phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục luận văn có cấu trúc ba chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên ở trường Trung học cơ sở Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên ở các trường Trung học cơ sở huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên ở các trường Trung học cơ sở huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề về quản lý bồi dƣỡng năng lực đánh giá học sinh cho giáo viên các trƣờng Trung học cơ sở 1.
Nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực đánh giá cho giáo viên Năng lực đánh giá là một năng lực thành phần trong cấu trúc năng lực của người giáo viên. Vì vậy nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực đánh giá cho giáo viên được thể hiện trong các nghiên cứu chung về công tác bồi dưỡng giáo viên. Tác giả Yuowono & Harbon nhấn mạnh vai trò của hoạt động bồi dưỡng giáo viên, nhất là trong những giai đoạn đổi mới giáo dục hay cải cách giáo dục: “Bồi dưỡng giáo viên là công cụ hữu hiệu để thực thi các cuộc cải cách giáo dục vì giáo viên chính là người hiện thực hóa các chính sách đổi mới ở tầng cơ sở của hệ thống giáo dục” [46]. Tác giả Darling Hanmond, McLaughlin cũng nhấn mạnh đến vai trò của GV trong thực hiện các cuộc cải cách, đổi mới giáo dục: “Đa phần các cuộc cải cách giáo dục đều trông chờ vào sự thay đổi từ phía giáo viên trong việc tiến hành giảng dạy, định vị lại vị trí của họ trong việc lên lớp, dạy theo cách mới - cách mà từ trước đến giờ họ chưa từng trải nghiệm”.Arends đề cập nhiều vấn đề dạy và học, lấy giáo viên là trung tâm, đặc biệt là đổi mới cách dạy học lấy học sinh làm trung tâm, do đó đòi hỏi giáo viên cần nâng cao năng lực nghề nghiệp cần phải có năng lực chuyên biệt vận dụng để dạy học, từ đó vấn đề bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên là vấn đề cần thiết “Learning to teach” [45] Tác giả Prabhakar Raizada đã nghiên cứu hệ thống đánh giá áp dụng cho các khóa học nghề tại các tiểu bang khác nhau vẫn trong mô hình truyền thống của khóa học.
Không có sự sắp xếp hệ thống để đánh giá liên tục trong các 6 khóa học nghề. Tác giả đã viết tài liệu để giúp giáo viên dạy nghề, các tổ chức và các quản trị viên để thực hiện các chương trình đánh giá học sinh một cách hệ thống hơn. Nó bao gồm sự cần thiết các khái niệm về đánh giá, quy trình đánh giá, thử nghiệm các thiết bị và kỹ thuật, hồ sơ thẩm định và báo cáo, kiểm tra thiết kế và giấy tờ câu hỏi mẫu trong khu vực [44]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt quan tâm tới vấn đề đổi mới hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên các trường phổ thông vùng dân tộc thiểu số và miền núi đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.
Tác giả nhấn mạnh bồi dưỡng GV được coi là một nhiệm vụ quan trọng để nâng cao năng lực nghề nghiệp bởi GV là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Thực tiễn cho thấy, việc tổ chức bồi dưỡng cho GV đã được triển khai hàng năm nhưng chất lượng còn hạn chế, nhất là với đội ngũ GV đang công tác ở các trường phổ thông vùng dân tộc thiểu số, miền núi. Để hoạt động bồi dưỡng mang lại hiệu quả mong muốn, các nội dung/ hình thức bồi dưỡng cần được thiết kế khoa học, hợp lí và đáp ứng nhu cầu của người học. Từ đó, tác giả phân tích quan niệm về bồi dưỡng; yêu cầu đổi mới về hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên trong đó có đề cập tới yêu cầu về bồi dưỡng năng lực đánh giá của GV; thực trạng về đội ngũ giáo viên vùng dân tộc thiểu số, miền núi phía Bắc; những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động bồi dưỡng; đề xuất một số giải pháp đổi mới hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên các trường phổ thông vùng dân tộc thiểu số, miền núi để nâng cao năng lực thực hiện chương trình mới.
[28] Các tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy, Nguyễn Văn Biên, Dương Xuân Quý đã nghiên cứu và đề xuất mô hình bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp Stem cho giáo viên Khoa học Tự Nhiên theo hướng nghiên cứu bài học. Các tác giả khẳng định: Bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp STEM là một vấn đề rất cần thiết trước tình hình đổi mới giáo dục phổ thông Việt Nam hiện nay. Mô hình bồi dưỡng giáo viên theo hướng nghiên cứu bài học giúp rèn luyện kĩ năng cho giáo viên đồng thời giúp giáo viên có thói quen suy ngẫm, óc phê phán và khả 7 năng giải quyết vấn đề một cách có hệ thống, từ đó phân tích cơ sở khoa học, thực tiễn và đề xuất mô hình bồi dưỡng giáo viên khoa học tự nhiên theo hướng nghiên cứu bài học nhằm phát triển năng lực dạy học tích hợp STEM của giáo viên ở trường THCS. Nội dung bài viết cũng đề cập tới việc bồi dưỡng năng lực đánh giá của giáo viên trong dạy học STEM.
