Luận văn Thạc sĩ: Quản lý nhà nước về đất đai tại TP. Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh - Nghiêm Quang Tấn

Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về đất đai tại Bắc Ninh. Nghiên cứu thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.

• Tác giả: Nghiêm Quang Tấn
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Xuân Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Đất Đai Trên Địa Bàn Thành Phố Bắc Ninh - Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh công tác quản lý đất đai TP

Quản lý đất đai tại thành phố Bắc Ninh là nhiệm vụ chiến lược, đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất đặc biệt mà còn là không gian phát triển, nguồn lực nội tại quan trọng nhất của địa phương. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra mạnh mẽ, công tác quản lý nhà nước về đất đai càng trở nên cấp thiết. Việc tổ chức, sắp xếp và sử dụng hiệu quả quỹ đất quyết định trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng, thu hút đầu tư và đảm bảo an sinh xã hội. Luận văn của tác giả Nghiêm Quang Tấn đã chỉ rõ, Bắc Ninh là trung tâm kinh tế - chính trị của tỉnh, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và dự án lớn. Do đó, áp lực lên tài nguyên đất ngày càng gia tăng. Một hệ thống quản lý đất đai khoa học, minh bạch và hiệu quả sẽ giúp khai thác tối đa tiềm năng, hạn chế lãng phí và ngăn ngừa các tranh chấp phức tạp. Điều này đòi hỏi một khung pháp lý hoàn thiện và một bộ máy thực thi chuyên nghiệp, có năng lực.

1.1. Vai trò chiến lược của đất đai đối với kinh tế Bắc Ninh

Đất đai tại TP. Bắc Ninh là nguồn lực cốt lõi, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống và là địa bàn phân bổ các khu dân cư, cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội. Theo Luật Đất đai 2013, đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá. Tại Bắc Ninh, một địa phương có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh, vai trò này càng được thể hiện rõ rệt. Nguồn lực đất đai là yếu tố đầu vào không thể thay thế cho các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị mới và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Việc sử dụng hiệu quả quỹ đất đóng góp trực tiếp vào nguồn thu ngân sách thông qua các khoản như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các loại thuế liên quan. Giai đoạn 2014-2016 chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cơ cấu sử dụng đất, phản ánh sự phát triển kinh tế. Cụ thể, diện tích đất nông nghiệp giảm dần, nhường chỗ cho đất phi nông nghiệp phục vụ sản xuất kinh doanh và xây dựng cơ sở hạ tầng, góp phần định hình diện mạo đô thị hiện đại.

1.2. Cơ sở pháp lý trong quản lý sử dụng đất hiện hành

Hoạt động quản lý đất đai TP. Bắc Ninh được thực hiện dựa trên một hệ thống văn bản pháp luật chặt chẽ. Nền tảng pháp lý cao nhất là Hiến pháp 2013 và Luật Đất đai 2013. Các văn bản này quy định rõ đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Bên cạnh đó, các Nghị định của Chính phủ như Nghị định 44/2014/NĐ-CP về giá đất, cùng các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường tạo thành hành lang pháp lý chi tiết. UBND thành phố Bắc Ninh và các cơ quan chuyên môn như Phòng Tài nguyên và Môi trường căn cứ vào hệ thống pháp luật này để ban hành các quyết định quản lý cụ thể tại địa phương. Các hoạt động từ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, đảm bảo tính thống nhất, công khai và minh bạch.

II. Top 3 thách thức lớn trong quản lý đất đai TP

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, công tác quản lý đất đai tại TP. Bắc Ninh vẫn đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Tốc độ phát triển kinh tế quá nhanh đã tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ thống quản lý, dẫn đến những bất cập trong thực tiễn. Nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh từ việc thực thi chính sách, pháp luật chưa đồng bộ, sự chồng chéo trong quy hoạch và những hạn chế của bộ máy quản lý. Luận văn đã chỉ ra các tồn tại chính như tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích, giao đất trái thẩm quyền vẫn còn diễn ra. Đặc biệt, các tranh chấp đất đai liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng ngày càng gia tăng về số lượng và tính chất phức tạp. Việc giải quyết triệt để những thách thức này là yêu cầu cấp bách để đảm bảo sự phát triển bền vững và ổn định xã hội tại địa phương.

2.1. Bất cập từ quy hoạch và chuyển đổi mục đích sử dụng

Một trong những thách thức lớn nhất là chất lượng của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Thực tế cho thấy một số quy hoạch còn thiếu tính khả thi, chưa theo kịp tốc độ phát triển, dẫn đến tình trạng "quy hoạch treo". Điều này gây lãng phí tài nguyên đất, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Bên cạnh đó, việc quản lý chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt là từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, còn nhiều kẽ hở. Tình trạng tự ý chuyển đổi mục đích, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp vẫn còn phổ biến ở một số xã, phường. Sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch ngành và quy hoạch sử dụng đất cũng gây ra xung đột, làm phức tạp thêm công tác quản lý. Đây là nguyên nhân sâu xa dẫn đến nhiều vi phạm và khiếu nại kéo dài.

2.2. Vấn đề bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất

Công tác thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội là một nhiệm vụ nhạy cảm và phức tạp. Vấn đề cốt lõi gây ra nhiều bức xúc và khiếu kiện là chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Giá đất bồi thường do Nhà nước quy định thường có khoảng cách lớn so với giá thị trường, gây thiệt thòi cho người dân bị thu hồi đất. Mặc dù khung giá đất đã được quy định tại các văn bản pháp luật, việc áp dụng vào thực tế tại TP. Bắc Ninh vẫn gặp nhiều khó khăn. Thêm vào đó, chất lượng các khu tái định cư đôi khi chưa đảm bảo, hạ tầng thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Việc giải quyết không thỏa đáng các vấn đề này không chỉ làm chậm tiến độ các dự án mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội.

2.3. Hạn chế về bộ máy quản lý và nguồn nhân lực địa chính

Hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai phụ thuộc rất lớn vào năng lực của bộ máy và chất lượng nguồn nhân lực. Tại TP. Bắc Ninh, dù đã có nhiều cải thiện, bộ máy quản lý đất đai từ cấp thành phố đến xã, phường vẫn còn những hạn chế. Bảng 3.4 trong luận văn cho thấy cơ cấu trình độ cán bộ địa chính chưa đồng đều. Một bộ phận cán bộ còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ, chưa cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới. Năng lực dự báo, tham mưu xây dựng chính sách còn hạn chế. Tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai vẫn còn tồn tại, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Việc thiếu trang thiết bị hiện đại và hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ cũng làm giảm hiệu quả công tác quản lý và giám sát.

III. Giải pháp tối ưu quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai

Để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai TP. Bắc Ninh, việc hoàn thiện công tác quy hoạch và hiện đại hóa hệ thống quản lý là giải pháp mang tính đột phá. Một quy hoạch có tầm nhìn, khoa học và khả thi sẽ là kim chỉ nam cho mọi hoạt động sử dụng đất, giúp phân bổ nguồn lực một cách hợp lý và bền vững. Đồng thời, việc xây dựng một hệ thống thông tin đất đai minh bạch, chính xác sẽ là công cụ đắc lực giúp cơ quan quản lý đưa ra các quyết định đúng đắn và kịp thời. Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ, từ việc nâng cao chất lượng lập quy hoạch, công khai thông tin cho người dân tham gia giám sát, đến việc ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính hiện đại, kết nối liên thông giữa các cấp.

3.1. Nâng cao chất lượng lập và công khai quy hoạch sử dụng đất

Giải pháp hàng đầu là phải nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch sử dụng đất. Quy hoạch cần được xây dựng dựa trên cơ sở đánh giá khoa học về tiềm năng đất đai, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và định hướng phát triển bền vững. Quá trình lập quy hoạch phải có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và đặc biệt là cộng đồng dân cư. Sau khi được phê duyệt, quy hoạch sử dụng đất phải được công bố công khai, rộng rãi bằng nhiều hình thức để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, giám sát việc thực hiện. Việc cắm mốc quy hoạch ngoài thực địa cần được thực hiện nghiêm túc để ngăn chặn các hành vi xây dựng trái phép, lấn chiếm. Cần kiên quyết rà soát, điều chỉnh hoặc hủy bỏ các "quy hoạch treo" đã kéo dài nhiều năm để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

