Luận Văn Thạc Sĩ Về Chính Sách Phòng Chống Tham Nhũng Trong Đầu Tư Công Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực hiện chính sách phòng chống tham nhũng trong đầu tư công ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Trịnh Đăng Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Quy
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG ĐẦU TƯ CÔNG
• 1.1. Đầu tư công và tham nhũng trong đầu tư công
• 1.2. Khái niệm đầu tư công
• 1.3. Vai trò của đầu tư công
• 1.4. Khái niệm tham nhũng
• 1.5. Lý luận về thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 1.6. Khái niệm phòng, chống tham nhũng
• 1.7. Khái niệm chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 1.8. Khái niệm, vai trò và các yêu cầu thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG ĐẦU TƯ CÔNG Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng tham nhũng trong đầu tư công
• 2.3. Nguyên nhân của tham nhũng trong đầu tư công
• 2.4. Những tác động của tham nhũng đến hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam
• 2.5. Tổng quan về thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam
• 2.6. Xây dựng kế hoạch triển khai thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.7. Phổ biến tuyên truyền chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.8. Phân công, phối hợp thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.9. Duy trì chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.10. Điều chỉnh chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.11. Kiểm tra, giám sát quá trình thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.12. Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 2.13. Đánh giá về kết quả thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam hiện nay
• 2.14. Những kết quả đạt được
• 2.15. Những hạn chế
• 2.16. Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUÁ TRÌNH THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG ĐẦU TƯ CÔNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.2. Các giải pháp tổng thể về thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.3. Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hoạt động thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.4. Hoàn thiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.5. Cụ thể hóa mục tiêu thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.6. Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá các dự án đầu tư công
• 3.7. Hoàn thiện chính sách phân bổ vốn đầu tư công
• 3.8. Kiểm toán chặt chẽ hơn các dự án đầu tư công
• 3.9. Nâng cao hiệu quả quy trình thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• 3.10. Một số kiến nghị nhằm hỗ trợ quá trình thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính Cấp Thiết Của Đề Tài

Tham nhũng là một hiện tượng tiêu cực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Đảng và Nhà nước đã xác định tham nhũng là một trong những nguy cơ lớn cản trở sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước. Hiến pháp 2013 đã quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc đấu tranh chống tham nhũng. Các văn bản pháp luật đã được ban hành nhằm tạo ra một hệ thống pháp lý đồng bộ để phòng, chống tham nhũng. Tuy nhiên, thực trạng tham nhũng trong đầu tư công vẫn diễn ra phức tạp, với nhiều vụ việc tiêu cực, thất thoát tài sản công. Do đó, việc nghiên cứu và thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công là cần thiết để nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo vệ tài sản nhà nước.

II. Tổng Quan Tình Hình Nghiên Cứu

Nghiên cứu về chính sách phòng, chống tham nhũng đã được thực hiện trong nhiều năm qua. Các tác giả như Nguyễn Hải Phong và Phan Xuân Sơn đã chỉ ra những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác phòng, chống tham nhũng. Các nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng tham nhũng và các giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng. Tuy nhiên, nghiên cứu về thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công vẫn còn hạn chế. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này để có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả.

III. Mục Đích Và Nhiệm Vụ Nghiên Cứu

Mục đích của nghiên cứu là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc đánh giá thực trạng chính sách phòng, chống tham nhũng, phân tích các kết quả đạt được và những hạn chế trong thực hiện chính sách. Đồng thời, nghiên cứu cũng sẽ đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công.

IV. Thực Trạng Hoạt Động Thực Thi Chính Sách Phòng Chống Tham Nhũng

Thực trạng tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam đang ở mức báo động. Nhiều vụ việc tham nhũng đã được phát hiện, gây thất thoát lớn tài sản nhà nước. Nguyên nhân của tham nhũng trong đầu tư công chủ yếu xuất phát từ sự thiếu minh bạch trong quy trình đầu tư, quản lý lỏng lẻo và sự thiếu trách nhiệm của các cơ quan chức năng. Các chính sách phòng, chống tham nhũng hiện tại chưa thực sự hiệu quả, cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc xây dựng kế hoạch triển khai thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả đầu tư công.

