Thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn ở thành phố Bắc Ninh

Bài viết phân tích thực trạng sản xuất rau và đề xuất giải pháp phát triển rau an toàn tại thành phố Bắc Ninh, góp phần nâng cao chất lượng nông sản.

• Tác giả: Dương Thị Hải Bắc
• Người hướng dẫn: GS. Phạm Tiến Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Thực trạng sản xuất rau và giải pháp phát triển rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các từ và thuật ngữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ và hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Giả thuyết khoa học
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.11.1. Những đóng góp mới
• 1.11.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.11.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.12. Tổng quan về tài liệu
• 1.12.1. Khái niệm rau an toàn
• 1.12.2. Điều kiện sản xuất rau an toàn
• 1.12.2.1. Yêu cầu ngoại cảnh đối với cây rau
• 1.12.2.2. Đặc điểm và tiêu chuẩn của rau an toàn
• 1.12.2.3. Giá trị dinh dưỡng và vai trò của cây rau
• 1.12.3. Cơ sở thực tiễn
• 1.12.3.1. Tình hình sản xuất rau trên thế giới
• 1.12.3.2. Tình hình sản xuất rau ở Việt Nam
• 1.13. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.13.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.13.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.13.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.13.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Thành phố Bắc Ninh
• 1.13.6. Đánh giá hiện trạng hệ thống sản xuất rau, rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh
• 1.13.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13.7.1. Chọn điểm nghiên cứu
• 1.13.7.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.13.7.3. Bố trí thí nghiệm
• 1.13.7.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.14. Kết quả và thảo luận
• 1.14.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ở Thành phố Bắc Ninh
• 1.14.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.14.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.14.1.3. Kết cấu hạ tầng
• 1.14.1.4. Đánh giá chung
• 1.14.2. Thực trạng về sản xuất rau, rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh năm 2016
• 1.14.2.1. Thực trạng về quy mô, diện tích, năng suất, sản lượng rau
• 1.14.2.2. Thực trạng về chủng loại rau
• 1.14.2.3. Thời vụ sản xuất rau, các công thức luân canh có rau trong hệ thống trồng trọt
• 1.14.2.4. Hiệu quả kinh tế của các công thức trồng trọt chính
• 1.14.2.5. Thực trạng sử dụng phân bón trong sản xuất rau
• 1.14.2.6. Thực trạng sử dụng nguồn nước tưới trong sản xuất rau
• 1.14.2.7. Thực trạng sử dụng thuốc BVTV trên rau
• 1.14.2.8. Thực trạng về diện tích, chủng loại rau an toàn
• 1.14.2.9. Thực trạng về sản xuất rau và rau an toàn
• 1.14.2.10. Hệ thống tổ chức sản xuất, cung ứng rau an toàn
• 1.14.2.11. Một số tiến bộ trong sản xuất rau an toàn
• 1.14.2.12. Thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm
• 1.14.2.13. Đánh giá hệ thống chính sách, tổ chức sản xuất, kiểm tra giám sát và cấp chứng nhận
• 1.14.2.13.1. Về chính sách
• 1.14.2.13.2. Về hệ thống chỉ đạo sản xuất, tiêu thụ
• 1.14.3. Kết quả thí nghiệm
• 1.14.4. Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển sản xuất rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh
• 1.14.4.1. Qui hoạch vùng sản xuất
• 1.14.4.2. Áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất
• 1.14.4.3. Giải pháp đào tạo, tập huấn, thông tin, tuyên truyền
• 1.14.4.4. Xây dựng hệ thống tổ chức sản xuất
• 1.14.4.5. Giải pháp về tiêu thụ sản phẩm
• 1.14.4.6. Giải pháp về chính sách
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sản Xuất Rau An Toàn Tại Bắc Ninh Hiện Nay

Sản xuất rau an toàn Bắc Ninh đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và an toàn thực phẩm. Bắc Ninh, với vị trí địa lý thuận lợi và điều kiện tự nhiên ưu đãi, có tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp an toàn. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang sản xuất rau an toàn không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Theo nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Bắc Ninh có thể tận dụng lợi thế về khí hậu và đất đai để phát triển các loại rau đặc trưng, đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, cần có sự đầu tư vào công nghệ, kỹ thuật và quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng và an toàn của sản phẩm.

