Luận án: Phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên Sinh học

• Tác giả: Nguyễn Thị Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Lê Đình Trung
• Trường học: Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Lí luận và Phương pháp dạy học Sinh học
• Đề tài: Phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên Sinh
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên sinh

Phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên sinh là một hướng nghiên cứu quan trọng trong khoa học giáo dục hiện đại. Năng lực thực hành sinh học bao gồm khả năng quan sát, thực nghiệm, phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề liên quan đến khoa học tự nhiên. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc rèn luyện kỹ năng thực hành giúp học sinh chuyên sinh tiếp cận phương pháp nghiên cứu khoa học một cách bài bản. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh vai trò của hoạt động thực hành trong việc hình thành phẩm chất và năng lực cho người học. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy học sinh được phát triển năng lực thực hành sẽ có tư duy phản biện tốt hơn, khả năng sáng tạo cao hơn và thích ứng nhanh với môi trường học thuật. Tuy nhiên, cấu trúc và tiêu chí đánh giá năng lực thực hành sinh học cho học sinh chuyên vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ, tạo khoảng trống lớn trong lĩnh vực giáo dục.

1.1. Khái niệm năng lực thực hành sinh học

Năng lực thực hành sinh học được hiểu là tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để thực hiện các hoạt động thực nghiệm sinh học một cách hiệu quả. Năng lực này bao gồm nhiều thành phần: kỹ năng quan hiện tượng tự nhiên, kỹ năng thiết kế và tiến hành thí nghiệm, kỹ năng thu thập và xử lý số liệu, kỹ năng phân tích kết quả và rút ra kết luận khoa học. Đối với học sinh chuyên sinh, năng lực thực hành còn đòi hỏi khả năng vận dụng kiến thức chuyên sâu để giải quyết các vấn đề phức tạp, mang tính nghiên cứu. Cấu trúc năng lực thực hành sinh học được xây dựng theo nhiều cấp độ, từ nhận biết đến vận dụng sáng tạo.

1.2. Vai trò của dạy học thực hành trong giáo dục sinh học

Dạy học thực hành đóng vai trò trung tâm trong giáo dục sinh học, giúp học sinh biến kiến thức lý thuyết thành kỹ năng thực tế. Thông qua hoạt động thực hành, học sinh được trải nghiệm quy trình khoa học, từ đặt vấn đề, xây dựng giả thuyết đến kiểm chứng và đánh giá kết quả. Hoạt động thực hành còn phát triển tư duy logic, khả năng hợp tác nhóm và tinh thần ham khám phá cho người học. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, kỹ năng thực hành trở thành yếu tố then chốt giúp học sinh thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp tương lai. Giáo viên cần được trang bị phương pháp tổ chức hoạt động thực hành phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh.

II. Phân tích thực trạng dạy học thực hành cho học sinh chuyên sinh hiện nay

Điều tra thực trạng tại các trường THPT chuyên ở Việt Nam cho thấy nhiều vấn đề đáng quan ngại trong việc dạy học thực hành sinh học. Phần lớn giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động thực hành nhưng việc triển khai trên thực tế còn rất hạn chế. Nguyên nhân chính bao gồm thiếu cơ sở vật chất, thời gian thực hành không đủ, và giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp tổ chức thực hành. Nhiều trường chuyên vẫn duy trì mô hình dạy học truyền thống, thiên về truyền thụ kiến thức lý thuyết mà thiếu đi phần thực hành thực nghiệm. Học sinh chuyên sinh tuy có năng lực tư duy tốt nhưng kỹ năng thực hành lại yếu, chưa biết cách thiết kế thí nghiệm và xử lý số liệu khoa học. Việc đánh giá năng lực thực hành cũng chưa có tiêu chí rõ ràng, chủ yếu dựa vào kết quả lý thuyết. Thực trạng này đòi hỏi cần có giải pháp toàn diện để nâng cao chất lượng dạy học thực hành cho học sinh chuyên sinh.

2.1. Nhận thức của giáo viên về dạy học thực hành sinh học

Kết quả điều tra cho thấy đa số giáo viên sinh học tại các trường chuyên đều nhận thức được vai trò quan trọng của hoạt động thực hành trong quá trình dạy học. Giáo viên hiểu rằng thực hành giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát triển kỹ năng tư duy và hình thành thái độ học tập tích cực. Tuy nhiên, nhiều giáo viên còn lúng túng trong việc xác định mục tiêu cụ thể của từng bài thực hành, chưa biết cách xây dựng hệ thống bài thực hành theo hướng phát triển năng lực. Nhận thức về tiêu chí đánh giá năng lực thực hành của học sinh cũng chưa rõ ràng, thiếu công cụ đo lường khoa học. Giáo viên mong muốn được bồi dưỡng phương pháp tổ chức hoạt động thực hành hiệu quả.

