PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Xu thế hội nhập quốc tế đã mang lại những cơ hội và thách thức lớn, tác động mạnh mẽ, trực tiếp tới ngành Tài chính – Ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là về dịch vụ ngân hàng, khi mà Việt Nam tham gia ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lƣợc xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP) năm 2016 và Cộng đồng chung ASEAN (AEC) hiệu lực từ năm 2016. Hiệp định TPP và AEC, trong quá trình mở cửa dòng vốn, lao động, đầu tƣ, của nền kinh tế; làm tăng nhanh số lƣợng các ngân hàng nƣớc ngoài tại Việt Nam, từ đó gia tăng sự cạnh tranh khốc liệt giữa các ngân hàng trong và ngoài nƣớc (về qui mô vốn, lãi suất, chất lƣợng dịch vụ, tính đa dạng tiện ích của các sản phẩm, kỹ năng tìm kiếm, tiếp cận, chăm sóc KH, phát triển thị trƣờng, giữ chân nhân sự chất lƣợng cao…) Đặc biệt, sự cạnh tranh gia tăng chủ yếu về mảng DVNH, khi mà TPP còn cho phép các tổ chức tài chính nƣớc ngoài bán sản phẩm, dịch vụ của mình sang thị trƣờng các quốc gia thành viên khác mà không cần phải thành lập chi nhánh tại đó. Các NHTM Việt Nam có thể mất dần thị phần quan trọng về DVNH.
Mặc dù thị phần của các NHTM Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng lớn, song lại có xu hƣớng sụt giảm so với các ngân hàng nƣớc ngoài khá rõ nét. Sự cạnh tranh quyết liệt trên thị trƣờng dịch vụ ngân hàng xuất hiện giữa các NHTM trong nƣớc nhƣ BIDV, Sacombank, ACB, Techcombank, VPBank, TPBank… Có đến 9 trong 10 ngân hàng TMCP lớn nhất tại Việt Nam hiện nay tuyên bố phát triển các hoạt động ngân hàng của mình theo định hƣớng phát triển dịch vụ, hứa hẹn những cuộc cạnh tranh sôi động về hoạt động kinh doanh dịch vụ giữa các ngân hàng TMCP Việt Nam. Bên cạnh đó, khi doanh thu và hoạt động của các ngân hàng chủ yếu từ hoạt động cho vay, ẩn chứa khá nhiều rủi ro, khiến hoạt động của ngân hàng còn có độ an toàn thấp. Vì thế, để nâng cao năng lực cạnh tranh, các NHTM VN cần phải chuyển dịch cơ cấu doanh thu và hoạt động, từ nghiệp vụ tín dụng truyền thống ẩn 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chứa nhiều rủi ro, sang tăng thu từ các hoạt động DVNH khác, để tăng độ an toàn cho hoạt động NH.
Đó là nhu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết. Đặc biệt là các NHTM Việt Nam cần chú trọng tập trung phát triển dịch vụ ngân hàng hƣớng tới đối tƣợng khách hàng cá nhân, một thị trƣờng khách hàng to lớn và tiềm năng với hơn 90 triệu dân cƣ. Các chuyên gia ngân hàng đã nhận định và thực tế cho thấy thị trƣờng khách hàng cá nhân là một thị trƣờng giàu tiềm năng và có nhu cầu lớn về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Xu hƣớng ngày nay thể hiện rõ ràng, ngân hàng nào nắm đƣợc cơ hội phát triển việc cung cấp dịch vụ ngân hàng cho một lƣợng lớn dân cƣ, sẽ có các lợi thế lớn về cạnh tranh, và cơ hội phát triển bền vững trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Vì vậy các NHTM Việt Nam và cụ thể là VIB cần phải làm gì để phát triển bền vững? Các NHTM Việt Nam và VIB gặp khó khăn gì trong quá trình phát triển? Cần có những giải pháp gì để khắc phục? Vậy nên, thông qua việc phân tích số liệu của toàn hệ thống VIB đƣợc tổng hợp tại hội sở chính, nhằm đánh giá sự phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân, từ đó đề xuất các giải pháp và kiến nghị, giúp VIB có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định đƣợc vị thế của mình trên thị trƣờng Tài chính – Ngân hàng Việt Nam, tôi đã chọn đề tài: “Phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Hội sở chính” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích Mục đích của đề tài là nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn dựa trên số liệu đƣợc tổng hợp tại hội sở chính của toàn hệ thống VIB, đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Nhiệm vụ Đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung chính sau: 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hệ thống hóa vấn đề phát triển các dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân cả về lý luận và thực tiễn.
Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân dựa trên số liệu toàn hệ thống VIB đƣợc tổng hợp tại hội sở chính, so sánh kết quả hoạt động dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân thời gian gần đây của VIB với toàn hệ thống ngân hàng. Đề xuất các giải pháp về điều kiện, bƣớc đi và cơ chế hoạt động để nhằm phát triển dịch vụ ngân hàng đối với hoạt động của VIB. Câu hỏi nghiên cứu Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại Việt Nam và tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam? Giải pháp để phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam? 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.
