Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng Vietinbank Chi Nhánh 9

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển tín dụng bán lẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh 9, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Đào Thị Hợi
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đình Hạc
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam Chi Nhánh 9
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH
• GIỚI THIỆU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu tổng quát
• Mục tiêu cụ thể
• Câu hỏi nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Nội dung nghiên cứu
• Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về tín dụng bán lẻ tại các NHTM
• 1.1.1. Khái niệm về tín dụng và tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Khái niệm về tín dụng bán lẻ
• 1.1.3. Đặc điểm của tín dụng bán lẻ
• 1.1.4. Các sản phẩm tín dụng bán lẻ chủ yếu
• 1.1.5. Vai trò của tín dụng bán lẻ
• 1.2. Tổng quan về phát triển tín dụng bán lẻ
• 1.2.1. Khái niệm Phát triển
• 1.2.2. Khái niệm phát triển tín dụng bán lẻ
• 1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển hoạt động TDBL
• 1.2.3.2. Góc độ khách hàng
• 1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển TDBL của ngân hàng
• 1.3. Kinh nghiệm phát triển TDBL tại một số NHTM và bài học cho Vietinbank chi nhánh 9
• 1.3.1. Kinh nghiệm phát triển TDBL tại một số NHTM
• 1.3.1.1. Kinh nghiệm phát triển TDBL của Ngân hàng CityBank tại Nhật Bản
• 1.3.1.2. Kinh nghiệm phát triển TDBL của Ngân hàng Standard Chartered tại Singapore
• 1.3.1.3. Kinh nghiệm phát triển TDBL của Ngân hàng Bangkok tại Thái Lan
• 1.3.1.4. Kinh nghiệm phát triển TDBL tại Ngân hàng TP Bank
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm về phát triển TDBL cho Vietinbank CN 9
• 1.4. Các nghiên cứu trước liên quan
• 1.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH 9
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi Nhánh 9
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Vietinbank CN9
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Các hoạt động chính của Vietinbank CN9
• 2.1.4. Kết quả kinh doanh tại Vietinbank CN9
• 2.1.4.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.1.4.2. Hoạt động tín dụng tại Vietinbank CN9
• 2.2. Thực trạng phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Vietinbank CN9
• 2.2.1. Các sản phẩm tín dụng bán lẻ tại Vietinbank CN 9
• 2.2.2. Kết quả hoạt động tín dụng bán lẻ tại Vietinbank CN 9
• 2.2.2.1. Tăng trưởng tín dụng bán lẻ
• 2.2.2.2. Cơ cấu tín dụng bán lẻ
• 2.3. Đánh giá về hoạt động phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank CN9
• 2.3.1. Dưới góc độ Ngân hàng
• 2.3.2. Dưới góc độ khách hàng
• 2.3.2.1. Sự tin cậy
• 2.3.2.3. Năng lực phục vụ
• 2.3.2.4. Sự đồng cảm
• 2.3.2.5. Phương tiện hữu hình
• 2.3.3. Tổng hợp đánh giá chung của khách hàng về phát triển hoạt động TDBL tại Vietinbank CN9
• 2.4. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 2.4.1. Một số hạn chế
• 2.4.2. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI VIETINBANK CN 9
• 3.1. Định hướng của Vietinbank CN 9 về phát triển TDBL
• 3.2. Giải pháp phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank CN 9
• 3.2.1. Đa dạng hóa các dịch vụ, sản phẩm TDBL
• 3.2.2. Tập trung xử lý nợ xấu
• 3.2.3. Đẩy mạnh các hoạt động Marketing
• 3.2.4. Phát triển, mở rộng mạng lưới hoạt động của Ngân hàng
• 3.2.5. Tiếp tục tăng cường năng lực quản lý rủi ro
• 3.2.5.1. Đối với Ngân hàng nhà nước TP
• 3.2.5.2. Đối với Vietinbank CN 9
• 3.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC PHIẾU KHẢO SÁT

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9

Phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh 9 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tín dụng bán lẻ không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn đáp ứng nhu cầu tài chính của người dân. Việc phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 cần được xem xét từ nhiều khía cạnh khác nhau.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng bán lẻ

Tín dụng bán lẻ là hình thức cho vay dành cho cá nhân và hộ gia đình, giúp họ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Vai trò của tín dụng bán lẻ rất quan trọng trong việc thúc đẩy tiêu dùng và phát triển kinh tế.

