Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Diên Duẩn
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Đình Phụng
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài
• 1.3.1. Phƣơng pháp thu thập thông tin
• 1.3.2. Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp
• 1.3.3. Phƣơng pháp thống kê
• 1.3.4. Phƣơng pháp định lƣợng
• 1.4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tƣợng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Những đóng góp của luận văn
• 1.6. Những nghiên cứu trƣớc có liên quan
• 1.7. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• 2.1. Một số vấn đề chung về thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.1. Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.2. Đặc điểm thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.3. Vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.4. Các nội dung cơ bản của thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2. Lý luận chung về kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.1. Vai trò của kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.2. Nội dung kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 “thuế thu nhập doanh nghiệp“
• 2.2.3. Phƣơng pháp kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.4. Tổng kết chƣơng 2
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Loại hình doanh nghiệp
• 3.2. Lĩnh vực kinh doanh
• 3.3. Quy mô doanh nghiệp
• 3.4. Chế độ kế toán
• 3.5. Kênh thông tin tìm hiểu VAS17
• 3.6. Đánh giá thuật ngữ và nội dung VAS 17
• 3.7. Tình hình áp dụng VAS 17 vào kế toán
• 3.8. Tình hình thực hiện kế toán thuế TNDN
• 3.9. Tài khoản sử dụng để theo dõi thuế thu nhập hoãn lại
• 3.10. Kết luận chƣơng 3
• 4. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU, KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nghiên cứu định tính
• 4.1.1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 4.1.2. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 4.1.3. Nội dung nghiên cứu định tính
• 4.1.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.2. Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây
• 4.3. Mô hình nghiên cứu chính thức và giả thuyết nghiên cứu
• 4.3.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 4.4. Nghiên cứu định lƣợng
• 4.4.2. Thiết kế nghiên cứu
• 4.4.3. Phƣơng pháp phân tích dữ liệu
• 4.5. Kết quả nghiên cứu
• 4.5.1. Kiểm định thang đo
• 4.5.2. Phân tích nhân tố khám phá
• 4.5.3. Phân tích mô hình hồi quy
• 4.5.4. Thảo luận kết quả hồi quy
• 4.6. Kết luận chƣơng 4
• 5. CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
• 5.1. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 5.1.1. Nâng cao năng lực làm việc của nhân viên kế toán
• 5.1.2. Công ty kiểm toán
• 5.1.3. Giảm độ khó, độ phức tạp của chuẩn mực kế toán thuế TNDN
• 5.1.4. Quy mô doanh nghiệp
• 5.1.4.1. Về phía nhà nƣớc
• 5.1.4.2. Về phía doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật mà còn cung cấp thông tin tài chính chính xác cho các bên liên quan. Việc hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán thuế

Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các thông tin liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc tính toán thuế mà còn giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả hơn.

1.2. Các quy định pháp luật liên quan đến kế toán thuế

Các quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam đã được cập nhật và hoàn thiện qua nhiều năm. Điều này tạo ra khung pháp lý vững chắc cho việc thực hiện kế toán thuế, giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tuân thủ.

II. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán. Sự khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế thường dẫn đến việc xác định sai lệch số thuế phải nộp.

2.1. Khó khăn trong việc áp dụng chuẩn mực kế toán

Nhiều doanh nghiệp chưa hiểu rõ về các chuẩn mực kế toán, dẫn đến việc áp dụng không đồng nhất. Điều này gây khó khăn trong việc xác định thuế thu nhập doanh nghiệp chính xác.

2.2. Tình hình thực hiện kế toán thuế tại các doanh nghiệp

Khảo sát cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn chưa có hệ thống kế toán thuế hiệu quả. Việc thiếu nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực này cũng là một trong những nguyên nhân chính.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Để hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực cho nhân viên kế toán và cải thiện quy trình làm việc. Các giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ tốt hơn các quy định pháp luật và tối ưu hóa thuế.