2.2. Hạn chế trong tổ chức hoạt động thực hành tại trường chuyên

Hoạt động thực hành tại các trường THPT chuyên đang đối mặt với nhiều hạn chế về cơ sở vật chất và nhân lực. Phòng thí nghiệm nhiều trường chưa đạt chuẩn, thiếu trang thiết bị hiện đại phục vụ các thí nghiệm nâng cao. Thời lượng thực hành trong chương trình còn ít, không đủ để học sinh rèn luyện kỹ năng một cách thành thạo. Giáo viên phụ trách thường kiêm nhiệm nhiều công việc, không có thời gian chuẩn bị bài thực hành chu đáo. Nội dung thực hành chủ yếu là mô phỏng hoặc theo mẫu có sẵn, thiếu tính sáng tạo và không gắn với nghiên cứu khoa học thực tế. Việc đánh giá kết quả thực hành hình thức, chưa đo lường được sự tiến bộ của học sinh.

III. Giải pháp phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên sinh

Đề xuất hệ thống giải pháp phát triển năng lực thực hành cho học sinh lớp 11 chuyên sinh dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu. Giải pháp đầu tiên là xây dựng hệ thống bài thực hành sinh học theo hướng tiếp cận năng lực, đảm bảo tính hệ thống và liên thông từ cơ bản đến nâng cao. Thứ hai là đổi mới phương pháp tổ chức dạy học thực hành, áp dụng các hình thức đa dạng như thí nghiệm探究, dự án nghiên cứu, hoạt động野外调查. Thứ ba là phát triển hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực thực hành khách quan, toàn diện. Thứ tư là bồi dưỡng năng lực tổ chức thực hành cho giáo viên thông qua các khóa tập huấn chuyên sâu. Thứ năm là tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại cho phòng thí nghiệm. Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ, có lộ trình cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Xây dựng hệ thống bài thực hành theo hướng tiếp cận năng lực

Hệ thống bài thực hành được xây dựng theo nguyên tắc tiếp cận năng lực, mỗi bài tập trung phát triển một hoặc nhiều kỹ năng cụ thể của năng lực thực hành sinh học. Bài thực hành được thiết kế theo ba cấp độ: nhận biết kiến thức, vận dụng kỹ năng và sáng tạo trong nghiên cứu. Nội dung bài thực hành gắn liền với chương trình Sinh học 11, bao gồm các chủ đề về tế bào, di truyền học, tiến hóa và sinh thái học. Mỗi bài có mục tiêu rõ ràng, quy trình thực hiện chi tiết và tiêu chí đánh giá cụ thể. Học sinh được hướng dẫn từ việc quan sát, đặt vấn đề đến thiết kế thí nghiệm và báo cáo kết quả. Hệ thống bài thực hành được sắp xếp theo trình tự từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với đặc điểm phát triển nhận thức của học sinh lớp 11.

3.2. Đổi mới phương pháp tổ chức dạy học thực hành

Phương pháp tổ chức dạy học thực hành được đổi mới theo hướng tăng cường tính chủ động, sáng tạo của học sinh chuyên sinh. Giáo viên áp dụng phương pháp探究式教学, khuyến khích học sinh tự đặt vấn đề, xây dựng giả thuyết và tiến hành thực nghiệm để kiểm chứng. Hình thức học tập dự án được sử dụng rộng rãi, học sinh nhóm nhỏ cùng thực hiện các dự án nghiên cứu nhỏ về đề tài sinh học感兴趣的. Hoạt động野外调查 giúp học sinh quan sát trực tiếp hệ sinh thái tự nhiên, thu thập mẫu vật và phân tích dữ liệu thực tế. Giáo viên đóng vai trò người hướng dẫn, hỗ trợ học sinh trong quá trình thực hành thay vì truyền đạt kiến thức một chiều. Đánh giá quá trình thực hành được thực hiện liên tục, ghi nhận sự tiến bộ của từng học sinh.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu phát triển năng lực thực hành

