Chương 1:TRẦN TIỄN CAO ĐĂNG VÀ TIỂU THUYẾT LIFE NAVIGATOR 25: NGƯỜI TÌNH CỦA CẢ THẾ GIAN 1. Trần Tiễn Cao Đăng – dịch giả, nhà văn Nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng quê gốc ở Huế, hiện tại đang làm việc tại Sài Gòn với tư cách là biên tập viên cho công ty sách Nhã Nam.Dịch giả của những tác phẩm văn học nước ngoài hay và khó Trước khi là một nhà văn, anh từng được biết đến nhiều hơn với vai trò là một dịch giả đã chuyển ngữ nhiều tác phẩm văn học hay và khó của thế giới. Những tác phẩm của văn học thế giới đã được anh dịch ra tiếng Việt có thể kể đến như: Biên niên ký chim vặn dây cót – Haruki Murakami Mãi đừng quên tôi – Kazuo Ishiguro Những thứ họ mang – Tim O’Brien Nếu một đêm đông có người lữ khách – Italo Calvino Từ điển Khazar – Milorad Pavic Có thể thấy các tác phẩm văn học được Trần Tiễn Cao Đăng lựa chọn để chuyển ngữ đều là những tác phẩm văn học rất kén chọn người đọc bởi khó đọc và khó hiểu. Hầu hết các tác phẩm này đều thuộc dòng văn học Hậu hiện đại.
Trong đó, Biên niên ký chim vặn dây cót của Haruki Murakami, Mãi đừng quên tôi của Kazuo Ishiguro và Từ điển Khazar của Milorad Pavic là những tác phẩm tiêu biểu của văn học hiện thực huyền ảo. Theo Báo Tiền Phong: “Với Trần Tiễn Cao Đăng, dịch thuật là một cách giúp anh tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau. Dịch một tác phẩm, anh thường tìm xem nó được sinh ra từ cái nôi văn hóa nào, đặc trưng của nó và thậm chí anh còn tra cứu đến từng địa danh trong tác phẩm, tìm hiểu từng loại cây, từng loại rượu 13 được viết trong cuốn sách ấy. Trong những cuộc trò chuyện với độc giả, đôi khi anh như một hướng dẫn viên du lịch, có thể trả lời rất nhiều câu hỏi của độc giả về văn hóa Nhật, Tây Ban Nha… với lời thú nhận: “Mình chỉ nghiên cứu qua sách vở mà… chưa bao giờ đến những xứ ấy”.
Theo Trần Tiễn Cao Đăng, sở dĩ anh tìm được nhiều cảm hứng dịch thuật đối với nhiều tác giả và nhiều tác phẩm đến từ các quốc gia khác nhau đó là do anh tâm niệm rằng “là một dịch giả, một người đọc thì cần “biết tuân thủ luật chơi mà tác giả đưa ra trong một cuốn sách”. Mỗi tác giả, thậm chí trong mỗi tác phẩm của họ đều có những “luật chơi” riêng, một cách viết, một cách triển khai và giải quyết tác phẩm theo cách riêng. Người dịch, người đọc không thể áp dụng cái tôi của mình để phán xét mà nên tham gia vào luật chơi đó để tìm ra những cái thú vị mà tác giả muốn đem đến.Nhà văn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học phương Tây Năm 2005, Trần Tiễn Cao Đăng bén duyên với văn chương khi xuất bản tập truyện ngắn đầu tay của mình – Baroque và ẩn hoa. Năm 2015, anh tiếp tục xuất bản tiểu thuyết đầu tay của mình với nhan đề Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian.