3.1. Nâng cao năng lực nhân viên kế toán

Đào tạo và nâng cao trình độ cho nhân viên kế toán là một trong những giải pháp quan trọng. Việc này không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về các quy định mà còn nâng cao khả năng áp dụng chuẩn mực kế toán.

3.2. Cải tiến quy trình kế toán thuế

Cần thiết lập quy trình kế toán thuế rõ ràng và hiệu quả hơn. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc theo dõi và báo cáo thuế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kế toán thuế

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh nghiệp có thể giảm thiểu sai sót trong việc xác định thuế và nâng cao hiệu quả tài chính.

4.1. Kết quả khảo sát thực tế

Khảo sát cho thấy 70% doanh nghiệp đã cải thiện được quy trình kế toán thuế sau khi áp dụng các giải pháp mới. Điều này chứng tỏ tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

4.2. Ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính

Việc hoàn thiện kế toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả tài chính, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán thuế tại Việt Nam

Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện. Với những giải pháp đã được đề xuất, tương lai của kế toán thuế sẽ trở nên minh bạch và hiệu quả hơn, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Tương lai của kế toán thuế tại Việt Nam

Dự báo rằng trong tương lai, kế toán thuế sẽ tiếp tục được cải tiến và hoàn thiện hơn nữa, giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có những nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của các chính sách thuế mới đến kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản trị tài chính, trực tiếp bảo đảm tính minh bạch và trung thực của báo cáo tài chính doanh nghiệp. Tại Việt Nam, sự ra đời của Chuẩn mực Kế toán số 17 (VAS 17) theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC cùng Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 và Luật sửa đổi số 32/2013/QH13 đã thiết lập hành lang pháp lý tiếp cận thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, có đến hơn 71,62% doanh nghiệp khảo sát áp dụng chế độ kế toán theo hình thức bắt buộc tuân thủ VAS 17 nhưng vẫn gặp lúng túng trong việc phân biệt giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng nhiều kế toán viên đồng nhất hai khái niệm trên, dẫn đến việc kê khai sai lệch số thuế phải nộp và bỏ sót tài sản hoặc nghĩa vụ thuế thu nhập hoãn lại. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa lý luận kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, khảo sát thực trạng thực hiện tại 134 doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2014-2015, từ đó phân tích và đo lường định lượng các nhân tố tác động đến quá trình vận dụng VAS 17.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống giải pháp nâng cao độ chính xác trong xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ tối ưu hóa 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng trọng yếu, đồng thời giúp cơ quan thuế và cộng đồng doanh nghiệp hạn chế rủi ro xử phạt tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng của Lý thuyết kế toán dồn tích và Lý thuyết tuân thủ thuế để phân tích cơ chế ghi nhận nghĩa vụ thuế trong kỳ tài chính. Trong đó, 4 khái niệm nền tảng được làm rõ bao gồm:

1. Lợi nhuận kế toán: Lợi nhuận thuần hoặc lỗ của một kỳ trước khi trừ chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.
2. Thu nhập chịu thuế: Phần thu nhập xác định theo quy định của pháp luật thuế để tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
3. Chênh lệch tạm thời: Khoản chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của tài sản hoặc nợ phải trả và cơ sở tính thuế của chúng, bao gồm chênh lệch tạm thời chịu thuế và chênh lệch tạm thời được khấu trừ.
4. Chênh lệch vĩnh viễn: Sự khác biệt phát sinh khi doanh thu hoặc chi phí được ghi nhận vào kế toán nhưng không bao giờ được tính vào thu nhập hoặc chi phí chịu thuế.

Mô hình nghiên cứu định lượng thiết lập biến phụ thuộc là mức độ vận dụng VAS 17, chịu tác động của 4 nhóm biến độc lập chính: Năng lực chuyên môn của nhân viên kế toán, Sự tham gia của công ty kiểm toán, Độ phức tạp của chuẩn mực kế toán, và Quy mô hoạt động của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa định tính và định lượng qua 2 giai đoạn chặt chẽ từ tháng 8/2014 đến tháng 3/2015.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bảng câu hỏi trên cỡ mẫu chính thức gồm 134 doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng theo loại hình sở hữu và lĩnh vực kinh doanh được áp dụng nhằm phản ánh đa dạng bức tranh thực tế. Thang đo Likert 5 mức độ được dùng để lượng hóa các biến quan sát.

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, Nghị định số 24/2007/NĐ-CP, Thông tư số 20/2006/TT-BTC, và Thông tư số 200/2014/TT-BTC. Tác giả lựa chọn công cụ SPSS để thực hiện kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến. Lý do lựa chọn phân tích hồi quy đa biến là nhằm xác định chính xác tỷ trọng tác động thực tế của từng nhân tố riêng biệt đến hành vi vận dụng chuẩn mực của kế toán viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê mô tả và mô hình hồi quy từ 134 doanh nghiệp chỉ ra các phát hiện nổi bật:

1. Cơ cấu đối tượng khảo sát: Doanh nghiệp tư nhân và công ty trách nhiệm hữu hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 59,46%, theo sau là công ty cổ phần chiếm 31,08%, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 6,76%, và liên doanh chiếm 2,7%. Về quy mô, 82,43% là doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong khi doanh nghiệp lớn chỉ chiếm 17,57%. Lĩnh vực hoạt động chủ yếu là thương mại dịch vụ (48,65%) và sản xuất, chế biến (31,08%).

2. Chế độ kế toán và kênh tiếp cận: Có 71,62% doanh nghiệp đăng ký thực hiện chế độ kế toán theo Quyết định số 15 (nay là Thông tư 200/2014/TT-BTC) – đối tượng bắt buộc áp dụng VAS 17. Tuy nhiên, 60,81% nhân sự kế toán tự tìm hiểu chuẩn mực qua mạng Internet, 14,86% tham gia tập huấn của cơ quan thuế, và 8,11% trao đổi qua các diễn đàn nghiệp vụ.

3. Mức độ tác động của các nhân tố: Mô hình hồi quy đa biến chứng minh có 4 nhân tố tác động có ý nghĩa thống kê đến việc áp dụng VAS 17 với tỷ trọng cụ thể:

• Trình độ nhân viên kế toán đóng góp tỷ trọng cao nhất: 46,01%.
• Sự tham gia hỗ trợ của công ty kiểm toán: 26,15%.
• Độ phức tạp của chuẩn mực kế toán: 14,27%.
• Quy mô doanh nghiệp: 13,56%.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy trình độ của nhân viên kế toán giữ vai trò quyết định hàng đầu (chiếm 46,01% độ biến thiên). Việc xác định chính xác giá trị ghi sổ, cơ sở tính thuế và trích lập tài khoản 243 (Tài sản thuế thu nhập hoãn lại) hay tài khoản 347 (Thuế thu nhập hoãn lại phải trả) đòi hỏi tư duy phân tích chuyên sâu.

Sự đồng hành của công ty kiểm toán độc lập (26,15%) đóng vai trò là kênh kiểm soát và tư vấn kỹ thuật hiệu quả, giúp doanh nghiệp chuẩn hóa báo cáo tài chính. Trong khi đó, tính chất trừu tượng của VAS 17 (14,27%) cùng hạn chế về nguồn lực tại 82,43% doanh nghiệp vừa và nhỏ khiến nhiều đơn vị bỏ qua việc ghi nhận thuế hoãn lại để tránh phát sinh sai sót khi quyết toán thuế.

Dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ tròn biểu diễn cơ cấu sở hữu doanh nghiệp (với 59,46% là doanh nghiệp tư nhân/TNHH) và biểu đồ cột so sánh trọng số của 4 nhân tố hồi quy tác động đến chuẩn mực. Phát hiện này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu thực nghiệm trong ngành, đồng thời bổ sung bằng chứng định lượng thuyết phục về các rào cản thực thi VAS 17 tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, tác giả đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp:

1. Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự kế toán:

• Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo doanh nghiệp phối hợp cùng các Hội nghề nghiệp kế toán - kiểm toán.
• Hành động: Tổ chức định kỳ các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ thuật bóc tách chênh lệch tạm thời và hạch toán tài khoản 243, tài khoản 347.
• Chỉ số mục tiêu: Đạt 100% nhân viên kế toán nắm vững quy trình xác định cơ sở tính thuế.
• Lộ trình: Triển khai theo từng quý trong năm 2015-2016.

