Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE KỶ LUẬT LAO ĐỘNG SA THÁI VÀ. PHAP LUAT VE KỶ LUẬT LAO ĐỘNG SA THAI 111. Một số vấn đề lý luận về kỷ luật lao động sa thải. Khái niệm và đặc diém của kj luật lao động sa thải + Khái niệm if luật lao động sat KLLD không phải là một thuật ngữ mới mẽ và cũng không phải là sản phẩm của xã hội hiện đại.
KLLĐ xuất hiện từ rất sớm, từ khi con người biết lao động, có hoạt động chung với nhau. Ở thời kỷ nguyên thủy, KLLĐ chủ yên được dựa trên nên tăng đạo đức, ý thức tuân thi tự giác. Khi xuất hiện các ảnh thức tổ chức quan hệ công nghiệp, các hoạt đông lao động đòi hõi phải có sự liên kết để thúc đẩy hiệu quả của quá trình sản xuất. Song khi xã hội.
ngày cảng phát triển, sự liên kết hoạt động lao động với nhau ở pham vi rông hơn mới có thé nâng cao được năng suất, chất lượng, hiệu quả của sin xuất Tir đó mã ngảy cảng xuất hiên nhiêu các nha máy, xí nghiệp huy động va sit dụng một sé lượng lớn những NLB. Vi thể, môi trường lao động không còn hạn hẹp với sự tham gia của một vài người hoặc một nhóm NLD nữa ma có sự tham gia của hing trăm, hàng ngàn NLD mang tính chat hợp tác và chuyên môn hóa. Chính vi vay, KLLĐ xuất hiện như một nhu cầu tất yéu tại các đơn vi sử dụng lao động, giữ vai trò then chốt trong việc giữ gin trật tự, kỷ cương ‘va đâm bao quan hệ lao động hài hỏa, én định! ‘Theo từ điển Tiếng Việt, kỹ luật la “tổng thé nói chang những điều quy dinh cô tính chất bắt buộc đối với hoạt động của các thành viên trong một tổ cinức, để bảo đâm tính chặt chẽ của tổ chức °2. Như vậy, xét trong phạm vi “Tân Thị Ty Tầm vì Đố Tự Dụng G001), “Bi hận hống dm mới ca Bộ hột ho động sim 2019", [NMG Lao dings.
139-140, ˆ Viên ngàng học, “Ti din Tổng Vật) 10D Hằng Đức tr 656 9 QHLD, có thể suy ra KLLD là “tng thé nhiing điều quy dimh có tinh chất bắt bude adi với các thành viên của tổ chức trong quá trình lao động “® NSDLD có quyển thiết lập, duy tì KLLĐ va NLD có nghĩa vụ phải tuân thủ, chấp hảnh các quy định KLLD, trường hop NLD không chấp hành hoặc không chấp hành đây đủ nghĩa vụ được giao, họ sẽ phải chịu hình thức xử lý kỹ luất tương ứng. Pháp luật cho phép NSDLĐ có quyển xử lý kỷ luật đôi với NLD trong những trường hợp này. Tuy theo mức đô vi pham của NLD mà NSDLĐ có thé áp dụng đổi với NLD có hành vi vi phạm kỹ luật do pháp luật quy định va được NSDLĐ cu thể hóa trong nôi quy lao déng. Trong, các hình thức xử lý KLLĐ theo quy đính cia pháp luất thì hình thức xử lý kỹ: luật sa thải là hình thức kỹ luật năng nhất ma NSDLĐ được pháp luật cho phép ap dung khi NLD có hành vi vi phạm KLLD.
