phần mở đầu, mục lục, kết luận, kiến nghị và tài liệu tham khảo thì nội dung của đề tài đƣợc chia làm ba chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập. - Chƣơng 2: Thực trạng phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn TP. Buôn Ma Thuột. - Chƣơng 3: Giải pháp phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn TP.
Buôn Ma Thuột. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Thời gian qua ở Việt Nam, một số tác giả đã có công trình nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục và trẻ em nói chung, giáo dục mầm non ngoài công lập nói riêng. Lê Thu Hƣơng (2006) với công trình “Một số vấn đề lý luận về chất lượng giáo dục mầm non” tiến hành tại “Trung tâm nghiên cứu chiến lƣợc và phát triển chƣơng trình giáo dục mầm non” đã chỉ rõ những yếu tố nào cấu thành tạo nên chất lƣợng của giáo dục mầm non. Tạo tiền đề để đề xuất những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục mầm non nói chung và giáo dục mầm non ngoài công lập nói riêng.
- TS Trần Lan Hƣơng (2009) với công trình nghiên cứu “Các giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục mầm non” trình bày trong Hội thảo “Bàn biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng cao chất lƣợng chăm sóc giáo dục trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non tƣ thục” ngày 25, 26/02/2009 của Bộ Giáo dục & Đào tạo đã đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục mầm non và mầm non ngoài công lập, trong đó nhấn mạnh vai trò hỗ trợ và quản lý của Nhà nƣớc mà cụ thể là các cấp chính quyền địa phƣơng. Công trình cũng cho thấy cần phải triển khai đồng bộ các giải pháp đầu tƣ nâng cao chất lƣợng cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo trong và ngoài công lập cùng với việc tăng cƣờng chất lƣợng nguồn nhân lực, đặc biệt là vấn đề đạo đức. - Hoàng Hoa Lê (2013) trong bài viết: “Vai trò của giáo dục mầm non đối với sự phát triển của trẻ” đăng trên báo “Ngƣời đại biểu nhân dân” ngày 24/9/2013 cho rằng giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em. Những kỹ năng mà trẻ đƣợc tiếp thu qua chƣơng trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ.
Do vậy, phát triển giáo dục mầm non, tăng cƣờng Luan van 5 khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ là yếu tố quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao cho đất nƣớc. - Bùi Minh Tuấn (2013) với bài viết “Làm gì để nâng cao chất lượng bậc học mầm non?” đăng trên báo Dân Trí ngày 06/12/2013 đã chỉ ra một nghịch lý rất đáng quan tâm trong hệ thống giáo dục nƣớc ta là bậc học yếu kém nhất và ít đƣợc quan tâm nhất lại rơi vào bậc học mầm non. Để sớm khắc phục tình trạng trên, tác giả đề nghị cần có sự quan tâm nhiều hơn của các cấp chính quyền địa phƣơng cũng nhƣ các cấp quản lý giáo dục nhằm phát triển hài hòa hệ thống giáo dục mầm non công lập cùng với hệ thống mầm non tƣ thục, huy động sự đóng góp của toàn xã hội đối với bậc học quan trọng này. - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Hoài Nam (2009) “Phát huy tác dụng của nhà trường mầm non vào đời sống cộng đồng trong quá trình xã hội hoá giáo dục” đăng trong Tạp chí “Khoa học & Công nghệ” đã cho thấy: Bản chất của xã hội hóa giáo dục là mọi ngƣời làm giáo dục để giáo dục phục vụ cho mọi ngƣời.
Trách nhiệm của ngành giáo dục và nhà trƣờng mầm non là phải làm cho mọi ngƣời thấy rõ vai trò, lợi ích của giáo dục đối với đời sống cộng đồng, trƣớc khi giáo dục đòi hỏi xã hội thể hiện trách nhiệm tham gia, đóng góp xây dựng giáo dục. Để đẩy mạnh quá trình XHHGD, trƣớc hết, mỗi nhà trƣờng mầm non cần phải phát huy đƣợc tác dụng của mình trong đời sống cộng đồng, phải làm cho cộng đồng thấy đƣợc vai trò của GDMN đối với sự phát triển mọi mặt của địa phƣơng. Bùi Quang Bình (2010) với “Giáo trình Kinh tế phát triển” đã khẳng định những lợi ích to lớn mà xã hội nhận đƣợc khi phát triển các bậc học dƣới trung học. Tác giả cũng chỉ ra những vấn đề trong phát triển giáo dục ở các nƣớc đang phát triển trong đó có Việt Nam.
Đó là thiếu công bằng và hiệu năng. Trong nghiên cứu đã khẳng định rằng, cần thiết phải có sự can thiệp mạnh mẽ của Chính phủ thì mới giải quyết đƣợc vấn đề này. Luan van 6 - Lê Anh Vũ (2014) với bài viết “Quản lý giáo dục mầm non tư thục” đăng trên báo Nhân dân ngày 22/02/2014 đã đề cập đến một vấn đề rất nóng hiện nay trong xã hội sau nhiều vụ việc bạo hành trẻ em rất thƣơng tâm đó là vấn đề quản lý nhà trẻ, nhóm trẻ tƣ thục. Cần làm gì để vừa khuyến khích đƣợc tƣ nhân tham gia cung cấp dịch vụ thiết yếu này, vừa quản lý đƣợc chất lƣợng chăm sóc trẻ mầm non đã trở thành những đòi hỏi cấp bách.