V. Định Hướng Và Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công, cần có các giải pháp tổng thể và cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc thực thi chính sách. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá các dự án đầu tư công để phát hiện kịp thời các dấu hiệu tham nhũng. Việc nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về phòng, chống tham nhũng cũng là một yếu tố quan trọng trong việc thực hiện chính sách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tham nhũng trong đầu tư công là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước và sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Theo ước tính, khoảng 40% tổng vốn đầu tư công được sử dụng cho phát triển cơ sở hạ tầng như điện, nước, vận tải và thông tin, lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng nhất. Tình trạng tham nhũng trong đầu tư công không chỉ làm tăng chi phí dự án mà còn làm giảm chất lượng công trình, gây thất thoát tài sản công và làm suy giảm niềm tin của xã hội. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công tại Việt Nam từ năm 2014 đến 2018, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách này. Nghiên cứu tập trung phân tích các yếu tố tác động, quy trình thực thi và kết quả thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công, nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư công. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng và điều chỉnh chính sách phòng, chống tham nhũng, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công, thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết lựa chọn công cộng về hành vi tìm kiếm đặc lợi (rent-seeking) và lý thuyết kinh tế học thể chế. Lý thuyết lựa chọn công cộng giải thích tham nhũng là hành vi tìm kiếm lợi ích cá nhân của cán bộ công quyền trong quá trình ra quyết định đầu tư công, dẫn đến việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả và tăng chi phí dự án. Lý thuyết kinh tế học thể chế nhấn mạnh vai trò của thể chế quản lý và tổ chức trong việc thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế, đồng thời cảnh báo rằng thể chế yếu kém và bị lũng đoạn bởi tham nhũng sẽ làm giảm hiệu quả đầu tư công và cản trở cải cách thể chế. Các khái niệm chính bao gồm: đầu tư công, tham nhũng, chính sách phòng, chống tham nhũng, thực thi chính sách và hiệu quả đầu tư công. Đầu tư công được hiểu là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Tham nhũng được định nghĩa là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì vụ lợi cá nhân trong quá trình quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Chính sách phòng, chống tham nhũng là tập hợp các quyết định và biện pháp nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng trong đầu tư công.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp và điều tra xã hội học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, văn bản pháp luật, số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Minh bạch quốc tế và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Phương pháp phân tích chính là hồi quy bình phương nhỏ nhất (OLS) để kiểm định các giả thuyết về tác động của tham nhũng đến quy mô và chất lượng đầu tư công dựa trên dữ liệu từ năm 2005 đến 2016. Cỡ mẫu khảo sát xã hội học gồm 900 phiếu khảo sát, trong đó có 300 phiếu dành cho cán bộ công chức, 300 phiếu cho doanh nghiệp và 300 phiếu cho người dân, nhằm đánh giá nhận thức và thực trạng tham nhũng trong đầu tư công. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2014 đến 2018, gắn liền với việc thực thi Luật Đầu tư công và các chính sách phòng, chống tham nhũng liên quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tham nhũng làm gia tăng quy mô đầu tư công: Kết quả hồi quy cho thấy mức độ tham nhũng cao có xu hướng làm tăng tỷ lệ vốn đầu tư công so với GDP. Cụ thể, chỉ số nhận thức tham nhũng CPI giảm (tức tham nhũng tăng) dẫn đến chi phí đầu tư công tăng cao hơn mức cần thiết, gây lãng phí nguồn lực nhà nước.

2. Tham nhũng làm giảm chất lượng cơ sở hạ tầng: Phân tích dữ liệu PCI của các tỉnh cho thấy chỉ số tham nhũng tăng làm giảm chỉ số chất lượng cơ sở hạ tầng (CLCSHT). Các dự án đầu tư công bị ảnh hưởng bởi tham nhũng thường sử dụng vật liệu kém chất lượng, thiết kế không phù hợp, dẫn đến công trình xuống cấp nhanh chóng.

3. Tham nhũng diễn ra ở nhiều giai đoạn đầu tư công: Từ khâu lựa chọn dự án, thiết kế, đấu thầu đến thi công, tham nhũng xuất hiện dưới nhiều hình thức như khai khống khối lượng, nâng giá vật tư, cấu kết giữa cán bộ quản lý và nhà thầu để trục lợi.

4. Nguyên nhân tham nhũng đa dạng: Bao gồm sơ hở trong cơ chế quản lý, thiếu minh bạch, động cơ lợi ích cá nhân, môi trường làm việc thiếu kiểm soát, và năng lực cán bộ công chức chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, các yếu tố khách quan như thể chế pháp luật chưa hoàn thiện và điều kiện kinh tế khó khăn cũng góp phần làm gia tăng tham nhũng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết lựa chọn công cộng khi chỉ ra rằng hành vi tìm kiếm đặc lợi của cán bộ công quyền làm méo mó quá trình phân bổ nguồn lực đầu tư công. Việc tham nhũng làm tăng chi phí đầu tư và giảm chất lượng công trình được minh chứng qua các số liệu hồi quy và khảo sát thực tế tại các tỉnh thành. So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này củng cố quan điểm rằng tham nhũng là nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam. Việc tham nhũng diễn ra ở nhiều khâu trong quy trình đầu tư công cho thấy cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý để kiểm soát và ngăn chặn. Ngoài ra, yếu tố năng lực cán bộ và môi trường làm việc cũng là những điểm cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa chỉ số tham nhũng và tỷ lệ đầu tư công, cũng như bảng so sánh chỉ số chất lượng cơ sở hạ tầng giữa các tỉnh có mức độ tham nhũng khác nhau.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định quản lý đầu tư công: Rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật để khắc phục các kẽ hở, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý đầu tư công. Thời gian thực hiện trong 2 năm, chủ thể là Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Tăng cường năng lực và đạo đức công chức: Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn về quản lý đầu tư công và phòng, chống tham nhũng cho cán bộ công chức các cấp. Xây dựng quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Thời gian triển khai liên tục, chủ thể là Học viện Hành chính Quốc gia và các cơ quan quản lý nhà nước.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá độc lập: Thiết lập cơ chế kiểm toán, thanh tra chặt chẽ, minh bạch và có sự tham gia của cộng đồng, báo chí trong giám sát các dự án đầu tư công. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước và các tổ chức xã hội.

4. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đầu tư công, công khai các thủ tục, quyết định, kết quả đầu tư để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và giám sát. Thời gian thực hiện trong 3 năm, chủ thể là các bộ ngành liên quan và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư công: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý, hoàn thiện chính sách và quy trình phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực chính sách công và quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về phòng, chống tham nhũng.

3. Doanh nghiệp tham gia đầu tư công: Hiểu rõ các rủi ro và trách nhiệm trong quá trình thực hiện dự án, từ đó nâng cao tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.

4. Cơ quan thanh tra, kiểm toán và các tổ chức giám sát xã hội: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để xây dựng các chương trình giám sát, kiểm tra hiệu quả và minh bạch trong đầu tư công.

Câu hỏi thường gặp

1. Tham nhũng ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả đầu tư công?
   Tham nhũng làm tăng chi phí dự án, giảm chất lượng công trình và gây thất thoát nguồn lực, từ đó làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội.

2. Các yếu tố nào tác động đến việc thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng?
   Bao gồm yếu tố chủ quan như năng lực cán bộ, sự thực hiện đầy đủ quy trình và yếu tố khách quan như môi trường chính trị, pháp luật và mối quan hệ lợi ích giữa các bên liên quan.

3. Làm thế nào để tăng cường minh bạch trong đầu tư công?
   Thông qua công khai thông tin dự án, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, tăng cường vai trò giám sát của cộng đồng và báo chí, đồng thời xây dựng hệ thống kiểm toán, thanh tra độc lập.