1.1. Tiềm năng phát triển nông nghiệp công nghệ cao Bắc Ninh

Bắc Ninh có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất rau an toàn. Vị trí địa lý gần các trung tâm tiêu thụ lớn như Hà Nội tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng có những chính sách hỗ trợ sản xuất rau an toàn Bắc Ninh, khuyến khích các doanh nghiệp và hộ nông dân đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật mới. Việc áp dụng các giải pháp nông nghiệp công nghệ cao như nhà kính, hệ thống tưới tiêu tự động, và quản lý dịch hại tổng hợp sẽ giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất.

1.2. Thực trạng sản xuất rau VietGAP tại Bắc Ninh

Hiện nay, việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trong sản xuất rau an toàn Bắc Ninh còn gặp nhiều khó khăn. Mặc dù đã có những mô hình thành công, nhưng số lượng hộ nông dân và doanh nghiệp áp dụng VietGAP còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí đầu tư ban đầu cao, quy trình sản xuất phức tạp và thiếu sự hỗ trợ kỹ thuật từ các cơ quan chức năng. Để thúc đẩy việc áp dụng VietGAP, cần có những giải pháp đồng bộ như tăng cường đào tạo, tập huấn cho nông dân, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật, và xây dựng hệ thống kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Rau An Toàn Tại Bắc Ninh Hiện Nay

Mặc dù có nhiều tiềm năng, sản xuất rau an toàn Bắc Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, mỗi giai đoạn đều tiềm ẩn những khó khăn cần giải quyết. Việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, thiếu quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ, và hệ thống phân phối chưa hiệu quả là những vấn đề nổi cộm. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bắc Ninh, nhiều hộ nông dân vẫn sử dụng phương pháp canh tác truyền thống, chưa áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm mà còn gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

2.1. Khó khăn về kiểm soát chất lượng đất trồng rau an toàn

Một trong những thách thức lớn nhất trong sản xuất rau an toàn Bắc Ninh là kiểm soát chất lượng đất trồng rau an toàn. Tình trạng ô nhiễm đất do sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong thời gian dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sản xuất rau an toàn. Việc cải tạo đất, kiểm tra dư lượng hóa chất độc hại, và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững là những giải pháp cần thiết để đảm bảo chất lượng đất trồng.

2.2. Rủi ro về sâu bệnh hại và biến đổi khí hậu

Kiểm soát sâu bệnh hại rau an toàn là một thách thức không nhỏ đối với người trồng rau tại Bắc Ninh. Biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các loại sâu bệnh mới, gây hại cho cây trồng. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học để phòng trừ sâu bệnh có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Do đó, cần áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh sinh học, sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc tự nhiên, và tăng cường giám sát, dự báo tình hình sâu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời.

2.3. Hạn chế về chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ

Việc xây dựng chuỗi cung ứng rau an toàn Bắc Ninh hiệu quả là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành sản xuất rau an toàn. Tuy nhiên, hiện nay, chuỗi cung ứng còn nhiều hạn chế, từ khâu thu hoạch, sơ chế, đóng gói đến vận chuyển và phân phối. Thiếu các kênh phân phối trực tiếp đến người tiêu dùng, phụ thuộc nhiều vào các thương lái trung gian, và chưa có hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng là những vấn đề cần giải quyết. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, doanh nghiệp chế biến, và nhà phân phối để tạo ra một chuỗi cung ứng khép kín, đảm bảo chất lượng và giá cả ổn định.