1.2. Tình hình phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank

Tại Vietinbank chi nhánh 9, tín dụng bán lẻ đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để tối ưu hóa hoạt động này.

II. Thách thức trong phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9

Mặc dù tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 đã có những thành công nhất định, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển bền vững của ngân hàng.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác đang tạo áp lực lớn lên Vietinbank chi nhánh 9. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có những chiến lược phát triển hiệu quả hơn.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là một thách thức lớn đối với Vietinbank chi nhánh 9. Việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng không phải lúc nào cũng chính xác, dẫn đến rủi ro tín dụng cao.

III. Phương pháp phát triển tín dụng bán lẻ hiệu quả tại Vietinbank chi nhánh 9

Để phát triển tín dụng bán lẻ một cách hiệu quả, Vietinbank chi nhánh 9 cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Những phương pháp này sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa hoạt động và nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng bán lẻ

Việc đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng bán lẻ sẽ giúp Vietinbank chi nhánh 9 thu hút nhiều khách hàng hơn. Các sản phẩm cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing

Hoạt động marketing hiệu quả sẽ giúp nâng cao nhận thức của khách hàng về các sản phẩm tín dụng bán lẻ của Vietinbank. Cần có các chiến dịch quảng cáo sáng tạo và hấp dẫn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Vietinbank chi nhánh 9

Nghiên cứu thực trạng phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận những hạn chế để có hướng khắc phục.

4.1. Kết quả hoạt động tín dụng bán lẻ

Kết quả hoạt động tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 cho thấy sự tăng trưởng ổn định. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn cần được kiểm soát chặt chẽ.

4.2. Đánh giá từ phía khách hàng

Khách hàng đánh giá cao về chất lượng dịch vụ tín dụng bán lẻ tại Vietinbank. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9

Phát triển tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Với những giải pháp hợp lý, ngân hàng có thể đạt được những thành công lớn trong tương lai.

5.1. Tương lai của tín dụng bán lẻ tại Vietinbank

Tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 có nhiều tiềm năng phát triển. Ngân hàng cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.2. Đề xuất giải pháp phát triển bền vững

Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cho tín dụng bán lẻ tại Vietinbank chi nhánh 9 sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tín dụng bán lẻ tại Việt Nam sở hữu tiềm năng quy mô đạt khoảng 15 tỷ USD mỗi năm, hướng tới phục vụ gần 30 triệu khách hàng mục tiêu trong độ tuổi lao động từ 20 đến 59 tuổi. Mặc dù vậy, tỷ trọng dư nợ bán lẻ trong nước giai đoạn gần đây chỉ dao động quanh mức 5% đến 10% tổng dư nợ toàn ngành ngân hàng, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ 40% đến 50% tại các quốc gia phát triển. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm thế nào để thúc đẩy tăng trưởng mảng tín dụng bán lẻ an toàn, hiệu quả trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng thu nhập lãi bán lẻ có dấu hiệu chững lại từ mức 51,5% năm 2016 xuống còn 33,1% năm 2018.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Đào Thị Hợi, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Lê Đình Hạc tại Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung giải quyết mục tiêu tổng quát là đề xuất các giải pháp thích hợp nhằm phát triển bền vững hoạt động tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh 9. Mục tiêu cụ thể bao gồm: phân tích thực trạng tín dụng bán lẻ giai đoạn 2016 - 2018, chỉ rõ các điểm nghẽn về cơ cấu sản phẩm và năng lực quản trị rủi ro, từ đó hoạch định định hướng chiến lược đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại địa bàn Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh cùng mạng lưới 8 phòng giao dịch trực thuộc của chi nhánh. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ định lượng giúp chi nhánh nâng tỷ trọng dư nợ bán lẻ từ mức 31,20% (tương đương 497 tỷ đồng) năm 2018 lên các mức mục tiêu cao hơn, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 2,13%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các nền tảng lý thuyết tài chính hiện đại để làm sáng tỏ bản chất của hoạt động cấp tín dụng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại. Hai khung lý thuyết trọng tâm được tích hợp gồm: Giả thuyết vòng đời của tiết kiệm theo Vandone (2016) giải thích hành vi vay vốn của người tiêu dùng trẻ nhằm tối ưu hóa hữu dụng chi tiêu theo thời gian, và Mô hình chất lượng dịch vụ SERVQUAL của Parasuraman (1992) gồm 5 thành phần cốt lõi: Sự tin cậy, Sự đáp ứng, Năng lực phục vụ, Sự đồng cảm và Phương tiện hữu hình. Bên cạnh đó, các công thức định lượng tăng trưởng quy mô của Growe và cộng sự (2014) cùng chỉ tiêu tỷ trọng dư nợ theo Zeller và Stanko (1994) được áp dụng làm thước đo phát triển theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Tín dụng bán lẻ: Hình thức cấp tín dụng của ngân hàng thương mại cho khách hàng cá nhân, hộ gia đình hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ phục vụ mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh, với cam kết hoàn trả gốc và lãi sau một thời gian xác định.
• Phát triển tín dụng bán lẻ: Quá trình gia tăng đồng thời về mặt lượng (mức tăng trưởng dư nợ tuyệt đối, tốc độ tăng trưởng trên 24% mỗi năm) và mặt chất (kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 3% và tối ưu hóa mức độ hài lòng của khách hàng).
• Tín dụng có tài sản bảo đảm: Khoản vay được bảo đảm bằng bất động sản hoặc giấy tờ có giá với tỷ lệ cấp tín dụng thông thường từ 80% đến 95% giá trị định giá của tài sản.
• Tín dụng tiêu dùng tín chấp: Phương thức cấp vốn không yêu cầu tài sản thế chấp mà dựa hoàn toàn vào uy tín, thu nhập thường xuyên và lịch sử trả nợ của người vay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và kỹ thuật phân tích dữ liệu định lượng mô tả trên nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp phong phú. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh thường niên của Vietinbank Chi nhánh 9 trong giai đoạn 3 năm từ 2016 đến 2018. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa bằng bảng câu hỏi chi tiết từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2018.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 230 phiếu khảo sát hợp lệ phát trực tiếp tới các khách hàng cá nhân đang có quan hệ tín dụng tại trụ sở chính và 8 phòng giao dịch trực thuộc chi nhánh. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có định hướng được áp dụng nhằm tiếp cận các khách hàng vừa thực hiện giao dịch vay vốn hoặc tất toán hợp đồng tín dụng. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả và phân tích tần số thông qua phần mềm Microsoft Excel là tính trực quan, độ tin cậy cao, phù hợp với việc lượng hóa thang đo Likert 5 mức độ trong mô hình SERVQUAL và tính toán các chỉ số cơ cấu tài chính. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ khâu điều tra năm 2018 đến tổng hợp và hoàn thiện đề tài vào năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động tín dụng bán lẻ tại Vietinbank Chi nhánh 9 giai đoạn 2016 - 2018 ghi nhận 4 phát hiện nổi bật:

