Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu, Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhân lực trong doanh nghiệp lữ hành Chương 2. Phương pháp nghiên cứu Chương 3. Thực trạng quản lý nhân lực tại Công ty Lữ hành Hanoitourist.
Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhân lực tại Công ty lữ hành Hanoitourist 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP DU LỊCH LỮ HÀNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các nghiên cứu trong nước về quản lý nhân lực du lịch Công trình nghiên cứu về quản lý nhân lực du lịch của các tác giả trong nước rất phong phú và được nhìn nhận đánh giá dưới nhiều góc độ khác nhau như dưới góc độ khoa học quản lý, quản trị nhân sự hay quản trị kinh doanh. Có thể kể đến một số công trình sau: Nguyễn Thùy Dương.
(2019), “Tạo động lực cho người lao động tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Du lịch Công đoàn Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, Việt Nam. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tạo động lực cho người lao động trong doanh nghiệp du lịch. Phân tích và chỉ ra thực trạng, ưu và nhược điểm cần khắc phục trong công tác tạo động lực cho người lao động; Đề xuất một số giải pháp tạo động lực cho người lao động tại công ty. Luận án cũng đi vào nghiên cứu kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực du lịch một số vùng du lịch trong và ngoài nước có ngành Du lịch phát triển và rút ra bài học kinh nghiệm cho các tỉnh trung du miền núi phía bắc.
Trần Thị Liên Hoa(2016) “ Hoàn thiện công tác quản trị nhân lực cho chi nhánh Công ty TNHH một thành viên dịch vụ du lịch Saigontourist tại Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh đã hệ thống các tiêu chí đánh giá hiệu quả 4 công tác quản trị nhân lực trong doanh nghiệp lữ hành bao gồm các tiêu chí về năng suất lao động, chi phí nhân công, chỉ tiêu lợi nhuận và mức độ hài lòng của nhân viên đối với doanh nghiệp. Trần Thị Lành (2016) “ Hoàn thiện công tác quản lý nguồn nhân lực tại công ty cổ phần du lịch xanh Huế- VNECO”, Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế đã hệ thống hóa cơ sở lý luận nhân lực và đề xuất mô hình nghiên cứu quản lý nhân lực tập trung làm rõ ba nhóm chức năng: chức năng đào tạo, chức năng thu hút nhân lực và chức năng duy trì nhân lực của doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp du lịch dịch vụ nói riêng Đỗ Thị Thu Hường (2014) “Quản trị nguồn nhân lực ở công ty cổ phần du lịch Việt Nam tại Hà Nội”, Luận văn Thạc sĩ quản trị kinh doanh. Nội dung Luận văn cũng phân tích các hoạt động trong công tác Quản trị nguồn nhân lực như phân tích công việc, hoạch định nguồn nhân lực, tuyển dụng, đào tạo phát triển và công tác tạo động lực, xây dựng thù lao và hòa nhập cho người lao động. Phân tích thực trạng các hoạt động này ở công ty du lịch ViệtNam tại Hà nội để khuyến nghị một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực, nâng cao năng suất lao động và hoạt động kinh doanh cho công ty.
Phan Thị Kim Chi (2011): “ Phát triển nguồn nhân lực tại công ty cổ phần du lịch đà nẵng Danangtour” Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh đã phân tích, đánh giá ý nghĩa vai trò của nguồn nhân lực đối với chất lượng các sản phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch nói chung và kinh doanh lữ hành nói riêng. Trong đó nhấn mạnh đến đặc điểm sản phẩm dịch vụ của các doanh nghiệp du lịch lữ hành và yếu tố quyết định bởi trình độ nhân lực trong quá trình sản xuất và tạo ra những sản phẩm này Hoàng văn Hoan (2004) , “ Hoàn thiện quản lý nhà nước về lao động trong kinh doanh du lịch”, Luận án tiến sĩ quản lý kinh tế du lịch, đã đề cập tới các vấn đề về đặc trưng lao động trong ngành du lịch và hệ thống các chính sách nâng cao hiệu quả công tác quản lý đối với lao động trong lĩnh vực này, bao gồm lao động trong các ngành dịch vụ du lịch, lữ hành, khách sạn, kinh doanh dịch vụ ăn uống, lao động trong các đơn vị sự nghiệp và quản lý nhà nước về du lịch 5 Vũ Đức Minh (2004) “ Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp du lịch nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội trong tiến trình hội nhập khu vực và thế giới” Luận án tiến sĩ kinh tế đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về nguồn nhân lực và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp du lịch, đánh giá hiệu hiệu quả sử dụng nhân lực các doanh nghiệp du lịch nhà nước và các thành phần kinh tế khác trên địa bàn Hà Nội. Yêu cầu của nhân lực du lịch trong tiến trình hội nhập khu vực và thế giới của Việt nam. Các đề tài về phát triển nhân lực trong công ty lữ hành Hanoitourist hiện còn rất hạn chế, tiêu biểu chỉ có đề tài về công tác đào tạo phát triển nhân lực hướng dẫn viên du lịch tại công ty.
Nguyễn Thị thúy Hằng (2016) “ Hoàn thiện công tác đào tạo hướng dẫn viên tại công ty lữ hành HaNoiTourist” Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh- Đại học kinh tế, Đại học quốc gia Hà nội, chỉ đi chuyên sâu vào phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động đào tạo phát triển hướng dẫn viên du lịch tại công ty, trong khi đó quản lý nhân lực trong công ty bao gồm nhiều hoạt động khác và đội ngũ nhân lực của công ty không chỉ ở lực lượng hướng dẫn viên mà còn mở rộng ra các lực lượng lao động khác như bán hàng, điều hành tour, nhân sự. Ngoài ra dưới góc độ tiếp cận nghiên cứu, luận văn tiếp cận ở góc độ quản lý nhân lực còn công trình này lại tiếp cận ở góc độ quản trị kinh doanh Như vậy nghiên cứu dưới góc độ quản lý kinh tế, quản lý nhà nước về nhân lực đối với các doanh nghiệp du lịch, đặc biệt là ở công ty lữ hành Hanoitourist hiện vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ 1. Các nghiên cứu nước ngoài về quản lý nhân lực du lịch Lĩnh vực nghiên cứu về nguồn nhân lực, nguồn nhân lực du lịch từ lâu đã có nhiều tác giả, nhóm tác giả các nước trên thế giới nghiên cứu ; điển hình nhóm tác giả Ramona GRUESCU, Roxana NANU, Gheorhe PIRVU ( 2008) khoa kinh tế và quản trị kinh doanh, Đại học Craiova, Romania trong tham luận “ Human resource management in tourism industry” được đăng tải trên tạp chí “Tourism management” , 65(2)/2008 đã phân tích, đánh giá vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo nguồn nhân lực trong nền công nghiệp du lịch hiện đại. 6 Một nghiên cứu khác khi đề cập đến các nhân tố tác động đến việc quản lý phát triển nguồn nhân lực trong du lịch các tác giả Baum, T, Szivas công bố nghiên cứu về vai trò của chính phủ các nước trong lĩnh vực du lịch, “Human Resourse Development in tourism: A role for government”,( 2007)Tourism management , Elsevier.
Tác giả Baum trong cuốn “Managing Human Resource in European Tourism and Hospitality Industry; A Strategic Approach” 1995, Chapman and Hall, London, đã chỉ ra những thách thức của ngành du lịch và dịch vụ châu âu phải đối mặt trong bối cảnh đa văn hóa và môi trường quốc tế, tầm quan trọng của sự liên kết quản lý nguồn nhân lực với các lĩnh vực quản lý khác. Szivas E, M Riley, 1999, “Tourism employment during economic transition”. Annals of tourism Research, Vol 26, No 4 :747-771 lại nhìn nhận, đánh giá thực trạng và những yêu cầu của nguồn nhân lực du lịch trong nền kinh tế đang chuyển đổi Đối với các nước đang phát triển như ở Việt nam và một số quốc gia khác trên thế giới nền kinh tế đang trong quá trình hội nhập với nền kinh tế giới, nhiều thách thức phải đối mặt trong đó có thách thức về kỹ năng, trình độ nguồn nhân lực trong nước trước làn sóng di chuyển về lao động quốc tế. Đối với nguồn nhân lực du lịch cũng không phải là một ngoại lệ hơn nữa sự dịch chuyển này rất mạnh mẽ vì du lịch là ngành kinh tế, dịch vụ có tính quốc tế hóa cao.
Liu A,, G Wall (2006) đã đưa ra cái nhìn tổng quan đối với các nước đang phát triển về sự cần thiết chuẩn bị kế hoạch, chiến lược phát triển nguồn nhân lực du lịch, coi đây như yếu tố quyết định để phát triển ngành dịch vụ và dịch vụ ở các quốc gia này (Liu a…, G Wall, 2006, Planning tourism employment; A developing country perspective.3 Khoảng trống nghiên cứu Qua khảo sát các nghiên cứu có liên quan đến nhân lực nói chung và nhân lực trong lĩnh vực du lịch lữ hành nói riêng rất phong phú, điểm chung các công trình này đều tập trung vào lĩnh vực quản trị tác nghiệp về nhân lực của doanh nghiệp, chú trọng tới các công tác quản trị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực của doanh nghiệp. 7 Một số nghiên cứu nước ngoài về nhân lực du lịch cũng chỉ đề cập khái quát về phát triển nguồn nhân lực, những thách thức và yêu cầu về nguồn nhân lực trong giai đoạn hội nhập của nền kinh tế toàn cầu, chưa có nghiên cứu cụ thể về cơ sở lý luận, đặc điểm nhân lực hay các biện pháp quản lý hiệu quả nhân lực trong các doanh nghiệp lữ hành Các đề tài nghiên cứu về công ty lữ hành Hanoitourist cũng còn rất hạn chế Nguyễn Vĩnh Long (2015) “Giải pháp marketing nhằm thu hút khách du lịch nước ngoài tại công ty lữ hành Hanoitourist”, Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, đề tài đề cập tới hoạt động marketing và thu hút khách của công ty lữ hành Hanoitourist. Nội dung luận văn chủ yếu tập trung vào phân tích đánh giá hiệu quả hoạt động thu hút khách du lịch nước ngoài và đề xuất các giải pháp marketing nâng cao hoạt động thu hút khách. Luận văn chưa đề cập nhiều tới nội dung quản lý nhân lực tại Công ty lữ hành Hanoitourist.
Nội dung nghiên cứu về quản lý nhân lực tại công ty lữ hành Hanoitourist chưa được nghiên cứu đầy đủ.