Luận văn thạc sĩ chính sách công thực hiện chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện bình sơn tỉnh quảng ngãi

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.

• Tác giả: Võ Trung
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Việt Hạnh
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất tại huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.2. Cơ sở thực tiễn thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.3. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.4. Một số kinh nghiệm thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI
• 2.1. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• 2.2. Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• 2.3. Kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• 2.4. Những thành tựu và hạn chế thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÌNH SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI
• 3.1. Giải pháp chung thực hiện chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• 3.2. Giải pháp cụ thể thực hiện chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chính sách bồi thường

Chính sách bồi thường là một trong những nội dung trọng tâm của luận văn, tập trung vào việc đền bù thiệt hại cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Theo quy định của pháp luật, bồi thường được thực hiện dựa trên giá trị đất và tài sản gắn liền với đất. Luận văn phân tích các quy định pháp lý hiện hành, đặc biệt là Luật Đất đai 2013, và chỉ ra những bất cập trong việc áp dụng chính sách này tại Huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi. Một trong những vấn đề nổi bật là sự chênh lệch giữa giá đền bù và giá thị trường, dẫn đến nhiều khiếu nại từ phía người dân.

1.1. Quy trình bồi thường

Quy trình bồi thường được thực hiện qua các bước cụ thể, bao gồm xác định giá trị đất, đánh giá tài sản gắn liền với đất, và chi trả đền bù. Tuy nhiên, tại Huyện Bình Sơn, quy trình này thường bị chậm trễ do thiếu nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Luận văn đề xuất cải thiện quy trình bằng cách tăng cường minh bạch và công khai thông tin, đồng thời đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ thực hiện.

1.2. Đền bù tài sản

Đền bù tài sản là một phần không thể thiếu trong chính sách bồi thường. Tại Huyện Bình Sơn, việc đánh giá và đền bù tài sản gặp nhiều khó khăn do thiếu tiêu chuẩn thống nhất và sự thiếu đồng bộ trong quy định pháp luật. Luận văn nhấn mạnh cần xây dựng bộ tiêu chuẩn rõ ràng và áp dụng công nghệ hiện đại để đảm bảo tính chính xác và công bằng trong đền bù.

II. Hỗ trợ tái định cư

Hỗ trợ tái định cư là một trong những yếu tố quan trọng giúp người dân ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất. Luận văn phân tích các chính sách hỗ trợ hiện hành, bao gồm hỗ trợ về nhà ở, đào tạo nghề, và việc làm mới. Tại Huyện Bình Sơn, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chính sách này, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc bố trí khu tái định cư và hỗ trợ lâu dài cho người dân.

2.1. Bố trí khu tái định cư

Việc bố trí khu tái định cư là một thách thức lớn tại Huyện Bình Sơn do thiếu quỹ đất và sự chậm trễ trong quy hoạch. Luận văn đề xuất tăng cường quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời huy động nguồn lực từ các dự án phát triển kinh tế để đảm bảo khu tái định cư đáp ứng được nhu cầu của người dân.

2.2. Hỗ trợ đào tạo nghề và việc làm

Hỗ trợ đào tạo nghề và việc làm là yếu tố then chốt giúp người dân tái định cư ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, tại Huyện Bình Sơn, các chương trình đào tạo nghề thường không phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Luận văn đề xuất xây dựng các chương trình đào tạo dựa trên nhu cầu thị trường và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để tạo cơ hội việc làm cho người dân.

III. Thu hồi đất và phát triển kinh tế địa phương

Thu hồi đất là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại Huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi. Luận văn phân tích mối quan hệ giữa thu hồi đất và phát triển kinh tế, đặc biệt là trong việc thực hiện các dự án trọng điểm. Tuy nhiên, việc thu hồi đất cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc đảm bảo quyền lợi của người dân và duy trì sự ổn định xã hội.

3.1. Tác động của thu hồi đất đến kinh tế địa phương

Thu hồi đất có tác động lớn đến sự phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt là trong việc thu hút đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng. Tại Huyện Bình Sơn, các dự án thu hồi đất đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng gây ra nhiều tranh chấp và khiếu nại từ phía người dân. Luận văn đề xuất cần cân bằng giữa lợi ích kinh tế và quyền lợi của người dân.

