Giải Pháp Hiệu Quả Để Kiểm Soát Lạm Phát Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp để kiểm soát lạm phát ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Kiểm Soát Lạm Phát Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LÔØI CAM ÑOAN
• 1. CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LẠM PHÁT
• 1.1. CÁC QUAN ĐIỂM VỀ LẠM PHÁT – ĐO LƯỜNG LẠM PHÁT
• 1.2. CÁC LOẠI LẠM PHÁT
• 1.3. NGUYÊN NHÂN GÂY RA LẠM PHÁT
• 1.4. TÁC ĐỘNG CỦA LẠM PHÁT
• 1.5. CÁC NHÓM GIẢI PHÁP KIỂM CHẾ Ở CÁC NƯỚC
• 1.5.1. Nhóm giải pháp tác động vào tổng cầu
• 1.5.2. Nhóm giải pháp tác động vào cung
• 2. CHƯƠNG II: LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM VỪA QUA
• 2.1. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1976 ĐẾN 2006
• 2.1.1. Khái quát tình hình lạm phát ở Việt Nam từ 1976 đến 1995
• 2.1.2. Khái quát tình hình lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 1996 đến 2000
• 2.1.3. Tình hình lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2001 đến 2006
• 2.2. TÁC ĐỘNG CỦA LẠM PHÁT TỚI CÁC BIẾN SỐ KINH TẾ VĨ MÔ
• 2.2.1. Tác động của lạm phát đối với tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2. Tác động của lạm phát đối với tỷ lệ thất nghiệp
• 2.2.3. Tác động của lạm phát đối với cán cân thanh toán
• 2.3. NHỮNG NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN TÁC ĐỘNG TỚI LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM
• 2.3.1. Xét trên góc độ cầu kéo
• 2.3.2. Xét trên góc độ chi phí đẩy
• 2.4. ĐÁNG GIÁ CÁC NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT NĂM 2006
• 2.4.1. Các yếu tố làm giảm lạm phát
• 2.4.2. Các yếu tố làm tăng lạm phát
• 3. CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ KIỂM SOÁT LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM
• 3.1. MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG HƯỚNG TỔNG QUÁT 5 NĂM 2006 – 2010 CỦA VIỆT NAM
• 3.2. ĐO LƯỜNG LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY
• 3.2.1. Cách tính lạm phát hiện nay
• 3.2.2. Đo lường lạm phát ở Việt Nam bằng lạm phát cơ bản
• 3.2.3. Xác định lại rổ hàng hóa
• 3.3. CÁC GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT LẠM PHÁT GÓP PHẦN ỔN ĐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2006 – 2010
• 3.3.1. Chính phủ kiểm soát lạm phát
• 3.3.1.1. Chống những hành vi trục lợi
• 3.3.2. Cải cách tiền lương
• 3.3.3. Cải cách hành chính
• 3.3.4. Xây dựng một quy chế quản lý giá cả hợp lý
• 3.3.5. Ngân hàng nhà nước trong việc kiểm soát lạm phát
• 3.3.5.1. Điều hành chính sách tiền tệ
• 3.3.5.2. Những vấn đề cần phải có sự phối kết hợp đồng bộ
• 3.3.6. Doanh nghiệp cũng phải chống lạm phát
• 3.3.6.1. Doanh nghiệp tiết kiệm, (cắt giảm) chi phí
• 3.3.6.2. Xây dựng và hoạch định chiến lược phát triển lâu dài
• 3.3.6.3. Doanh nghiệp cần sử dụng các công cụ phòng chống rủi ro
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận về lạm phát

Chương này tập trung vào việc phân tích các quan điểm lý luận về lạm phát, bao gồm các khái niệm, cách đo lường và phân loại lạm phát. Các loại lạm phát được đề cập bao gồm lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã và siêu lạm phát. Nguyên nhân gây ra lạm phát được phân tích từ hai góc độ chính: lạm phát cầu kéo và lạm phát chi phí đẩy. Tác động của lạm phát đến nền kinh tế cũng được đánh giá, đặc biệt là ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp và cán cân thanh toán. Các giải pháp kiểm soát lạm phát từ các quốc gia khác cũng được thảo luận, chia thành hai nhóm chính: giải pháp tác động vào tổng cầu và giải pháp tác động vào cung.

