Chương 1: Lý thuyết về giải quyết khiếu nại hành chính trong công tác bồi thường giải phóng mặt bang. Chương 2: Thực trạng giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn Thành phố Nam Định. Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thành phố Nam Định. 6 CHUONG I MOT SO VAN DE LY THUYET VE GIAI QUYET KHIEU NAI HANH CHÍNH TRONG CONG TAC BOI THƯỜNG GIẢI PHONG MAT BẰNG 1.
Khái niệm, đặc điểm khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng. Khái niệm khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng. Khiếu nại xuất hiện từ khi xã hội có sự phân chia giai cấp va Sự ra đời của Nhà nước trong lịch sử. Trong ngôn ngữ tiếng Việt, khiếu nại có nghĩa là thắc mắc về những việc làm hay quyết định của một người có quyền hạn đối với một người khác.
Trong mọi thời đại, tuy ở mức độ khác nhau, song công dân đều thừa nhận Nhà nước là người có trách nhiệm và khả năng bảo vệ lợi ích hợp pháp của họ trên cơ sở những quy định của pháp luật. Vì vậy khi quyền và lợi ich hợp pháp của công dân bị xâm hại thì họ phải khiếu nại lên cấp có thâm quyền xem xét giải quyết. Có thể nói, khiếu nại phát sinh như những sự kiện pháp lý đặc thù trong xã hội do các hành vi vi phạm pháp luật tạo ra. Suy cho cùng, khiếu nại tự nó không có nội dung và xuất sứ mà thường xuất hiện từ các quyền khác và các nội dung từ các quyền khác.
Tuy nhiên, giữa khiếu nại và lại có nguyên nhân phát sinh khác nhau. Khiếu nai phát sinh khi quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại bị xâm phạm, người khiếu nại yêu cầu cơ quan nhà nước có thâm quyên bảo vệ hoặc khôi phục quyên, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại. Khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được ghi nhận tại điều 74 của Hiến pháp năm 1992. Khiếu nại là hiện tượng phát sinh trong đời sống xã hội như là một phản ứng của con người trước một quyết định, một hành vi nào đó mà người khiếu nại cho rằng quyết định hay hành vi đó là không phù hợp với các quy tắc, chuẩn mực trong đời sống cộng đồng, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
7 Dưới góc độ pháp lý, khiếu nại được hiểu là việc công dân, cơ quan, tô chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật khiếu nại, quy định: “ Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, t6 chức hoặc cán bộ công chức đề nghị với cơ quan, tô chức, cá nhân có thâm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình” (Khoản | Điều 2 Luật khiếu nai, ) [ 2,tr8 |. Luận văn tập trung vào nghiên cứu khiếu nại hành chính đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực bồi thường giải phóng mặt bằng và việc giải quyết khiếu nại hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước về bồi thường giải phóng mặt bằng theo trình tự, thủ tục hành chính chứ không nghiên cứu việc giải quyết khiếu nại theo thủ tục tư pháp. Việc làm sáng tỏ giải quyết khiếu nại hành chính khác so với giải quyết khiếu nại theo thủ tục tư pháp để đánh giá đúng về giải quyết khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại hành chính nói riêng. Khiếu nại hành chính được hiểu như sau: “Khiếu nại hành chính là việc cá nhân hay tô chức dé nghị cơ quan hành chính nhà nước xem xét, sửa chữa một hành vi hay một quyết định hành chính mà họ cho là hành vi và quyết định đó không đúng pháp luật, gây thiệt hại hoặc sẽ gây thiệt hại đến quyên, lợi ich hợp pháp của họ”.