• Quy mô dư nợ bán lẻ tăng trưởng liên tục: Tổng dư nợ tín dụng bán lẻ tăng từ 308 tỷ đồng năm 2016 lên 400 tỷ đồng năm 2017 (tăng trưởng 29,87%) và đạt 497 tỷ đồng vào năm 2018 (tăng trưởng 24,25%), đạt mức tăng tổng thể 61,36% sau 3 năm. Tỷ trọng dư nợ bán lẻ trên tổng dư nợ toàn chi nhánh mở rộng đều đặn từ 26,37% năm 2016 lên 29,24% năm 2017 và đạt 31,20% năm 2018.
• Cơ cấu danh mục sản phẩm mất cân đối nghiêm trọng: Phân khúc cho vay cá nhân và hộ gia đình sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng áp đảo, đạt 441,9 tỷ đồng, tương đương 88,92% tổng dư nợ bán lẻ năm 2018 (so với 264,5 tỷ đồng, chiếm 85,88% năm 2016). Ngược lại, các sản phẩm tiêu dùng cốt lõi có xu hướng suy giảm: cho vay hỗ trợ nhà ở giảm từ 43,5 tỷ đồng (chiếm 10,88%) năm 2017 xuống 30,3 tỷ đồng (chiếm 6,09%) năm 2018; cho vay mua ô tô sụt giảm từ 15 tỷ đồng (chiếm 4,87%) năm 2016 xuống chỉ còn 4,9 tỷ đồng (chiếm 0,99%) năm 2018; tín dụng tín chấp chỉ chiếm 1,87% với 9,3 tỷ đồng.
• Chất lượng tín dụng được duy trì ở mức an toàn cao: Tỷ lệ nợ xấu giảm mạnh từ 2,85% năm 2016 xuống 2,10% năm 2017 và giữ ổn định ở mức 2,13% năm 2018. Tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm trên tổng dư nợ tăng mạnh từ 83,94% năm 2016 lên 94,00% năm 2018, thể hiện chính sách quản trị rủi ro thận trọng.
• Năng lực huy động vốn tăng trưởng vững chắc: Nguồn vốn huy động đạt 1.157 tỷ đồng năm 2018, tăng 25,22% so với năm 2017 (924 tỷ đồng) và tăng 58,71% so với năm 2016 (729 tỷ đồng), giúp đưa tỷ lệ dư nợ tín dụng trên tổng nguồn vốn huy động giảm từ 160,2% năm 2016 về mức an toàn hơn là 137,8% năm 2018.

Thảo luận kết quả

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường thể hiện sự gia tăng quy mô dư nợ bán lẻ (từ 308 tỷ đến 497 tỷ đồng) đi kèm với xu hướng giảm của tỷ lệ nợ xấu (từ 2,85% xuống 2,13%). Đồng thời, bảng số liệu cơ cấu danh mục phản ánh rõ nét sự tập trung cục bộ khi mảng kinh doanh cá nhân chiếm tới 88,92%, tạo nên sự chênh lệch lớn so với nhóm tín chấp tiêu dùng chỉ đạt 1,87%.

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên là do chi nhánh đặt trọng tâm khai thác nhóm khách hàng truyền thống là các hộ kinh doanh tiểu thương tại khu vực Gò Vấp có tài sản thế chấp bất động sản rõ ràng, nhằm hạn chế rủi ro nợ xấu. Tuy nhiên, điều này khiến đơn vị bỏ lỡ phân khúc khách hàng trẻ có nhu cầu vay mua nhà và ô tô trả góp.