[36] Tác giả Trần Thùy Dương đã dựa trên những nghiên cứu về đánh giá năng lực của giáo viên để xây dựng bộ chỉ số đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên trường trung cấp cảnh sát giao thông, trong đó những chỉ số về năng lực đánh giá của giáo viên cũng được tác giả mô tả rõ. Nghiên cứu này mang tính gợi ý để xây dựng các chỉ số đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên ở cấp học phổ thông. Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên Trên thực tế, ít có nghiên cứu độc lập về quản lý bồi dưỡng năng lực đánh giá KQHT học sinh cho giáo viên, mà thường là các nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực cho giáo viên nói chung, trong đó có đề cập đến nội dung quản lý bồi dưỡng năng lực đánh giá. Có thể kể tới một số tác giả tiêu biểu sau: Các nghiên cứu của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển châu Âu (OECD) về nâng cao chất lượng GV được bắt đầu từ năm 2001, đến năm 2004, OECD đã đúc kết kinh nghiệm và kết quả nghiên cứu để phân tích, trao đổi, gợi ý về cách thức để thu hút, đào tạo, giữ chân các nhà giáo giỏi ở các nước phát triển.
Đến năm 2006, UNESCO đưa ra các phân tích và kiến biện về một loạt các chính sách liên quan đến việc tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ, điều kiện làm việc của GV nhằm hướng tới việc thực hiện mục tiêu giáo dục cho mọi người đến năm 2015 [39]. 8 Tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hài, Đặng Quốc Báo trong cuốn sách Quản lý giáo dục đã tổng quan về quản lý và quản lý nhà nước trong giáo dục. Đưa ra các mô hình quản lý nhà nước về giáo dục và kinh nghiệm quốc tế về quản lý giáo dục. Trình bày hệ thống giáo dục quốc dân và các vấn đề về quản lý giáo dục như: quản lý trường học, chất lượng giáo dục, thiết bị dạy học.
Đặc biệt cuốn sách cũng đề cập tới công tác xây dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của xã hội dựa trên lý thuyết phát triển nguồn nhân lực, các tác giả đề xuất: Để đáp ứng yêu cầu luôn thay đổi của khoa học công nghệ và xã hội, nguồn nhân lực giáo viên cần được phát triển với đầy đủ 3 yếu tố sau đây: (i) đủ về số lượng; (ii) Đạt chuẩn về chất lượng; (iii) Đồng bộ về cơ cấu do đó vấn đề đào tạo lại, bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên là vấn đề cần thiết và cần phải có những giải pháp phù hợp [23]. Tác giả Bùi Văn Quân, Nguyễn Ngọc Cầu đã chỉ ra một số cách tiếp cận trong nghiên cứu và phát triển đội ngũ giáo viên bao gồm: Tiếp cận theo lý thuyết phát triển nguồn nhân lực; Tiếp cận quản lý nguồn nhân lực; Tiếp cận theo quan điểm triết học vv… Từ vấn đề trên đặt ra các yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng giáo viên [30]. Trong báo cáo tổng kết của Đề tài độc lập cấp nhà nước “Nghiên cứu đề xuất các biện pháp cải cách công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên phổ thông” chủ nhiệm đề tài Nguyễn Thị Bình [5], đã nêu rõ thực trạng hoạt động bồi dưỡng GV: Hình thức, nội dung, mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng và chỉ ra những hạn chế của các vấn đề này.
Từ phân tích thực trạng tác giả đã đưa ra các biện pháp đổi mới căn bản về phương thức đào tạo và bồi dưỡng GV. [4] Trong báo cáo tổng kết Đề tài nghiên cứu cấp Viện KHGDVN: “Thực trạng công tác bồi dưỡng cho giáo viên dạy ở các trung tâm giáo dục thường xuyên”, chủ nhiệm đề tài Nguyễn Hoài Thu [35] đã đề xuất được một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng cho GV liên quan đến các 9 bước thực hiện công tác bồi dưỡng. Các công trình nghiên cứu theo hướng này của các nhà khoa học nêu trên đã đề cập các vấn đề cơ bản sau: 1) Đào tạo, bồi dưỡng GV thường xuyên được các nước rất coi trọng, đó không chỉ thực hiện ở các trường sư phạm, mà cuộc sống nghề nghiệp sau này đòi hỏi người GV phải luôn luôn tự rèn luyện mình. 2) Có sự chuyển từ quan niệm tĩnh (đào tạo ban đầu đủ để GV hoàn tất vai trò của mình trong sự nghiệp dạy học) sang quan niệm động (đào tạo cần được nhìn nhận như một hệ thống mở và một quá trình phát triển liên tục từ đào tạo ban đầu, qua giai đoạn tập sự, đến đào tạo tại chức và bồi dưỡng thường xuyên).
3) Xu hướng đào tạo, bồi dưỡng GV được chuyển từ bồi dưỡng tập trung sang đào tạo bồi dưỡng dựa vào nhà trường.