Nghiên cứu đã đạt được các mục tiêu đề ra, làm rõ cơ sở lý luận về năng lực thực hành sinh học và đề xuất giải pháp phát triển năng lực này cho học sinh lớp 11 chuyên sinh. Kết quả thực nghiệm sư phạm cho thấy hệ thống giải pháp đề xuất có hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng lực thực hành của học sinh chuyên sinh. Học sinh tham gia thực nghiệm có kỹ năng thực hành tốt hơn, tư duy khoa học phát triển và hứng thú học tập tăng lên đáng kể. Đóng góp mới của luận án bao gồm: xây dựng khái niệm năng lực thực hành sinh học cho học sinh chuyên, xác định cấu trúc và các biểu hiện của năng lực này, đề xuất hệ thống tiêu chí đánh giá khách quan. Nghiên cứu mở ra hướng phát triển mới cho giáo dục sinh học ở các trường THPT chuyên, góp phần đào tạo nhân tài cho đất nước. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi tại các cơ sở giáo dục trên toàn quốc.

4.1. Đóng góp mới của luận án vào khoa học giáo dục

Luận án đã đóng góp nhiều nội dung mới quan trọng cho khoa học giáo dục, đặc biệt trong lĩnh vực dạy học sinh học. Thứ nhất, luận án xây dựng khái niệm năng lực thực hành sinh học cho học sinh chuyên một cách toàn diện, bao gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ. Thứ hai, xác định cấu trúc năng lực thực hành với các thành phần cụ thể: kỹ năng quan sát, kỹ năng thí nghiệm, kỹ năng phân tích số liệu và kỹ năng giải quyết vấn đề. Thứ ba, đề xuất hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực thực hành khách quan, có độ tin cậy cao. Thứ tư, xây dựng mô hình tổ chức dạy học thực hành hiệu quả cho học sinh chuyên sinh. Những đóng góp này tạo nền tảng lý luận và thực tiễn cho việc đổi mới giáo dục sinh học theo hướng phát triển năng lực.