3.2. Hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính và dữ liệu đất đai

Xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia theo hướng hiện đại, tập trung và thống nhất là nhiệm vụ trọng tâm. Tại TP. Bắc Ninh, cần đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính chính quy theo hệ tọa độ VN-2000. Toàn bộ thông tin về thửa đất, chủ sử dụng, tình trạng pháp lý, quy hoạch phải được số hóa và cập nhật thường xuyên. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống thông tin địa lý (GIS) sẽ giúp quản lý biến động đất đai một cách nhanh chóng và chính xác. Một hệ thống dữ liệu minh bạch không chỉ phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý của nhà nước mà còn hỗ trợ phát triển thị trường bất động sản, giúp các nhà đầu tư và người dân tra cứu thông tin một cách thuận tiện, giảm thiểu rủi ro trong các giao dịch.

IV. Bí quyết hoàn thiện chính sách tài chính và thực thi pháp luật

Một hệ thống quản lý đất đai hiệu quả không thể thiếu các công cụ tài chính mạnh mẽ và cơ chế thực thi pháp luật nghiêm minh. Chính sách tài chính về đất đai, đặc biệt là giá đất, cần được xây dựng sao cho phản ánh đúng giá trị thị trường, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng đất. Song song với đó, việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai là biện pháp răn đe cần thiết để lập lại trật tự, kỷ cương. Đây là hai trụ cột quan trọng giúp lành mạnh hóa các quan hệ đất đai, tạo môi trường đầu tư công bằng và bảo vệ tài nguyên quốc gia cho các thế hệ tương lai.

4.1. Minh bạch hóa chính sách tài chính và giá đất phù hợp

Cần cải cách mạnh mẽ chính sách tài chính về đất đai. Trọng tâm là xây dựng cơ chế xác định giá đất tiệm cận với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường. Điều này giúp giải quyết tận gốc mâu thuẫn trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, đồng thời chống thất thu ngân sách trong các giao dịch đất đai. Bảng 3.9 trong luận văn cho thấy khung giá đất của Chính phủ là cơ sở để địa phương xây dựng bảng giá đất cụ thể. Quá trình xây dựng bảng giá đất hàng năm tại TP. Bắc Ninh cần có sự tham gia của các tổ chức định giá độc lập và công khai lấy ý kiến người dân. Các nguồn thu từ đất, như kết quả thể hiện ở Bảng 3.10, phải được quản lý chặt chẽ và tái đầu tư hiệu quả vào phát triển hạ tầng, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng.

4.2. Tăng cường thanh tra giám sát và xử lý vi phạm nghiêm minh

Hiệu lực quản lý chỉ có thể được đảm bảo khi công tác thanh tra, kiểm tra được thực hiện thường xuyên và quyết liệt. Cần xây dựng kế hoạch thanh tra định kỳ và đột xuất đối với việc quản lý, sử dụng đất của các tổ chức và cá nhân. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về đất đai như lấn chiếm, sử dụng sai mục đích, giao đất trái thẩm quyền phải bị phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, không có vùng cấm. Bảng 3.8 về các trường hợp thu hồi đất do vi phạm cho thấy sự cần thiết của biện pháp này. Đồng thời, cần nâng cao vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội. Việc công khai kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng sẽ góp phần răn đe, phòng ngừa chung.

V. Đánh giá thực trạng quản lý đất đai TP

Giai đoạn 2014-2016 là thời kỳ TP. Bắc Ninh đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, kéo theo những biến động lớn về đất đai. Việc đánh giá khách quan thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai trong giai đoạn này là cơ sở quan trọng để rút ra bài học kinh nghiệm và đề ra định hướng cho tương lai. Luận văn đã phân tích chi tiết các kết quả đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế. Nhìn chung, công tác quản lý đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào nề nếp, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của thành phố. Tuy nhiên, những thách thức về quy hoạch, bồi thường và năng lực quản lý vẫn là những vấn đề cần tiếp tục tập trung giải quyết trong các giai đoạn tiếp theo.