III. Giải Pháp Kỹ Thuật Phát Triển Sản Xuất Rau An Toàn Bắc Ninh

Để vượt qua những thách thức và phát triển sản xuất rau an toàn Bắc Ninh một cách bền vững, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến và phù hợp. Từ việc lựa chọn giống rau, quy trình canh tác, đến quản lý dịch hại và thu hoạch, mỗi khâu đều cần được thực hiện theo tiêu chuẩn rau an toàn. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật không chỉ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững là những giải pháp quan trọng để phát triển nông nghiệp an toàn.

3.1. Ứng dụng kỹ thuật trồng rau hữu cơ và VietGAP

Việc ứng dụng kỹ thuật trồng rau hữu cơ và VietGAP là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển sản xuất rau an toàn Bắc Ninh. Trồng rau hữu cơ giúp bảo vệ môi trường, cải tạo đất, và tạo ra sản phẩm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. VietGAP đảm bảo quy trình sản xuất tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, từ khâu chọn giống, chăm sóc, đến thu hoạch và bảo quản. Cần có sự hỗ trợ kỹ thuật và tài chính từ các cơ quan chức năng để khuyến khích nông dân áp dụng các kỹ thuật này.

3.2. Sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học

Việc sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Phân bón hữu cơ giúp cải tạo đất, cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng một cách tự nhiên, và tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh. Thuốc bảo vệ thực vật sinh học có nguồn gốc tự nhiên, an toàn cho người sử dụng và không gây ô nhiễm môi trường. Cần có sự hướng dẫn và đào tạo cho nông dân về cách sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật một cách hiệu quả và an toàn.

3.3. Áp dụng hệ thống tưới tiêu tiết kiệm nước

Việc áp dụng hệ thống tưới tiêu tiết kiệm nước là một giải pháp quan trọng để ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ nguồn nước. Các hệ thống tưới tiêu như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa giúp cung cấp nước cho cây trồng một cách hiệu quả, giảm thiểu lượng nước thất thoát, và tiết kiệm chi phí. Cần có sự đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ để triển khai các hệ thống tưới tiêu này một cách rộng rãi.

IV. Giải Pháp Về Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Rau An Toàn Bắc Ninh

Để thúc đẩy phát triển rau an toàn Bắc Ninh, cần có những chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước và chính quyền địa phương. Các chính sách này cần tập trung vào việc hỗ trợ tài chính, kỹ thuật, và thị trường cho người sản xuất. Việc tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp an toàn, và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành sản xuất rau an toàn. Theo các chuyên gia kinh tế, các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và từng giai đoạn phát triển.

4.1. Chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho sản xuất rau an toàn

Việc cung cấp vốn vay ưu đãi cho người sản xuất rau an toàn là một trong những chính sách hỗ trợ quan trọng nhất. Vốn vay giúp nông dân có điều kiện đầu tư vào công nghệ, kỹ thuật, và cơ sở hạ tầng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chính sách cần được thiết kế một cách minh bạch, dễ tiếp cận, và phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng. Cần có sự phối hợp giữa các ngân hàng, tổ chức tín dụng, và các cơ quan chức năng để triển khai chính sách này một cách hiệu quả.

4.2. Chính sách khuyến khích liên kết sản xuất và tiêu thụ rau an toàn

Việc khuyến khích liên kết sản xuất và tiêu thụ rau an toàn là một giải pháp quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng. Chính sách cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành các hợp tác xã, tổ hợp tác, và các chuỗi liên kết giữa người sản xuất, doanh nghiệp chế biến, và nhà phân phối. Cần có sự hỗ trợ về pháp lý, tài chính, và kỹ thuật để các liên kết này hoạt động một cách hiệu quả và bền vững.

