HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN ĐÀI NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA LẠNH ĐẾN CÂY ĐẬU XANH (VIGNA RADIATE (L) WILCZEK) VÀ SỬ DỤNG CALCIUM HỮU CƠ TRONG CANH TÁC VỤ ĐÔNG Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8 62 01 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Anh Tuấn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 15 tháng 4 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Đài i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của lãnh đạo cơ quan, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Đến nay đã hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến Thày Trần Anh Tuấn đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy, dành nhiều thời gian, công sức, và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý thực vật, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện học tập và làm đề tài luận văn; Tôi xin cảm ơn Trung tâm nghiên cứu và phát triển Đậu đỗ - Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã cung cấp hạt giống thực hiện đề tài luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc và đồng nghiệp Trung tâm cung ứng nguồn nhân lực, HVNN Việt nam, gia đình, người thân, bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày 15 tháng 4 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Đài ii c MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Danh mục bảng. v Danh mục hinh. vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới và ý nghĩa của đề tài. Tổng quan tài liệu. Giá trị của cây đậu xanh. Phát triển đậu xanh trên thế giới và việt nam.
Phát triển đậu xanh trên thế giới. Phát triển đậu xanh tại Việt Nam. Nghiên cứu chống chịu lạnh ở thực vật. Cơ chế chịu lạnh ở thực vật.
Nghiên cứu về khả năng chịu lạnh trên cây đậu đỗ. Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nâng cao khả năng chịu lạnh. Sử dụng các hợp chất thứ cấp để nâng cao khả năng chịu lạnh. Vai trò của calcium đối với khả năng chịu lạnh ở cây trồng.
Nghiên cứu sử dụng bột vỏ trứng trong nông nghiệp. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Vật liệu nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp bố trí thí nghiệm:. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp xử lý thống kê. Kết quả và thảo luận.
Đánh giá sinh trưởng và sinh lý của một số giống đậu xanh trong điều kiện lạnh nhân tạo ở giai đoạn cây con. Ảnh hưởng của lạnh đến sự phát triển chiều cao của các giống đậu xanh. Ảnh hưởng của lạnh đến sự phát triển diện tích lá của các giống đậu xanh. Ảnh hưởng của lạnh đến hàm lượng diệp lục của các giống đậu xanh.
Ảnh hưởng của lạnh đến khả năng tích lũy và tốc độ sinh trưởng tương đối của các giống đậu xanh. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây đậu xanh ĐX14 trong vụ thu đông tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến các giai đoạn sinh trưởng của cây đậu xanh. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến chiều cao của cây đậu xanh ĐX14.
Ảnh hưởng của bột vỏ trứng đến số lá của đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến diện tích lá. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến hàm lượng diệp lục. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến số cành và đường kính thân.
Khả năng tích lũy chất khô của giống đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến năng suất của giống đậu xanh ĐX14 trồng vụ đông. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến khả năng chống đổ và mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của giống đậu xanh ĐX14.
Kết luận và đề nghị. 50 Tài liệu tham khảo. 54 iv c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Giá trị dinh dưỡng trong hạt đậu xanh.
Hàm lượng amino acid trong hạt đậu xanh. Thành phần dinh dưỡng khoáng và vitamin trong hạt đậu xanh. Các thành phần có trong bột calcium hữu cơ làm từ vỏ trứng. Liều lượng phân cho thí nghiệm nghiên cứu phản ứng của đậu xanh trong điều kiện lạnh nhân tạo.
Chiều cao cây (cm/cây) của các giống đậu xanh khi bị lạnh. Diện tích lá của các giống đậu xanh khi bị lạnh. Chỉ số hàm lượng diệp lục (SPAD) của các giống đậu xanh khi bị lạnh. Khả năng tích lũy và tốc độ sinh trưởng tương đối của các giống đậu xanh qua 7 ngày xử lý lạnh.
Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến các giai đoạn sinh trưởng của giống đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến chiều cao của cây đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến số lá của giống đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến diện tích lá của cây đậu xanh ĐX14 (dm2/cây).
Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến chỉ số hàm lượng diệp lục (SPAD) của đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến đường kính thân và số cành. Ảnh hưởng của lượng calcium đến khả năng tích lũy của cây đậu xanh ĐX14 (gam/cây). Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến các yếu tố cấu thành năng suất của cây đậu xanh ĐX14.
Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến năng suất cá thể, năng suất lý thuyết và năng suất thực thu của cây đậu xanh ĐX14. Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến khả năng chống đổ và mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của giống đậu xanh ĐX14. 49 v c DANH MỤC HINH Hình 2. Tỷ lệ diện tích đậu xanh của các vùng trong cả nước.
Năng suất đậu xanh trên các vùng trong cả nước. Ảnh hưởng của lạnh đến chiều cao của các giống đậu xanh. Các mẫu giống đậu xanh giai đoạn nảy mầm. Ảnh hưởng của lạnh đến diện tích lá của các giống đậu xanh.
Ảnh hưởng của lạnh đến hàm lượng diệp lục của các giống đậu xanh. Ảnh hưởng của lạnh đến khối lượng tươi, khối lượng khô của các giống đậu xanh. Ảnh hưởng của lạnh đến tốc độ sinh trưởng tương đối của các giống đậu xanh. Cây ở giai đoạn nẩy mầm.
Ảnh hưởng của lượng vôi bón đến thời gian sinh trưởng ở các giai đoạn của giống đậu xanh ĐX14. Các công thức thí nghiệm ở giai đoạn cây con. Các công thức thí nghiệm ở giai đoạn bắt đầu ra hoa. Cây đậu xanh giai đoạn ra hoa ở công thức bón 300 kg/ha vôi hữu cơ.
Tán lá của cây đậu xanh giống ĐX14 thời kỳ ra hoa. 39 vi c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Xuân Đài Tên luận văn: Nghiên cứu ảnh hưởng của lạnh đến cây đậu xanh (Vigna radiate (L) wilczek) và sử dụng calcium hữu cơ trong canh tác vụ đông Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá một số đặc điểm về sinh trưởng của các giống đậu xanh tham gia thí nghiệm trong điều kiện lạnh nhân tạo và ảnh hưởng của vôi thường Cao và vôi hữu cơ (bột vỏ trứng) đến cây đậu xanh giống ĐX14 trồng vụ Đông, nhằm xác định được giống đậu xanh và loại phân bón qua lá phù hợp phục vụ phát triển cây đậu xanh trồng vụ Đông. Phương pháp nghiên cứu - Đề tài được thực hiện trong vụ Đông 2019. Thí nghiệm 1 bố trí trong phòng thí nghiệm, thí nghiệm 2 bố trí ngoài đồng ruộng theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 lần nhắc lại.
+ Thí nghiệm 1 với 8 công thức về giống gồm: ĐXHL10; ĐX11; ĐX14; ĐX17; NTB02; ĐXVN5; ĐXVN7; ĐXVN6. + Thí nghiệm 2 với 5công thức gồm: không bón vôi (Đối chứng); bón 300 kg/ha CaO, bón 100 kg/ha bột vỏ trứng; bón 300 kg/ha bột vỏ trứng; bón 500 kg/ha bột vỏ trứng Kết quả chính và kết luận 1. Các chỉ số như chiều cao cây, diện tích lá, chỉ số diệp lục (SPAD) của các giống đậu xanh đều bị giảm trong điều kiện lạnh nhân tạo. Đã phát hiện thấy sự khác biệt về chỉ số tốc độ sinh trưởng tương đối của 8 giống đậu xanh, qua đó có thể sơ bộ phân loại khả năng chịu lạnh ở giai đoạn cây con.
Trong 8 giống đậu xanh được đánh giá có thể phân thành 3 nhóm đậu xanh theo khả năng chống chịu nhiệt độ thấp giảm dần như sau: Nhóm I bao gồm 4 giống ĐXHL10, ĐX14, ĐX17 và ĐXVN05; Nhóm II bao gồm 2 giống, ĐX11, ĐX16; Nhóm III bao gồm 2 giống ĐXVN7 và NBT02. Sử dụng vôi hữu cơ từ vỏ trứng đã làm tăng khả năng sinh trưởng và một số chỉ tiêu sinh lý của cây đậu xanh giống ĐX14 trồng trong vụ như tăng chiều cao, diện tích lá, chỉ số diệp lục (SPAD), khả năng tích lũy chất khô. so với đối chứng không bón hoặc bón vôi CaO. Tuy nhiên sử dụng bột vỏ trứng không làm tăng đường kính thân, số cành, số lá so với bón vôi thường CaO.
Sử dụng vôi hữu cơ từ vỏ trứng có ảnh vii c hưởng tốt đến các yếu tố cấu thành năng suất và cho năng suất cao hơn so với đối chứng không bón vôi và bón vôi thường CaO.