Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý hệ thống thoát nước Chương 2. Thực trạng công tác quản lý hệ thống thoát nước tại quận Hoàng Mai, TP Hà Nội Chương 3. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hệ thống thoát nước quận Hoàng Mai, TP Hà Nội 10 CHUONG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHAP LÝ VE CONG TAC QUAN LÝ HỆ THÓNG THOÁT NƯỚC 1. Cac khái niệm 1. Khái niệm về hệ thong thoát nước Trong quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, Nghị định 80/2014/NĐ-CP đã xác định: Hệ thống thoát nước gồm mạng lưới thoát nước (đường ống, công bao, kênh, mương, hồ điều hòa.), các trạm bơm thoát nước mưa, nước thải, các công trình xử lý nước thải và các công trình phụ trợ khác nhằm mục đích thu gom, chuyền tải, tiêu thoát nước mưa, nước thải, chống ngập úng và xử lý nước thải. Cổng bao là tuyến cống chuyên tải nước thải từ các giếng tách nước thải để thu gom toàn bộ nước thải khi không có mưa và một phần nước thải đã được hòa trộn khi có mưa trong hệ thống thoát nước chung từ các lưu vực khác nhau và chuyên tải đến trạm bơm hoặc nhà máy xử lý nước thải.
Hồ điều hòa là các hồ tự nhiên hoặc nhân tạo có chức năng tiếp nhận nước mưa và điêu hòa tiêu thoát nước cho hệ thông thoát nước. Khái niệm quản lý hệ thống thoát nước Quan lý hệ thống thoát nước là sự tác động có chủ đích, liên tục, có tô chức, định hướng mục tiêu của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền thành phố thông qua các thé chế, chính sách tác động đến hệ thống thoát nước phù hop với quy luật khách quan và quy luật đặc thù dé đảm bảo được các chỉ tiêu chung là đảm bảo quy hoạch xây dựng, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn lực, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, tạo ra môi trường sống tốt cho cư dân đô thị, giữ gìn bảo tồn các đi tích văn hóa lịch sử nhằm thúc đầy phát triển kinh tế - xã hội. Phân loại hệ thống thoát nước Hệ thống thoát nước được chia làm các loại sau đây: - Hệ thống thoát nước chung là hệ thống trong đó nước thải, nước mưa được thu gom trong cùng một hệ thống; - Hệ thống thoát nước riêng là hệ thống thoát nước mưa và nước thải riêng biệt; - Hệ thống thoát nước nửa riêng là hệ thống thoát nước chung có tuyến cống bao dé tách nước thải đưa về nhà máy xử lý. II Hệ thống thoát nước mưa bao gồm mạng lưới cống, kênh mương thu gom và chuyển tải, hồ điều hòa, các trạm bơm nước mưa, cửa thu, giếng thu nước mưa, cửa xả và các công trình phụ trợ khác nhằm mục đích thu gom và tiêu thoát nước mưa.
Hệ thống thoát nước thải bao gồm mạng lưới cống, giếng tách dòng, đường ống thu gom và chuyền tải nước thải, trạm bơm nước thải, nhà máy xử lý nước thải, cửa xả,. và các công trình phụ trợ khác nhằm mục đích thu gom, tiêu thoát và xử lý nước thải. Các nhân tố ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước 1. Các yếu tổ bên trong 1.1 Đơn vị quản lý, vận hành hệ thống thoát nước Có nhiệm vụ thực hiện dịch vụ thoát nước được chính quyền đô thị thành lập hoặc lựa chọn thông qua đấu thầu.
Nội dung quản lý, vận hành được thực hiện theo hợp đồng ký kết giữa chính quyền đô thị và đơn vị được giao quản lý, vận hành hê thống thoát nước, thông thường nội dung bao gồm: Quản lý hệ thống thoát nước mưa, nước thải, hệ thống hồ điều hòa, quản lý các công trình đầu mối; lập danh mục tài sản được giao quản lý; tổ chức bảo vệ tài sản; định kỳ kiểm tra, đánh giá chất lượng tài sản; lập kế hoạch bảo trì công trình, thay thế hoặc mua sắm trang thiết bị mới. Việc quản lý, vận hành hệ thống thoát nước hiệu quả hay không của don vi thực hiện dịch vụ phụ thuộc vào bộ máy tô chức đơn vị đó, như trình độ, năng lực lãnh đạo, trình độ nhân lực quản lý, vận hành. Đối với lãnh đạo đơn vị: Là đội ngũ đề ra hướng đi, chiến lược phát triển cũng như ban hành các nội quy quy định hoạt động, sắp xếp nhân sự, khen thưởng động viên cán bộ công nhân viên có thành tích hay kỷ luật những người vi phạm nội quy. Một đơn vi thật sự vững mạnh khi có người lãnh dao đề ra hướng đi đúng đắn, sắp xếp nhân sự phù hợp, thúc đây cán bộ công nhân viên đồng thời vững vàng đối phó với sự thay đổi.
Đối với đội ngũ quản lý: Là đội ngũ lập kế hoạch hoạt động, tổ chức công việc cho nhân viên, kiểm soát công việc thực hiện. Trong công tác quản lý hệ thống thoát nước đô thị, việc lập kế hoạch hoạt động bao gồm thống kê lập dự toán kinh phí công tác duy trì nạo vét mạng lưới thoát nước, sửa chữa khắc phục sự có hệ thống thoát nước trình chính quyền đô thị thẩm định và phê duyệt, lập 12 phương án phòng chống ngập úng trong mùa mưa bão, tiếp nhận quản lý vận hành các công trình mới được xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng. Dựa trên kế hoạch dự toán đã được phê duyệt và hợp đồng kinh tế đã ký kết, phân kỳ giai đoạn thực hiện đảm bảo thứ tự ưu tiên. Chất lượng sản phẩm đạt yêu cầu hay không phụ thuộc vào sự phân bố nhân sự, công tác kiểm tra đôn đốc của đội ngũ quản lý.