Năm 2018, Trần Tiễn Cao Đăng tiếp tục đem đến cho độc giả tập truyện ngắn thứ hai của mình, Những gặp gỡ không thể có. Tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian được Trần Tiễn Cao Đăng viết tay bằng bút bi, trong những buổi trưa hay chiều ngồi trong quán cà phê hay quán cóc vỉa hè trước khi đem xuất bản thành sách. Tác phẩm là câu chuyện về mối quan hệ giữa một Life Navigator đến từ tương lai và một cô gái bình thường sống ở hiện tại. Life Navigator là tên gọi chung để chỉ cho những người làm một nghề nghiệp lạ lùng trong thế giới tương lai, “những cá thể mang năng lực tâm trí đặc biệt, có khả năng giúp những người khác thâm nhập vào các kiếp sống trước và đôi khi những kiếp sống sau của họ”, “đi đi về về giữa các thời gian – không gian khác nhau”, và quan trọng 14 nhất, họ là kẻ “có năng lực dẫn dắt tâm trí con người đi qua những giấc mơ của chính mình và của người khác.” [8] Bằng việc dẫn dắt cho cô gái vào những giấc mơ đầy quái đản và phi lý đến tột độ, Life Navigator muốn giúp cho cô gái làm quen với cuộc sống trong tương lai, khi con người chỉ tồn tại dưới dạng những ý niệm và sống trong thuần tâm tưởng.
Thông qua câu chuyện này, Trần Tiễn Cao Đăng đã thể hiện nỗi lo sợ của mình trước thực trạng con người trong thời đại kỹ trị: Dưới ảnh hưởng của hiện tượng Nóng lên toàn cầu, những hệ lụy không nhỏ từ văn minh kỹ thuật số, liệu rằng con người còn giữ được cho mình những giá trị căn cốt của nhân loại hay phải chấp nhận thay đổi để thích ứng với môi trường mới, và liệu rằng với những thay đổi ấy, con người sẽ có thể tồn tại nổi không.Nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và hành trình sáng tạo cuốn tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian 1.Nguồn cảm hứng chính tạo nên Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian Trong Lời nói đầu của tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, Trần Tiễn Cao Đăng đã từng thừa nhận rằng anh sáng tác câu chuyện của mình dựa trên một giấc mơ: “Life Navigator 25 đến với tôi trong một giấc mơ. Trong giấc mơ, tôi được biết tên anh, hay đúng hơn là cách người ta gọi anh và tôi sẽ gọi anh, đôi nét ngoại hình của anh, và được khơi gợi mấy câu đầu tiên mà từ đó tôi có thể dấn vào câu chuyện về anh, về tình yêu mà vì nó anh chấp nhận chết. Đó là vào đêm 30 tháng Tư rạng ngày 01 tháng Năm năm 2010, khoảng thời gian mà tôi đang bận bịu với một dự án khác, một cuốn tiểu thuyết dày mà tôi khởi đầu vào cuối năm 2005 và bấy giờ đang đến lúc cao trào. Bởi vậy nên, ban đầu, tôi không dành nhiều thời gian và tâm trí để nghĩ về Life Navigator 25.
Tôi có nghĩ đến việc viết ra câu chuyện về anh, câu chuyện mà giấc mơ đã 15 hé mở cho tôi mạch nguồn của nó, song khi ấy tôi nghĩ rằng một truyện vừa, khoảng bảy mươi đến tám mươi trang in, hẳn là đủ cho nó.7] Trái hẳn với dự định ban đầu của Trần Tiễn Cao Đăng khi đặt bút viết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, “câu chuyện về Life Navigator 25 và thế giới càng ngày càng lớn lên. Nó cứ vậy mà tuôn ra từ tôi, hết trang này đến trang khác, hết mảng này đến mảng khác (những mảng mà về sau tôi sẽ gọi một cách quy ước là chương)”. Anh tạm gác lại cuốn tiểu thuyết đang viết dang dở từ trước đó, “Cospolist Nổi Loạn và những nỗi niềm của y” để “hiến mình trọn vẹn cho câu chuyện mới” mà bản thân anh khi đó cũng không thể chắc chắn được ẩn ý đằng sau nó và nó sẽ đưa mình đến đâu. Sau ba năm làm việc cật lực, nhà văn không khỏi cảm thấy bất ngờ trước thành quả sáng tạo văn chương của mình, “tôi mới hơi ngỡ ngàng trước khối lượng giấy và không gian ổ cứng mà nó chiếm, và hình dung trọng lượng của nó theo nghĩa đen nếu nó được on một lúc nào đó.” Những chia sẻ chân thành của Trần Tiễn Cao Đăng về quá trình sáng tạo nên tiểu thuyết Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian không khỏi khiến người đọc liên tưởng đến trường hợp tương tự của nhà văn Gabriel Garcia Marquez với cuốn tiểu thuyết Hiện thực huyền ảo Kinh điển Trăm năm cô đơn của ông, khi ông viết nó từ những giấc mơ thuở thơ ấu của mình, sau khi nghe người bà của mình kể lại những câu chuyện hoang đường, ma quái và huyền bí về xứ sở Colombia.
Không hẹn mà gặp, cả hai nhà văn đều viết lại những giấc mơ của mình bằng tiểu thuyết Hiện thực huyền ảo. Điều này khẳng định sâu sắc thế giới trực cảm, tiềm thức bản năng có vai trò rất lớn trong quá trình sáng tạo văn chương của những nhà văn. Với nhà văn, hành trình viết ra một tác phẩm, không chỉ đơn thuần là công việc của sáng tạo, mà có lẽ chính là quá trình đào sâu vào thế giới nội tâm của bản thân họ để khám phá, phát hiện và giác ngộ được những giá trị vô giá sẵn có, mà 16 những giá trị này vô tình đã bị lãng quên trong đời sống xô bồ với quá nhiều áp lực và toan tính. Vì thế, hành trình sáng tạo văn chương với nhà văn nói chung, Trần Tiễn Cao Đăng nói riêng, đầy thiêng liêng và huyền bí, như chính thứ văn chương hiện thực huyền ảo anh đang theo đuổi.
Bản thân anh không thể biết trước được những gì sẽ xảy đến với các nhân vật của mình, cái kết của câu chuyện, hay số phận của chính tác phẩm, bởi anh chỉ đang lắng nghe và tái hiện lại chính những diễn biến từ trong tâm hồn mình. “Thế giới đó, của Life Navigator 25, là một thế giới lạ lẫm đối với tôi, và quá trình viết cuốn sách này là quá trình tôi dấn vào thế giới ấy được chừng nào hay chừng đó, cố gắng biết được về nó được chút nào hay chút đó.” Anh ý thức được “người viết văn nên tránh cái bẫy thần bí hóa công việc của mình ra sao”, nhưng anh cũng thừa nhận vai trò quan trọng của trực cảm trong câu chuyện của mình: “tôi biết rằng không nên để điều nói trên dẫn ta đến chỗ chối bỏ mọi trực cảm của ta về những cõi chưa biết.8] Anh cho rằng thế giới của những Life Navigator vẫn “đang hiện hữu ở đâu đó” và nó đã chọn anh “để hiện thị ra theo cách này (giữa nhiều cách khả dĩ khác)”, chứ không phải do anh “chế ra nó từ chỗ không có gì” Trong quá trình sáng tạo nên câu chuyện về Life Navigator 25, Trần Tiễn Cao Đăng cho rằng cái giúp anh “thâm nhập” vào thế giới của các Life Navigator “không phải là lý tính sáng rõ và sắc bén song nhiều khi đáng ngờ, càng không phải là khả năng tiên liệu và tính toán chi li, chuẩn xác của một nhà phát minh hoặc công trình sư” mà chính là “trí tò mò và trực giác”. “Trí tò mò giống như của một đứa trẻ đang dò dẫm vào một nơi chưa biết và trực giác giống như của một đứa trẻ đang dệt nên một trong những chuyện kể đầu tiên của mình. Trong quá trình câu chuyện – cuộc thám hiểm này, đứa trẻ sẽ lớn lên, và nếu có lúc nào đó câu chuyện trở nên không còn tươi mới như ý muốn của tác giả, đó là do sự mất tuổi thơ ấy.