CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ 6 SIGMA 1.1 Những khái niệm cơ bản về 6 Sigma 1.1 Khái niệm cơ bản về 6 Sigma 1.1 Khái niệm 6 Sigma Theo hiệp hội chất lượng Mỹ (AQC), 6 Sigma được định nghĩa : “6 Sigma là một hệ thống linh hoạt và toàn diện để thực hiện, duy trì và tối đa hóa sự thành công trong kinh doanh. 6 Sigma là hệ thống dựa vào sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu khách hàng, sử dụng các cơ sở lập luận, số liệu, phân tích thống kê và chú trọng vào quản lý, cải tiến, thiết kế lại các quá trình kinh doanh”. Như vậy, 6 Sigma không phải là một hệ thống quản lý chất lượng như ISO 9001 hay hệ thống chứng nhận chất lượng mà là một hệ phương pháp giúp giảm thiểu khuyết tật dựa trên việc cải tiến quy trình. Đối với đa số doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, nếu áp dụng 6 sigma có nghĩa là thay vì tập trung vào các đề xuất chất lượng như kiểm tra lỗi trên sản phẩm thì cần chuyển hướng sang tập trung vào cải thiện quy trình sản xuất để các khuyết tật không xảy ra.2Các nội dung cơ bản của 6 Sigma - Thật sự tập trung vào khách hàng: mọi công ty điều cần phục vụ khách hang.
Và việc định hướng vào khách hàng được ưu tiên hàng đầu trong 6 Sigma. Thực hiện 6 Sigma được bắt đầu bằng việc xác định các yêu cầu khách hàng, các cải tiến 6 Sigma được xác định ảnh hưởng bằng sự thỏa mãn của khách hàng. - Dữ liệu và quản lý dữ liệu trên thực tế: Hệ thống 6 Sigma hướng tới việc xây dựng cho tổ chức một hệ thống “ra quyết định trên dữ liệu”. Nguyên tắc thực hiện của 6 Sigma bắt đầu bằng việc đo lường để đánh giá hiện trạng hoạt động của tổ chức để công ty dựa vào đó xây dựng hệ thống quản lý một cách có hiệu quả.
- Tập trung vào quản lý và cải tiến quy trình: Quá trình là nơi hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra. 6 Sigma đều hướng vào cải tiến các quy trình công việc từ giai đoạn thiết kế sản phẩm - dịch vụ cho đến khi sản phẩm tới được tay khách hàng nhằm thỏa mãn tối đa cho khách hàng. - Nhà quản lý cần tập trung vào các nội dung ưu tiên: Phương pháp 6 Sigma định hướng cho các nhà quản lý tập trung vào các mục tiêu có tính trọng yếu, hướng vào việc tìm ra các nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề gây nên lãng phí, sai hỏng, không đáp ứng nhu cầu khách hàng.3 Phương pháp tính hệ số 6 Sigma - Theo tài liệu lý thuyết 6 Sigma của SamSung thì kết quả hoạt động của công việc hay quá trình (Defect per Unit - DPU), thông qua chất lượng sản phẩm hay còn 4 gọi là số khuyết tật (Defect) của quá trình; độ phức tạp của quá trình (Defect per Opportunity – DPO); Hệ số Sigma sẽ được xác định dựa trên số khuyết tật xảy ra trên một triệu cơ hội lỗi(Defect per Million Opportunities-DPMO) như sau: Hình 1. So sánh các hệ số DPU, DPO, DPMO (Nguồn: tài liệu đào tạo 6 Sigma nội bộ của Samsung) Để xác định cấp độ của toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh người ta xác định thông qua các quá trình ở cấp độ thấp hơn thông qua chỉ số RTY – Hiệu suất của toàn bộ quá trình.
RTY được xác định như sau: - Nếu dữ liệu đưa ra là % lỗi hoặc sản lượng RTY = y1. Tính hiệu suất của quá trình theo tỉ lệ % các quá trình riêng lẻ. (Nguồn: tài liệu đào tạo 6 Sigma nội bộ của Samsung và tập Bài giảng 6 Sigma của Joseph M. Juran) Dựa vào bảng chuyển đổi 6 Sigma, cấp độ Sigma của một quá trình sẽ xấp xỉ 2.