4. Vai trò của cộng đồng và báo chí trong phòng, chống tham nhũng là gì?
   Cộng đồng và báo chí giúp phát hiện sai phạm, tạo áp lực xã hội và thúc đẩy các cơ quan chức năng xử lý kịp thời các hành vi tham nhũng, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

5. Tại sao cần đào tạo nâng cao năng lực cán bộ trong phòng, chống tham nhũng?
   Cán bộ có năng lực và đạo đức tốt sẽ thực thi chính sách hiệu quả hơn, giảm thiểu các hành vi tiêu cực và tạo môi trường làm việc minh bạch, góp phần ngăn ngừa tham nhũng trong đầu tư công.

Kết luận

• Tham nhũng trong đầu tư công làm tăng chi phí và giảm chất lượng công trình, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.
• Việc thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng còn nhiều hạn chế do yếu tố chủ quan và khách quan, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan.
• Nghiên cứu đã kiểm định thành công các giả thuyết về tác động của tham nhũng đến quy mô và chất lượng đầu tư công bằng phương pháp hồi quy OLS.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, xây dựng hệ thống giám sát và tăng cường minh bạch trong quản lý đầu tư công.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả thực thi và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công để bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia, góp phần phát triển bền vững đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần Mở đầu và Kết luận, luận văn đƣợc kết cấu thành ba chƣơng: Chƣơng 1 - Cơ sở khoa học về thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tƣ công Chương 2 - Thực thi chính sách phòng chống tham nhũng trong đầu tƣ công ở Việt Nam Chương 3 - Định hƣớng và giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tƣ công ở Việt Nam 7 e Chƣơng 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG ĐẦU TƢ CÔNG 1. Đầu tƣ công và tham nhũng trong đầu tƣ công 1. Khái niệm đầu tư công Khoản 15, Điều 4, Luật Đầu tƣ công quy định: Đầu tƣ công là hoạt động đầu tƣ của Nhà nƣớc vào các chƣơng trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tƣ vào các chƣơng trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Theo tác giả Vũ Tuấn Anh và Nguyễn Quang Thái (2011), “Đầu tƣ công” cần đƣợc quan niệm một cách đon giản, đó là tất cả các khoản đầu tƣ của Chính phủ và Doanh nghiệp nhà nƣớc, bao gồm: đầu tƣ từ NSNN (phân cho các bộ/ngành Trung ƣơng và phân cho các địa phƣơng); đầu tƣ cho các chƣơng trình hỗ trợ có mục tiêu.; tín dụng đầu tƣ (vốn cho vay) có mức độ ƣu đãi nhất định và đầu tƣ của các doanh nghiệp nhà nƣớc.

Cách hiểu của các tác giảkhá rộng, bao trùm hết các dạng đầu tƣ công.Trong luận văn này, chỉgiới hạn quan tâm đến đầu tƣ công từ nguồn vốn NSNN do Bộ Tài chính phân bổ theo kế hoạch hằng năm cấp cho các bộ chủ quản đầu tƣ. Hiểu theo nghĩa hẹp, đầu tƣ công là đầu tƣ bằng nguồn vốn NSNN vào các chƣơng trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hoặc đầu tƣ vào các chƣơng trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đầu tƣ công khác với đầu tƣ tƣ nhân ở chỗ: vốn đầu tƣ công thuộc sở hữu của Nhà nƣớc (với tƣ cách cơ quan công quyền), nên không có cá nhân làm chủ tài sản đầu tƣ, chỉ có cá nhân hoặc tổ chức đóng vai trò đại diện chủ sở hữu nhà nƣớc quản lý vốn nhà nƣớc đầu tƣ vào các chƣơng trình, dự án do cơ quan nhà nƣớc phê chuẩn. Tùy theo quy định của pháp luật về tổ chức bộ 8 e máy nhà nƣớc trong lĩnh vực quản lý đầu tƣ công của mỗi nƣớc mà hệ thống các cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn đầu tƣ công và quan hệ giữa chúng là khác nhau.