Theo Từ điển Tiếng Việt thi sa thải được hiểu là “việc thai người làm, không được đẳng nữa của NSDLB"* Còn theo Từ điễn luật học. “Sa thải NLD là trường hop NSDLĐ đơn phương chấm dit quan lệ pháp luật với NLD kit ho có vi phạm KLLĐ được nội quy lao đông của đơn vị hoặc pháp luật quy dinh"S Bên cạnh đó, trong Luận án Tién sỹ luật học của tác giả Nguyễn Thành Vinh định nghĩa: “Sa thải la một hinh thức KLLD được NSDLD dp dung đất với NLD cô hành vi vi pham ij luật được pháp luật qng anh là căn cứ và được NSDLB cụ thé hba trong nội quy Ìao động mà hữu qua là cham đứt quan hệ lao động "5 Co thể thay, từ những góc độ nghiên cứu khác nhau sẽ đưa ra những, định nghĩa khác nhau về KLLĐ sa thải. Tuy nhiên, trong pham vi của luận Hoe viên khoa học ã hột Vidn Bán le hay học sổ hội Vệt Nam 10 văn nảy, KLLĐ sa thải có thé hiểu: “KLLD sa thất là hìnhti nhất mà pháp luật cho phép NSDLĐ được quyền dp dung đỗt với NLD có ảnh vị vi pheon kỹ luật”. Mục đích của KLLĐ sa thải là nhằm loại bé ra khôi tập thé lao đông những NLD không có ý thức kỹ luật, vi pham nghiêm trong tới trết tự doanh nghiệp © Đặc điểm của kf luật sa thải Dé làm rõ bản chất của KLLĐ sa thải, ngoài định nghĩa vẻ KLLĐ sa thải, việc phân tích các đặc điểm cơ bản của KLLĐ sa thải là điều can thiết ‘Theo đó, KLLĐ sa thải mang những đặc điểm như sau: Thứ nhất.
chủ thé áp dung KLLĐ sa thải là NSDLĐ và chủ thể bi áp “ng KLLĐ sa thải là NLĐ, Quyển thiết lập KLLD cũng như xử lý vi pham KLLĐ là của NSDLĐ, do đỏ khi ký kết hop đồng lao đông thi NLĐ bắt buộc phải chấp hành các quy định về KLLĐ mà NSDLĐ đưa ra cho dù trong hợp đồng lao đồng có hay không có quy định hoặc thöa thuận vé KLLĐ. KLLĐ sa thải là một hình thức của KLLD nên việc áp dụng hình thức KLLD sa thai đối với NL có hảnh vi ‘vi phạm cũng thuộc thấm quyển của NSDLĐ. Ở đây, NSDLĐ có thé la cá nhân hoặc bat kỷ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nao thỏa mãn các điều kiến theo quy định của pháp luật. Người đại diện theo pháp luật của pháp nhân.
hoặc cả nhân sử dung lao động có quyển xử lý kỹ luật sa thai đổi với NLD vi pham KLLĐ sa thải. Đối với NLD là đổi tượng được tuyển dụng vào lam việc tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo HĐLĐ. Trong quá trình tham gia vào quan hệ lao động, NLD có ngiữa vụ chấp hành KLLLĐ, nội quy lao đông, tuân theo sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động. Theo đó, Khi NLD có hảnh vi vi phạm KLLĐ thi phải chịu trách nhiệm KLLĐ mả cụ thể tùy vao từng hành vi ma NLD sẽ bi ap dụng hình thức kỹ luật sa thải u Thứ hai, KLLĐ sa that là hình thức ip iuật nghiêm khắc nhất so với các hhinh thức KLLĐ khác và hận quả của nó là chắm đt quan hộ lao đồng Ap dụng hình thức kỹ luật sa thải đối với NLĐ có hảnh vi vi phạm KLLD nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng trong quả trình lao động, đồng thời chấm đứt hoàn toàn quan hệ lao động.
Có thể hiểu, tính “nghiêm. khắc nhất” được thể hiện ở chỗ nêu như đổi với các hình thức KLLĐ khác, NLD có lấp tục lâm việc cho NSDLĐ thi hậu qua của sa thải sẽ là cham đút hoàn toàn vì quan h lao động, Việc chém đút quan hệ lao động như vây sẽ khiến cho NLD mắt di nguồn thu nhập, ảnh hưỡng không nhỏ đền cuộc sống cũng như có thể gặp khó khăn khi tìm công việc mới. Còn đổi với NSDLB, bat kế một sự chấm đút nao cũng sẽ tác động ít nhiễu đến quá tinh sản xuất, kinh doanh nên việc sa thải sẽ chỉ xảy ra khi lỗi của NLD đó ở mức nghiêm trong hoặc đặc biết nghiêm trong Khí NLD tham gia vào quan hệ lao đông thì mục đích la dé thực hiện các công việc nhất định nhưng khi NL không thực hiện hoặc có hành vi vi phạm ảnh hưởng đến quá trình vả hiện qua công việc thi rổ rằng phải xử lý kỹ luật. Sa thải là hình thức kỷ luật cao nhất mi NSDLĐ áp dụng đối với NLB có hành vi vi phạm kỹ luật.
Sa thai đồng ngiĩa với việc NLD bi cham dứt HĐLĐ. Tuy nhiên, trên thực tiễn vẫn có sự nhằm lẫn khi xác định NSDLD cho NLD nghĩ việc thi đó 1a sa thải hay đơn phương chấm đứt HĐLĐ. Nhìn chung, cả hai trường hợp nay có một số điểm giống nhau lả đều do NSDLD cham đứt quan hệ lao động và thuộc trường hợp chấm dứt HĐLĐ theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, hai trường hop nay còn có một số điểm khác biết đáng chú ý như sau: Mot là.
về bản chất: trường hợp NSDLĐ đơn phương châm dứt HBLD 1à trường hợp NSDLĐ chấm dứt HĐLĐ trước thời hạn mà không phu thuộc 12 vào ý chi của NLD. Đây là hình thức chấm dit HĐLĐ xảy ra khi có sự vi pham HĐLĐ từ phía NLD hoäc do những nguyên nhân khách quan. Trong, khi đó, sa thải vừa là một hình thức chấm dit HĐLĐ vita là một trong những, hình thức xử lý KLLĐ theo quy định của pháp luật. Hat la vỗ chữ thé NSDLD va NLD đều có quyển đơn phương chấm đứt hop đồng, còn với sa thải thì chi NSDLĐ mới có thé áp đụng hình thức sa thải NLD.
về trinh the thủ tục áp ching: Khi NSDLĐ đơn phương chim đứt HĐLĐ với NLD về thủ tục chỉ cân tuân thủ thời gian báo trước theo quy định pháp luật. Trong, khi đỏ, do sa thai là một hình thức xử lý kỹ luật, chính vì vậy, việc áp dung "hình thức nay phải tuân theo trinh tự nhất định Khi xây ra hành vi vi pham. của NLD, NSDLD có trách nhiệm mỡ cudc hop xử lý kỹ luật lao đồng. Bồn là về hâu quả pháp Ij Khi NSDLĐ đơn phương chấm đứt HĐLĐ với NLD đúng pháp luật thi NSDLĐ có trách nhiệm chi trả trợ cấp thôi việc cho NLĐ, nhưng khi NSDLD xử lý kỹ luật sa thải NLD thì NSDLĐ không có trách nhiêm phi chi trả tro cấp thôi việc cho NLD.
Nhu vậy, tuy đều la hình thức chấm dit hợp đồng, cùng kết thúc quan. hệ lao đông nhưng đơn phương chấm đút hop đỏng lai mang đến nhiều quyển. lợi hơn cho NLD và thủ tục ngắn gon, dé dang hơn. Tuy nhiên sa thải lại là biên pháp có lợi cho NSDL, ngoài việc không phải trả trợ cấp thổi việc cho NLD còn là biên pháp có tinh rin đe mạnh mẽ.
Tom lại, sa thải là hình thức kỹ luật áp dung đối với NLLĐ có hành vi vi pham KLLĐ ở mức đô nghiêm trọng hoặc đặc biết nghiêm trọng và các "hành vi này được NSDLD cụ thể hóa trong nội quy lao đông của đơn vi Thitba pháp luật quy đinh cụ thé căn cứ vie kỹ luật lao động sa thải Khi áp dụng hình thức kỹ luật sa thai đổi với NLD, quan hệ lao động, cũng châm duit và điều nay tất yêu sẽ ảnh hưởng đến cả hai bên chủ thể trong 13 quan hệ lao dng. Chính vi thé, khi NLD vi phạm KLLD ở mức nghiêm trong hoặc đấc biết nghiêm trong thi NSDLĐ mới áp dung hình thite KLLD sa thải.