So sánh với các nghiên cứu trước đây như nghiên cứu của Tô Khánh Toàn (2014) về hệ thống Vietinbank và Đặng Ngọc Việt (2012) tại Vietcombank Đà Nẵng, kết quả nghiên cứu tại Chi nhánh 9 có sự tương đồng về định hướng mở rộng quy mô bán lẻ nhưng tốc độ đa dạng hóa sản phẩm còn chậm hơn. Đánh giá từ 230 phiếu khảo sát khách hàng cho thấy mức độ hài lòng cao nhất nằm ở tiêu chí Sự tin cậy và Phương tiện hữu hình, trong khi tiêu chí Sự đáp ứng về thời gian phê duyệt hồ sơ và tính linh hoạt của gói vay tín chấp vẫn là rào cản lớn nhất cần khắc phục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và bài học kinh nghiệm từ các mô hình ngân hàng tiên tiến như Citibank, Standard Chartered và TPBank, nghiên cứu đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Tái cấu trúc và đa dạng hóa sản phẩm tín dụng: Khối Quản lý khách hàng cần chủ động liên kết với các chủ đầu tư dự án bất động sản và các đại lý ô tô trên địa bàn để tung ra các gói vay ưu đãi lãi suất trọn gói. Mục tiêu nâng tỷ trọng cho vay mua nhà ở từ 6,09% lên 15% và cho vay tiêu dùng tín chấp từ 1,87% lên 5% trong giai đoạn 2019 - 2021.
2. Tự động hóa quy trình phê duyệt và chấm điểm tín dụng: Phòng Quản trị tín dụng và Khối Tác nghiệp cần ứng dụng công nghệ thông tin vào khâu thẩm định hồ sơ vay vốn, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ tiêu dùng từ 3 ngày xuống dưới 24 giờ làm việc. Thời gian hoàn thành trong quý 4 năm 2019.
3. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro và thu hồi nợ: Phòng Quản lý rủi ro thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng đối với từng nhóm khách hàng, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu bán lẻ ổn định dưới mức 1,80% và duy trì tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm trên 90% liên tục đến năm 2020.
4. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Ban Giám đốc và Phòng Quản lý nội bộ tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng tư vấn, phân tích tài chính khách hàng cá nhân và đạo đức nghề nghiệp cho 85 cán bộ nhân viên, triển khai ngay từ quý 1 năm 2019.
5. Mở rộng kênh tiếp thị và mạng lưới giao dịch: Khối trực thuộc gồm 8 phòng giao dịch đẩy mạnh hoạt động tiếp thị trực tiếp tại các trung tâm thương mại, khu dân cư mới trên địa bàn Quận Gò Vấp, hướng tới mục tiêu gia tăng số lượng khách hàng vay vốn cá nhân tối thiểu 15% mỗi năm trong giai đoạn 2019 - 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý hệ thống ngân hàng thương mại: Giúp các nhà quản trị tại Vietinbank và Chi nhánh 9 có góc nhìn toàn diện về thực trạng tăng trưởng dư nợ 497 tỷ đồng, từ đó ứng dụng làm căn cứ hoạch định chiến lược kinh doanh bán lẻ và phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2019 - 2025.
• Chuyên viên quan hệ khách hàng và thẩm định tín dụng: Cung cấp cẩm nang thực hành về quy trình đánh giá hồ sơ vay vốn cá nhân, phương pháp quản lý danh mục tín dụng có tài sản bảo đảm chiếm 94% và kỹ năng nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro nợ quá hạn trong tác nghiệp hàng ngày.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nguồn tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực trong việc xây dựng khung lý thuyết SERVQUAL 5 nhân tố, thiết kế bảng câu hỏi khảo sát 230 mẫu và ứng dụng phương pháp thống kê mô tả trong phân tích hoạt động ngân hàng thương mại.
• Chuyên gia nghiên cứu thị trường và cơ quan quản lý tiền tệ: Cung cấp nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy về thị trường tín dụng bán lẻ đô thị với quy mô tiềm năng 15 tỷ USD, hỗ trợ đánh giá hiệu quả của chính sách điều hành lãi suất và tín dụng tiêu dùng tại địa bàn kinh tế trọng điểm.

Câu hỏi thường gặp

Tín dụng bán lẻ tại Vietinbank Chi nhánh 9 tăng trưởng thế nào trong giai đoạn 2016 - 2018?

Dư nợ tín dụng bán lẻ của chi nhánh đạt mức tăng trưởng ấn tượng từ 308 tỷ đồng năm 2016 lên 400 tỷ đồng năm 2017 và đạt 497 tỷ đồng năm 2018, tương đương mức tăng 61,36% sau 3 năm. Tỷ trọng mảng bán lẻ trong tổng dư nợ mở rộng từ 26,37% lên 31,20%, thể hiện bước chuyển dịch cơ cấu đúng hướng.

Sản phẩm tín dụng bán lẻ nào chiếm tỷ trọng cao nhất tại chi nhánh?

Sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân và hộ gia đình sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng cao nhất với 441,9 tỷ đồng, tương đương 88,92% tổng dư nợ bán lẻ năm 2018. Điều này khẳng định lợi thế tài trợ vốn tiểu thương tại khu vực Gò Vấp, song cũng chỉ ra sự mất cân đối khi mảng cho vay mua nhà chỉ đạt 6,09%.

Thực trạng kiểm soát nợ xấu và tài sản bảo đảm tại chi nhánh ra sao?

Chất lượng tín dụng được kiểm soát rất tốt khi tỷ lệ nợ xấu giảm từ 2,85% năm 2016 xuống còn 2,13% năm 2018. Mức độ an toàn vốn được củng cố khi tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm tăng từ 83,94% lên mức 94,00% tổng dư nợ, giúp giảm thiểu tối đa rủi ro thất thoát vốn.

Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu khảo sát được thực hiện như thế nào?

Tác giả đã thu thập 230 phiếu khảo sát hợp lệ từ khách hàng cá nhân giao dịch tại trụ sở chính và 8 phòng giao dịch trực thuộc trong tháng 3 và tháng 4 năm 2018. Dữ liệu được tổng hợp và phân tích bằng công cụ Microsoft Excel nhằm đo lường mức độ hài lòng theo 5 khía cạnh của mô hình SERVQUAL.

Bài học kinh nghiệm nào từ các ngân hàng khác có thể áp dụng cho chi nhánh?

Chi nhánh có thể học tập mô hình phát triển ngân hàng số 24/7 của Citibank Nhật Bản và Standard Chartered Singapore để tự động hóa kênh phân phối. Đồng thời, kinh nghiệm từ TPBank tại Việt Nam cho thấy việc đơn giản hóa thủ tục và cá nhân hóa gói vay tiêu dùng sẽ giúp thu hút mạnh mẽ nhóm khách hàng trẻ.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện bức tranh tăng trưởng tín dụng bán lẻ giai đoạn 2016 - 2018 với quy mô dư nợ mở rộng từ 308 tỷ lên 497 tỷ đồng, chiếm 31,20% tổng dư nợ toàn chi nhánh.
• Chỉ rõ điểm nghẽn cơ cấu danh mục khi cho vay sản xuất kinh doanh chiếm tới 88,92%, trong khi mảng cho vay tiêu dùng nhà ở và ô tô chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.
• Khẳng định chất lượng tín dụng an toàn với tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức thấp 2,13% và tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm đạt 94,00% năm 2018.
• Cung cấp dữ liệu thực nghiệm giá trị từ 230 khách hàng, kiểm định thành công mô hình chất lượng dịch vụ SERVQUAL trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ tại địa bàn đô thị.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ với lộ trình thực hiện từ năm 2019 đến năm 2022 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần bền vững.

Luận văn đã đóng góp hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2019 đến năm 2025, Vietinbank Chi nhánh 9 cần khẩn trương hiện thực hóa lộ trình đa dạng hóa sản phẩm và số hóa quy trình. Quý độc giả, các nhà quản lý ngân hàng và chuyên gia tài chính hãy khai thác ngay nguồn tư liệu học thuật giá trị này để ứng dụng vào công tác hoạch định chiến lược kinh doanh thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về phát triển tín dụng bán lẻ tại các NHTM Chương 2: Thực trạng phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 9 Chương 3: Giải pháp phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 9 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Cơ sở lý thuyết về tín dụng bán lẻ tại các NHTM Trước tiên, tác giả làm rõ các khái niệm về tín dụng và tín dụng ngân hàng dựa trên quan điểm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước để có sự nhìn nhận khái quát về các hoạt động cho vay của ngân hàng.1 Khái niệm tín dụng và tín dụng ngân hàng Theo Hồ Diệu (2000): Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong thời hạn nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Theo Nguyễn Minh Kiều (2009): Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định. Theo Nguyễn Đăng Dờn (2009): Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng với các tổ chức kinh tế, các tổ chức kinh tế và cá nhân được thực hiện dưới hình thức ngân hàng đứng ra huy động vốn bằng tiền và cho vay đối với các đối tượng trên. Theo Jonothan Golin (2010): Tín dụng là niềm tin hoặc kỳ vọng thực tế, khi đó người đi vay sẵn sàng cho vay và sẽ được hoàn trả đầy đủ theo quy định của thỏa thuận giữa bên cho vay và bên vay vốn và rủi ro tín dụng là khả năng có thể xảy ra.

Theo Nguyễn Đức Tú (2012): Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng, trong đó bên cho vay là các TCTD và bên đi vay là các chủ thể trong nền kinh tế - xã hội. Như vậy, có nhiều định nghĩa và cách hiểu về tín dụng ngân hàng, nhưng chung quy lại thì nó hàm chứa ba nội dung chính sau: Có sự chuyển nhượng quyền 9 sử dụng vốn từ chủ sở hữu sang người sử dụng; Sự chuyển nhượng này có thời hạn; Sự chuyển nhượng này có kèm theo chi phí và rủi ro.2 Khái niệm tín dụng bán lẻ Qua lược khảo lý thuyết liên quan về chủ đề tín dụng ngân hàng, tác giả nhận thấy hiện nay có nhiều khái niệm về TDBL. Tiêu biểu như: Theo Finlay (2005), TDBL chính là việc các tổ chức tín dụng cung cấp cho một cá nhân hoặc hộ gia đình tiền hoặc thanh toán chi phí mua hàng hoá dịch vụ của họ, bao gồm các hình thức: thẻ tín dụng, cho vay thế chấp v.v… đây là những hình thức phổ biến nhất của TDBL. TDBL là hoạt động cung ứng các sản phẩm dịch vụ phục vụ đối tượng khách hàng cá nhân, hộ gia đình thông qua các kênh phân phối khác nhau nhằm thỏa mãn các nhu cầu liên quan đến quá trình sử dụng nguồn tài chính của cá nhân và hộ gia đình trong xã hội (Trần Huy Hoàng và cộng sự, 2011).

Như vậy, TDBL là hình thức cấp tín dụng của NHTM trong đó ngân hàng thỏa thuận để khách hàng là cá nhân, hộ gia đình hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng một khoản tiền với mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời gian nhất định.3 Đặc điểm của tín dụng bán lẻ Nguyễn Quốc Anh và cộng sự (2000) cho rằng, TDBL có các đặc điểm chính sau đây:  Quy mô mỗi khoản cho vay nhỏ nhưng số lượng khoản cho vay lớn Các khách hàng tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vốn không cao. Vì khi muốn mua sắm bất cứ vật dụng gì thì người tiêu dùng thường có một khoản tích lũy từ trước và các vật dụng trong gia đình không có giá trị lớn, kể cả khi người tiêu dùng vay để mua nhà hay mua ô tô nhưng các khoản đó không quá lớn so với một ngân hàng. Tuy quy mô khoản vay là nhỏ nhưng số lượng 10 khoản TDBL lại lớn, vì đối tượng khách hàng của loại hình cho vay này là khách hàng cá nhân và hộ gia đình, thuộc mọi tầng lớp dân cư trong xã hội.  Chất lượng các thông tin kiểm toán của khách hàng vay thường không cao Các thông tin tài chính của khách hàng mà ngân hàng có được thường do chính khách hàng cung cấp và có sự xác minh lại của cán bộ ngân hàng.

Trong khi đó, người đi vay thường có xu hướng nói tốt về mình để đảm bảo được vay vốn và mức cho vay cao nên việc thẩm định thông tin tài chính của khách hàng một cách chính xác là rất khó khăn. Trong khi đó, các thông tin bên ngoài mà cán bộ ngân hàng thu thập được đôi khi vẫn mang tính chất chủ quan. Bên cạnh việc đánh giá năng lực tài chính của khách hàng thì một yếu tố quan trọng mà nhân viên ngân hàng không bao giờ bỏ qua đó là xác định tư cách khách hàng - quyết định thiện chí trả nợ của cá nhân, hộ gia đình. Tư cách của khách hàng là yếu tố khó xác định song lại rất quan trọng, quyết định sự hoàn trả của khoản vay.

Nếu như khách hàng không trung thực thì kết quả đánh giá không chính xác, ngân hàng đưa ra quyết định sai lầm và một lựa chọn đối nghịch được đưa ra, rủi ro tín dụng là điều khó tránh khỏi.  Nguồn trả nợ không ổn định, phụ thuộc vào nhiều yếu tố Nguồn tài chính để trả các khoản vay tiêu dùng không là lợi nhuận hay bắt nguồn từ khoản cho vay mang lại, mà là được trả từ một nguồn khác độc lập với khoản vay, đó là thu nhập của người đi vay. Sự ổn định thu nhập phụ thuộc vào quá trình làm việc, kỹ năng và kinh nghiệm đối với công việc của những người này và phụ thuộc vào các nhân tố khách quan như chu kì kinh tế, sự biến đổi của cơ cấu kinh tế. Các nhân tố này lại thay đổi giữa các khách hàng, hoàn toàn không có một mức quy định cụ thể.

