PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nguồn nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất ảnh hƣởng đến quá trình phát triển của doanh nghiệp. NNL là những con ngƣời có tri thức, chuyên môn kỹ thuật và có kinh nghiệm, sáng tạo, nhiệt huyết, và có trách nhiệm trong việc đạt tới tầm nhìn cùng sứ mạng của doanh nghiệp. Câu hỏi đặt ra cho mỗi doanh nghiệp là làm sao để có một đội ngũ lao động có trình độ cao, chuyên môn kỹ thuật giỏi, đạo đức nhân cách tốt có thể đáp ứng nhu cầu hiện nay với xu thế hội nhập thế giới.
Một trong những điều kiện hấp dẫn nhà đầu tƣ nƣớc ngoài tại Việt Nam là lao động giá rẻ nhƣng nếu chất lƣợng NNL thấp sẽ dẫn tới giá trị thặng dƣ thấp, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế kém, và cuối cùng dẫn tới chất lƣợng cuộc sống ngƣời lao động thấp. Bên cạnh đó là sự mất cân đối về cơ cấu trình độ chuyên môn, số lƣợng lao động mỗi ngành nghề, kinh nghiệm. Trong điều kiện toàn cầu hóa và trong điều kiện của thế giới chuyển từ nền văn minh công nghiệp sang văn minh tri thức thì bối cảnh cạnh tranh giữa các doanh nghiệp tại Việt Nam cũng đang thay đổi. Cạnh tranh NNL chất lƣợng cao với các quốc gia khác đã và đang là chủ đề nổi bật và quan trọng mà Nhà nƣớc ta đang hƣớng tới trong thời đại Công nghiệp 4.
Nhìn chung, NNL ở hầu hết các đơn vị doanh nghiệp ở nƣớc ta hiện nay đều chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu theo quy định tiêu chuẩn. Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài - Vinacomin tiền thân là Xí nghiệp Than Cẩm Phả thuộc Công ty than Quảng Ninh đƣợc thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 1/10/1999 tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Sự tăng trƣởng của Công ty năm sau cao hơn năm trƣớc cả về quy mô và công nghệ sản xuất, mức tăng trƣởng hàng năm tăng từ 15-30%. Công ty không ngừng đầu tƣ thiết bị sản xuất, đến nay Công ty có đủ thiết bị cho sản xuất 1,5 triệu tấn than/năm.
Đội ngũ NNL của doanh nghiệp đã có phát triển cả về số lƣợng và chất lƣợng sau gần 20 năm đi vào hoạt động kinh doanh. Yêu cầu về chất lƣợng NNL tại các phòng ban và bộ phận trong công ty đã và đang thay đổi do ảnh hƣởng từ việc hội nhập kinh 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tế thế giới, từ môi trƣờng cạnh tranh trong khai thác khoáng sản giữa các công ty con trực thuộc Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam, và cũng từ việc áp dụng máy móc công nghệ hiện đại trong khai thác và quản lý sản xuất. Để hoạt động sản xuất kinh doanh đƣợc thực hiện hiệu quả, phát triển hơn nữa thì công ty cần nâng cao chất lƣợng NNL, sử dụng hiệu quả tối đa lực lƣợng lao động của công ty mình để nâng cao khả năng cạnh tranh, giúp hƣớng đến sự phát triển bền vững. Nắm đƣợc tầm quan trọng của NNL và sự cần thiết trong việc nâng cao chất lƣợng NNL đối với Công ty, tôi đã chọn đề tài luận văn thạc sĩ của mình là: “Chất lƣợng nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin”.
Câu hỏi nghiên cứu 2. Chất lƣợng NNL của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin hiện nay nhƣ thế nào? 2. Giải pháp nào nhằm nâng cao chất lƣợng NNL của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin? 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích: Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng NNL công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp.
- Nhiệm vụ nghiên cứu: + Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lƣợng NNL của doanh nghiệp. + Phân tích đánh giá thực trạng chất lƣợng NNL của doanh nghiệp. + Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng NNL của công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Chất lƣợng NNL tại Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin. - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi về không gian: Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. + Phạm vi về thời gian: giai đoạn 2014 – 2018; - Đối tượng thu thập thông tin và nghiên cứu: Cán bộ công nhân viên đang làm việc tại Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin. Đóng góp của Luận văn Thực hiện nghiên cứu đề tài “Chất lƣợng nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin” của tác giả mong muốn đóng góp: + Phân tích, đánh giá đƣợc thực trạng chất lƣợng nguồn nhân lực và các hoạt động để nhận biết đƣợc thực chất của chất lƣợng NNL của công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin.
+ Đề xuất những giải pháp nhằm để nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực cho Công ty phát triển một cách bền vững, phù hợp với mục tiêu kinh doanh chiến lƣợc trong tƣơng lai. Bố cục của Luận văn Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận của đề tài Chƣơng 2 : Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3 : Thực trạng về chất lƣợng nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 4 : Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần than Tây Nam Đá Mài – Vinacomin Kết luận Tài liệu tham khảo 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về chất lƣợng nguồn nhân lực 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nƣớc Quản trị nguồn nhân lực là khoa học về quản lý con ngƣời trong đó chất lƣợng nguồn nhân lực đóng vai trò qua trọng nhất ảnh hƣởng tới sự thành công lâu dài của doanh nghiệp.