3.2. Giải pháp phát triển bền vững

Để đảm bảo phát triển bền vững, luận văn đề xuất tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình thu hồi đất và thực hiện các chính sách hỗ trợ lâu dài. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả của các dự án thu hồi đất để đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội được thực hiện một cách công bằng và minh bạch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc thu hồi đất của Nhà nước là một trong những vấn đề quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, từ năm 2015 đến nay, công tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đã được triển khai đồng bộ nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Theo báo cáo của huyện, tổng giá trị sản xuất đến năm 2020 đạt gần 17.500 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 11,3%/năm, thu nhập bình quân đầu người trên 50 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập như giá đất bồi thường thấp hơn giá thị trường, khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Bình Sơn, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ năm 2015 đến nay, trên địa bàn huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Ý nghĩa của nghiên cứu là làm rõ các yếu tố tác động, đánh giá kết quả thực hiện chính sách, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, kết hợp với các quan điểm về chính sách công. Chính sách công được hiểu là chương trình hành động của nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề công cộng, bao gồm các bước hoạch định, thực hiện và đánh giá chính sách. Các khái niệm chính bao gồm:

• Chính sách bồi thường: Việc Nhà nước áp dụng giá đền bù để chi trả thiệt hại cho người dân khi thu hồi đất, bao gồm đất và tài sản gắn liền trên đất.
• Chính sách hỗ trợ: Trợ giúp người có đất thu hồi ổn định đời sống, sản xuất, phát triển kinh tế.
• Chính sách tái định cư: Bố trí chỗ ở mới, đảm bảo điều kiện sinh hoạt tốt hơn nơi ở cũ cho người bị thu hồi đất.

Ngoài ra, nghiên cứu còn vận dụng các quy định pháp luật về đất đai, các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2013 và các văn bản liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích định tính và định lượng dựa trên các nguồn dữ liệu sau:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê từ UBND huyện Bình Sơn, các văn bản pháp luật, báo cáo của các cơ quan quản lý đất đai, các nghiên cứu trước đây về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
• Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập tài liệu, văn bản pháp luật, báo cáo thực tiễn, kết hợp với khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý và người dân bị thu hồi đất tại huyện Bình Sơn.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê số liệu về diện tích đất thu hồi, mức bồi thường, số lượng hộ dân được hỗ trợ và tái định cư; so sánh các chỉ tiêu thực hiện với các tiêu chuẩn quy định; đánh giá các yếu tố tác động đến hiệu quả thực hiện chính sách.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm hộ dân bị thu hồi đất, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2020, tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2015 đến nay.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ bồi thường và hỗ trợ đạt hiệu quả cao: Từ năm 2015 đến nay, huyện Bình Sơn đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ cho hơn 90% diện tích đất thu hồi theo quy định pháp luật. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đạt khoảng 105 tỷ đồng cho các dự án giao thông và phát triển đô thị. Tỷ lệ hộ dân được bố trí tái định cư đạt trên 85%, đảm bảo ổn định cuộc sống.

2. Giá đất bồi thường thấp hơn giá thị trường: Giá đất làm căn cứ bồi thường do UBND tỉnh quyết định thường thấp hơn giá giao dịch thực tế từ 20-30%, dẫn đến một số trường hợp người dân không đồng thuận, gây khiếu kiện kéo dài chiếm khoảng 10-15% số vụ thu hồi đất.

3. Công tác tuyên truyền và phổ biến chính sách còn hạn chế: Mặc dù các cấp chính quyền đã tổ chức tuyên truyền, nhưng chỉ khoảng 60% người dân cho biết được đầy đủ thông tin về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Việc tổ chức lấy ý kiến người dân chưa thường xuyên và chưa khoa học, ảnh hưởng đến sự đồng thuận.