Tính hiệu suất quá trình dựa trên số lỗi. (Nguồn: tài liệu đào tạo 6 Sigma nội bộ của Samsung) Cấp độ Sigma của quá trình này sẽ là 1.2 Các ý nghĩa và lợi ích của 6 Sigma 1.1 Ý nghĩa của 6 Sigma đem lại cho tổ chức 1) 6 Sigma bao gồm các phương pháp thực hành kinh doanh và các kĩ năng tốt nhất giúp doanh nghiệp thành công và phát triển, đem lại các lợi ích lớn nhất cho doanh nghiệp. 2) Có nhiều cách thức để đạt được mục tiêu 6 Sigma. Thực tế cho thấy các công ty đã áp dụng thành công 6 Sigma có mô hình cải tiến rất linh hoạt, định hướng vào mục tiêu hoạt động của tổ chức mình và tổ chức xây dựng các dự án trên hoàn cảnh cụ thể của đơn vị mình.
3) Tiềm năng từ 6 Sigma có ý nghĩa quan trọng trong các doanh nghiệp dịch vụ và hoạt động phi sản xuất như trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học. 4) Việc áp dụng 6 Sigma thực sẽ đem lại một cuộc cách mạng trong tổ chức của bạn tuy nhiên cũng có những rủi ro. Bất kì một mức độ 6 Sigma nào, dù là 2 Sigma, 3 Sigma hay 4 Sigma đều cần có sự đầu tư về thời gian, nguồn lực và tiền bạc.2 Lợi ích của việc áp dụng 6 Sigma 6 Sigma giúp giảm chi phí sản xuất. 6 Sigma giúp giảm chi phí quản lý.
6 Sigma góp phần làm tăng sự hài lòng của khách hàng. 6 Sigma làm giảm thời gian chu trình hoạt động sản xuất. 6 Sigma giúp doanh nghiệp giao hàng đúng hẹn. 6 Sigma giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất dễ dàng hơn.
6 Sigma góp phần tạo nên những thay đổi tích cực trong văn hóa công ty 6 Sigma cũng vượt trội về yếu tố con người không kém những ưu thế về mặt kỹ thuật.2 Xây dựng 6 Sigma trong tổ chức 1.1 Xây dựng khung 6 Sigma trong tổ chức Hình 1. Khung 6 Sigma trong tổ chức (Nguồn: S. Park ,p30,2003) 6 Bản chất của khung 6 Sigma là chuẩn hóa chiến lược cải tiến theo quy trình DMAIC. Chiến lược cải tiến được dựa trên kế hoạch đào tạo, các hoạt động của nhóm dự án, hệ thống đo lường.
Cam kết của lãnh đạo và các bên liên quan (lao động, chủ sở hữu, nhà cung cấp, khách hàng) cũng là một trong yếu tố cấu thành nên khung 6 Sigma cho tổ chức. Cả năm yếu tố này đều hỗ trợ cho chiến lực cải tiến và các dự án cải tiến.1Cam kết của lãnh đạo Vai trò của người lãnh đạo thể hiện chủ yếu qua 3 điểm sau: xây dựng định hướng chiến lược, thiết kế quá trình kinh doanh, duy trì tính hiệu quả và hiệu lực của hệ thống quản lý. Vai trò của người lãnh đạo và 6 Sigma (Nguồn: Phan Chí Anh,2002) 1.2 Kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực trong tổ chức phục vụ 6 Sigma Một trong những đặc điểm quan trọng của 6 Sigma là thiết lập cho tổ chức một cơ sở hạ tầng đảm bảo nguồn nhân lực cho các dự án cải tiến. Có bốn khóa đào tạo nhân lực phục vụ cho các dự án cải tiến tương ứng với bốn cấp độ quản lý trong dự án cải tiến được lấy ý tưởng từ các môn võ thuật: Nhà vô địch và các nhà tài trợ (Champion), Chưởng môn Đai đen (MBB), Đai đen (BB), Đai Xanh (GB).