Tuy nhiên, ở hầu hết các nƣớc, cơ quan nhà nƣớc quản lý đầu tƣ công cũng là một hệ thống nhiều cấp. Chính vì thế, nếu các yếu tố cấu thành bộ máy đại diện cho chủ sở hữu nhà nƣớc đối với dự án sử dụng vốn nhà nƣớc không đƣợc thiết kế và kiểm soát chặt chẽ thì sẽ có nguy cơ sử dụng lãng phí hoặc thất thoát vốn đầu tƣ công. Hơn nữa, do đầu tƣ công phục vụ lợi ích chung của xã hội và đƣợc NSNN tài trợ, nên cơquan nhà nƣớc có thể quyết định đầu tƣ vào các lĩnh vực có tỷ suất sinh lời không lớn. Quá trình đầu tƣ công bao gồm các bƣớc: chuẩn bị đầu tƣ(lập, thẩm định, quyết định chủ trƣơng đầu tƣ; lập, thẩm định, quyết định chƣơng trình, dự án đầu tƣ công; lập, thẩm định, phê duyệt, giao, triển khai thực hiện kế hoạch đầu tƣ công; tổ chức thực hiện quá trình đầu tƣ công (tổ chức bộ máy quản lý dự án đầu tƣ công; huy động, phân bổ, quản lý, sử dụng vốn đầu tƣ công; giám sát, kiểm tra, thanh tra, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạchdự án đầu tƣ công; nghiệm thu, bàn giao cho bên sử dụng tài sản hình thành từ đầu tƣ công); sử dụng kết quả đầu tƣ côngvà đánh giá hậu dự án đầu tƣ công.

Theo Luật Đầu tƣ công ở Việt Nam, Nhà nƣớc chỉ đầu tƣ vào các chƣơng trình mục tiêu, dự án phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, kinh tế, xã hội, môi trƣờng, quốc phòng, an ninh; dự án đầu tƣ không có điều kiện xã hội hóa thuộc các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế, khoa học, giáo dục và đào tạo. Nhƣ vậy, có thể thấy, có nhiều khái niệm về đầu tƣ công khác nhau và cũng có nhiều khác biệt nhất định tùy theo quan điểm của từng quốc gia. Tuy nhiên, tựu chung lại, một cách khái quát nhất, có thể hiểu đầu tƣ công là hoạt động đầu tƣ của nhà nƣớc vào các chƣơng trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tƣ vào các chƣơng trình, dự án phục vụ 9 e phát triển kinh tế - xã hội, chủ yếu đầu tƣ vào các lĩnh vực phục vụ lợi ích chung. Vai trò của đầu tư công Vai trò đầu tƣ công gắn liền với quan niệm về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nƣớc nói chung và vai trò bà đỡ của bàn tay nhà nƣớc nói riêng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội theo yêu cầu phát triển bền vững và bảo đảm an sinh xã hội.

Thực tế, vai trò của đầu tƣ công đƣợc thể hiện rõ ở các điểm nhƣ sau: Đầu tƣ công góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Đầu tƣ công đóng góp lớn vào tăng trƣởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế,… Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì đầu tƣ công càng nổi bật vai trò duy trì động lực tăng trƣởng kinh tế thông qua các gói kích cầu của Chính phủ. Đầu tƣ công góp phần định hình và phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội quốc gia. Đầu tƣ công làm gia tăng tổng cầu của xã hội.

Đầu tƣ công chiếm tỷ trọng lớn trong tổng đầu tƣ của toàn bộ nền kinh tế. Khi tổng cung chƣa thay đổi, sự tăng lên của đầu tƣ làm cho tổng cầu tăng kéo sản lƣợng cân bằng và giá cân bằng cũng tăng. Đầu tƣ công làm gia tăng tổng cung và năng lực kinh tế. Đầu tƣ công làm tăng năng lực sản xuất làm tổng cung tăng và sản lƣợng tăng, giá giảm xuống cho phép tiêu dùng tăng.