11  Quy mô TDBL nhỏ nên lãi suất cao Quy mô của từng khoản vay tiêu dùng thường nhỏ, dẫn đến chi phí tổ chức cho vay cao, vì vậy lãi suất TDBL thường cao hơn so với lãi suất các khoản vay trong lĩnh vực khác như thương mại hay sản xuất công nghiệp.4 Các sản phẩm tín dụng bán lẻ chủ yếu Theo Trần Huy Hoàng và cộng sự (2011), có nhiều cách để phân chia sản phẩm tín dụng bán lẻ thành các nhóm khác nhau. Cụ thể:  Căn cứ theo mục đích sử dụng vốn vay, tín dụng bán lẻ được phân làm hai loại, đó là tín dụng tiêu dùng và tín dụng sản xuất kinh doanh. + Tín dụng tiêu dùng: Là các khoản tín dụng nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm các cá nhân, hộ gia đình. Đây là nguồn tài chính quan trọng giúp họ trang trải nhu cầu về nhà ở, đồ dùng gia đình, xe cộ, nhu cầu về y tế, giáo dục, du lịch….

+ Tín dụng sản xuất kinh doanh: Là hình thức cho vay nhằm phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của cá nhân, hộ gia đình. Thời gian cho vay bao gồm cả ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Cho vay sản xuất kinh doanh cũng bao gồm hai hình thức là tín chấp và thế chấp. Đối với hoạt động cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh thường áp dụng hình thức thế chấp.

Để phục vụ cho việc phân tích, đánh giá để quản lý, các ngân hàng thường dựa vào các tiêu chí khác nhau để phân loại TDBL. Theo nhóm tác giả Nguyễn Quốc Anh và cộng sự (2000), TDBL có thể được phân loại theo các tiêu chí sau:  Căn cứ vào thời hạn + Tín dụng ngắn hạn: là hình thức cho vay có thời hạn dưới 12 tháng và được sử dụng để bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. + Tín dụng trung hạn: là hình thức cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm. Tín dụng trung hạn chủ yếu được đầu tư để mua sắm tài sản cố định, cải tiến, đổi mới thiết bị công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh… 12 + Tín dụng dài hạn: là hình thức cho vay có thời hạn trên 5 năm.

Tín dụng dài hạn là hình thức tín dụng cung cấp tín dụng để đáp ứng nhu cầu dài hạn như: xây dựng nhà ở, các thiết bị, phương tiện vận tải có quy mô lớn, xây dựng các xí nghiệp mới…  Căn cứ vào hình thức bảo đảm tín dụng + Tín dụng không có tài sản đảm bảo: là hình thức cho vay không cần tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Đối với những khách hàng tốt, khách hàng tiềm năng, có khả năng tài chính mạnh, có quan hệ lâu dài với ngân hàng…thì ngân hàng có thể cấp tín dụng theo hình thức này. + Tín dụng có đảm bảo bằng tài sản: là hình thức cho vay mà để được vay thì người đi vay phải có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc có sự bảo lãnh của người thứ ba. Đối với khách hàng không có uy tín cao với ngân hàng, khi vay vốn đòi hỏi phải có sự bảo đảm.

Sự bảo đảm này là căn cứ pháp lý để ngân hàng có một nguồn thu thứ hai bổ sung khi nguồn thu thứ nhất không đầy đủ. Đồng thời, tài sản thế chấp này bảo đảm cho khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích cam kết.  Căn cứ vào xuất xứ tín dụng + Tín dụng trực tiếp: ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho những người có nhu cầu, đồng thời người đi vay trực tiếp hoàn trả nợ vay cho ngân hàng. + Tín dụng gián tiếp: là khoản vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán như chiết khấu thương mại, mua nợ…ngoài ra, ngân hàng còn cho vay dưới hình thức bảo lãnh.