4.2. Khả năng áp dụng và hướng nghiên cứu tiếp theo

Kết quả nghiên cứu có khả năng áp dụng rộng rãi tại các trường THPT chuyên và trường trọng điểm trên cả nước. Hệ thống bài thực hành và phương pháp tổ chức dạy học có thể điều chỉnh phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của từng địa phương. Giáo viên sinh học có thể sử dụng tiêu chí đánh giá năng lực thực hành để đo lường sự tiến bộ của học sinh một cách khoa học. Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm: mở rộng đối tượng nghiên cứu sang các lớp không chuyên, xây dựng phần mềm hỗ trợ đánh giá năng lực thực hành, và nghiên cứu ảnh hưởng của năng lực thực hành đến kết quả học tập đại học. Nghi cứu cũng cần cập nhật nội dung thực hành theo xu hướng khoa học công nghệ mới như công nghệ gen, sinh học phân tử và人工智能 trong giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI --------------- NGUYỄN THỊ LINH PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO HỌC SINH LỚP 11 CHUYÊN SINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ---------------- NGUYỄN THỊ LINH PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO HỌC SINH LỚP 11 CHUYÊN SINH Chuyên ngành: Lí luận và PPDH bộ môn Sinh học Mã số: 9.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Đình Trung HÀ NỘI - 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu sử dụng trong luận án là trung thực. Các kết quả rút ra từ luận án chưa từng được công bố. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu này. Hà Nội, tháng năm 2021 Tác giả Nguyễn Thị Linh ii LỜI CẢM ƠN Luận án được hoàn thành tại Bộ môn Phương pháp dạy học Sinh học, Khoa Sinh học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Trong quá trình nghiên cứu tôi đã nhận được những sự giúp đỡ vô cùng quý báu của các tập thể và cá nhân. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Đình Trung đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể bộ môn Lí luận và Phương pháp dạy học Sinh học, Khoa Sinh học, Phòng sau đại học, Ban Giám hiệu trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các Thầy Cô giáo, các em học sinh ở trường Chuyên Biên Hòa - Hà Nam, trường THPT chuyên Trần Phú – TP Hải Phòng, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong – TP Hồ Chí Minh đã tham gia vào quá trình khảo sát và thực nghiệm sư phạm. Tôi xin chân thành cảm ơn đồng nghiệp, gia đình và bạn bè đã luôn động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Hà Nội, tháng năm 2021 Tác giả Nguyễn Thị Linh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN.v DANH MỤC CÁC BẢNG.vii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và khách thể nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài.4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Lược sử nghiên cứu về thực hành và phát triển năng lực thực hành. Trên thế giới. Các khái niệm làm cơ sở xây dựng NLTH Sinh học. Năng lực thực hành Sinh học. Năng lực thực hành Sinh học cho học sinh chuyên Sinh. Phát triển NLTH Sinh học cho học sinh chuyên Sinh. Cơ sở thực tiễn. Mục đích nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Đối tượng điều tra và phạm vi nghiên cứu. Kết quả điều tra.29 Tiểu kết chương 1. PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH SINH HỌC CHO HỌC SINH LỚP 11 CHUYÊN SINH. Phân tích mục tiêu, nội dung chương trình Sinh học 11 làm cơ sở xây dựng và tổ chức dạy học phát triển năng lực thực hành cho học sinh chuyên Sinh. Yêu cầu cần đạt. Kế hoạch giáo dục. Dạy học TH chuyên Sinh học theo định hướng chương trình GDPT 2018 và nội dung dạy học chuyên sâu môn Sinh học. Các kĩ năng TH cần rèn luyện cho HS lớp 11 chuyên Sinh. Xây dựng hệ thống bài TH theo định hướng phát triển NLTH Sinh học cho HS chuyên Sinh lớp 11. Căn cứ khoa học xây dựng hệ thống bài TH để phát triển NLTH Sinh học cho HS chuyên Sinh lớp 11. Nguyên tắc xây dựng hệ thống bài thực hành để phát triển NLTH Sinh học cho học sinh chuyên Sinh lớp 11. Quy trình tổ chức dạy học phát triển năng lực thực hành Sinh học cho học sinh chuyên Sinh. Nguyên tắc xây dựng quy trình. Quy trình dạy học thực hành để hình thành và phát triển NLTH Sinh học đối với học sinh chuyên Sinh. Thiết kế công cụ rèn luyện và đánh giá NLTH Sinh học trong dạy HS học 11 đối với HS chuyên Sinh. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá NL thực hành Sinh học. Xây dựng các nguồn minh chứng đánh giá các kĩ năng TH Sinh học của HS chuyên Sinh. Một số ví dụ về việc sử dụng các công cụ và minh chứng đánh giá các kĩ năng thành phần trong NLTH Sinh học của HS chuyên Sinh.94 Kết luận chương 2. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm. Chọn đối tượng thực nghiệm. Phương thức sử dụng học sinh để thực nghiệm. Quy trình thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm. Tài liệu sử dụng dạy học và các bài thực nghiệm sư phạm. Nội dung đo, công cụ đo và phương pháp đo. Kết quả thực nghiệm. Cấp độ đạt được về các kĩ năng TH Sinh học của HS chuyên. Đánh giá, so sánh sự phát triển các kĩ năng TH Sinh học ở từng HS. Đánh giá mức độ phát triển khả năng nhận thức tri thức khoa học về Sinh học của HS. Đánh giá định tính kết quả thực nghiệm.135 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.141 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. 143 TÀI LIỆU THAM KHẢO.PL-1 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN vi STT Chữ viết tắt Đọc là 1. GV Giáo viên 3. GDPT Giáo dục phổ thông 4. HS Học sinh 5. NL Năng lực 6. NLTH Năng lực thực hành 7. SGK Sách giáo khoa 8. TV Thực vật 9. THPT Trung học phổ thông 10. TN Thực nghiệm vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Một số định nghĩa liên quan đến NLTH. Cấu trúc NLTH Sinh học cho HS chuyên Sinh và các biểu hiện hành vi. Kết quả điều tra về những nguyên nhân khiến HS chưa hứng thú với các bài TH Sinh học. Kết quả điều tra mức độ sử dụng về nội dung và mức độ phù hợp của các bài TH trong chương trình chuyên Sinh. Thống kê các yêu cầu kĩ năng TH trong một số bài thi IBO đối với các bài TH Sinh lý thực vật và Sinh lý động vật. Xác định các kĩ năng TH Sinh học cần rèn luyện đối với HS chuyên Sinh. Các phương thức thiết kế cấu trúc bài TH sử dụng trong dạy học theo hình thức dạy học TH của HS chuyên Sinh. Xác định mục tiêu và kĩ năng TH cho các chủ đề dạy học TH trong chuyên đề Sinh lí TV. Sắp xếp các bài TH trong chuyên đề Sinh lí TV thành hệ thống để sử dụng trong dạy học TH nhằm phát triển NLTH của HS chuyên Sinh. Hệ thống bài TH chuyên đề Sinh lí ĐV sử dụng trong dạy học nhằm rèn luyện và phát triển các kĩ năng TH Sinh học cho HS chuyên Sinh lớp 11. Các tiêu chí của các kĩ năng TH cần rèn luyện đối HS chuyên Sinh. Các cấp độ biểu hiện hành vi trong các kĩ năng TH cần rèn luyện và phát triển đối với HS chuyên Sinh. Lượng hóa mức độ đạt được của từng tiêu chí của các kĩ năng TH Sinh học đối với HS chuyên Sinh theo thang điểm 10. Nguồn minh chứng đánh giá các kĩ năng TH Sinh học đối với HS chuyên Sinh. Danh sách giáo viên tiến hành dạy học thực nghiệm. Xếp loại học lực của 3 HS được theo dõi sự phát triển các kĩ năng TH Sinh học. Các bài TH thực nghiệm và đánh giá NLTH Sinh học. Công cụ đo, phương pháp đo. Kết quả đánh giá định lượng các tiêu chí trong các kĩ năng TH Sinh học cần rèn luyện và phát triển cho HS chuyên Sinh lớp 11. Kiểm định độ tin cậy của dữ liệu thu được. Mức độ đạt được về kĩ năng đặt giả thuyết và đề xuất câu hỏi nghiên cứu. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng (Sktb) giữa các bài TH của các trường thực nghiệm. Kết quả kiểm định Khi-bình phương (χ2) sự sai khác về điểm bài TH giữa các trường thực nghiệm. Kết quả mức độ đạt được về kĩ năng mô tả thiết kế bài TH. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng (Sktb) giữa các bài TH của các trường thực nghiệm. Kết quả kiểm định Khi-bình phương (χ2) sự sai khác về điểm bài TH giữa các trường thực nghiệm. Mức độ đạt được về kĩ năng thực hiện các kĩ năng và phương pháp TH. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng (Sktb) giữa các bài TH của các trường thực nghiệm. Mức độ đạt được về kĩ năng thu thập và xử lí kết quả thu được 123 Bảng 3. Kết quả kiểm định Khi-bình phương (χ2) sự sai khác về điểm kiểm tra giữa các trường thực nghiệm. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng (Sktb) giữa các bài TH của các trường thực nghiệm. Kết quả kiểm định Khi-bình phương (χ2) sự sai khác về điểm TH giữa các trường thực nghiệm. Kết quả mức độ đạt được về kĩ năng đưa ra phương án đánh giá hoặc đề xuất phương án thực nghiệm. Kết quả đánh giá mức độ đạt được ở các tiêu chí của 3 HS trong quá trình dạy TN. Cơ cấu HS chia theo mức độ đạt được về khả năng nhận thức tri thức khoa học Sinh học. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng (Sktb) giữa các bài kiểm tra của các trường thực nghiệm. Kết quả kiểm định Khi-bình phương (χ2) sự sai khác về điểm kiểm tra giữa các trường thực nghiệm.135 x DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 1. Kết quả điều tra về mục đích của việc học TH Sinh học đối với HS chuyên Sinh. Kết quả điều tra về yêu cầu của GV đối với công tác dạy học TH hiện nay. Kết quả điều tra về những khó khăn của GV trong quá trình dạy học phát triển NLTH Sinh học cho HS chuyên Sinh. Kết quả điều tra về mức độ sử dụng các công cụ đánh giá trong dạy học TH của GV chuyên. Kết quả điều tra về mức độ thành thạo các kĩ năng TH Sinh học hiện nay do HS tự đánh giá. Kết quả điều tra về mức độ thành thạo các kĩ năng TH Sinh học hiện nay của HS do GV đánh giá. Kết quả đánh giá định lượng các tiêu chí của các kĩ năng TH Sinh học cần rèn luyện và phát triển cho HS chuyên Sinh lớp 11. So sánh sự phát triển của các kĩ năng ở 3 HS. So sánh sự phát triển của từng kĩ năng ở 3 HS. Biểu đồ tần suất có gắn đường cong chuẩn phân phối điểm của 4 bài KT. Quá trình hình thành và phát triển NL cho HS.