4. Tác động của yếu tố văn hóa và trình độ dân trí: Người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp và đánh bắt hải sản, trình độ dân trí trung bình thấp, phong tục tập quán truyền thống ảnh hưởng đến việc chấp hành chính sách. Khoảng 25% hộ dân gặp khó khăn trong việc chuyển đổi nghề nghiệp sau khi bị thu hồi đất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc giá đất bồi thường chưa phản ánh đúng giá thị trường, gây tâm lý không hài lòng trong dân. So với các nghiên cứu tại các địa phương khác như huyện Tiên Phước (Quảng Nam) và huyện Kiên Lương (Kiên Giang), Bình Sơn có mức độ đồng thuận thấp hơn do đặc thù kinh tế và văn hóa địa phương. Việc tuyên truyền chưa hiệu quả cũng làm giảm sự hiểu biết và hợp tác của người dân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo từng năm, bảng thống kê số vụ khiếu kiện và mức độ hài lòng của người dân. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với thực tế địa phương, đồng thời nâng cao năng lực cán bộ thực thi và đổi mới phương pháp tuyên truyền.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh giá đất bồi thường sát với giá thị trường: UBND tỉnh và huyện cần phối hợp rà soát, cập nhật bảng giá đất định kỳ, đảm bảo giá bồi thường phản ánh đúng giá thị trường để tăng sự đồng thuận của người dân. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm tới.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách: Đổi mới hình thức tuyên truyền, sử dụng đa dạng kênh thông tin, tổ chức các buổi đối thoại, hội nghị lấy ý kiến người dân thường xuyên hơn, đảm bảo ít nhất 80% người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin trong vòng 1 năm.

3. Nâng cao năng lực cán bộ thực thi chính sách: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, tập trung kỹ năng giao tiếp, giải quyết khiếu nại, đồng cảm với người dân. Thực hiện liên tục trong 2 năm.

4. Phát triển các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và đào tạo nghề: Hỗ trợ người dân bị thu hồi đất có cơ hội ổn định thu nhập, giảm áp lực xã hội. Chủ thể thực hiện là các cơ quan lao động, UBND huyện phối hợp với các tổ chức đào tạo nghề, triển khai trong 3 năm tới.

5. Xây dựng khu tái định cư đồng bộ, phù hợp phong tục tập quán: Đầu tư hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt và phát triển kinh tế, ưu tiên vị trí thuận lợi cho người dân. Thời gian hoàn thành các khu tái định cư trong 3-5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai và chính sách công: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, từ đó xây dựng các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chính sách công, quản lý đất đai: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đồng thời phương pháp nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này.

3. Các tổ chức, doanh nghiệp đầu tư dự án phát triển kinh tế - xã hội: Hiểu rõ quy trình, chính sách và các yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng, từ đó phối hợp hiệu quả với chính quyền và người dân.

4. Người dân và cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ, giúp họ chủ động tham gia, bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình thu hồi đất.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là gì?
   Chính sách này bao gồm các quy định pháp luật nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân khi bị thu hồi đất, gồm bồi thường thiệt hại về đất và tài sản, hỗ trợ ổn định đời sống, bố trí tái định cư phù hợp.

2. Giá đất bồi thường được xác định như thế nào?
   Giá đất bồi thường do UBND cấp tỉnh quyết định dựa trên bảng giá đất định kỳ, tuy nhiên thường thấp hơn giá thị trường thực tế, gây khó khăn trong việc đạt sự đồng thuận của người dân.

3. Ai là chủ thể thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư?
   Chủ thể chính là các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý đất đai, chủ đầu tư dự án và các tổ chức liên quan, phối hợp triển khai các bước thực hiện chính sách.

4. Người dân bị thu hồi đất có được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp không?
   Theo quy định, người dân được hỗ trợ đào tạo nghề, bố trí việc làm mới phù hợp nhằm ổn định đời sống và phát triển kinh tế sau khi bị thu hồi đất.

5. Quy trình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm những bước nào?
   Quy trình gồm: thông báo thu hồi đất, kiểm kê đất và tài sản, lập phương án bồi thường, lấy ý kiến người dân, phê duyệt phương án, chi trả bồi thường, bố trí tái định cư và bàn giao mặt bằng.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2015 đến nay, với nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về giá bồi thường, tuyên truyền và sự đồng thuận của người dân.
• Phân tích các yếu tố tác động như chính sách pháp luật, chủ thể thực hiện, đối tượng chịu tác động, văn hóa và trình độ dân trí giúp hiểu rõ nguyên nhân của những khó khăn.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm điều chỉnh giá đất, nâng cao năng lực cán bộ, đổi mới công tác tuyên truyền, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và xây dựng khu tái định cư phù hợp.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn và lý luận, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai tại địa phương.
• Khuyến nghị các cấp chính quyền, nhà đầu tư và người dân phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách trong các giai đoạn tiếp theo nhằm điều chỉnh kịp thời, đảm bảo quyền lợi người dân và phát triển địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT 1. Một số vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Một số khái niệm công cụ * Khái niệm chính sách công Ở nước ta, cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau về chính sách công, như: Từ điển Bách khoa Việt Nam khái niệm: “Chính sách là các chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ…”. Theo quan niệm của PGS.

Nguyễn Hữu Hải khái niệm: “Chính sách công là kết quả ý chí chính trị của nhà nước được thể hiện bằng một tập hợp các quyết định có liên quan với nhau, bao hàm trong đó định hướng mục tiêu và cách thức giải quyết những vấn đề công trong xã hội”. Theo quan điểm của Viện chính trị học khái niệm: “.chính sách công là chương trình hành động hướng đích của chủ thể nắm hoặc chi phối quyền lực công cộng”. Theo quan niệm của TS. Đặng Ngọc Lợi khái niệm: “chính sách công là chính sách của nhà nước, của chính phủ.

Theo quan niệm của PGS. Lê Chi Mai khái niệm: “chủ thể ban hành chính sách công là nhà nước; chính sách công không chỉ là các quyết định thể hiện trên văn bản và những hành động, hành vi thực tiễn ở các địa phương”. Từ những phân tích trên, PGS. Hồ Việt Hạnh có một số quan niệm chính sách công như sau: Thứ nhất, chính sách công chỉ xuất hiện trong thời kỳ xã hội loài người đã có nhà nước.

Thứ hai, các quan niệm có xu hướng giới hạn vào chủ thể là nhà nước và nếu mở rộng thì cũng chỉ đến các chủ thể chính trị khác song cũng đặt mối quan hệ liên quan đến nhà nước. 7 Thứ ba, một số quan niệm tính đến mục tiêu giải quyết vấn đề như một thành tố quan trọng làm tiêu chí xác định chính sách công. Tiêu chí đó có thể là giải quyết những vấn đề bức xúc, quan tâm chung của cộng đồng. Thứ tư, chính sách công phải được xem như một quá trình xác định ý tưởng, hoạch định, thực hiện đến đánh giá.4] Chính sách công được thể chế hóa bằng các quy định pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội, cuộc sống thực tiễn.

Đòi hỏi sự phù hợp của chính sách được thực hiện khả thi, bền vững trên thực tế. Như vậy có thể hiểu, chính sách công bao gồm các thuộc tính nhà nước, công cộng, hành động thực tiễn được hệ thống và kế thừa lịch sử, gắn liền với các điều kiện chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của một quốc gia. * Thực hiện chính sách là một quá trình trong việc chuyển hóa ý chí của chủ thể chính sách thực hiện quản lý các đối tượng trong các quan hệ xã hội, quản lý hành chính nhà nước. Tổ chức thực thi chính sách bao gồm các bước theo quy trình chính sách thực hiện trong một hệ thống.

Hoạch định chính sách và thực hiện đúng chính sách luôn gắn kết với nhau trong quá trình thực hiện. * Các bước thực hiện chính sách, gồm 5 bước: - Ban hành văn bản, xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện chính sách. - Phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về thực hiện chính sách. - Triển khai thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất - Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc về thực hiện chính sách.

- Đánh giá, rút kinh nghiệm thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại các địa phương. * Về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất Theo pháp luật hiện hành chỉ xác định khái niệm “bồi thường về đất” mà không xác định khái niệm đối với các tài sản khác như: công trình xây dựng, vật kiến trúc, cây trồng, vật nuôi… 8 Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc nhà nước áp giá đền bù để chi trả thiệt hại trong quá trình thu hồi đất đối với người dân và các chủ thể thiệt hại về quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu, sử dụng đối với công trình, vật kiến trúc. Đây là cơ sở để các cấp, chính quyền địa phương xác định được mức độ thiệt hại khái niệm của người dân có đất bị thu hồi, được các cơ quan nhà nước bồi thường tương xứng, đúng theo quy định của pháp luật. Các trường hợp chủ thể sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả, cố ý huỷ hoại đất hoặc trường hợp đất được giao không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyển, đất lấn chiếm, đất do cá nhân sử dụng đã chết mà không có người thừa kế, chủ thể sử dụng đất tự nguyện trả lại đất.

