Chương 1 'NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁM SÁT GIÁO DỊCH CHUNG KHOANTREN THỊ TRƯỜNG CHUNG KHOAN VÀ PHÁP LUAT VỀ GIÁM SÁT GIAO DỊCH CHUNG KHOAN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOAN 11. Những vin đỀ lý hận về giám sit giao dich chứng khoán trên thị trường chúng khoán 111. Khái wi u, đặc trưng và phân loại giao địch chứng khoán trâu thị trường ching khoán ‘Thi trường chúng khoán là noi đến ra các giao dich mua bán, trao đối các loi chứng khoán Chúng khoán được hiéw là các oxi gầy từ bay bút toán ghi sổ, n0 cho php chỗ sở hiểu có quyén yêu cầu về thụ nhập và từ sin cia t8 chúc phát hành Các quyên yêu cầu này có ng khíc nhau gin các Losi chứng khoán, tu theo tính chất sở Hữu của chúng Vi các đặc tính do, chúng khoán được xem la các tài sin t chính, sa gti côn nó phụ huộc vào giá t kinh t cơ bản của các quyển cũa chủ sở hữu, đối vớ tổ chúc phát hành Các giao dich mus bán trao đổi chúng khoán (cỗ phiêu, trái phiêu, chứng khoản phải sinh) có thể diễn ra ở thị trường sơ cập hay thi trường. thứ cấp, tạ SGDCK hay thị trường OTC (Over the Counter Merkel, thị trường to ngay hey thí rường kỹ hạn Giao dich ching khoán là việc mua, bán, chuyển nhương quyén sở đụng hoặc quyền sở hữu chúng khoán Theo phạm vi nghiện cửu để được xác dinh, đổi ương "nghiên cit là giao dich chứng khoán thử cấp trên SGDCK, đo vậy, hoạt động chảo "bán ching chosn ra công ching không thuốc pham vi nghién cứu ofa luận văn Trên SGDCK, phương thức giao dich chủ yếu và phổ biến hiện nay là giao dich rực tayén qua may tinh điện tử giữa nhà đầu từ, CTCK, SGDCK, TTLKCK.
Tuỷ theo a phát tiễn của ting thi trường, giao dich qua máy tính điện từ có thé áp dang hình thốc bán tơ động hay te đồng hoàn toàn. - Giao dịch bản tự đồng: Là hình thúc kết hợp gta giao dich thủ công với ao dịch qua méy tinh điên từ. Theo phương thúc này, một số khâu trong cổng doen no dich nh nhận, ghép lệnh, thanh toán, bù trừ lưu ký được thục hiện qua máy tính, các khâu con ai vẽ được trục hiện theo phương thúc thủ cổng Hiên may, các tị trường truyén thẳng như Nhật Ban, Mỹ vẫn sử dụng hệ thống giao dich bản tự đồng ch các giao dich cỗ phiêu bên cạnh hé thing giao dich te động hoàn toàn - Giao dich din tc te đồng hoá hoàn toàn: Là hệ thông giao dich trong đổ tất cf các khẩu đều thông qua h thống may tính, đựa rên nén tăng công nghệ Intemet Các SGDCK không con khá niim Sản glo địch tại đó chỉ có hộ thống các máy tind, C6 nhiều loi giao dich ching khoán nh giao dich giao ngược giao dich kỳ hạn, giao dichrepo, giao dịch ký quỹ, bán không. Tuy nhiên, các loại geo dich trên đều đười hình thúc là lãnh mug, bén chúng khoán va được đặc trừng bit giá và khối lương Vi vậy, sự khác biétla ở tính kỹ thuật của quy bình giao dịch Việc giám sat các giao dich chứng khoán về nguyên tắc la như nhu, có nghĩa là giám sắt chủ yêu đơn vio sự they đỗi giá và khối lượng khớp lệnh, giá và khối Luong đặt mua, đặt bán.
"Nhờ vậy, gio dich ching khoán liên quan đến nhiễu chỗ thổ, nhiễu bee, nên Xhã năng xay ra rồi ro là không nd. Nhẫn goppl hạn chế rit ro, ning cao hiệu aqui giao dich chứng khoán, giám sát giao địch chứng khoán trên TICK là một trong hing vấn đỀ được quan âm hàng đầu 1. Khái niệm, đặc trưng cña hoạt động giảm sit giao dich ching khoán trên thi tnrờng chứng khoán Giản sắt được hiễu là vide "tt lập hệ thống đam sos!) báo đồng sớm, phát Tiện lặp hôi ning khỏ khẩn trước khi qué muôn" để phối hợp với thính tra, adm tra trực iếp và các nguôn thông tin khác nhau, tử đó đánh giá, nhận xé, ngân chặn và xử lý những hành w tri với quy dinh Trong lính vục chủng khoán, giám sát côn được hiểu la phân tính tổng hợp các đữ liệu, số liệu từ báo cáo cite các chúc liên quan, các thông tin được công bổ xe công chúng theo quy dinh của ghép hot, thông ta, tin đến có thể ảnh ining đến gi va khối lượng oi các chúng khoán được giao dich trén thị trường tập trung Qua đó, chủ thể giám sit phá hiện lớp thời những hành vi vi pham cũa tổ chức, cá nhân them gia hoạt động đầu tự inh doanh rên TTƠIC Giản sát TTCK bao gin các hoạt động theo đồi, xem xét và nhân dinh các vẫn đổ liên quan din inh vực chúng khoán và TTCK, dim bão giám sit việc thục thi «py dish của pháp luật hiện hành Giem sét không chỉ là cổng cụ để các cơ quan quản ý nhà nước thực hiện chức năng quan ly của mình ma các tổ chức tham gia TICK hư công ty chúng khoán, công ty quản lý quỹ: quỹ đầ tư chứng khoán, tổ chức lưu fn, thanh toán bù trừ chứng khoán. cũng sở đụng nó nhơ mát công cụ hữu hiệu trong "hot động cia mình nhằm bảo dim sơtuân thủ pháp luật cũng nur các quy định khác của chỉnh tỔ chúc đố Host dng giám sắt được thuc hiện đơa tiên các hoạt động cụ thể, s liêu tài liệu báo cáo để phân tích, đối chiếu với các quy định trong văn bản phép luật về chứng khoán và TTCK, sớm phát hiện các đầu hiéu thiết sót hoặc vi ham của tổ chúc phát bánh, tổ chúc, cá nhân kinh doanh va giao dich chúng khoán Gaim sát giao dich chứng khoán là một nối hog của giám sát TICK Việc luân giã rõ nhõng khá niệm này sẽ tạo tiền đ cho những nghiên ci ấp theo.
Gin sát thị tường chứng khoản là một trong hai thức ning cin UBCK hoặc ede cơ quan gm sit ti chính có chúc năng tương đương ở các TICK rên thể gi, bên cạnh chức ning quản tị truờng Năm nhântổ chỗ yêu của th trường màUBCTC va SGDCK chú rong trong công tác quản ý là hệ thống pháp lý, công nghệ, thông tin, người tham gia và các cổng cụ tải chín ĐỂ đánh gia ức độ thank công của việc hối họp trong quên ý các nhân tổ nay cần dựa tiên4 đặc điểm của thi trường lành. thanh khoản tín rồ ro, chỉ phí giao dịch va tinh inh manh Suy rông hơn, thuật ngữ “ảnh hiệu qua” iên quan tới phân ứng mau le và chính xée rước thông tin Nội dung cia gián sat TTCK bao gồm (1) Giám sit giao dich chúng khoán tên TICK. Đây la nôi ding chính của gián sát TTCK, vì trục chit, TTCE là tập hop của các giao dich mua bán, chuyén nhương chứng khoán, 2) Giớm sit ác chữ thể hoạt động rên TTCTK shim đầm bảo mr tuần thủ luật pháp cia những chủ thể nay về chứng khoán và TTCK, không bao gém sơ tham gia của các chỗ thể nay trong giao dich chúng khoản trên TICK. Các nội dung giám sát đổi với hoạt động của các chủ thể này có thể kd din như giém sát hoạt động phat hành ra công chúng của các cổng ty dei ching, giảm sst hoạt đông của CTCK, CTOLQ, QĐT Ninrviy, giảm sat gieo dich ching khoán rên TTCK thuộc nội dung thứ nhất của giám set TICK.
Trin cơ sở khá niệm chưng về giám sátTTCIK, khái niệm giảm sát giao dich chứng khoán trên TTCK có thé được tiếp cân theo nhiều cách khác nhau. ‘Theo Investopedia, giám sét giao dich chúng khoản là hoạt động đều tra và hòng ngừa các gao dich thao hing nội gián và các ví phạm pháp luật khác về giao dich chúng khoán. “Theo Secuities Market in Japan, giám rất gia dich chúng khoán l việc tổng hop và phân tích thông tin thị trường nhẫn phát hiện nhông giao dịch không cổng ‘bing những hành vi vi phen pháp luật và quy din “Theo Michel J Aitken và James H Bemy, mục tiêu gián sát thục chất là để dy tì mét TICK công bing vi hiệu quả Mặc đà có rất nhiêu cách hiểu về sự công ‘bing và hiệu quả nhưng nhin chung có thể hiễu ~_ Thị truờng công bing là thi trường mà moi nhà đều tơ tham gia phi đối uất với các điều kiện giao dịch như nhau. Vi dy lệnh được khóp dựa trên thời gian nó được chuyển tới hệ thống không có người thưn gia giao dich hop pháp nto đạt được quyền ws itn (như người nắm thông tn ð các cơ quan nhà nước hoặ tong các công fy), và vậy, không có nhà đầu te tham gia giao dich dựa rên những thông tin đặc quyền (giao dich nối giá) ~_ Thị trường hiệu quả đoợc điều chỉnh túc thời bởi các thông in mới, là thi trường mã người tham gia không thể can thiệp vio sốc manh cũng và cầu côa thị trường tr do nhờ giá côn chứng khoán niêm yết Nếu sw cen thiệp diễn ra thi nó được ví như sự thao túng thi trường Nhờ vậy, nêu giám sét giao dich ching khoán được thục hiện thi TICK sẽ đạt được một mức hiệu quả nào đó Những phân tích trên cho phép khá quát nhơ sau Gióm sát giao dich chứng cán Lavi chủ thé giảm sát theo đổ, phân ích giao dich, kiễn tra đỗi hương giảm sátnhằm ngăn ngha phát hiện và xử ap tế các vi phe, dịp tì sự cổng bằng và tinh hiệu quá của TICK, báo vệ quyễn và lợi ih hop pháp cia các nhà đầu he Host đông giảm sit giao dich chúng khoán thực hiện với ar tro giúp của hé thống máy tính, phin mém chuyên ding, các tủ dy bảo cáo, cơ sở đỡ liệu, các chi sifu giám sat trong khuôn khổ các quy nh php luật về chứng khoán và TTCK Tiên cơ sở khá niệm gián sét giao dich, những vin để cần dave nghiên cửu tiép theo bao gồm mô hinh, chủ thể giám set, đối tuong gem st, phương pháp và chỉ Tiêu giám rất giao dich chúng khoán trên TICK.