Chương I: Vắ lý luận cơ bản về quản lý nhà nước các cơ sở đảo tạo nghề Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh Gia Lai Chương 3: Giải pháp quản lý nhà nước các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh Gia Lai 10 CHUONG 1 VAN DE LY LUAN CO BAN VE QUAN LY NHA NUOC CAt CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHE 1. NHỮNG VẤN ĐÈ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGHÈ 1.1 Khái niệm về nghề, đào tạo nghề. - Nghề: Là một hình thức phân công lao động, nó đòi hỏi kiến thức lý thuyết tổng hợp và thói quen thực hành dé hoàn thành những công việc nhất định như nghề mộc, nghề cơ khí.theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO): Nghề là một hình thức phân công lao động đòi hỏi kiến thức lý thuyết tổng hợp và thói quen thực hành để hoàn thành những công việc nhất định. Nghề nghiệp cũng giống như một cơ thể sống, do sự phát triển của kỹ thuật điện tử nên đã hình thành công nghệ điện tử, do sự phát triển vũ bão của kỹ thuật máy tính đã hình thành cả một nền công nghệ tin học đồ sô bao gồm.
phần cứng, phần mềm, thiết kế, chế tạo và các thiết bị bỗ trợ v. Có rất nhiều nghề đã có thời kỳ gần như không thẻ thiếu trong đời sống xã hội trước. đây nay đã mắt đi như nghề thủ công, lao động chân tay (như nghề tồn tại hàng vài thế kỷ là nghề đóng cối xay lúa nhưng khi máy xay sát được đưa vào hoạt động thì nghề này không còn nữa) hoặc nghề công nghệ ở trình độ thấp (như nghề trực tổng đài điện thoại tại các cơ quan để nói đến các máy lẻ khi công nghệ viễn thông phát triển đã mắt đi nhiều năm nay) Ở nước ta các cơ sở đào tạo nghề đào tạo trên dưới 300 nghề và bao gồm hàng nghìn lao động chuyên môn. Từ các cách hiểu trên thì nghề là kết quả của sự phân công lao động xã hội theo đó xã hội phát triển thì ngành nghề cũng thay đổi theo.
Nghề là toàn bộ các kỹ năng, kiến thức, thái độ, kinh nghiệm và các phẩm chất khác. Nghề thì ít nhất cũng phải trải qua đào tạo dài hạn, bài bản; hoặc hướng dẫn kèm cặp 11 Có rất nhiều nghề trong xã hội tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn chỉ nghiên cứu nghề đào tạo trong hệ thống các cơ sở dạy nghề của địa phương bao gồm công nhân kỹ thuật được đào tạo chính quy tại các trường, lớp dạy nghề; nhân viên nghiệp vụ và phô cập nghề cho người lao động. - Đào tạo: là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ nghề nghiệp theo những. tiêu chuẩn nhất định để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Do đó, dio tạo nghề: có nhiều cách tiếp cận khác nhau: Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO): đào tạo nghề là nhằm cung cấp cho người học những kỹ năng cần thiết để thực hiện tắt cả những nhiệm vụ liên quan đến công việc và nghề nghiệp được giao. - Đào tạo nghề (dạy nghề) là hoạt động dạy và học tại nơi làm việc, các cơ sở dạy nghệ, trung tâm đào tạo, các lớp học không chính quy nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học nghề để có thể tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khoá học. Có thị tu đào tạo nghề chính là: (¡) trang bị các kiến thức lý thuyết cho học. viên một cách có hệ thống; (ii) rèn luyện các kỹ năng thực hành nghề nghiệp; (iii) rèn luyện thái độ, tác phong làm việc cho học viên trong phạm vi ngành nghề họ theo học nhằm giúp họ có thể làm một nghề nhất định.
Đào tạo nghề không chỉ gắn với lý thuyết mà cần đảm bảo cho lao động có đầy đủ kỹ năng. để tìm được một việc làm gắn liền với nghề nghiệp. Đào tạo nghề cho người lao động không chỉ liên quan đến dạy nghề mà liên quan cả đến sự phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên và mạng lưới các cơ sở đảo tạo nghề - Đặc điểm về đào tạo nghề: Đào tạo nghề là hoạt động đào tạo đặc thù, khác với các loại hình dạy học và đào tạo hàn lâm khác ở những đặc điểm chủ yếu sau: + Dạy nghề gắn chặt với với sản xuất, với doanh nghiệp, với việc làm, đặc biệt trong điều kiện kinh tế thị trường. Mục tiêu của dạy nghề là đào.
12 tạo để người học trở thành người lao động trong các doanh nghiệp. + Là hoạt động dao tao nghề nghiệp mang tính thực hành kỹ thuật cao, chiếm khoảng 80% thời gian học tập, có những nghề chiếm tới 90-100%. + Đối tượng học nghề là những người đã trưởng thành, thậm chí đã lớn tuổi. + Hình thức dạy nghề rất phong phú và đa dạng, bao gồm: dạy nghề dài hạn; dạy nghề ngắn hạn; dạy nghề theo modul; dạy nghề kèm cặp; dạy nghề lưu động.