Có thể nhìn nhận khiếu nại hành chính là đề nghị của cá nhân, cơ quan, tô chức chịu tác động trực tiếp của quyết định hành chính hay hành vi hành chính hoặc là đề nghị của cán bộ, công chức chịu tác động trực tiếp của quyết định ký luật đối với cơ quan, tô chức hoặc người có thâm quyên giải quyết khiếu nại. Khiếu nại này xuất phát từ nhận thức chủ quan của người khiếu nại khi họ cho rằng quyên và lợi ích chính đáng của mình bị xâm phạm bởi quyết định hành chính, hành vi hành chính. Cơ quan nhà nước có thâm quyên chỉ có thé kết luận là có sự vi phạm hay không sau khi đã xem xét một cách khách quan và thận trọng nội dung vụ việc cùng những tài liệu và chứng cứ có liên quan. Như vậy, khiếu nại là quyền của cá nhân, t6 chức được đề nghị các chủ thé có thâm quyén xem xét lại các quyết định hành chính, hành vi hành chính để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, còn hoạt động giải quyết khiếu nại là hoạt động mang tính quyên lực nhà nước, chỉ được thực hiện bởi người có thâm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Quyên khiếu nại của công dân xuất hiện trong mối liên hệ với quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Quá trình công dân thực hiện quyền khiếu nại chính là quá trình cung cấp cho cơ quan nhà nước có thâm quyên các tài liệu, chứng cứ về sự vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân từ phía cơ quan và người có thâm quyên trong cơ quan hành chính nhà nước. Bởi người khiếu nại không được sử dụng quyên lực nhà nước trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại nên họ không thé tự mình khôi phục lại những quyền và loi ich hợp pháp đã bị xâm phạm, do đó họ phải đề nghị cơ quan nhà nước hoặc người có thâm quyền giải quyết khiếu nại tiễn hành giải quyết khiếu nại của họ theo thủ tục mà pháp luật quy định. Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có thầm quyền giải quyết khiếu nại một mặt sử dụng những tài liệu, chứng cứ tiếp nhận từ người khiếu nại; mặt khác thu thập, xác minh thêm thông tin, tài liệu từ những nguồn khác dé làm căn cứ cho việc giải quyết khiếu nai một cách chính xác [27,tr1] Tuy nhiên, người khiếu nại cần phải nhận thức rõ cơ quan nào có thâm quyền xem xét những dé nghị của mình dé tránh việc kéo dài thời gian, đi lại nhiều mà vẫn không được xem xét giải quyết.
Đối với các tranh chấp về dân sự, kinh tế thì thâm quyền giải quyết các tranh chấp đó thuộc về cơ quan Toà án nhân dân các cấp. Đối với các khiếu nại thuộc lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước thì thâm quyền giải quyết thuộc về các cơ quan hành chính nhà nước. Trong trường hợp không đồng ý với việc giải quyết khiêu nại của cơ quan hành chính thì người khiêu nại có 9 quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án theo quy định của pháp luật. Để quy định về quyền khiếu nại hành chính của công dân, cơ quan, tổ chức trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước.
Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tô chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật Khiếu nại, quy định đề nghị cơ quan, tô chức, cá nhân có thâm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Xét về bản chất việc thực hiện quyền khiếu nại của người dân thể hiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân mà trong đó bên đi khiếu nại đề nghị cơ quan nhà nước có thầm quyền bao đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của chính ban thân người đi khiếu nại đó. Dé nhận biết đúng các dấu hiệu của khiếu nại hành chính, cần phải xem xét ở một số điểm như: Chủ thê thực hiện quyền khiếu nại là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức; Đối tượng khiếu nại là các quyết định hành chính, hành vi hành chính của các co quan quản lý hành chính nhà nước hoặc những người có thâm quyên trong các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, quyết định kỷ luật. Như vậy, khiếu nại hành chính thé hiện tranh chấp giữa một bên là tô chức, công dân với một bên là nhà nước mà đại diện là cơ quan hành chính nhà nước hoặc công chức hành chính nhà nước về tinh đúng dan của một quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính.
Khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng phát sinh khi người quản lí sử dụng đất đai cho rằng quyền, lợi ích của mình bị xâm phạm do hành vi hành chính hoặc quyết định hành chính của người có thâm quyền thực hiện trong việc thu hồi đất thực hiện giải phóng mặt băng, người quản lí sử dụng đất đã yêu cầu cơ quan Nhà nước có thâm quyền bảo vệ hoặc khôi phục quyền, lợi ich hợp pháp bi vi phạm. Sự phat sinh hay tồn tại của khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt băng là biểu hiện khách quan trong quản lý hành chính nhà nước. Cho dù khiếu nại hành chính về bồi thường giải phóng mặt bằng của công dân 10 đúng hay sai nhưng khi tiếp nhận đơn thư khiếu nại của họ thì cơ quan hành chính nha nước có thấm quyền phải thực hiện việc giải quyết khiếu nại theo đúng trình tự và thủ tục quy định. Các cơ quan hành chính Nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình bằng nhiều phương thức khác nhau, nhưng tác động cuối cũng đến các đối tượng của quản lý được thực hiện thông qua quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính.
Quyết định hành chính dưới dạng văn bản là một hình thức cơ bản, quan trọng của quyết định quản lý nhà nước. Quyết định hành chính do các cơ quan hành chính hoặc người mang thẩm quyền trong cơ quan hành chính, hoặc người mang thấm quyền trong cơ quan hành chính Nhà nước ban hành buộc các đối tượng quản lý phải đơn phương chấp hành. Đây là mệnh lệnh mang tính quyền lực trong hệ thống quản lý nhà nước từ cơ quan quản lý cấp trên xuống cơ quan cấp dưới, từ chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý.