kỹ năng và tích luỹ kinh nghiệm riêng của cá nhân.

Vị trí, vai trò 5 c Chƣơng trình giáo dục phổ thông thực hiện mục tiêu giáo dục hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh. Mỗi nội dung giáo dục đều đƣợc thực hiện ở tất cả các môn học và hoạt động giáo dục. Căn cứ mục tiêu giáo dục và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực ở từng giai đoạn giáo dục và từng cấp học, chƣơng trình mỗi môn học và hoạt động giáo dục xác định mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực và nội dung giáo dục của môn học, hoạt động giáo dục đó. HĐTN với vị trí là một bộ phận của chƣơng trình giáo dục, có những vai trò riêng để giúp hoàn thành mục tiêu giáo dục [1]: HĐTN góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và các năng lực đặc thù cho học sinh; nội dung hoạt động đƣợc xây dựng dựa trên các mối quan hệ của cá nhân học sinh với bản thân, với xã hội, với tự nhiên và với nghề nghiệp.

Nội dung HĐTN đƣợc phân chia theo hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản và giai đoạn giáo dục định hƣớng nghề nghiệp. Giai đoạn giáo dục cơ bản: Ở cấp tiểu học, nội dung Hoạt động trải nghiệm tập trung vào các hoạt động khám phá bản thân, hoạt động rèn luyện bản thân, hoạt động phát triển quan hệ với bạn bè, thầy cô và ngƣời thân trong gia đình. Các hoạt động xã hội và tìm hiểu một số nghề nghiệp gần gũi với học sinh cũng đƣợc tổ chức thực hiện với nội dung, hình thức phù hợp với lứa tuổi. Ở cấp trung học cơ sở, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp tập trung hơn vào các hoạt động xã hội, hoạt động hƣớng đến tự nhiên và hoạt động hƣớng nghiệp; đồng thời hoạt động hƣớng vào bản thân vẫn đƣợc tiếp tục triển khai để phát triển các phẩm chất và năng lực của học sinh.

Giai đoạn giáo dục định hƣớng nghề nghiệp: Ngoài các hoạt động hƣớng đến cá nhân, xã hội, tự nhiên, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hƣớng nghiệp ở cấp trung học phổ thông tập trung hơn vào hoạt động giáo dục hƣớng nghiệp nhằm phát triển năng lực định hƣớng nghề nghiệp. Thông qua các hoạt động hƣớng nghiệp, học sinh đƣợc 6 c đánh giá và tự đánh giá về năng lực, sở trƣờng, hứng thú liên quan đến nghề nghiệp, làm cơ sở để tự chọn cho mình ngành nghề phù hợp và rèn luyện phẩm chất và năng lực để thích ứng với nghề nghiệp tƣơng lai. Hình thức tổ chức HĐTN đƣợc tổ chức trong và ngoài lớp học, trong và ngoài trƣờng học; theo quy mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trƣờng. HĐTN đƣợc tổ chức rất linh hoạt dƣới nhiều hình thức khác nhau, dễ dàng phù hợp với nhiều đối tƣợng học sinh, với những mục đích khác nhau, tuy nhiên có bốn loại hình hoạt động chủ yếu là Sinh hoạt dƣới cờ, Sinh hoạt lớp, Hoạt động giáo dục theo chủ đề và Hoạt động câu lạc bộ; với sự tham gia, phối hợp, liên kết của nhiều lực lƣợng giáo dục trong và ngoài nhà trƣờng nhƣ: giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên môn học, cán bộ tƣ vấn tâm lí học đƣờng, cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cán bộ Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cán bộ phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, cán bộ quản lí nhà trƣờng, cha mẹ học sinh, chính quyền địa phƣơng, các tổ chức, cá nhân trong xã hội.[1] Mỗi một hình thức tổ chức, sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, một trong số đó phải kể đến mục tiêu của ngƣời giáo dục khi tổ chức HĐTN.

Với mục tiêu khóa luận của mình, chúng tôi sẽ nghiên cứu và trình bày sâu hơn về hình thức hoạt động câu lạc bộ. Câu lạc bộ (CLB) là hình thức sinh hoạt ngoại khóa của những nhóm học sinh cùng sở thích, nhu cầu, năng khiếu,… dƣới sự định hƣớng của những nhà giáo dục nhằm tạo môi trƣờng giao lƣu thân thiện, tích cực giữa các học sinh với nhau và giữa học sinh với thầy cô giáo, với những ngƣời lớn khác. Hoạt động của CLB tạo cơ hội để học sinh đƣợc chia sẻ những kiến thức, hiểu biết của mình về các lĩnh vực mà các em quan tâm, qua đó phát triển các kĩ năng của học sinh nhƣ: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe và biểu đạt ý kiến, kĩ năng trình bày suy nghĩ, ý tƣởng, kĩ năng viết bài, kĩ năng chụp ảnh, kĩ năng hợp tác, làm việc nhóm, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề,… [8] CLB là nơi để học sinh đƣợc thực hành các quyền trẻ em của mình nhƣ quyền đƣợc học tập, quyền đƣợc vui chơi giải trí và tham gia các hoạt động 7 c văn hóa, nghệ thuật; quyền đƣợc tự do biểu đạt; tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến thông tin,… Thông qua hoạt động của các CLB, nhà giáo dục hiểu và quan tâm hơn đến nhu cầu, nguyện vọng mục đích chính đáng của các em. Quy trình thiết kế và tổ chức HĐTN Việc thiết kế các HĐTN có thể đƣợc tiến hành theo các bƣớc sau [11]: Bƣớc 1: Xác định nhu cầu tổ chức hoạt động trải nghiệm.

Công việc này bao gồm một số việc: Căn cứ nhiệm vụ, mục tiêu và chƣơng trình giáo dục, nhà giáo dục cần tiến hành khảo sát nhu cầu, điều kiện tiến hành. Xác định rõ đối tƣợng thực hiện. Việc hiểu rõ đặc điểm học sinh tham gia vừa giúp nhà giáo dục thiết kế hoạt động phù hợp đặc điểm lứa tuổi, vừa giúp có các biện pháp phòng ngừa những đáng tiếc có thể xảy ra cho học sinh. Bƣớc 2: Đặt tên cho hoạt động.

Việc đặt tên cho hoạt động cần phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Rõ ràng, chính xác, ngắn gọn. - Phản ánh đƣợc chủ đề và nội dung của hoạt động.