1.1. Các quan điểm về lạm phát

Phần này trình bày các quan điểm khác nhau về lạm phát, từ cách hiểu truyền thống đến các quan điểm hiện đại. Các nhà kinh tế học hiện đại coi lạm phát là một hiện tượng kinh tế phổ biến trong nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ, không phân biệt giai cấp. Lạm phát được đo lường thông qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và các chỉ số kinh tế khác.

1.2. Nguyên nhân gây ra lạm phát

Nguyên nhân của lạm phát được phân tích từ hai góc độ chính: lạm phát cầu kéo và lạm phát chi phí đẩy. Lạm phát cầu kéo xảy ra khi tổng cầu vượt quá tổng cung, trong khi lạm phát chi phí đẩy xuất phát từ sự gia tăng chi phí sản xuất. Các yếu tố như giá nguyên liệu, tiền lương và chính sách tiền tệ cũng được xem xét.

II. Tình hình lạm phát ở Việt Nam

Chương này khái quát tình hình lạm phát ở Việt Nam từ năm 1976 đến 2006, chia thành các giai đoạn chính: 1976-1995, 1996-2000 và 2001-2006. Các số liệu về chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng GDP và các biến số kinh tế vĩ mô khác được phân tích để đánh giá mức độ lạm phát và tác động của nó đến nền kinh tế. Đặc biệt, giai đoạn 2001-2006 được xem xét chi tiết với các yếu tố như giá dầu, giá vàng và tỷ giá hối đoái.

2.1. Khái quát tình hình lạm phát

Phần này trình bày tổng quan về tình hình lạm phát ở Việt Nam qua các giai đoạn. Giai đoạn 1976-1995 được đánh dấu bởi lạm phát cao do chính sách kinh tế kế hoạch hóa tập trung. Giai đoạn 1996-2000 chứng kiến sự ổn định hơn nhờ các cải cách kinh tế. Giai đoạn 2001-2006 lại xuất hiện lạm phát tăng cao do tác động của giá dầu và tỷ giá hối đoái.

2.2. Tác động của lạm phát

Lạm phát có tác động đáng kể đến các biến số kinh tế vĩ mô như tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp và cán cân thanh toán. Phân tích hồi quy được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa lạm phát và các biến số này, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách.

III. Giải pháp kiểm soát lạm phát

Chương này đề xuất các giải pháp kiểm soát lạm phát ở Việt Nam, tập trung vào giai đoạn 2006-2010. Các giải pháp bao gồm chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các biện pháp cải cách hành chính. Đặc biệt, vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát được nhấn mạnh. Các giải pháp cũng hướng đến việc ổn định giá cả và phát triển kinh tế bền vững.

3.1. Chính sách tiền tệ

Phần này tập trung vào vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát. Các công cụ như lãi suất, dự trữ bắt buộc và tỷ giá hối đoái được sử dụng để điều tiết lượng tiền trong nền kinh tế.