thì sẽ không được bồi thường khi bị thu hồi đất. Đất đang sử dụng bị thu hồi mà chủ thể sử dụng đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì được bồi thường, được bố trí khu tái định cư có điều kiện tốt hơn nơi đất đã bị thu hồi trước đây. Trường hợp không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thường, ưu tiên, thuê nhà ở khu vực đô thị; đối với khu vực nông thôn được bồi thường bằng đất, được hỗ trợ ổn định đời sống, đào tạo nghề, bố trí việc làm mới phù hợp tại địa phương. * Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển [khoản 14 Điều 3 Luật Đất đai 2013].

Về đối tượng được nhận hỗ trợ ổn định đời sống khi Nhà nước thu hồi đất Thứ nhất, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, đang có quyền sử dụng đất nông nghiệp thông qua các hình thức như được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận hoặc nhận chuyển nhượng; Có thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên diện tích đất đó. 9 Thứ hai, với các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài bị ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất sẽ căn cứ theo khoản 6 Điều 19 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP khi đó, người lao động trong các tổ chức kể trên được áp dụng chế độ trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật về lao động, thời gian trợ cấp không quá 6 tháng. Có thể nhận thấy đối tượng được hỗ trợ theo quy định của pháp luật chủ yếu tập trung vào hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất và có nguồn gốc đất từ việc xác lập bằng con đường Nhà nước giao đất, nhận chuyển nhượng… Đồng thời các cấp có thẩm quyền cần bổ sung đối tượng thuê đất có hợp đồng trên diện tích bị ảnh hưởng của quá trình thu hồi đất, được hỗ trợ ổn định đời sống. Về điều kiện diện tích đất bị thu hồi để được nhận hỗ trợ ổn định đời sống - Thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng được hỗ trợ 6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở; 12 tháng nếu di chuyển chỗ ở; nếu di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn được hỗ trợ tối đa là 24 tháng.

- Thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ 12 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở; 24 tháng nếu di chuyển chỗ ở. - Diện tích đất thu hồi quy định được xác định theo từng quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền; đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 36 tháng; Chỉ xem xét hỗ trợ những tổn thất trong cùng một quyết định thu hồi, cùng một địa phương, chưa dự liệu được tình huống người sử dụng đất có nhiều mẫu đất khác nhau, tại nhiều địa phương, phường, xã khác nhau; cùng bị ảnh hưởng do quá trình thu hồi đất gây ra. * Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Tái định cư là việc bố trí chỗ ở mới cho người bị thu hồi đất, được xây dựng cơ sở hạ tầng, đảm bảo các điều kiện tốt hơn nơi đất ở đã bị thu hồi theo quy định pháp luật. 10 Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.

Trong công tác giải phóng mặt bằng các cấp chính quyền địa phương xác định thực hiện chính sách bồi thường đất đai, tài sản gắn liền trên đất bảo đảm đúng đối tượng, ổn định đời sống và hướng nghiệp nghề, việc làm ổn định cho người bị thu hồi đất, phù hợp với chủ trương, chính sách từng địa phương. Đồng thời đảm bảo thực hiện các dự án đầu tư, từng bước nâng cao đời sống nhân dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội tại các địa phương. * Quy định về tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức lập, bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất của các hộ dân phù hợp với từng địa phương cụ thể. Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng được ủy ban nhân dân các cấp giao trách nhiệm bố trí tái định cư, thực hiện thông báo, niêm yết công khai ít nhất 15 ngày tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi cho người có đất ở thu hồi về chủ trương di chuyển chỗ ở và phương án bố trí tái định cư của chính quyền địa phương, bảo đảm đúng quy trình, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tầng lớp nhân dân.

Các hộ cá nhân, gia đình có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ hoặc tái định cư khu mới theo quy hoạch tái định cư của địa phương. Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi là người có công với cách mạng [Lý Thị Trang (2017), Bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Trang thông tin điện tử https://law.vn/, cập nhật ngày 04/7/2017]. Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất 11 1.