phần mở đầu của Công ƣớc: Ghi nhớ rằng, nhƣ đã chỉ ra trong Tuyên ngôn về Quyền trẻ em, do còn non nớt về thể chất và trí tuệ, trẻ em cần đƣợc bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, kể cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý trƣớc cũng nhƣ sau khi ra đời. Tuy nhiên, Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ, một trong hai cơ quan xét xử và giám sát việc tuân thủ Công ƣớc châu Mỹ, có làm rõ rằng bảo vệ này không phải là tuyệt đối, thực tế khi xảy ra sự việc trên thực tế: 14 Vụ án Baby – boy do Ủy ban Nhân quyền Châu Mỹ thụ lý năm 1973 – có bản án 1981 (vụ 2141, Res.23/81 ngày 6 tháng 3 năm 1981) cho thấy cách giải thích quy định này của các quốc gia châu Mỹ đều theo chiều hƣớng “đa dạng nhất các trƣờng hợp phá thai.[5] - Trong án lệ của Ủy ban Nhân quyền Châu Âu có khẳng định: không có quyền sống tuyệt đối vào đầu giai đoạn thụ thai và việc phá thai đƣợc thực hiện theo các tiêu chuẩn y tế và xã hội là đƣợc phép trong chừng mực nhất định … Khi xem xét liệu quy định về nạo phá thai có thể đƣợc biện minh nhƣ sự can thiệp vào đời sống riêng không, Ủy ban Nhân quyền Châu Âu đã kết luận: Việc mang thai không thể đƣợc coi là chỉ liên quan đến phạm vi đời sống riêng tƣ. Bất kỳ khi nào một ngƣời phụ nữ mang thai, cuộc sống riêng của cô ta sẽ liên hệ chặt chẽ với thai nhi đang phát triển. Do đó thai nhi đƣợc hƣởng sự bảo vệ pháp lý nhất định và sự bảo vệ đó ngoại trừ trƣờng hợp nạo phá thai có thể ít nhiều toàn diện hơn trong những bối cảnh khác, ví dụ, nghiên cứu khoa học.
Và chúng ta cần phải khẳng định rằng “bảo vệ” và khẳng định có quyền là hai vấn đề khác hẳn nhau. Điều lý giải tại sao pháp luật quốc tế còn chƣa thể khẳng định chính xác nội dung này là do: Đây thực sự là vấn đề rất mới trong hệ thống pháp luật về quyền con ngƣời còn non trẻ. Mặt khác, về nội dung, việc thừa nhận quyền sống của thai nhi sẽ mâu thuẫn trực tiếp đến quyền của ngƣời mẹ, đặc biệt trong các trƣờng hợp gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của ngƣời mẹ bởi bào thai (thai nhi) nằm trong bụng và có sự kết nối sự sống trực tiếp với ngƣời mẹ. Thực sự, đây là lựa chọn rất khó khăn và gây nhiều tranh cãi, do đó, đến thời điểm này pháp luật quốc tế mới chỉ dừng ở mức bảo vệ.
Có thể thấy, hành lang pháp lý quốc tế và khu vực đã có những mâu thuẫn về vấn đề quyền sống của thai nhi. Và cuộc tranh luận này đang ngày 15 càng sôi nổi bởi nó liên quan trực tiếp tới một vấn đề đang đƣợc quan tâm trong xã hội: Nạo phá thai (bởi việc nạo, phá thai là hình thức chấm dứt sự sống của một phôi thai (thai nhi)). Nhƣ vậy, có hay không cho phép phá thai? Quy định trong pháp luật các quốc gia và những luồng quan điểm trái chiều từ dƣ luận ra sao?. Những luồng quan điểm về vấn đề quyền sống của thai nhi Những nỗ lực thúc đẩy công nhận quyền đƣợc sống trƣớc khi sinh thƣờng xuyên cố gắng tận dụng sự thiếu đồng thuận với nạo phá thai từ tôn giáo hay đạo đức và tìm cách hệ thống hóa quan điểm ý thức hệ tôn giáo về vấn đề này.
Trong nhiều trƣờng hợp, những nỗ lực đã cố tình bóp méo bằng chứng khoa học xung quanh sự tiến triển của thời kỳ mang thai của phụ nữ. Do vậy, khi tìm hiểu quan điểm về Quyền sống của thai nhi, cần quan tâm đến những thành quả của y học trong nghiên cứu về thai kỳ, từ đó làm nền tảng đƣa ra nhận định của bản thân. Quan điểm về quyền sống thai nhi trong cộng đồng y tế - khoa học Ngay cả trong cộng đồng y tế và khoa học cũng không đi đến một sự đồng thuận về thời điểm cuộc sống con ngƣời bắt đầu, nhƣng nó có nhất trí về các từ ngữ sau đây để hiểu sự tiến triển của thai của ngƣời phụ nữ: Thụ tinh xảy ra khi một tinh trùng thâm nhập vào một tế bào trứng để tạo thành một hợp tử. Sau khi thụ tinh, hợp tử đi qua ống dẫn trứng của một ngƣời phụ nữ và bắt đầu phân chia thành một số tế bào, trở thành một túi phôi.
Túi phôi đến tử cung khoảng năm ngày sau khi thụ tinh. Sự kết hợp giữa tinh trùng của nam giới và trứng của nữ giới tạo ra hợp tử, khi hợp tử dính vào màng tử cung bắt đầu quá trình thụ thai. Trong 10 tuần đầu tiên hợp tử đƣợc biết đến với tên gọi phôi thai, bƣớc sang tuần 11 trở đi đến khi đứa bé trào đời gọi là thai nhi. Sự phát triển của bào thai đƣợc thể hiện rõ dƣới bảng sau với một số điểm mốc phát triển đáng chú ý: 16 Bảng 1.1: Những mốc phát triển đáng chú ý của bào thai Tuần Phát triển của thai nhi Hình ảnh 4 tuần Kích thƣớc: Ở tuần thứ 3-4, thai nhi đầu đƣợc gọi là túi phôi và chỉ nhỏ bằng hạt mầm cây.
- Thai nhi lúc này chƣa thực sự hình thành nhƣng quá trình thụ thai đã diễn ra và một quả bóng bé xíu, tập hợp của các tế bào đang không ngừng phân chia tạo thành phôi thai và nhau thai. Ở tuần thứ 3-4, thai nhi - Ống thần kinh của bé – khối xây dựng nhỏ bằng hạt mầm cây lên bộ não, cột sống và xƣơng sống đã đƣợc hình thành. Tuần 6 Kích thƣớc: Thai nhi tuần 6 dài khoảng 0,6cm, có kích thƣớc bằng một hạt đậu Hà Lan. Trong tuần thứ 6 của thai kỳ, thai nhi phát triển các cơ quan nhƣ phổi, miệng, quai hàm, mũi, vòm miệng, tai… Khi siêu âm ở giai đoạn thai kỳ tuần thứ 6, một thai nhi có thể sớm có nhịp tim.
Thai nhi bằng hạt đậu Hà Tuy trái tim chỉ nhỏ bằng kích cỡ của 1 Lan. hạt vừng nhƣng đã bắt đầu những nhịp đập đầu tiên ở trong bào thai. Trái tim có thể đập khoảng từ 100 – 160 lần/phút, nhanh gần gấp hai lần so với nhịp tim của mẹ và bắt đầu đƣa máu đi khắp cơ thể. Bộ não vẫn tiếp tục đƣợc hoàn thiện dần dần.
17 Tuần Tuần thứ 9, bé chuyển động liên tục và thứ 9 không ngừng thay đổi tƣ thế. Bƣớc sang giai đoạn bào thai, chiếc đuôi của em bé sẽ mất đi và những thay đổi diễn ra nhanh chóng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc trọng lƣợng của bé cũng sẽ tăng rất nhanh bắt đầu từ tuần này. Tuần thứ 9, thai nhi bằng Về cơ bản, hình dáng bên ngoài của bé quả ôliu.
đã giống với con ngƣời hơn. Dù mắt vẫn còn nhắm chặt nhƣng mí mắt đã hoàn thiện. Khi thai nhi đƣợc 9 tuần, các cơ quan nội tạng trong cơ thể đang đƣợc hình thành. Các khớp nối nhƣ đầu gối, mắt cá chân, khuỷu tay, vai, cổ tay hình thành, giúp thai nhi cử động nhẹ nhàng trong màng ối.