Đào tạo nghề: “Đào tạo nghề là những hoạt động nhằm mục đích nâng cao tay nghề hay kỹ năng, kỹ xảo của mỗi cá nhân đối với công việc hiện tại và trong tương lai”. Khái niệm quản lý nhà nước các cơ sở đào tạo nghề Khái niệm quản lý: F.Taylor cho rằng “Quản lý là biết chính xác bạn muốn người khác làm và sau đó biết rằng họ đã hoàn thành công việc đó một cách tốt nhất và rẻ nhất”. “Theo lý thuyết hệ thống “Quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ thống mới và điều khiển hệ thống” Quản lý là một hoạt động xuất hiện từ rất lâu. Ngay từ khi xã hội loài người xuất hiện thì nhu cầu quản lý cũng được hình thành như một tắt yếu.
khách quan. Trong tắt cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của cá nhân, của một tô chức, từ một nhóm nhỏ đến phạm vi rộng lớn hơn ở tầm quốc gia, đều phải thừa nhận và chịu sự quản lý nào đó. Một cách chung nhất, quản lý có thể được. hiểu là: Quản lý là sự tác động có tô chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để đạt được các mục tiêu đặt ra trong sự vận động của sự vật 13 Khái niệm quản lý nhà nước về đào tạo nghề: Do đó, QLNN về đào tạo nghề là quản lý theo ngành do một cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện.
QLNN trong lĩnh vực dạy nghề về bản chất là QLNN về giáo dục nhưng có đặc trưng riêng: + Chủ thể QLNN trong lĩnh vực dạy nghề là các cơ quan Trung ương tới địa phương trong bộ máy Nhà nước theo quy định của pháp luật; được quy định trong Luật giáo dục nghề nghiệp năm 2014 của Quốc hội + Đối tượng QLNN trong lĩnh vực dạy nghề: là mọi hoạt động dạy nghề. + Mục tiêu quản lý: Đào tạo kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp. đáp ứng với yêu cầu đặt ra. Theo Nghị định 70 về Quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về dạy nghề của Thủ tướng chính phủ, ban hành năm 2009, nội dung về quản lý nhà nước về dạy nghề nói chung Quản lý nhà nước các cơ sở đào tạo nghề là một khâu trong quản lý nhà nước về đạy nghề.
QLNN trong lĩnh vực dạy nghề nói chung và cơ sở đào tạo nghề nhằm để ra quy hoạch, kế hoạch tông thẻ, đáp ứng những cân đối lớn của toàn bộ nên kinh tế, tránh hiện tượng đầu tư dàn trải, không hiệu quả; đồng thời khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư phát triển dạy nghề QLNN nghề nhằm hạn chế tiêu cực, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực dạy nghề. Quản lý nhà nước đối với các cơ sở đào tạo nghề là quản lý do các cơ quan trong bộ máy nhà nước bằng chiến lược, quy hoạch, chính sách, tổ chức hoạt động của các cơ sở đào tạo nghề; định hướng điều hành, chỉ phối mọi hoạt động liên quan đến cơ sở đào tạo nghề nhằm đảm bảo các cơ sở đào tạo nghề, thực hiện được mục tiêu đảo tạo nguồn nhân lực trực tiếp đáp ứng được yêu ô lượng và chất lượng theo sự phát triển của nền kinh tế và tiến trình hội nhập; đảm bảo tính kinh tế, hiệu lực hiệu quả của các cơ sở đào tạo nghề. 14 Nha nước quản lý các cơ sở đào tạo nghề bằng quyền lực nhà nước theo. quy định pháp luật; các cơ sở đào tạo nghề thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến cơ sở đào tạo nghề.
Ý nghĩa của quản lý nhà nước các cơ sở đào tạo nghề Cơ sở dạy nghề có vị trí và vai trò quan trọng vì nó là cơ sở đảo tạo trực tiếp nguồn nhân lực cho xã hội; đào tạo 10 nghề có nhiệm vụ đào tạo người lao động về kiến thức, kỹ năng thực hành nghề, chuyên môn ở các cấp trình độ, có đủ khả năng tìm việc làm và năng lực tự tạo việc làm, năng lực thích ứng với sự biến đổi nhanh chóng và thực tế sản xuất kinh doanh, gắn kết chặt chẽ với việc làm trong xã hội, liên thông với các trình độ đào tạo khác. Chương trình dạy nghề được đào tạo theo các trình độ: Sơ cấp nghề, trung cấp. nghề và cao đẳng nghề. ~ Cơ sở đào tạo nghề đào tạo lực lượng lao động có trí tuệ, kỹ năng, trình độ chuyên môn, ý thức nghề nghiệp cao trực tiếp tham gia vào quá trình CNH, HĐH địa phương và quốc gia.
- Cơ sở đào tạo nghề trong quá trình công nghiệp hóa là tạo điều kiện nâng cao nhận thức của người lao động và toàn xã hội về học nghẻ, để có cơ hội việc làm hoặc tự tạo việc làm, có thu nhập vươn lên thoát nghèo và tự giải quyết các vấn đề cá nhân cũng như xã hội. - Cơ sở đào tạo nghề đối với xã hội góp phần chuyền dịch cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế đặc biệt là các đại phương thuần nông. Quá trình đào.