Tăng tiêu dùng lại kích thích sản xuất phát triển và làm kinh tế - xã hội phát triển. Đầu tƣ công có vai trò nhƣ là khoản “Đầu tƣ mồi”, tạo cú huých và duy trì động lực tăng trƣởng. Đầu tƣ công định vị và củng cố nền kinh tế trong mối quan hệ của khu vực và quốc tế. Tạo niềm tin và động lực cho các nguồn đầu tƣ khác vào trong nƣớc góp phần tăng trƣởng kinh tế.

Đầu tƣ công góp 10 e phần giải quyết việc làm, giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp, tạo việc làm và thu nhập cho toàn xã hội. Khái niệm tham nhũng Theo Từ điển tiếng Việt, tham nhũng là "lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễu dân và lấy của”. Theo cách hiểu của nhân dân thì tham nhũng là hành vi của bọn “tham quan, ô lại” biển thủ tài sản công, chiếm đoạt tài sản của ngƣời dân, ăn hối lộ, hối lộ. Đi kèm với từ “tham nhũng” luôn hình thành cụm từ “quan lại tham nhũng", không có cụm từ “dân tham nhũng", vì có chức vụ, quyền hành mới có khả năng tham nhũng.

Luật Phòng, chống tham nhũng của Việt Nam đƣợc Quốc hội thông qua ngày 29-11-2005 nêu khái niệm: “Tham nhũng là hành vi của ngƣời có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi", tức là vì các lợi ích vật chất, tinh thần mà làm các việc sai với chức trách đƣợc giao. Tại Điều 2 Luật Phòng, chống tham nhũng cũng giải thích cụ thể là lợi ích vật chất, tinh thần mà ngƣời có chức vụ, quyền hạn đạt đƣợc hoặc có thể đạt đƣợc thông qua hành vi tham nhũng. Ngƣời có chức vụ, quyền hạn đƣợc xác định là cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn - kỹ thuật trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân; cán bộ lãnh đạo, quản lý trong doanh nghiệp của Nhà nƣớc; cán bộ lãnh đạo, quản lý là ngƣời đại diện phần vốn góp của Nhà nƣớc tại doanh nghiệp; ngƣời đƣợc giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ có quyền hạn trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó. Các hành vi tham nhũng, bao gồm: + Tham ô tài sản.

+ Nhận hối lộ. 11 e + Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. + Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi. + Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi.

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hƣởng với ngƣời khác để trục lợi. + Giả mạo trong công tác vì vụ lợi. + Đƣa hối lộ, môi giới hối lộ đƣợc thực hiện bởi ngƣời có chức vụ, có quyền hạn để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phƣơng vì vụ lợi. + Nhũng nhiễu vì vụ lợi.

+ hông thực hiện nhiệm vụ công vụ vì vụ lợi. + Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho ngƣời có hành vi vi phạm pháp luật vì vụ lợi; cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vì vụ lợi. Nhƣ vậy, pháp luật của nƣớc ta cũng xác định chủ thể của tham nhũng là ngƣời có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy nhà nƣớc, tức là những ngƣời đƣợc sử dụng quyền lực công; hành vi tham nhũng là lợi dụng chức vụ, quyền hạn, bao gồm những việc làm và những việc không làm (làm ngơ, bỏ qua, cho qua, né tránh) vì mục đích vụ lợi nhằm nhận đƣợc các lợi ích vật chất (tiền, quà biếu…) và các lợi ích tinh thần không bằng công sức của mình. Tác động của tham nhũng đến đầu tư công Tham nhũng hay tham ô là hành vi của ngƣời lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân (định nghĩa của tổ chức Minh bạch quốc tế).

Khái niệm tham nhũng đƣợc liên kết chặt chẽ và là một biểu hiện thƣờng gặp trong khu vực công. Acemoglu và Verdier (2000) đã khẳng định tham nhũng là sản phẩm phụ của quá trình can thiệp của 12 e chính phủ.