Các hoạt động quản trị nhƣ: hoạch định, phân tích, đánh giá, quản lý và sử dụng một cách có hiệu quả nguồn nhân lực nhằm đạt đƣợc các mục tiêu chung của tổ chức. Về nội dung quản trị nguồn nhân lực đã đƣợc rất nhiều các tác giả nƣớc ngoài nghiên cứu, trong số đó có thể kể đến cuốn The Big Book of HR của Barbara Mitchell và Cornella Gamlem (2012). Trong cuốn sách này tác giả đã đề cập đến các hoạt động quản trị nhân sự nhƣ tuyển dụng, gắn kết và giữ chân nhân viên, các chƣơng trình đãi ngộ tổng thể (lƣơng, thƣởng, phúc lợi), phát triển nhân viên thông qua đào tạo và quan hệ lao động trong doanh nghiệp. Quản trị nhân lực đóng vai trò là cố vấn cho ban lãnh đạo của tổ chức nhằm phát triển các kế hoạch nhân sự để tận dụng tối đa nguồn nhân lực liên kết với kế hoạch chiến lƣợc phát triển của tổ chức.
Còn trong cuốn Human Resource Management của John M. Ivancevich (2010), tác giả cho rằng quản trị nguồn nhân lực (Human Resource Management – HRM) là có vai trò quan trọng chi phối sự thành công của mỗi doanh nghiệp. Trọng tâm của nó là ngƣời lao động, nếu không có họ thì công ty không thể chạy vận hành các hệ thống máy móc, kế hoạch tiền lƣơng cũng nhƣ chính sách đãi ngộ, chiến lƣợc kinh doanh, hoạch định hay quy trình lao động. Bởi vì các hoạt động quản trị nguồn nhân lực liên quan đến nhiều ngƣời lao động nên công ty cần phải điều chỉnh những hoạt động trên một cách tinh tế; thực thi một cách phù hợp và quản lý một cách liên tục để đạt đƣợc những kết quả nhƣ mong muốn theo đúng mục tiêu kinh doanh đặt ra.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Với sự phát triển của nền kinh tế, tầm quan trọng của quản trị nhân sự ngày càng đƣợc khẳng định trong doanh nghiệp. Vai trò và trách nhiệm của bộ phận nhân sự không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo hiệu quả của công việc hành chính chung, mà còn phải tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Các tác giả Dave Ulrich và Wayne Brockbank (2005) đã cùng nghiên cứu để viết nên cuốn sách The HR Value Proposition và chỉ ra rằng, chuyên gia Nhân sự cần phải có hiểu biết sâu sắc về thực trạng bên ngoài doanh nghiệp và các giá trị cần đạt đƣợc. Nghiên cứu cũng đƣa ra cơ cấu tổ chức nhân sự phù hợp với môi trƣờng kinh doanh, tối ƣu hóa nguồn lực con ngƣời cho tổ chức, các cách tuyển dụng, phát triển và giữ chân nhân tài gắn bó và đồng hành cùng với sự phát triển của doanh nghiệp, đóng góp tạo nên nguồn lực tổng thể vững mạnh từ bên trong doanh nghiệp, lấy đó là lợi thế cạnh tranh lâu dài, bền vững.
Tình hình nghiên cứu trong nƣớc Có rất nhiều lý thuyết và nghiên cứu trong nƣớc về chất lƣợng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp cũng nhƣ công tác quản trị nguồn nhân lực. Về bản chất có thể hiểu các hoạt động nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực cũng chính là các hoạt động quản trị nguồn nhân lực trong các tổ chức, doanh nghiệp, chính là việc thực hiện chức năng tổ chức của quản trị căn bản, bao gồm các nội dung cơ bản sau đây: Hoạch định, phân tích công việc, tuyển dụng nhân viên, đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân viên, đánh giá kết quả lao động và quan hệ với lao động. Nghiên cứu về công tác quản trị nhân lực trong doanh nghiệp có thể kể đến một số công trình đã đƣợc công bố nhƣ sau: Bài báo trên Tạp chí kinh tế và Dự báo, tác giả Nguyễn Thị Việt Nga, 2008. “Chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Quảng Ninh”.
Tác giả đã phân tích một số hạn chế trong chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao của tỉnh Quảng Ninh, nhận thức thực trạng để từ đó đƣa ra các giải pháp, hƣớng phát triển mới vào việc chú trọng đào tạo và phát triển nguồn 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhân lực chất lƣợng cao trong tỉnh Quảng Ninh để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội và nền kinh tế. Bài báo khoa học trên tạp chí khoa học và công nghệ (số 5 – trang 40) của Võ Xuân Tiến, 2010: “Một số vấn đề về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực”, Trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng.