ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT LÂM THỊ PHƯƠNG THANH BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN VI PHẠM PHÁP LUẬT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI – 2009 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT LÂM THỊ PHƯƠNG THANH BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN VI PHẠM PHÁP LUẬT Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật Mã số : 603801 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. Hoàng Thị Kim Quế HÀ NỘI - 2009 2 MỞ ĐẦU I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Năm 1924 Tuyên bố Giơnevơ đã nêu “. mọi dân tộc có trách nhiệm tạo cho trẻ em điều tốt đẹp nhất, tuyên bố và chấp nhận đó là nhiệm vụ của mình, vượt lên trên mọi sự quan tâm về chủng tộc, quốc tịch và nòi giống”; là lứa tuổi quyết định tương lai của mỗi quốc gia, trẻ em luôn được quan tâm, giáo dục để có thể phát triển bình thường nhất. Công ước Liên hiệp quốc 1990 về quyền trẻ em (có 192 quốc gia thành viên) đã tạo khung pháp lý thống nhất cho các quốc gia thành viên quy định về quyền trẻ em. Mọi quy định phải hướng tới “Những người trẻ tuổi nên có một vai trò và góp phần tích cực trong xã hội và không nên bị xem chỉ là mục tiêu của sự xã hội hóa hay sự kiểm soát” - Hướng dẫn số 3 của Hướng dẫn Riyadh. Việt Nam là quốc gia luôn nhận thức sâu sắc rằng "Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước", Nhà nước và toàn xã hội có trách nhiệm đối với việc tăng cường đầu tư cho trẻ em, nhằm tạo ra những thế hệ thanh niên khoẻ mạnh, thông minh, hiểu biết và sáng tạo cho quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việt Nam là quốc gia thứ hai tham gia Công ước quốc tế về Quyền Trẻ em và cam kết thực hiện Kế hoạch hành động vì trẻ em ngay từ thập niên 90 thế kỷ trước. Bằng nhiều chính sách, Chính phủ Việt Nam đã thu hút nhiều nguồn lực đầu tư cho các mục tiêu bảo vệ và chăm sóc trẻ em, phấn đấu thực hiện các cam kết của mình với thế giới vì sự phát triển của trẻ em Việt Nam. Các hoạt động truyền thông, giáo dục, tư vấn và hỗ trợ, giúp đỡ đào tạo nghề, tạo việc làm, tổ chức học văn hóa, giúp đỡ trẻ em lang thang hồi gia, ổn định cuộc sống ngày càng được chú trọng. Ý thức trách nhiệm của các cấp chính quyền đối với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ em ngày càng được nâng cao. 3 Sự đổi mới về cơ chế kinh tế mang lại nhiều thành tựu, tuy nhiên cũng bộc lộ nhiều mặt trái, như: phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc, sự chênh lệch quá lớn trong thu nhập, mức sống của các tầng lớp nhân dân, sự hình thành lối sống thực dụng, gia tăng tệ nạn xã hội, giáo dục của gia đình bị buông lỏng… đã ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của giới trẻ nói chung và trẻ em nói riêng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những vi phạm pháp luật mà đối tượng là trẻ em, lứa tuổi chưa đầy đủ nhận thức và trách nhiệm gánh chịu những hành vi vi phạm đó. Đã có nhiều chương trình, giải pháp tổ chức thực hiện nhằm phòng ngừa những tác động xấu và bảo vệ trẻ em, tuy nhiên ở một số nơi, vấn đề bảo vệ quyền trẻ em đối với người chưa thành niên chưa thực hiện tốt. Tình trạng khá phổ biến là việc thực hiện quyền bảo vệ trẻ em đôi khi chỉ mang tính hình thức, thậm chí có những vụ việc chính người bảo vệ pháp luật còn lợi dụng gia cảnh của các em để kiếm tiền. Thực trạng đó đòi hỏi phải có nghiên cứu để tăng cường các giải pháp bảo vệ trẻ em trên cơ sở luật pháp quốc tế và quốc gia. Trên cơ sở nghiên cứu của dự án “Tăng cường thực hiện quyền trẻ em với nhóm trẻ em vi phạm pháp luật” do Viện nghiên cứu thanh niên thuộc Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện trên địa bàn Quận Thanh Xuân – Hà Nội, tác giả đã chọn vấn đề “Quyền bảo vệ trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật” cho đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Qua luận văn, tác giả chú trọng tới việc phân tích thực trạng, mở rộng vấn đề về bảo vệ quyền trẻ em của người chưa thành niên vi phạm pháp luật hiện nay ở Việt Nam, định hướng cho phù hợp với pháp luật quốc tế và khu vực. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Cho đến nay, vấn đề Quyền con người và Quyền trẻ em nói riêng theo pháp luật quốc tế và theo pháp luật Việt Nam đã được các nhà khoa học, các 4 luật gia ở trong và ngoài nước tìm hiểu và nghiên cứu, đã có những đóng góp không nhỏ cho sự đảm bảo về mặt thể chế, lập pháp quy định quyền cơ bản của người chưa thành niên. Về Quyền con người nói chung có tác phẩm Tìm hiểu về quyền con người – tài liệu hướng dẫn về giáo dục quyền con người do Wolfgang Benedek (chủ biên) –Tài liệu dịch, Nhà xuất bản Tư pháp 2008. Các nghiên cứu trong nước cho thấy, Quyền trẻ em đã và đang là chủ đề được nhiều nhà khoa học, nhiều cơ quan nghiên cứu nhằm mục đích phục vụ hoạt động của mình, như công trình của Bộ Công An về Cẩm nang pháp luật Quyền trẻ em – dành phục vụ cho công tác tại trại tạm giam và trường giáo dưỡng. Bên cạnh đó, công trình nghiên cứu khảo sát thực tế của Ủy ban Văn hóa giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, Viện nghiên cứu thanh niên, tổ chức Save the Children về Quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật, Hà Nội năm 2007. Nguyễn Ngọc Bích “Hoàn thiện pháp luật về xử lý hành chính với người chưa thành niên” Luận văn thạc sĩ Luật học năm 2003. Nguyễn Thị Hiền “Năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên”, Luận án thạc sĩ luật học. Đinh Hạnh nga, “Bảo vệ quyền trẻ em trong pháp luật Việt Nam hiện hành” Tạp chí kinh tế - Luật, số 4/2003. Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu toàn diện về các vấn đề lý luận, nguyên nhân, thực trạng, sự đảm bảo quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Kế thừa và tiếp thu những công trình đó, tác giả tiếp tục nghiên cứu đề tài này bằng một cách thức khác với hy vọng có được sản phẩm nghiên cứu đầy đủ, toàn diện và thực tiễn hơn, có đóng góp nhất định trong vấn đề này. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 3. Mục đích nghiên cứu của đề tài 5 - Góp phần bổ sung và làm rõ cơ sở lý luận khái niệm trẻ em và người chưa thành niên. - Nghiên cứu tình hình vi phạm pháp luật của người chưa thành niên trên địa bàn cụ thể, từ đó làm rõ các nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật của người chưa thành niên. - Nêu thực trạng pháp luật đảm bảo quyền trẻ em cho người chưa thành niên vi phạm pháp luật hiện nay. - Đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Để đạt được các mục đích trên, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau: - Nghiên cứu các Văn kiện quốc tế, Việt Nam về quyền trẻ em, vấn đề đảm bảo quyền trẻ em của người chưa thành niên vi phạm pháp luật. - Đưa ra số liệu thống kê, các biểu đồ để làm rõ thực trạng người chưa thành niên vi phạm pháp luật tại các địa bàn cụ thể và cả nước. - Trên cơ sở các nội dung trên, luận văn đưa ra một số đề xuất đối với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và đảm bảo quyền trẻ em theo pháp luật quốc tế, đáp ứng yêu cầu khách quan và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU Phạm vi nghiên cứu của Luận văn: - Nội dung cơ bản của Công ước của Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em năm 1990; các văn kiện quan trọng khác của Quốc tế liên quan đến các vấn đề của trẻ em. - Nội dung của Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật giáo dục, luật hình sự, luật dân sự, pháp luật hành chính, các văn bản quy phạm 6 pháp luật Việt Nam liên quan đến đảm bảo quyền trẻ em và trách nhiệm pháp lý của người chưa thành niên vi phạm pháp luật. - Nội dung các báo cáo của các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, của các tổ chức quốc tế về chủ đề đảm bảo quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật hiện nay. - Số liệu thực tế trên địa bàn quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội, tại các báo cáo khác, trên các phương tiện thông tin đại chúng để làm rõ các vấn đề phân tích trong luận văn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài là phương pháp luận triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin. Đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng Nhà nước và Pháp quyền. Đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thực tiễn áp dụng. Bên cạnh đó, tác giả còn đặc biệt coi trọng sử dụng các phương pháp phân tích quy phạm; điển hình hoá, mô hình hóa các quan hệ xã hội, tổng hợp, hệ thống, điều tra xã hội học, phương pháp lịch sử, so sánh, phân tích, đánh giá để giải quyết các vấn đề của đề tài đặt ra. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN - Góp phần bổ sung và làm rõ cơ sở lý luận khái niệm trẻ em và người chưa thành niên. - Phân tích thực trạng quy phạm pháp luật quốc tế và Việt Nam về quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. - Phân tích các nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật của người chưa thành niên. 7 - Đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật.
Luận văn: Quyền bảo vệ trẻ em với người chưa thành niên vi phạm pháp luật
Luận văn thạc sĩ phân tích quyền bảo vệ trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật, nêu rõ các vấn đề pháp lý và giải pháp.
Trường đại học
Đại học Quốc gia Hà NộiChuyên ngành
Luật họcNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Lâm Thị Phương Thanh
Người hướng dẫn: GS. Hoàng Thị Kim Quế
Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành: Luật học
Đề tài: Bảo vệ quyền trẻ em đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2009
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