Tim thai đã hình thành từ những tuần trƣớc đó nhƣng đến thời điểm này mới bắt đầu đƣợc chia làm 4 ngăn và van tim cũng bắt đầu phát triển. Khi ở trong bụng mẹ, thai nhi nắm chặt đôi tay và đôi khi còn ngậm ngón tay cái. Cánh tay đã phát triển, các ngón tay đã có thể gập lại và đặt lên phía trƣớc ngực. Chân của bé đang dài ra và bàn chân đã chạm vào phía trƣớc cơ thể.
18 Thời gian này thì tai, mũi, miệng, lỗ mũi đã có những khác biệt rõ rệt. Nhau thai đƣợc phát triển đầy đủ để có thể đảm nhận công việc quan trọng, đó là sản xuất hormone. Khi thai nhi đƣợc 9 tuần chiều dài có kích thƣớc khoảng 2,2cm và cân nặng tƣơng đƣơng 2g. Tuần Bƣớc qua thời kỳ phôi thai và chuyển thứ 10 sang bào thai, các cơ quan trên cơ thể thai nhi vẫn đang phát triển với tốc độ chóng mặt.
Nhiều bộ phận quan trọng trong cơ thể em bé nhƣ não, thận, gan, phổi, tim… vẫn còn đƣợc hoàn thiện trong thời gian tới và sẽ phát triển đến Tuần 10, bé có kích thƣớc mức hoàn hảo khi thai kỳ kết thúc. tƣơng đƣơng quả mận khô Phần đầu của thai nhi dài và to hơn so với chiều dài của cơ thể, phần trƣớc trán lồi ra một khoảng để não bộ đƣợc phát triển. Mắt của em bé cách xa nhau khá nhiều và vẫn chƣa mở mắt. Móng tay, móng chân, tóc bắt đầu xuất hiện.
Khi thai nhi đƣợc 10 tuần, cân nặng của thai nhi phát triển không đáng kể và đây cũng chƣa phải là thời kỳ cần quan tâm đến cân nặng bởi thực tế em bé đang phát triển rất nhanh. Mặc dù nhiều cơ 19 quan mới chỉ xuất hiện và chƣa trọn vẹn về hình dáng cũng nhƣ chức năng nhƣng nó vẫn còn tiếp tục phát triển. Ở tuần thứ 10 em bé có kích thƣớc khoảng 3cm và nặng 3,9g. Tuần Thai nhi 11 tuần: Em bé luôn các cú 11 đạp nhẹ và các lần duỗi mình, tuy vẫn còn rất chậm và nhỏ.
Đầu của thai nhi vẫn to tƣơng đƣơng 1 nửa chiều dài của cơ thể, ngón chân và ngón tay đã hoàn toàn tách biệt nhau vào tuần thứ 11. Tuy làn da vẫn còn rất Tuần 11, thai nhi bằng mỏng manh và trong suốt nhƣng xƣơng khoảng quả chanh. Các bộ phận chính của cơ thể nhƣ gan, thận, ruột, não, phổi… đã phát triển đầy đủ. Ở tuần này, em bé có chiều dài khoảng 4 cm trong đó chiều dài của đầu và toàn bộ cơ thể tƣơng đƣơng nhau với tỷ lệ 1:1.
Lúc này thai nhi nặng khoảng 7gam. Tuần Bƣớc sang tuần 12 có nghĩa là thai nhi 12 bắt đầu bƣớc vào giai đoạn an toàn, bé bắt đầu tự chơi trong bụng mẹ và có những phản xạ đầu tiên.Các ngón tay của bé sẽ đóng, mở linh hoạt hơn, ngón chân cong, mắt nhắm chặt, miệng có động tác giống nhƣ mút mút nƣớc ối. 20 Bé bắt đầu vặn vẹo phản ứng. Trong khi Tuần 12, thai nhi bằng trái đó, các tế bào thần kinh đƣợc nhân lên mận.
nhanh chóng, trong não của thai nhi, các khớp thần kinh đƣợc hình thành với tốc độ chóng mặt. Khuôn mặt đã hoàn thiện giống nhƣ khuôn mặt lúc sinh ra: đôi mắt đã di chuyển từ hai bên vào vị trí phía trƣớc đầu, đôi tai trở về đúng vị trí của nó. Thai nhi 12 tuần cũng đồng nghĩa với việc bé đã bƣớc qua giai đoạn đầu tiên của thai kỳ, thời kỳ hoàn chỉnh vóc dáng của con ngƣời.