3.2. Cải cách hành chính

Các biện pháp cải cách hành chính được đề xuất nhằm giảm thiểu chi phí sản xuất và ổn định giá cả. Cải cách tiền lương, quản lý giá cả và chống hành vi trục lợi là những giải pháp quan trọng được nhấn mạnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế phức tạp và có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, từ năm 1976 đến 2006, tình hình lạm phát trải qua nhiều giai đoạn biến động mạnh, từ lạm phát phi mã trong những năm 1980 đến việc kiểm soát và ổn định dần trong những năm đầu thế kỷ 21. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2004 tăng 9,5%, vượt xa mục tiêu 4-5% đề ra, năm 2005 giảm còn 8,4% và năm 2006 tiếp tục giảm xuống 6,6%, thấp hơn 1,6% so với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các quan điểm, nguyên nhân gây ra lạm phát, tác động của lạm phát đến các biến số kinh tế như tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp và cán cân thanh toán, đồng thời đề xuất các giải pháp kiểm soát lạm phát phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam giai đoạn 2001-2010. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 1976-2006, đặc biệt chú trọng giai đoạn 2001-2006, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính về lạm phát: lạm phát cầu kéo (Demand Pull Inflation) và lạm phát chi phí đẩy (Cost Push Inflation). Lạm phát cầu kéo xuất phát từ sự tăng tổng cầu vượt quá tổng cung, dẫn đến áp lực tăng giá cả. Lạm phát chi phí đẩy phát sinh do chi phí sản xuất tăng cao, như tiền lương, giá nguyên liệu đầu vào, thuế suất tăng, làm tăng giá thành sản phẩm. Ngoài ra, luận văn áp dụng mô hình kinh tế lượng để phân tích mối quan hệ giữa lạm phát và các biến số kinh tế quan trọng như tăng trưởng GDP, tỷ lệ thất nghiệp và cán cân thương mại. Các khái niệm chính bao gồm: chỉ số giá tiêu dùng (CPI), lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã, siêu lạm phát, tỷ lệ thất nghiệp, cán cân thanh toán và chính sách tiền tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, kết hợp phân tích định tính và định lượng. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các báo cáo kinh tế quốc tế và các công trình nghiên cứu liên quan. Cỡ mẫu dữ liệu bao gồm các số liệu kinh tế vĩ mô của Việt Nam từ năm 1976 đến 2006, tập trung phân tích sâu giai đoạn 1996-2006. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích hồi quy tuyến tính để xác định mối quan hệ giữa lạm phát và các biến số kinh tế. Sai số cho phép trong phân tích hồi quy là 5% với độ tin cậy 95%. Timeline nghiên cứu kéo dài trong vòng 6 tháng, bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, phân tích và viết báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diễn biến lạm phát tại Việt Nam (1976-2006):

   • Giai đoạn 1976-1995, lạm phát phi mã với mức tăng CPI lên tới 587,2% năm 1986.
   • Giai đoạn 1996-2000, lạm phát giảm dần, có năm giảm phát nhẹ (-0,6% năm 2000).
   • Giai đoạn 2001-2006, lạm phát được kiểm soát tốt, CPI dao động từ 0,8% (2001) đến 9,5% (2004), giảm còn 6,6% năm 2006.

2. Tác động của lạm phát đến tăng trưởng kinh tế:

   • Qua phân tích hồi quy, khi lạm phát giảm 1% thì tăng trưởng kinh tế tăng khoảng 13,88%.
   • Mối quan hệ này không hoàn toàn tuyến tính, có thời điểm lạm phát vừa phải kích thích tăng trưởng, nhưng lạm phát cao hoặc thấp quá đều ảnh hưởng tiêu cực.

3. Ảnh hưởng của lạm phát đến tỷ lệ thất nghiệp:

   • Mối quan hệ giữa lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp có xu hướng nghịch biến theo đường cong Phillips.
   • Khi lạm phát tăng, tỷ lệ thất nghiệp cũng có xu hướng tăng nhẹ do các yếu tố khác tác động, không hoàn toàn giảm như lý thuyết truyền thống.

4. Tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán:

   • Lạm phát không có tác động rõ ràng và có ý nghĩa thống kê đến cán cân thương mại và nhập siêu.
   • Kim ngạch xuất khẩu tăng liên tục trong khi tỷ lệ lạm phát biến động không theo quy luật rõ ràng.

Thảo luận kết quả

Diễn biến lạm phát tại Việt Nam phản ánh sự chuyển biến từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Giai đoạn 1980-1986 chứng kiến lạm phát phi mã do chính sách tiền tệ lỏng lẻo và quản lý kinh tế quan liêu. Từ cuối thập niên 1980, các biện pháp thắt chặt tài chính và cải cách kinh tế đã giúp giảm lạm phát xuống mức hai con số và tiếp tục ổn định trong những năm 2000. Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế cho thấy lạm phát vừa phải có thể kích thích sản xuất và tiêu dùng, nhưng lạm phát cao gây bất ổn và làm giảm hiệu quả kinh tế. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, nhấn mạnh vai trò của chính sách tiền tệ linh hoạt và kiểm soát lạm phát hợp lý. Tác động không rõ ràng của lạm phát đến cán cân thanh toán có thể do sự đa dạng hóa xuất nhập khẩu và các yếu tố bên ngoài như biến động giá dầu thế giới. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ diễn biến CPI và GDP, bảng phân tích hồi quy giữa lạm phát và các biến số kinh tế để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt và linh hoạt:

   • Mục tiêu duy trì lạm phát ở mức vừa phải (khoảng 4-5%) trong giai đoạn 2007-2010.
   • Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường công cụ điều hành như lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc để kiểm soát lượng tiền lưu thông.

2. Cải cách quản lý giá cả và thị trường hàng hóa:

   • Kiểm soát chặt chẽ giá các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu.
   • Xây dựng cơ chế minh bạch và công bằng trong phân phối, hạn chế đầu cơ, buôn lậu.

3. Tăng cường hiệu quả đầu tư công và doanh nghiệp nhà nước:

   • Rà soát, cắt giảm các dự án đầu tư kém hiệu quả, giảm thất thoát, lãng phí.
   • Đẩy mạnh cổ phần hóa, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp nhà nước.

4. Phát triển thị trường tài chính và nâng cao năng lực dự báo:

   • Xây dựng hệ thống dự báo kinh tế vĩ mô chính xác, kịp thời để hỗ trợ hoạch định chính sách.
   • Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng, hạn chế rủi ro nợ xấu.

Các giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương và doanh nghiệp, với lộ trình cụ thể từ năm 2007 đến 2010 nhằm đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế:

   • Sử dụng luận văn để xây dựng và điều chỉnh chính sách tiền tệ, tài khóa phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
   • Ví dụ: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ban Kinh tế Trung ương.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế:

   • Tham khảo để nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa lạm phát và các biến số kinh tế vĩ mô.
   • Ví dụ: các viện nghiên cứu kinh tế, trường đại học.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư:

   • Hiểu rõ tác động của lạm phát đến môi trường kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư và quản trị rủi ro.
   • Ví dụ: doanh nghiệp sản xuất, tài chính, ngân hàng.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành kinh tế:

   • Là tài liệu tham khảo bổ ích cho việc học tập, nghiên cứu về kinh tế vĩ mô và chính sách kinh tế.
   • Ví dụ: sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Lạm phát là gì và tại sao nó quan trọng đối với nền kinh tế?
   Lạm phát là sự tăng liên tục của mức giá chung hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế. Nó ảnh hưởng đến sức mua của đồng tiền, chi phí sản xuất và tiêu dùng, từ đó tác động đến tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội.

2. Nguyên nhân chính gây ra lạm phát tại Việt Nam là gì?
   Nguyên nhân bao gồm lạm phát cầu kéo do tổng cầu tăng nhanh, lạm phát chi phí đẩy do giá nguyên liệu đầu vào tăng, chính sách tiền tệ lỏng lẻo, hiệu quả đầu tư thấp và các yếu tố khách quan như thiên tai, biến động giá thế giới.

3. Lạm phát ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ thất nghiệp?
   Theo đường cong Phillips, lạm phát và thất nghiệp có mối quan hệ nghịch biến trong ngắn hạn. Tuy nhiên, tại Việt Nam, do nhiều yếu tố khác tác động, mối quan hệ này không hoàn toàn rõ ràng và có thể thay đổi theo thời gian.

4. Chính sách nào hiệu quả để kiểm soát lạm phát?
   Chính sách tiền tệ thắt chặt, quản lý giá cả, cải cách đầu tư công và doanh nghiệp nhà nước, phát triển thị trường tài chính và nâng cao năng lực dự báo là những giải pháp hiệu quả đã được áp dụng tại Việt Nam.

5. Lạm phát vừa phải có tác động tích cực không?
   Lạm phát vừa phải có thể kích thích sản xuất, tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nếu vượt quá mức kiểm soát sẽ gây ra bất ổn và ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế.

Kết luận

• Lạm phát tại Việt Nam từ 1976 đến 2006 trải qua nhiều giai đoạn biến động, từ phi mã đến ổn định dần.
• Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, thất nghiệp, cán cân thanh toán có tính phức tạp và đa chiều.
• Nguyên nhân lạm phát bao gồm cả yếu tố cầu kéo và chi phí đẩy, cùng với các yếu tố nội tại và khách quan.
• Các giải pháp kiểm soát lạm phát cần đồng bộ, linh hoạt và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô giai đoạn 2007-2010, góp phần ổn định và phát triển bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu cần tiếp tục theo dõi diễn biến lạm phát, cập nhật dữ liệu và điều chỉnh chính sách kịp thời để đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1/ LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI Theo quan ñieåm cuûa caùc nhaø kinh teá hoïc hieän ñaïi thì laïm phaùt laø moät caên beänh kinh nieân cuûa moïi neàn kinh teá haøng hoaù – tieàn teä; noù khoâng coù baûn chaát giai caáp maø chæ coù baûn chaát kinh teá. Noù coù tính thöôøng tröïc, neáu khoâng thöôøng xuyeân kieåm soaùt, khoâng coù nhöõng giaûi phaùp choáng laïm phaùt thöôøng tröïc, ñoàng boä vaø höõu hieäu thì laïm phaùt coù theå xaûy ra ôû baát cöù neàn kinh teá haøng hoaù naøo vôùi baát kyø cheá ñoä xaõ hoäi naøo. Caùc nhaø kinh teá naøy cho raèng bieåu hieän cuûa laïm phaùt laø: khi möùc chung cuûa giaù caû haøng hoaù vaø chi phí saûn xuaát ñoàng thôøi taêng leân moät caùch phoå bieán trong moät khoaûng thôøi gian ñuû daøi ñeå nhaän roõ xu höôùng naøy1. Taùc giaû hoaøn toaøn ñoàng tình vôùi quan ñieåm naøy.

Coù theå noùi laïm phaùt luoân laø moät vaán ñeà laøm ñau ñaàu caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch kinh teá, vaø nhaát laø trong tình hình hieän nay, Vieät Nam ñaõ trôû thaønh thaønh vieân thöù 150 cuûa Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi( WTO) thì vaán ñeà naøy laïi caøng ñöôïc caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch quan taâm nhieàu hôn. Trong naêm 2004, chæ soá giaù tieâu duøng cuûa nöôùc ta taêng 9,5 %, coù ngöôøi noùi chuùng ta leân côn soát laïm phaùt vaø coù ngöôøi noùi chuùng ta chöa laïm phaùt maëc duø chæ soá giaù naøy ñaõ taêng vöôït quaù ngöôõng muïc tieâu ñeà ra ban ñaàu (4- 5%), ñeán 2005 thì chæ soá giaù tieâu duøng laïi ñöôïc khoáng cheá chæ coøn 8,4% baèng vôùi toác ñoä taêng tröôûng kinh teá, naêm 2006 chæ soá giaù tieâu duøng ñöôïc khoáng cheá ôû möùc 6,6% thaáp hôn 1,6% so vôùi toác ñoä taêng tröôûng kinh teá. Dieãn bieán tình hình thay ñoåi cuûa chæ soá giaù tieâu duøng nöôùc ta ñaõ laøm cho caùc nhaø hoaïch ñònh, nhaø nghieân cöùu phaûi toán nhieàu coâng söùc ñeå khoáng cheá noù. Vaäy neàn kinh teá nöôùc ta trong naêm 2004, 2005, 2006 vaø nhöõng naêm tröôùc ñoù coù laïm phaùt hay khoâng, vaø neáu coù laø bao nhieâu, laø cao hay thaáp, möùc laïm phaùt ñoù coù aûnh höôûng nhö theá naøo ñeán neàn kinh teá, nhöõng nguyeân nhaân naøo gaây ra laïm phaùt ôû nöôùc ta, laø nhöõng vaán ñeà caàn phaûi laøm saùng toû, ñeå treân cô sôû ñoù ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp thích hôïp ñeå kieåm soaùt laïm phaùt goùp phaàn thöïc hieän thaéng lôïi chieán löôïc phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi 10 naêm 2001 – 2010 maø Ñaïi hoäi IX cuûa Ñaûng ñaõ ñeà ra.