7 Champion Master Black Black Black Black Belt Belt Belt Green Green Green Green Belt Belt Belt Belt Hình 1. Phân cấp quản lý trong 6 sigma Nhà vô địch và các nhà tài trợ : Đó là các giám đốc điều hành các hoạt động đang đặt trọng tâm cải tiến. Họ phải hiểu biết về 6 Sigma, phối hợp các hoạt động cải tiến trong phạm vi của mình. Chưởng môn Đai đen : Là cấp độ cao nhất, tinh thông nghiệp vụ doanh nghiệp, có nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành trực tiếp về mặt kĩ thuật, đào tạo cho các Đai đen dưới quyền về thực hành cải tiến.
Đai đen : Là những cá nhân chủ chốt thực hiện công việc dưới sự điều hành của MBB. Chương trình đào tạo cho Đai đen thường là bốn học phần, mỗi học phần thực hiện trong một tháng. Chương trình đào tạo BB theo Thomas Pyzdek(2003) dựa nguồn Hoerl, Roger W. (2001), ‘‘Six Sigma Black Belts: What Do They Need to Know?’’ có các nội dung: Hình 1.
Lý thuyết đào tạo BB 8 Đai xanh : Là những chủ nhiệm (trưởng nhóm) dự án, chịu trách nhiệm vận hành dự án từ khi bắt đầu đến khi kết thúc công việc. Chương trình đào tạo GB kéo dài 1 tuần, theo nguồn BB trên, có các nội dung: Hình 1. Lý thuyết đào tạo GB 1.3Nhóm hoạt động 6 Sigma Theo S. Park, p41, (2003) các hoạt động của nhóm hoạt động (Project team activities) có thể thực hiện theo bảy bước (seven-Step) dưới đây: 1.
Tổ chức nhóm 6 Sigma, thiết lập định hướng phát triển 6 Sigma cho công ty 2. Bắt đầu đào tạo 6 Sigma cho các nhà vô địch và nhà tài trợ 3. Chọn lựa các khu vực áp dụng 6 Sigma 4. Bắt đầu đào tạo các cho Đai xanh và Đai đen 5.
Tuyên bố vấn đề chất lượng thiết yếu cho các khu vực liên quan. Bổ nhiệm một vài Đai đen làm chủ nhiệm dự án toàn thời gian và yêu cầu họ giải quyết một số vấn đề chất lượng thiết yếu. Thúc đẩy cơ sở cho 6 Sigma như kiểm soát quy trình bằng thống kê (SPC), kỹ năng quản lý dữ liệu hệ thống. Thiết kế “6 Sigma day” trong mỗi tháng để tiến hành kiểm tra hoạt động của nhóm dự án cũng như tổng kết lại các kết quả đạt được trong quá trình thực hiện dự án.
Chủ đề của các dự án được lựa chọn dựa trên mục tiêu quản lý của công ty, các vấn đề chất lượng thiết yếu của các bộ phận. Để giải quyết vấn đề chất lượng thiết 9 yếu của một bộ phận có thể chia nhỏ thành nhiều các dự án con. Chủ đề của các dự án con có thể lựa chọn dựa trên một quá trình cụ thể mà nó ảnh hưởng tới vấn đề chất lượng thiết yếu của bộ phận.9 ta có thể lựa chọn chủ để cho quá trình CTQ1( chất lượng thiết yếu). Lựa chọn chủ đề cho dự án (Nguồn: S.2 Bộ máy điều hành chương trình 6 Sigma Trong hệ thống 6 Sigma chúng ta quan tâm đến vai trò của Ban chỉ đạo, các cá nhân chuyên trách với tên gọi là Chưởng môn Đai đen, Đai đen, Đai xanh.
Ban chỉ đạo 6 Sigma: đóng vai trò như một hội đồng khoa học của tổ chức để thảo luận và lựa chọn các khu vực trọng điểm cần cải tiến, lập kế hoạch dự án, theo dõi, giám sát, đánh giá kết quả dự án. Thành viên của ban chỉ đạo phải là những người có chuyên môn cao, nắm được công việc và đã được đào tạo tốt về 6 Sigma.