Đội ngũ nhân viên, công nhân trực tiếp vận hành: Đây là đội ngũ có số lượng đông dao, với trình độ kiến thức cũng như kinh nghiệm không đồng đều, họ là nhân lực trực tiếp thực hiện các khối lượng công việc dưới sự điều hành của đội ngũ quan lý. Chat lượng sản pham dịch vụ tốt hay không phụ thuộc vào trình độ, thái độ, ý thức trách nhiệm, kinh nghiệm vận hành cũng như sự tuân thủ của đội ngũ công nhân viên trực tiếp đối với công tác điều hành đội ngũ quản lý. Mạng lưới hạ tầng cơ sở thoát nước. Đối với bất kỳ một đô thị nào, hiệu quả thoát nước tốt hay không phụ thuộc chủ yếu vào mạng lưới thoát nước.
Mạng lưới thoát nước, trong đó bao gồm các tuyến cống thoát nước và các công trình phụ trợ khác. Đô thị được dau tư xây dựng mạng lưới thoát nước đồng bộ và hoàn chỉnh, mật độ đường ống cao chất lượng thoát nước sẽ tốt hơn đối với các đô thị đầu tư xây dựng mạng lưới thoát nước mang tính chắp vá, kế thừa. Mạng lưới thoát nước được coi là đồng bộ khi tiết diện cống thoát nước, cao độ, độ dốc xây dựng và mật độ xây dựng phù hop với quy hoạch xây dựng đô thi và quy hoạch chuyên ngành thoát nước. Các yếu tổ bên ngoài 1.
Ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ hệ thống thoát nước Với tốc độ đô thị hóa diễn ra quá nhanh trong những năm gần đây, tình trạng thiếu thon dat ở cho người dân tại các đô thị, giá đất ở bị day lên quá cao so với thu nhập bình quân của người lao động, tình trạng chung tại các đô thị hiện nay là người dân xây dựng nhà trái phép, một số người dân xây dựng lấn chiếm lên các công trình thoát nước hoặc chặn dòng chảy thoát nước. Từ các hệ lụy trên dẫn đến anh hưởng chất lượng thoát nước, gây cảnh ngập tng, mat vệ sinh, 6 nhiễm môi trường nước. Nguồn vốn đầu tư cho công trình thoát nước Tại các đô thị hiện nay nhu cầu kinh phí trong công tác đầu tư xây dựng công trình thoát nước là rất lớn so với các công trình hạ tầng kỹ thuật khác, trong khi nguồn vốn ngân sách hàng năm bồ trí cho đầu tư xây dựng công trình thoát 13 nước còn nhiều hạn chế nên không kịp thời đáp ứng nhu cầu thoát nước, chống ngập úng, chống ô nhiễm môi trường. Ảnh hưởng do biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu dẫn đến tăng cường độ mưa, tăng mực nước biển .sẽ làm thay đổi lớn trong các tiêu chuẩn và giải pháp quy hoạch, thiết kế hệ thống tiêu thoát nước mưa.
Theo dự báo vào cuối thế kỷ tới khả năng tiêu thoát nước bằng tự chảy đối với các đô thị, khu dân cư nằm ở đồng băng sông Hồng, sông Cửu Long, các vùng thấp ven biển sẽ bị hạn chế rất nhiều, thậm chí không còn. Hải Phòng, Hồ Chí Minh, Cần Thơ và các đô thị đồng bằng sông Cửu Long đều phải dùng bơm tiêu. Năng lượng điện dùng vào nhu cầu này sẽ phải tăng gấp nhiều lần so với hiện nay. Cường độ mưa lớn xuất hiện với tần suất cao hơn kết hợp với nước triều dâng làm khả năng thoát nước kém đối với một số đô thị ven biến, dẫn đến khả năng gây ách tắc giao thông do ngập nước, đường hỏng vì lũ cuốn và sạt lở đất 1.
Cơ sở pháp lý về quản lý hệ thống thoát nước Theo quyết định số: 41/2017/QĐ-UBND ban hành quy định về quản lý hoạt động thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn thành phố Hà Nội: Điều 22. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp quận, huyện 1. Tổ chức thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với các công trình hệ thống thoát nước được Thành phố phân cấp; tổ chức thực hiện quản lý, duy trì hệ thống thoát nước được giao chủ sở hữu. Xây dựng và tô chức thực hiện kế hoạch đầu tư, nâng cấp, sửa chữa, bảo trì, duy tu nạo vét hệ thống thoát nước được giao chủ sở hữu theo quy định.
Thực hiện chức năng giám sat, kiểm tra, phát hiện xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về thoát nước và xử lý nước thải theo quy định. Báo cáo nội dung công tác quản lý hoạt động thoát nước trên địa bàn theo yêu cầu hoặc định kỳ hàng năm về Sở Xây dựng trước ngày 15/12 dé tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phó. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động thoát nước trên lãnh thổ Việt Nam; ban hành và chỉ đạo thực hiện các chiến lược, định hướng phát triển thoát nước ở cấp quốc gia. Ủy ban nhân dân quận Hoàng Mai trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm trong việc thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động thoát nước trên địa bàn quận; quy định chức năng, nhiệm vụ, phân cấp quản lý về hoạt động thoát nước cho các cơ qan chuyên môn và Ủy ban 14 nhân dân các xã, phường do Quận quản lý.