8 Laïm phaùt laø moät vaán ñeà phöùc taïp, coù lieân quan ñeán nhieàu lónh vöïc, nhöng vôùi mong muoán baèng nhöõng kieán thöùc ñaõ hoïc ñöôïc ñeå ñöa ra nhöõng giaûi phaùp, maëc duø coù nhöõng giaûi phaùp môùi chæ döøng laïi ôû nhöõng yù töôûng, 1 Website cuûa NHNN nhöng ñaây cuõng laø nhöõng giaûi phaùp nhaèm kieåm soaùt laïm phaùt ñöôïc toát hôn vaø goùp phaàn vaøo muïc tieâu neâu treân neân taùc giaû quyeát ñònh choïn giaûi phaùp ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam laøm ñeà taøi luaän vaên toát nghieäp cao hoïc kinh teá. 2/ ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU Xuaát phaùt töø lyù do treân, ñeà taøi ñi vaøo nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà sau : Thöù nhaát: Laøm roõ nhöõng quan ñieåm, lyù luaän veà laïm phaùt, töø ñoù xem nhöõng quan ñieåm naøo ñöôïc vaän duïng phoå bieán vaø phuø hôïp vôùi neàn kinh teá Vieät Nam. Thöù hai: Khaùi quaùt laïi tình hình laïm phaùt cuûa Vieät Nam töø sau khi thoáng nhaát(1976) ñeán nay (2006), ñaëc bieät laø giai ñoaïn 2001 – 2006. Thöù ba: Chæ ra ñöôïc aûnh höôûng cuûa laïm phaùt tôùi 3 bieán soá kinh teá vó moâ quan troïng coøn laïi trong töù giaùc kinh teá, ñoù laø : Taêng tröôûng kinh teá, tyû leä thaát nghieäp vaø caùn caân thanh toaùn (ñoái vôùi caùc bieán soá khaùc maø laïm phaùt coù moái quan heä maät thieát nhö laõi suaát, tyû giaù hoái ñoaùi … trong phaïm vi luaän vaên chöa ñi vaøo nghieân cöùu).

Ñoàng thôøi, böôùc ñaàu xem xeùt moái quan heä hoài quy giöõa laïm phaùt vôùi 3 bieán soá treân vaø ñi tìm moät ngöôõng laïm phaùt maø ôû ñoù khi laïm phaùt vöôït qua thì coù aûnh höôûng khoâng toát tôùi taêng tröôûng kinh teá. Thöù tö: Treân cô sôû dieãn bieán tình hình laïm phaùt thöïc teá ruùt ra ñöôïc nhöõng nguyeân nhaân cô baûn taùc ñoäng tôùi laïm phaùt ôû nöôùc ta nhaèm ñeà xuaát caùc giaûi phaùp kieåm soaùt laïm phaùt. Ngoaøi nhöõng nguyeân nhaân cô baûn ñöôïc phaân tích trong baøi, luaän vaên cuõng böôùc ñaàu heä thoáng nguyeân nhaân gaây ra laïm phaùt ôû nöôùc ta theo nhieàu höôùng khaùc nhau. Thöù naêm: Xem xeùt laïi caùch ño löôøng laïm phaùt ôû nöôùc ta hieän nay, töø ñoù ruùt ra nhöõng haïn cheá ñeå ñeà xuaát moät caùch ño löôøng toát hôn.