4.3. Chính sách hỗ trợ chứng nhận rau an toàn và quảng bá sản phẩm

Việc hỗ trợ chứng nhận rau an toàn và quảng bá sản phẩm là một giải pháp quan trọng để nâng cao uy tín và giá trị của sản phẩm. Chính sách cần hỗ trợ chi phí chứng nhận VietGAP, hữu cơ, và các tiêu chuẩn khác. Đồng thời, cần có các chương trình quảng bá sản phẩm trên các phương tiện truyền thông, tại các hội chợ, triển lãm, và các kênh phân phối khác. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, và các tổ chức xã hội để triển khai chính sách này một cách hiệu quả.

V. Ứng Dụng Thực Tế Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn Tại Bắc Ninh

Việc triển khai các mô hình sản xuất rau an toàn thành công tại Bắc Ninh là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng và hiệu quả của phương thức canh tác này. Các mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người nông dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc nhân rộng các mô hình này cần được thực hiện một cách bài bản, có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, và các cơ quan chức năng. Theo kinh nghiệm của các địa phương khác, việc học hỏi và áp dụng các mô hình thành công cần được thực hiện một cách sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng.

5.1. Mô hình sản xuất rau an toàn theo chuỗi liên kết tại Yên Phong

Tại huyện Yên Phong, mô hình sản xuất rau an toàn theo chuỗi liên kết đã mang lại những kết quả tích cực. Mô hình này có sự tham gia của các hợp tác xã, doanh nghiệp, và các hộ nông dân, tạo thành một chuỗi cung ứng khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Các sản phẩm rau an toàn được tiêu thụ tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch, và các bếp ăn tập thể. Mô hình này không chỉ giúp đảm bảo đầu ra cho sản phẩm mà còn nâng cao giá trị gia tăng và tạo việc làm cho người dân địa phương.

5.2. Mô hình trồng rau hữu cơ trong nhà kính tại Từ Sơn

Tại thị xã Từ Sơn, mô hình trồng rau hữu cơ trong nhà kính đã chứng minh được hiệu quả kinh tế và môi trường. Mô hình này giúp kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, giảm thiểu rủi ro về sâu bệnh, và tạo ra sản phẩm rau hữu cơ chất lượng cao. Các sản phẩm rau hữu cơ được tiêu thụ tại các thị trường cao cấp, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng có thu nhập cao. Mô hình này cần được nhân rộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Phát Triển Rau An Toàn Tại Bắc Ninh

Sản xuất rau an toàn Bắc Ninh có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với sự quan tâm của nhà nước, chính quyền địa phương, và sự nỗ lực của người nông dân, ngành sản xuất rau an toàn sẽ ngày càng phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả, và nhân rộng các mô hình thành công là những yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu này. Theo các chuyên gia, Bắc Ninh có thể trở thành một trung tâm sản xuất rau an toàn hàng đầu của khu vực, góp phần nâng cao đời sống của người dân và bảo vệ môi trường.

6.1. Tầm quan trọng của việc xây dựng thương hiệu rau an toàn Bắc Ninh

Việc xây dựng thương hiệu rau an toàn Bắc Ninh là một yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị và uy tín của sản phẩm. Thương hiệu giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết và tin tưởng vào chất lượng của sản phẩm. Cần có sự đầu tư vào thiết kế bao bì, nhãn mác, và các hoạt động quảng bá thương hiệu để tạo dựng một thương hiệu mạnh, có uy tín trên thị trường.

