CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 1. Nghiên cứu nước ngoài. Nghiên cứu của Choi và Mueller (1984) về Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kế toán và sự liên hệ với chất lượng thông tin BCTC. Năm 1984, Choi và Mueller đã đưa ra danh sách chi tiết các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển hệ thống kế toán bao gồm các nhân tố sau: - Hệ thống pháp luật.
- Hệ thống chính trị. - Nguồn gốc sở hữu vốn. - Cỡ và độ phức tạp của đơn vị. - Đặc điểm xã hội.
- Mức độ tinh tế, nhạy cảm của môi trường kinh doanh. - Mức độ suy luận pháp lý. - Chính sách kế toán hiện tại. - Tốc độ đổi mới kinh doanh.
- Bối cảnh phát triển kinh tế. - Phát triển của các thành phần kinh tế. - Phát triển giáo dục nghề nghiệp và tổ chức nghề nghiệp. Tuy nhiên, đây là các nhân tố chi tiết chưa được phân nhóm, sau đó 12 nhân tố này đã được phân loại thành 5 nhóm thích hợp như sau: - Môi trường pháp lý - Môi trường chính trị - Môi trường kinh tế - Môi trường văn hoá - Môi trường giáo dục, nghề nghiệp, phát triển nghề nghiệp (Zhang, 2005).
Mặc dù các nghiên cứu của Choi và Mueller (1984) giải quyết các vấn đề liên quan đến sự phát triển của hệ thống kế toán nhưng suy cho cùng sự phát triển hệ thống kế toán bao giờ cũng hướng đến việc tạo ra hệ thống thông tin đầu ra có tính hữu ích cao, đáp ứng nhu cầu của người sử dụng và được sự thừa nhận rộng rãi của các quốc gia, tổ chức kinh tế lớn trên thế giới. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghiên cứu Xu & ctg (2003) qua bài viết “Key Issues Accounting Information Quality Management: Australian Case Studies”. Ngoài việc cung cấp nền tảng cơ sở lý thuyết về khái niệm và thang đo đo lường chất lượng TTKT, qua phương pháp nghiên cứu định tính tác giả đã khám phá ra một số nhân tố tác động đến chất lượng TTKT, bao gồm: + Các nhân tố bên trong như yếu tố con người và hệ thống (sự tương tác giữa con người với hệ thống máy tính, giáo dục và nâng cao trình độ nhân viên, nâng cấp hệ thống) + Các vấn đề liên quan đến tổ chức (cơ cấu tổ chức, văn hóa tổ chức, các chính sách và chuẩn mực); và yếu tố bên ngoài (kinh tế toàn cầu, mối quan hệ giữa các tổ chức và giữa các quốc gia, sự phát triển công nghệ, thay đổi các quy định pháp lý).
+ Thêm vào đó, các nghiên cứu tình huống trong nghiên cứu chủ yếu được thực hiện ở cả đơn vị thuộc khu vực tư và khu vực công. Do đó kết quả của nghiên cứu này đã đóng góp vào hệ thống cơ sở lý luận rất hữu ích trong việc nghiên cứu vấn đề có liên quan trong khu vực công, cũng như có thể sử dụng các nhân tố khám phá này để kiểm định lại tại các quốc gia khác. Nghiên cứu của Komala (2012) qua bài viết “The Influence of The Accounting Managers Knowledge and The Top Managements Support On The Accounting Information System and Its Impact On The Quality Of Accounting Information” Theo kết quả nghiên cứu của Komala (2012) cũng đã kiểm định được rằng, yếu tố chất lượng hệ thống TTKT có tác động đến chất lượng của TTKT. Đồng thời, tác giả này cũng đã xây dựng mô hình một số nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống TTKT bao gồm: + Hiểu biết của Giám đốc tài chính (Accounting Manager Knowledge) + Hỗ trợ của ban quản lý cấp cao (Top management support).
Nghiên cứu của Komala (2012), Rapina (2014) “Factors Influencing The Quality Of Accounting Information System And Its Implications On The Quality Of Accounting Information” Qua quá trình nghiên cứu tác giả đã xác định thêm một số yếu tố tác động đến LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 chất lượng thông tin kế toán như: + Cam kết của ban quản trị, văn hóa công ty. + Cơ cấu tổ chức tác động đến chất lượng hệ thống TTKT. Nghiên cứu của Syaifulla (2014) “Influence Organizational Commitment on The Quality of Accounting Information System” Tác giả đã kiểm tra qua định lượng một lần nữa đã kiểm định rằng, yếu tố cam kết của ban quản trị có ảnh hưởng đến chất lượng của hệ thống TTKT. Ngoài ra, còn bổ sung thêm yếu tố cam kết của nhân viên kế toán cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của hệ thống TTKT.
Nghiên cứu của Eppler và Wittig (Eppler and Wittig, 2000) Conceptualizing Information Quality: A review of information quality frameworks from the last ten years (2000 Eppler và Wittig (Eppler and Wittig, 2000) đã thực hiện một tổng hợp về các nghiên cứu chất lượng thông tin trong khoảng thời gian 10 năm từ 1989- 1999. Những nghiên cứu về chất lượng thông tin mà các tác giả trên lựa chọn cần đảm bảo 4 mục tiêu: - Cung cấp một bộ các tiêu chuẩn chất lượng thông tin ngắn gọn, súc tích và có thể đánh giá được; - Cung cấp một mô tả đầy đủ mối quan hệ giữa các tiêu chuẩn để giúp việc phân tích và giải quyết vấn đề chất lượng thông tin; - Cung cấp cơ sở cho việc đo lường và quản lý chất lượng thông tin; - Có thể cung cấp cho giới nghiên cứu một bản đồ có tính logic để cấu trúc được (hay sắp xếp, giải thích được một cách logic) các cách tiếp cận khác nhau, những lý thuyết khác nhau và các hiện tượng liên quan tới chất lượng thông tin. Kết quả tổng hợp và phân tích từ 7 trong số 20 nghiên cứu chất lượng thông tin cho thấy các tiêu chuẩn chất lượng thông tin thường bao gồm: + Kịp thời hoặc hiện hành: + Có thể truy cập hoặc có thể đạt được. Khách quan.
Phù hợp Chính xác. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Nhất quán Đầy đủ. Các nghiên cứu này cũng chỉ rõ những hạn chế giữa một số các tiêu chuẩn chất lượng thông tin, như giữa tiêu chuẩn an ninh và có thể truy cập (vì càng đảm bảo an ninh tốt thì càng khó truy cập); hoặc giữa chính xác và kịp thời; giữa phạm vi tổng quát thông tin và mức độ chi tiết thông tin (càng nhiều thông tin chi tiết thì càng ít mang tính tổng quát).1 – Tóm tắt các nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài STT Tác giả Đề tài nghiên Mục tiêu và Kết quả nghiên cứu (Năm) cứu phương pháp nghiên cứu Có 5 nhóm nhân tố tác Xác định các nhân động: Các nhân tố ảnh tố ảnh hưởng đến -Môi trường pháp lý hưởng đến sự Choi và chất lượng thông -Môi trường chính trị 1 phát triển của kế Mueller tin BCTC. -Môi trường kinh tế toán và sự liên hệ (1984) Phương pháp -Môi trường văn hoá với chất lượng nghiên cứu định -Môi trường giáo dục, nghề thông tin BCTC lượng nghiệp, phát triển nghề nghiệp Khám phá ra một - Các nhân tố bên trong số nhân tố tác như yếu tố con người và Các thông tin kế động đến chất hệ thống Xu & ctg toán Quản lý 2 lượng TTKT.
- Các vấn đề liên quan đến (2003) chất lượng Phương pháp tổ chức nghiên cứu định - Yếu tố bên ngoài tính Ảnh hưởng của Xác định yếu tố kiến thức quản chất lượng - Hiểu biết của Giám đốc tài lý kế toán và hỗ HTTTKT có tác Komala chính 3 trợ quản lý hàng động đến chất (2012) - Hỗ trợ của ban quản lý cấp đầu trên hệ lượng của TTKT. cao thống thông tin Phương pháp kế toán và tác nghiên cứu định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 động của nó lên tính chất lượng thông tin kế toán Các yếu tố ảnh Xác định thêm hưởng đến chất Phương pháp lượng của hệ Komala nghiên cứu định - Cam kết của ban quản trị, thống thông tin (2012), tính một số yếu văn hóa công ty. 4 kế toán và Rapina tố tác động đến - Cơ cấu tổ chức tác động những hàm ý (2014) chất lượng thông đến chất lượng HTTTKT. của nó về chất tin kế toán lượng thông tin kế toán Xác định các yếu Ảnh hưởng đến tố ảnh hưởng đến cam kết của tổ - Cam kết của ban quản trị chất lượng Syaifulla chức về chất có ảnh hưởng đến chất 5 TTKT (2014) lượng của hệ lượng của HTTTKT.
Phương pháp thống thông tin nghiên cứu định kế toán tính - Cung cấp một bộ các tiêu chuẩn chất lượng thông tin ngắn gọn, súc tích và có thể Cung cấp một bộ đánh giá được; Rà soát các Eppler và các tiêu chuẩn - Cung cấp một mô tả đầy khuôn khổ chất Wittig chất lượng thông đủ mối quan hệ giữa các lượng thông tin 6 (Eppler and kế toán tiêu chuẩn để giúp việc phân trong 10 năm Wittig, Phương pháp tích và giải quyết vấn đề qua (2000) 2000) nghiên cứu định chất lượng thông tin; tính - Cung cấp cơ sở cho việc đo lường và quản lý chất lượng thông tin; - Kịp thời hoặc hiện hành Nguồn: Tác giả tổng hợp 1. Nghiên cứu trong nước. Tại Việt Nam, nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT vẫn chưa nhận được nhiều quan tâm cho cả khu vực tư lẫn khu vực công. Một số nghiên cứu điển hình như: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Nghiên cứu của Phan Minh Nguyệt (2014) “Xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng TTKT trình bày trên BCTC của các công ty niêm yết ở Việt Nam” Trong đề tài của mình, tác giả đã tiến hành xác định 7 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT trình bày trên BCTC của các công ty niêm yết phù hợp với điều kiện ở Việt Nam, và kết quả sau quá trình nghiên cứu cho thấy chỉ còn 5 nhân tố là có ảnh hưởng đến chất lượng TTKT trình bày trên BCTC đó là: - Rủi ro kiểm toán đối với công ty niêm yết - Nhân tố nhà quản trị công ty - Nhân tố việc lập và trình bày BCTC - Nhân tố chi phí và lợi ích khi lập BCTC - Nhân tố thuế Tuy nhiên, đề tài này đi vào nghiên cứu cho các công ty niêm yết ở Việt Nam. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hiền (2014) “Hoàn thiện báo cáo tài chính khu vực công – nghiên cứu cho các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Việt Nam.