9 Thöù saùu: Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm kieåm soaùt laïm phaùt ñeå oån ñònh kinh teá vó moâ giai ñoaïn 2007 – 2010, goùp phaàn thöïc hieän thaéng lôïi chieán löôïc phaùt trieån kinh teá – xaõ goäi 10 naêm 2001 – 2010. 3/ MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU CUÛA ÑEÀ TAØI : Ñeå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà ñaët ra ôû treân, luaän vaên caàn traû lôøi ñöôïc nhöõng caâu hoûi sau: Moät laø: Neàn kinh teá Vieät Nam coù bò laïm phaùt hay khoâng ? Trong ñoù taäp trung vaøo traû lôøi cho giai ñoaïn 2001 – 2006, noåi leân laø naêm 2004, maø cho ñeán nay vaãn coøn hai luoàng yù kieán traùi ngöôïc nhau. Hai laø: Laïm phaùt coù aûnh höôûng nhö theá naøo ñoái vôùi taêng tröôûng kinh teá? Tyû leä thaát nghieäp vaø caùn caân thanh toaùn? Phöông trình hoài quy xaùc ñònh möùc ñoä töông quan giöõa laïm phaùt vôùi caùc nhaân toá treân nhö theá naøo ? Bøa laø: Coù toàn taïi moät ngöôõng laïm phaùt ôû nöôùc ta hay khoâng? Neáu coù thì ngöôõng ñoù laø bao nhieâu ? Boán laø: Nhöõng nguyeân nhaân chuû yeáu naøo gaây ra laïm phaùt ôû Vieät Nam thôøi gian qua ? Naêm laø: Caùch tính laïm phaùt ôû Vieät nam hieän nay coù phuø hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi ôû nöôùc ta nöõa hay khoâng ? Neáu khoâng thì neân choïn caùch tính naøo khaùc (böôùc ñaàu ñoái chieáu vôùi caùch tính laïm phaùt cuûa moät soá nöôùc treân theá giôùi). Neáu coøn phuø hôïp thì coù phaûi ñieàu chænh gì khoâng ? Saùu laø: Laïm phaùt ôû Vieät Nam coù chòu aûnh höôûng bôùi nhöõng bieán ñoäng kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi hay khoâng ? 4/ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU : 4.1/ Phöông phaùp luaän : Do vaán ñeà laïm phaùt coù lieân quan maät thieát ñeán nhieàu vaán ñeà khaùc nhö tyû giaù, laõi suaát, taêng tröôûng kinh teá, thaát nghieäp, caùn caân thanh toaùn … thuoäc nhieàu lónh vöïc khaùc nhau nhö taøi chính Nhaø nöôùc, tín duïng ngaân haøng … neân khi nghieân cöùu laïm phaùt phaûi ñaët trong moái quan heä töông hoã qua laïi giöõa caùc yeáu toá treân, giöõa caùc lónh vöïc treân.

Do vaäy, phöông phaùp luaän chuû ñaïo cuûa luaän vaên laø vaän duïng pheùp duy vaät bieän chöùng. Tuy nhieân, trong phaïm vi moät luaän vaên, ñeå ñôn giaûn vaán ñeà nghieân cöùu, luaän vaên chæ ñi vaøo nghieân cöùu söï taùc ñoäng cuûa laïm phaùt leân 10 caùc yeáu toá khaùc hoaëc taùc ñoäng cuûa caùc nhaân toá ñeán laïm phaùt, töùc laø nghieân cöùu söï taùc ñoäng moät chieàu vaø trong khi nghieân cöùu yeáu toá naøo thì caùc yeáu toá khaùc ñöôïc giaû ñònh laø khoâng ñoåi. Tuy nhieân, vaän duïng phöông phaùp nghieân cöùu nhö theá naøo ñi nöõa thì cuõng khoâng theå xa rôøi, thoaùt ly khoûi thöïc tieãn. Do vaäy, phaûi caên cöù vaøo tình hình thöïc tieãn kinh teá - xaõ hoäi vaø höôùng phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi Vieät Nam.

Do vaäy, phöông phaùp luaän cuûa luaän vaên laø keát hôïp lyù luaän vaø thöïc teá.2/ Phöông phaùp: Treân cô sôû caùc phöông phaùp luaän chuû ñaïo, tröôùc tieân luaän vaên ñi vaøo thu thaäp caùc soá lieäu veà laïm phaùt, taêng tröôûng kinh teá .vaø caùc soá lieäu caàn thieát khaùc cho nghieân cöùu. Do vaäy, phöông phaùp nghieân cöùu cuûa luaän vaên laø phöông phaùp nghieân cöùu taïi baøn, phöông phaùp thoáng keâ, söu taàm caùc soá lieäu ñöôïc phoå bieán treân caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng, ñaëc bieät laø töø caùc boä, ban, ngaønh. Coâng vieäc naøy tieán haønh qua 2 böôùc nhö sau : + Thoáng keá caùc soá lieäu caàn thieát cho nghieân cöùu nhö tyû leä laïm phaùt, tyû leä thaát nghieäp, toác ñoä taêng tröôûng kinh teá … qua caùc naêm töø 1976 ñeán 2006. + Tuyø vaøo muïc ñích nghieân cöùu maø trích daãn soá lieäu theo töøng giai ñoaïn khaùc nhau.

Döïa treân soá lieäu thoáng keâ coù ñöôïc, luaän vaên söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích, toång hôïp, hoài quy, ñeå xöû lyù vaø bieåu dieãn soá lieäu coù ñöôïc theo caùc noäi dung caàn thieát. Rieâng trong phöông phaùp hoài quy, taùc giaû choïn sai soá cho pheùp laø 5% (ñoä tin caäy ñaït 95% trong caùc phaân tích). Neáu phaân tích hoài quy cho keát quaû nhöng khoâng ñaûm baûo ñoä tin caäy thì keát luaän keát quaû hoài quy khoâng coù yù nghóa veà maët thoáng keâ. Cuõng trong phöông phaùp hoài quy, ñeå ñôn giaûn daõy soá phaân tích nhöng vaãn ñaûm baûo ñoä tin caäy, taùc giaû choïn soá lieäu trong voøng 11 naêm 1996 ñeán 2006 ñeå chaïy haøm hoài quy.

Tuy nhieân, chuoãi soá lieäu coù theå môû roäng ra hoaëc thu heïp laïi trong töøng tình huoáng nghieân cöùu. Ñeå coù theå thaáy ñöôïc vaán ñeà nghieân cöùu coù theå thay ñoåi nhö theá naøo qua thôøi gian, luaän vaên söû duïng phöông phaùp so saùnh – ñoái chieáu nhaèm xem xeùt vaán ñeà trong moái töông quan, so saùnh ñoái chieáu giöõa nhöõng thôøi kyø khaùc nhau. 11 Ngoaøi ra, ñeå moå xeû vaán ñeà nghieân cöùu moät caùch tyû mæ, luaän vaên söû duïng phöông phaùp nghieân cöùu lieân ngaønh : Xem xeùt, nghieân cöùu vaán ñeà döôùi nhieàu goùc ñoä, töø nhieàu ngaønh khaùc nhau. Do baûn chaát nghieân cöùu khoa hoïc bao giôø cuõng coù tính keá thöøa, neân trong luaän vaên coù vaän duïng keát quaû nghieân cöùu cuûa moät soá chuyeân gia veà caùc vaán ñeà coù lieân quan.

Cuoái cuøng, moät phöông phaùp khaùc khoâng keùm phaàn quan troïng laø phöông phaùp chuyeân gia : Tìm hieåu vaán ñeà thoâng qua hình thöùc thu thaäp yù kieán cuûa nhöõng ngöôøi coù nhieàu kinh nghieäm (ñaëc bieät laø caùc thaày coâ giaûng vieân), am töôøng treân töøng lónh vöïc ñeå töø ñoù ruùt ra nhöõng keát luaän xaùc thöïc. 5/ YÙ NGHÓA THÖÏC TIEÃN CUÛA ÑEÀ TAØI : Trong boái caûnh khu vöïc vaø theá giôùi coù nhieàu baát oån do chieán tranh, xung ñoät, thieân tai, ñaëc bieät laø naïn khuûng boá thì Vieät Nam trong nhöõng naêm gaàn ñaây ñöôïc xem laø ñieåm ñeán an toaøn nhaát, coù tình hình chính trò oån ñònh nhaát.