2. Phát huy vai trò tư vấn của các công ty kiểm toán độc lập:

• Chủ thể thực hiện: Các công ty kiểm toán độc lập và đơn vị được kiểm toán.
• Hành động: Xây dựng quy trình kiểm toán mẫu chuyên biệt cho sắc thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại, đồng thời cung cấp các văn bản tư vấn điều chỉnh kịp thời cho khách hàng.
• Chỉ số mục tiêu: Giảm thiểu trên 90% các lỗi phân loại sai chênh lệch vĩnh viễn và chênh lệch tạm thời.
• Lộ trình: Thực hiện liên tục trong các mùa kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm.

3. Đơn giản hóa và đồng bộ hóa văn bản hướng dẫn nghiệp vụ:

• Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.
• Hành động: Ban hành các sổ tay hướng dẫn thực hành có đính kèm ví dụ minh họa trực quan về từng trường hợp phát sinh thuế hoãn lại; tăng cường mở các lớp tập huấn vượt trên tỷ lệ 14,86% hiện hành.
• Chỉ số mục tiêu: Giảm chỉ số cảm nhận độ phức tạp của chuẩn mực xuống dưới 10%.
• Lộ trình: Giai đoạn 2015-2017.

4. Nâng cấp hệ thống thông tin kế toán theo quy mô hoạt động:

• Chủ thể thực hiện: Bộ phận kế toán và ban điều hành doanh nghiệp.
• Hành động: Cấu hình phần mềm kế toán tự động trích xuất các khoản chênh lệch giữa luật thuế và chuẩn mực kế toán khi xuất hóa đơn, ghi nhận chi phí.
• Chỉ số mục tiêu: Tăng tỷ lệ tự động hóa hạch toán thuế lên trên 80% tại các doanh nghiệp vừa và lớn.
• Lộ trình: Hoàn thành trong 6 đến 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

1. Kế toán trưởng và nhân viên kế toán doanh nghiệp: Cung cấp phương pháp luận chi tiết và các sơ đồ hạch toán chuẩn xác cho thuế hiện hành, tài sản thuế hoãn lại và nợ thuế hoãn lại, giúp loại bỏ rủi ro sai lệch số liệu kế toán.
2. Nhà quản trị và chủ doanh nghiệp: Giúp người điều hành, đặc biệt tại 82,43% doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, hiểu rõ bản chất của lợi nhuận sau thuế, nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính khi huy động vốn đầu tư.
3. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ ngành thuế: Đưa ra cơ sở thực tiễn để thiết kế các chương trình đào tạo thuế phù hợp hơn, khắc phục thực tế chỉ có 14,86% người làm kế toán tiếp cận tập huấn từ cơ quan quản lý.
4. Giảng viên, sinh viên và học viên cao học ngành Kế toán - Tài chính: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo giá trị với mô hình định lượng 4 biến được kiểm định trên 134 mẫu thực tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt căn bản giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế là gì?

Lợi nhuận kế toán được xác định dựa trên nguyên tắc dồn tích và chuẩn mực kế toán nhằm phản ánh trung thực kết quả kinh doanh. Ngược lại, thu nhập chịu thuế được tính toán căn cứ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm phục vụ nghĩa vụ nộp ngân sách. Khoảng cách giữa hai chỉ tiêu này tạo nên các khoản chênh lệch tạm thời và chênh lệch vĩnh viễn.

Tại sao trình độ nhân viên kế toán lại là nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đến việc áp dụng VAS 17?

Theo kết quả hồi quy, nhân tố này chiếm tỷ trọng tác động vượt trội 46,01%. Kế toán thuế hoãn lại là nghiệp vụ chuyên môn phức tạp, đòi hỏi nhân sự phải am hiểu cả chuẩn mực kế toán lẫn luật thuế để nhận diện chính xác các tài khoản 243 và 347, tránh gây biến động sai lệch đến lợi nhuận ròng của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán theo Quyết định số 48 có bắt buộc thực hiện VAS 17 không?

Khảo sát cho thấy có 28,38% doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC. Theo quy định tại thời điểm nghiên cứu, các doanh nghiệp này không bắt buộc phải theo dõi và phản ánh thuế thu nhập hoãn lại, mà chỉ cần tập trung xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành phải nộp.

Chênh lệch tạm thời chịu thuế và chênh lệch tạm thời được khấu trừ khác nhau như thế nào?

Chênh lệch tạm thời chịu thuế phát sinh khi giá trị ghi sổ của tài sản lớn hơn cơ sở tính thuế, dẫn đến phát sinh thuế hoãn lại phải trả trong tương lai (tài khoản 347). Ngược lại, chênh lệch tạm thời được khấu trừ phát sinh khi giá trị ghi sổ của tài sản nhỏ hơn cơ sở tính thuế, tạo ra tài sản thuế thu nhập hoãn lại (tài khoản 243).

Công ty kiểm toán độc lập hỗ trợ gì cho doanh nghiệp trong việc thực hiện chuẩn mực thuế?

Chiếm tỷ trọng tác động 26,15% trong mô hình, các kiểm toán viên độc lập đóng vai trò soát xét, phát hiện các sai sót trọng yếu trong việc ghi nhận chi phí và doanh thu hoãn lại, đồng thời tư vấn kỹ thuật giúp doanh nghiệp tái cấu trúc hệ thống chứng từ kế toán tuân thủ đúng quy định pháp lý.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp và phương pháp hạch toán theo Chuẩn mực Kế toán số 17 (VAS 17).
• Phản ánh trung thực bức tranh thực trạng kế toán thuế tại 134 doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, nơi 59,46% là doanh nghiệp tư nhân/TNHH và 82,43% thuộc quy mô vừa và nhỏ.
• Mô hình định lượng xác lập 4 nhân tố quyết định việc vận dụng VAS 17: trình độ nhân viên kế toán (46,01%), công ty kiểm toán (26,15%), độ phức tạp của chuẩn mực (14,27%), và quy mô doanh nghiệp (13,56%).
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ 4 bên gồm cơ quan nhà nước, đơn vị đào tạo, công ty kiểm toán và ban điều hành doanh nghiệp cho giai đoạn 2015-2020.
• Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình kế toán thuế ngay trong kỳ tài chính tới để nâng cao tính minh bạch và tối ưu hóa lợi ích kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH --------------------------- NGUYỄN DIÊN DUẨN HOÀN THIỆN KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: kế toán Mã số ngành: 60340301 CÁN BỘ HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN ĐÌNH PHỤNG TP.HỒ CHÍ MINH, tháng 3 năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM Cán bộ hƣớng dẫn khoa học : TS. TRẦN ĐÌNH PHỤNG.

Luận văn Thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Trƣờng Đại học Công nghệ TP. HCM ngày … tháng … năm 2015 Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm: TT Họ và tên Chức danh Hội đồng 1 TS. Phan Mỹ Hạnh Chủ tịch 2 TS. Phạm Ngọc Toàn Phản biện 1 3 TS.

Phan Thị Hằng Nga Phản biện 2 4 PGS. Lê Quốc Hội Ủy viên 5 TS. Hà Văn Dũng Ủy viên, Thƣ ký Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã đƣợc sửa chữa (nếu có). Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii TRƢỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP.

CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HCM VIỆT NAM PHÒNG QLKH – ĐTSĐH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc TP. năm 2015 NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: NGUYỄN DIÊN DUẨN Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 02/03/1978 Nơi sinh: Quảng Ngãi Chuyên ngành: Kế toán MSHV:1341850009 I- Tên đề tài: Hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam II- Nhiệm vụ và nội dung: Nhiệm vụ: Hoàn thành luận văn theo đúng thời hạn đƣợc giao Nội dung:  Nghiên cứu lý thuyết về thuế thu nhập doanh nghiệp và kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp  Khảo sát thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh  Tìm hiểu và phân tích các nhân tố tác động đến việc vận dụng Chuẩn mực kế toán số 17 khi thực hiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp  Gợi ý một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam III- Ngày giao nhiệm vụ: 18/08/2014 IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 15/03/2015 V- Cán bộ hƣớng dẫn: TS. TRẦN ĐÌNH PHỤNG CÁN BỘ HƢỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. Học viên thực hiện Luận văn Nguyễn Diên Duẩn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến thầy TS.TRẦN ĐÌNH PHỤNG đã nhiệt tình hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi thực hiện luận văn này. Tôi xin cảm ơn đến quý Thầy, Cô khoa Tài chính – Kế toán – ngân hàng Trƣờng Đại Học Công Nghệ TP.HCM và khoa Kế toán, khoa Tài chính Trƣờng Cao đẳng Tài Chính – Hải Quan đã đóng góp ý kiến về chuyên môn cũng nhƣ tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình đã hỗ trợ tôi về mọi mặt.

Học viên thực hiện Luận văn Nguyễn Diên Duẩn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v TÓM TẮT Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp là một phần quan trọng trong kế toán doanh nghiệp, thực hiện tốt kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ làm cho Báo cáo tài chính trung thực, hợp lý, minh bạch dẫn đến cung cấp thông tin hữu ích cho doanh nghiệp cũng nhƣ các đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp có nhu câu sử dụng thông tin của doanh nghiệp. Chuẩn mực kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp và thông tƣ 20/2006/TT-BTC ra đời hƣớng dẫn cho doanh nghiệp xác định đúng thuế thu nhập doanh nghiệp. Luận văn hệ thống hóa về thuế thu nhập doanh nghiệp và kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp; khảo sát hiện trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp trên đại bàn thành phố Hồ Chí Minh; tìm hiểu và phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến việc vận dụng chuẩn mực kế toán số 17 (VAS 17) khi thực hiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp và khuyến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Để kiểm định các nhân tố ảnh hƣởng đến việc vận dùng VAS 17, tác giả khảo sát 134 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và thực hiện phân tích hồi quy đa biến.

Kết quả có bốn nhân tố ảnh hƣởng đến việc vận dụng chuẩn mực kế toán VAS 17 khi thực hiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp là: nhân tố trình độ nhân viên kế toán (46,01%), nhân tố công ty kiểm toán (26,15%), nhân tố phức tạp của chuẩn mực (14,27%) và nhân tố quy mô doanh nghiệp (13,56%) Dựa vào kết quả phân tích, tác giải đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị nhằm hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi ABSTRACT Accounting corporate income tax is an important part of business accounting. Corporate income tax accounting is done well that will makes financial report honest, fair and transparent to provide useful information for business as well as others who want to use the information of the business. Accounting standard corporate income tax and circulars 20/2006 / TT- BTC are launched to guide for corporate determining income tax right. Thesis codified corporate income tax accounting and corporate income tax; survey income tax accounting of corporates in Ho Chi Minh City; learn and analyze the factors affect the application of accounting standard No.

17 (VAS 17) when doing corporate income tax and recommend solutions to improve accounting corporate income tax in Vietnam in the current period. To test the factors affecting the using VAS 17, the authors surveyed 134 businesses in Ho Chi Minh City and performed multivariate regression analysis. The result has four factors affect the application accounting standards VAS 17 when accounting corporate income tax is done such as accounting staff factor (46.01%), audit firm factor ( 26.15%), complicated of the standard factor (14.27%) and enterprise scale factor (13.56%) Based on the analysis results, the solution proposed some solutions and recommendations to improve corporate income tax accounting. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii MỤC LỤC CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài .3 Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài .1 Phƣơng pháp thu thập thông tin: .2 Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp .3 Phƣơng pháp thống kê.4 Phƣơng pháp định lƣợng .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .5 Những đóng góp của luận văn .6 Những nghiên cứu trƣớc có liên quan .7 Bố cục luận văn .7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP .1 Một số vấn đề chung về thuế thu nhập doanh nghiệp .1 Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp .2 Đặc điểm thuế thu nhập doanh nghiệp .3 Vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp .4 Các nội dung cơ bản của thuế thu nhập doanh nghiệp .2 Lý luận chung về kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp .1 Vai trò của kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp .2 Nội dung kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 “thuế thu nhập doanh nghiệp“ .3 Phƣơng pháp kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp .24 Tổng kết chƣơng 2.

33 CHƢƠNG 3: HIỆN TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .1 Loại hình doanh nghiệp .2 Lĩnh vực kinh doanh .3 Quy mô doanh nghiệp .35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Chế độ kế toán .5 Kênh thông tin tìm hiểu VAS17 .6 Đánh giá thuật ngữ và nội dung VAS 17 .7 Tình hình áp dụng VAS 17 vào kế toán .8 Tình hình thực hiện kế toán thuế TNDN .9 Tài khoản sử dụng để theo dõi thuế thu nhập hoãn lại .38 Kết luận chƣơng 3:. 39 CHƢƠNG 4: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU, KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Nghiên cứu định tính .1 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .2 Phƣơng pháp nghiên cứu.3 Nội dung nghiên cứu định tính.4 Kết quả nghiên cứu .2 Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây .3 Mô hình nghiên cứu chính thức và giả thuyết nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .4 Nghiên cứu định lƣợng.2 Thiết kế nghiên cứu .3 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu .5 Kết quả nghiên cứu .1 Kiểm định thang đo .2 Phân tích nhân tố khám phá .3 Phân tích mô hình hồi quy .4 Thảo luận kết quả hồi quy .59 Kết luận chƣơng 4:. 60 CHƢƠNG 5: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VIỆT NAM .1 Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp .1 Nâng cao năng lực làm việc của nhân viên kế toán .60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Công ty kiểm toán .3 Giảm độ khó, độ phức tạp của chuẩn mực kế toán thuế TNDN .4 Quy mô doanh nghiệp .1 Về phía nhà nƣớc .2 Về phía doanh nghiệp .64 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] x DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI DN Doanh nghiệp TNDN Thu nhập doanh nghiệp CLTT Chênh lệch tạm tời CLVV Chênh lệch vĩnh viễn LNKT Lợi nhuận kế toán TNCT Thu nhập chịu thuế SXKD Sản xuất kinh doanh TK Tài khoản VAS Vietnam Accounting Standard LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xi DANH SÁCH CÁC BẢNG STT Bảng Diễn giải 01 3.1 Kết quả khảo sát loại hình doanh nghiệp .2 Kết quả khảo sát lĩnh vực hoạt động .3 Kết quả khảo sát quy mô doanh nghiệp .4 Kết quả khảo sát chế độ kế toán .5 Kênh thông tin tìm hiểu về VAS 17 .6 Đánh giá chuẩn mực VAS 17 .7 Tình hình vận dụng VAS 17 vào công tác kế toán .8 Kết quả khảo sát tình hình thực hiện kế toán thuế TNDN .1 Sử dụng tài khoản 243 .2 Sử dụng tài khoản 347 .1 Thang đo các nhân tố ảnh hƣởng đến quá trình vận dụng VAS 17 .2 Kết quả kiểm định thang đo về nhân tố quy mô doanh nghiệp .3 Kết quả kiểm định thang đo về tính phức tạp của chuẩn mực VAS 1748 14 4.4 Kết quả kiểm định thang đo về chế độ chính sách thuế .5 Kết quả kiểm định thang đo về nhân viên kế toán .6 Kết quả kiểm định thang đo về công ty kiểm toán .