Tác giả đã đƣa ra một số khuyến nghị phù hợp, dựa trên năm vấn đề cốt lõi: Một, chính sách toàn diện; Hai, ƣu tiên cho các đối tƣợng "thiệt thòi"; Ba, chăm sóc và giáo dục toàn diện trẻ mầm non; Bốn, các tiêu chuẩn, quy định, hƣớng dẫn, và hoạt động bồi dƣỡng - phát triển năng lực giáo viên; Năm, yêu cầu về chất lƣợng kèm cơ chế hỗ trợ, giám sát và rà soát thƣờng xuyên, với sự tham gia của tất cả các bên liên quan. - Nguyễn Nhƣ Ất (2001) trong bài viết “Từ tình hình phát triển trường ngoài công lập của Liên Bang Nga, Trung Quốc và Việt Nam: Thử tìm giải pháp có tính đột phá về lĩnh vực này” trên Tạp chí “Giáo dục và Thời đại” đã tổng kết tình hình phát triển giáo dục ngoài công lập ở một vài quốc gia trên thế giới, trong đó có giáo dục mầm non. Một trong những vấn đề có ảnh hƣởng lớn đến sự phát triển của GDMNNCL là cơ chế quản lý của Nhà nƣớc thiếu nhất quán và chƣa phát huy đƣợc vai trò của GDMNNCL. Tác giả đã kiến nghị phải đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế giáo dục để tháo gỡ khó khăn cho sự phát triển của khu vực này.
Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu để thực hiện luận văn này, tác giả cũng đã nghiên cứu và tham khảo một số luận văn cao học trong và ngoài Đại học Đà Nẵng về các vấn đề liên quan đến giáo dục mầm non và phát triển giáo dục mầm non, đặc biệt là phát triển GDMNNCL tại một số địa phƣơng khác. Luan van 7 Về phía thành phố Buôn Ma Thuột, trên cơ sở các Quyết định, Nghị định của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo về GDMNNCL, UBND thành phố cũng đã ban hành một số chính sách mang tính chiến lƣợc trong phát triển kinh tế, xã hội, dịch vụ, đặc biệt là quy hoạch tổng thể ngành giáo dục đến năm 2020 gắn với việc xã hội hóa giáo dục ở các bậc học nhằm phát triển giáo dục nói chung và phát triển GDMNNCL nói riêng trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, trong số những nghiên cứu đƣợc xem xét khi thực hiện đề tài này, tôi nhận thấy rằng, một số công trình hƣớng đến phạm vi bao quát, dù đã ít nhiều đề cập đến các giải pháp phát triển GDMNNCL nhƣng chỉ dừng lại ở việc đánh giá chất lƣợng giáo dục và chăm sóc trẻ, chƣa phản ánh đƣợc đầy đủ thực trạng, nêu bật đƣợc đặc trƣng và sự phát triển của GDMNNCL trong chuỗi liên hệ chặt chẽ. Để phát triển GDMNNCL trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk phù hợp và đúng hƣớng, Chính phủ và các Bộ ngành cần nắm đƣợc những thông tin về thực trạng phát triển GDMNNCL của Thành phố.
Dựa trên kết quả phân tích số liệu điều tra và thống kê của Thành phố, bài luận văn này có thể có đƣợc một cái nhìn toàn diện về thực trạng phát triển và những kiến nghị về GDMNNCL trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Luan van 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP 1. GIÁO DỤC MẦM NON NGOÀI CÔNG LẬP 1. Khái niệm, đặc điểm và tầm quan trọng của giáo dục mầm non a) Khái niệm giáo dục mầm non Theo Luật Giáo dục Việt Nam, hệ thống giáo dục quốc dân đƣợc phân cấp thành các bậc học, cấp học nhƣ: giáo dục mầm non; giáo dục phổ thông (từ tiểu học tới trung học phổ thông); giáo dục nghề nghiệp; giáo dục đại học.
Giáo dục mầm non là một bậc học dành cho trẻ em trƣớc tuổi đến trƣờng tiểu học (từ 3 tháng đến dƣới 6 tuổi) nhằm hình thành ở trẻ cơ sở ban đầu của nhân cách con ngƣời: - Khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối. - Giàu lòng thƣơng, biết quan tâm nhƣờng nhịn giúp đỡ những ngƣời gần gũi (ông bà, cha mẹ, cô giáo, bạn bè), thật thà, lễ phép, mạnh dạn, hồn nhiên. - Yêu thích cái đẹp, biết giữ gìn cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp ở xung quanh. - Thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá tìm tòi, có một số kỹ năng sơ đẳng (quan sát, so sánh, phân tích tổng hợp, suy luận,…) cần thiết để chuẩn bị bƣớc vào trƣờng tiểu học, yêu thích việc học.
Giáo dục mầm non là việc hỗ trợ để trẻ phát triển tốt nhất theo hƣớng toàn diện, bằng cách tập trung vào các kỹ năng khác nhau về xã hội, tình cảm và nhận thức, những kỹ năng này giúp trẻ sẵn sàng cho việc học hỏi, chuẩn bị vào học tiểu học, và tham gia đời sống xã hội. Luan van 9 b) Đặc điểm của giáo dục mầm non - Giáo dục mầm non mang tính chất giáo dục gia đình: Nuôi – dạy trẻ (chăm sóc, giáo dục và bảo vệ) là một quá trình thống nhất. Do đặc điểm phát triển về mặt sinh lý và tâm lý của trẻ ở lứa tuổi này nên không đƣợc phép tách rời các nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục và bảo vệ. Giáo dục mầm non sẽ sai lầm nếu nhƣ chỉ chú trọng đến việc nuôi trẻ ở lứa tuổi từ 3 tháng – 3 tuổi và chỉ coi trọng việc dạy trẻ từ 3 – 6 tuổi.