6.2. Đề xuất các giải pháp để phát triển bền vững sản xuất rau an toàn

Để phát triển bền vững sản xuất rau an toàn Bắc Ninh, cần có những giải pháp đồng bộ và dài hạn. Các giải pháp này cần tập trung vào việc bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, và đảm bảo quyền lợi của người sản xuất và người tiêu dùng. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, và các tổ chức xã hội để triển khai các giải pháp này một cách hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DƯƠNG THỊ HẢI BẮC THỰC TRẠNG SẢN XUẤT RAU VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN RAU AN TOÀN Ở THÀNH PHỐ BẮC NINH Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: GS. Phạm Tiến Dũng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Thị Hải Bắc i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Phạm Tiến Dũng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phương pháp thí nghiệm và Thống kê sinh học, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Văn phòng, UBND Thành phố, Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên & Môi trường, Phòng Lao động thương binh và xã hội, Chi cục Thống kê, Chi cục Bảo vệ thực vật, Trạm Bảo vệ thực vật Thành phố Bắc Ninh, cán bộ và nhân dân địa phương nơi tôi tiến hành điều tra nghiên cứu đề tài đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Thị Hải Bắc ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các từ và thuật ngữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ và hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Những đóng góp mới .2 Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan về tài liệu. Khái niệm rau an toàn. Điều kiện sản xuất rau an toàn.

Yêu cầu ngoại cảnh đối với cây rau. Đặc điểm và tiêu chuẩn của rau an toàn. Giá trị dinh dưỡng và vai trò của cây rau. Cơ sở thực tiễn.

Tình hình sản xuất rau trên thế giới. Tình hình sản xuất rau ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Thành phố Bắc Ninh.

Đánh giá hiện trạng hệ thống sản xuất rau, rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.

Bố trí thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ở Thành phố Bắc Ninh.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội. Kết cấu hạ tầng. Đánh giá chung.

Thực trạng về sản xuất rau, rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh năm 2016. Thực trạng về quy mô, diện tích, năng suất, sản lượng rau. Thực trạng về chủng loại rau. Thời vụ sản xuất rau, các công thức luân canh có rau trong hệ thống trồng trọt.

Hiệu quả kinh tế của các công thức trồng trọt chính. Thực trạng sử dụng phân bón trong sản xuất rau. Thực trạng sử dụng nguồn nước tưới trong sản xuất rau. Thực trạng sử dụng thuốc BVTV trên rau.

Thực trạng về diện tích, chủng loại rau an toàn. Thực trạng về sản xuất rau và rau an toàn. Hệ thống tổ chức sản xuất, cung ứng rau an toàn. Một số tiến bộ trong sản xuất rau an toàn.

Thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Đánh giá hệ thống chính sách, tổ chức sản xuất, kiểm tra giám sát và cấp chứng nhận. Về chính sách. Về hệ thống chỉ đạo sản xuất, tiêu thụ.

Kết quả thí nghiệm. Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển sản xuất rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh. Qui hoạch vùng sản xuất. Áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Giải pháp đào tạo, tập huấn, thông tin, tuyên truyền. Xây dựng hệ thống tổ chức sản xuất. Giải pháp về tiêu thụ sản phẩm. Giải pháp về chính sách.

Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo. 87 v c DANH MỤC CÁC TỪ VÀ THUẬT NGỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNN & PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BVTV Bảo vệ thực vật ĐVT Đơn vị tính GAP Good Agricultural Practic Ha Héc ta HTX Hợp tác xã ICM Intergrated Crop Management IPM Intergrated Pests Management UBND Uỷ ban nhân dân VietGAP Viet Namese Good Agricultural Practic vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Mức giới hạn tối đa cho phép của một số vi sinh vật và hóa chất gây hại trong sản phẩm rau, quả, chè tươi.

Độ pH thích hợp cho các loại rau. Thành phần dinh dưỡng trong 100g phần ăn được của một số loại rau cải ở Việt Nam. Các nước xuất khẩu rau tươi lớn trên thế giới từ năm 2013-2016. Các nước nhập khẩu rau tươi lớn trên thế giới từ năm 2010-2014.

Diện tích gieo trồng rau năm 2011-2012 các tỉnh. Tình hình sản xuất rau ở Việt Nam 2008 – 2012. Sản xuất rau ở Việt Nam phân theo vùng. Diễn biến một số yếu tố khí hậu ở Thành phố Bắc Ninh.

Quy mô và cơ cấu hiện trạng sử dụng đất năm 2016. Quy mô giá trị sản xuất các ngành kinh tế. Hiện trạng phát triển ngành Nông – Lâm – Thủy sản. Chuyển dịch cơ cấu trong ngành nông nghiệp Thành phố Bắc Ninh.

Tình hình dân số, lao động ở Thành phố Bắc Ninh. Diện tích, năng suất, sản lượng rau ở Thành phố Bắc Ninh qua các năm (2011-2016). Diện tích, chủng loại rau ở Thành phố Bắc Ninh năm 2016. Thời vụ trồng một số loại rau tại Thành phố Bắc Ninh năm 2016.

Công thức luân canh có rau trên các loại đất khác nhau. Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính. Hiệu quả kinh tế của một số công thức trồng trọt chính. Thực trạng sử dụng phân bón trong sản xuất rau.

Lượng đạm bón và thời gian cách ly trên một số loại rau. Thực trạng sử dụng nước và kỹ thuật tưới rau. Thực trạng sử dụng thuốc BVTV trên rau. Phương thức sử dụng thuốc BVTV trên rau.

Diện tích, chủng loại rau an toàn ở Tỉnh Bắc Ninh. Diện tích, năng suất và sản lượng rau và rau an toàn. Hệ thống tổ chức sản xuất, cung ứng rau an toàn. So sánh tổng hợp giữa sản xuất truyền thống và sản xuất rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh.

Công tác thu hoạch và sau thu hoạch rau ở Thành phố Bắc Ninh. Tình hình tiêu thụ rau ở các bếp ăn tập thể. Hình thức tiêu thụ rau ở hộ sản xuất. Kết quả cấp giấy chứng nhận nông dân tham gia sản xuất rau an toàn.

Động thái ra lá của cây cải bắp. Động thái tăng trưởng chiều cao của cây cải bắp. Động thái tường kính tán lá của cây cải bắp trong thí nghiệm. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của cây cải bắp trong thí nghiệm và sản xuất thông thường.

Tình hình sâu bệnh hại trên cải bắp vụ đông năm 2016. Năng suất của cây cải bắp trong thí nghiệm. Hiệu quả kinh tế của cây cải bắp trong thí nghiệm. Hiệu quả kinh tế của cây cải bắp trong thí nghiệm so với sản xuất thông thường .70 viii c DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HÌNH Sơ đồ 4.

Kênh phân phối và tiêu thụ các sản phẩm rau ở Thành phố Bắc Ninh. Bản đồ hành chính Thành phố Bắc Ninh. 28 ix c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Dương Thị Hải Bắc Tên luận văn: Thực trạng sản xuất rau và giải pháp phát triển rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh. Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở thực trạng, tiềm năng sản xuất rau và rau an toàn ở Thành phố Bắc Ninh, đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất rau an toàn đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe của cộng đồng, tiến tới sản xuất rau an toàn hàng hóa, ổn định thu nhập và phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu - Thu thập thông tin thứ cấp từ các cơ quan hữu quan ở Thành phố. - Thu thập thông tin sơ cấp thông qua phương pháp điều tra nông hộ. - Bố trí thí nghiệm để lựa chọn quy trình trồng trọt an toàn hiệu quả lâu dài. - Xử lý số liệu theo chương trình Microsoft Excel.

Kết quả chính và kết luận - Bắc Ninh là Thành phố có vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp đa dạng với nhiều loại cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao, gần trung tâm Hà Nội là thị trường tiêu thụ lớn. Bên cạnh đó khí hậu có mùa đông với khô lạnh, vụ đông trở thành vụ chính gieo trồng được nhiều loại cây rau màu thực phẩm cho giá trị kinh tế cao. - Hệ thống chủng loại cây trồng có rau đa dạng phong phú, song cây lương thực vẫn chiếm tỷ lệ diện tích lớn, nông dân đã và đang sản xuất các loại cây trồng hàng hóa có hiệu quả kinh tế cao đã hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung như sản xuất rau an toàn.