Đối tượng nghiên cứu Phát triển các dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân của VIB. Phạm vi nghiên cứu Không gian: Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Thời gian: 2013 đến 2015. Kết cấu luận văn tốt nghiệp Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, những cơ sở lý luận chung về phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại các NHTM.
Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Chƣơng 4: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIỆT NAM 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong nền kinh tế mở, nhu cầu về dịch vụ ngân hàng ngày càng cao, đặc biệt là dịch vụ ngân hàng tập trung chủ yếu vào đối tƣợng KHCN. Đa số nguồn thu nhập hiện nay của NHTM VN là từ hoạt động tín dụng, một hoạt động tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn các sản phẩm, dịch vụ khác. Chính vì vậy, định hƣớng về phát triển dịch vụ ngân hàng đƣợc nhận định là chiến lƣợc mang lại triển vọng lớn cho NHTM VN. Vậy nên, gần đây các đề tài về sự phát triển của dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân trong kinh tế Việt Nam đƣợc giới khoa học đặc biệt quan tâm và nghiên cứu.
Gần đây có nhiều nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng đã đƣợc các nhà khoa học quan tâm thực hiện. Nghiên cứu của Vũ Thị Ngọc Dung (2009) về “Phát triển hoạt động bán lẻ tại các NHTM Việt Nam” nêu bật đƣợc các khái niệm và lý luận chung về DVBL và phát triển các DVBL tại các ngân hàng TMCP Việt Nam. Trên cơ sở các lý luận chung về khái niệm dịch vụ ngân hàng, các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển DVBL, các nhân tố ảnh hƣởng đến động dịch vụ ngân hàng và việc phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động dịch vụ tại bốn NHTM CP lớn của Việt Nam là Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank, tác giả luận văn đã đề xuất 11 nhóm giải pháp và các kiến nghị góp phần thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ ngân hàng tại các NHTM Việt Nam. Trong công trình nghiên cứu của Vũ Thị Ngọc Dung, tuy tác giả luận văn đã đề cập tới hệ thống các chỉ tiêu định tính và định lƣợng để đo lƣờng mức độ phát triển DVNH, nhƣng lại chƣa áp dụng hệ thống chỉ tiêu đó vào việc phân tích đánh giá thực trạng phát triển DVNH tại các NHTM đã đƣợc lựa chọn nghiên cứu.
NCS Ngô Thị Liên Hƣơng (2011) nghiên cứu về đề tài đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng tại NHTM Việt Nam. Điểm sáng của nghiên cứu là 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận sâu sắc về dịch vụ ngân hàng và đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng, đồng thời đánh giá thực trạng các dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam, đƣa ra các đề xuất, giải pháp để đa dạng hóa các dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề phát triển dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam không chỉ đơn thuần là đa dạng hóa. Đa dạng hóa dịch vụ sản phẩm ngân hàng chỉ là một khía cạnh nhỏ trong phát triển dịch vụ ngân hàng.
Bên cạnh đa dạng hóa, để phát triển DVNH, các NH cần phải nâng cao chất lƣợng dịch vụ và hiệu quả hoạt động dịch vụ ngân hàng, kết hợp với việc đƣa ra các sản phẩm dịch vụ tạo ra giá trị gia tăng ngày càng lớn cho khách hàng. Cùng chung hƣớng nghiên cứu với tác giả Vũ Thị Ngọc Dung và Ngô Thị Liên Hƣơng, các nghiên cứu gần đây của Lê Khánh Trang (2012), Đào Lê Kiều Anh (2012) cũng đã đi sâu tìm hiểu về đề tài phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại các NHTM Việt Nam. Tác giả Đào Lê Kiều Anh (2012) đã chọn đề tài “Phát triển dịch vụ bán buôn và bản lẻ tại NH TMCP BIDV Việt Nam” là đề tài nghiên cứu luận văn Tiến sĩ 2012. Trong bài nghiên cứu, tác giả Đào Lê Kiều Anh đã hệ thống hóa những lý luận chung về dịch vụ ngân hàng bán buôn, bán lẻ, cũng nhƣ mối tƣơng quan giữa hai lĩnh vực này trong hoạt động ngân hàng; đồng thời đi sâu vào đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán buôn và bán lẻ tại BIDV.
Phạm vi bài nghiên cứu tuy có những lí luận sắc sảo về dịch vụ ngân hàng bán buôn bán lẻ, nhƣng chỉ áp dụng nghiên cứu thực trạng và đƣa ra các đề xuất, giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng đối với trƣờng hợp riêng lẻ tại ngân hàng TMCP BIDV Việt Nam. Các luận án chung hƣớng nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại BIDV, còn có công trình của Đỗ Xuân Quang (2010) tại BIDV chi nhánh Quảng Ngãi và Mai Thị Nhân Đức (2012) tại BIDV chi nhánh Quảng Nam.