5.1. Kết quả đạt được trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Một trong những thành tựu nổi bật giai đoạn 2014-2016 là công tác đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bảng 3.6 của luận văn cho thấy kết quả cấp giấy chứng nhận ở thành phố Bắc Ninh đã đạt được những con số ấn tượng. Việc hoàn thành cơ bản cấp giấy chứng nhận lần đầu đã giúp xác lập quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất một cách rõ ràng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các giao dịch trên thị trường quyền sử dụng đất. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ hơn quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các chính sách tài chính và quy hoạch.

5.2. Chuyển biến cơ cấu sử dụng đất trong giai đoạn công nghiệp hóa

Thực trạng quản lý đất đai TP. Bắc Ninh được phản ánh rõ nét qua sự biến động cơ cấu sử dụng đất. Bảng 3.7 trong tài liệu gốc ghi nhận sự sụt giảm đáng kể diện tích đất nông nghiệp và sự gia tăng tương ứng của đất phi nông nghiệp. Cụ thể, trong giai đoạn 2014-2016, diện tích đất nông nghiệp giảm từ 47,6% xuống 45,1% tổng diện tích tự nhiên. Ngược lại, diện tích đất phi nông nghiệp tăng từ 51,7% lên 54,2%. Sự chuyển dịch này là tất yếu, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị hóa của thành phố. Nó cho thấy công tác giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đã đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển, góp phần thu hút đầu tư và thay đổi bộ mặt kinh tế - xã hội của địa phương.

VI. Hướng đi cho quản lý đất đai TP

Trên cơ sở phân tích thực trạng và những thách thức, việc xác định một định hướng chiến lược cho tương lai là vô cùng quan trọng. Quản lý đất đai TP. Bắc Ninh cần hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và đảm bảo công bằng xã hội. Điều này đòi hỏi một tầm nhìn dài hạn và các giải pháp đồng bộ, từ việc hoàn thiện thể chế, chính sách đến việc nâng cao năng lực thực thi và ứng dụng khoa học công nghệ. Tương lai của công tác quản lý đất đai không chỉ là giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn là kiến tạo một nền tảng vững chắc cho sự thịnh vượng của thành phố trong nhiều thập kỷ tới.

6.1. Mục tiêu hoàn thiện quản lý đất đai đến năm 2030

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của TP. Bắc Ninh đặt ra mục tiêu quản lý nhà nước về đất đai phải đi trước một bước. Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng một hệ thống quản lý đất đai hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Cần hoàn thiện cơ bản hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai số, đảm bảo 100% thửa đất được đăng ký và quản lý trên nền tảng công nghệ. Phấn đấu giải quyết dứt điểm các vụ tranh chấp, khiếu nại kéo dài, đảm bảo việc sử dụng đất đúng quy hoạch, tiết kiệm và hiệu quả. Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách đất đai để khuyến khích tích tụ, tập trung đất đai cho sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời tạo quỹ đất sạch cho phát triển công nghiệp và đô thị thông minh.

6.2. Ứng dụng công nghệ số vào hệ thống quản lý đất đai thông minh

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mở ra cơ hội to lớn để hiện đại hóa công tác quản lý đất đai. Hướng đi tương lai của TP. Bắc Ninh là xây dựng một hệ thống quản lý đất đai thông minh dựa trên nền tảng công nghệ số. Cần ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng sử dụng đất; sử dụng công nghệ Blockchain để tăng cường tính minh bạch và an toàn trong các giao dịch. Việc cung cấp các dịch vụ công về đất đai trực tuyến ở mức độ 3, 4 sẽ giúp giảm thiểu thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi tiêu cực. Đây là bước đi đột phá để đưa công tác quản lý đất đai của thành phố tiệm cận với các tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế và là nền tảng phân bố các hoạt động kinh tế - xã hội. Tại thành phố Bắc Ninh – trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ của tỉnh Bắc Ninh – tổng diện tích đất tự nhiên đạt 8.264,06 ha, chiếm 10,04% diện tích toàn tỉnh. Tuy nhiên, chỉ số bình quân diện tích đất tự nhiên trên đầu người tại đây chỉ đạt 487 m²/người, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung của tỉnh là 792 m²/người. Tính đến giai đoạn 2014 - 2016, diện tích đất đã đưa vào sử dụng đạt tới 8.205,19 ha (chiếm 99,32% tổng quỹ đất tự nhiên), trong khi quỹ đất chưa sử dụng chỉ còn lại 55,69 ha (tương đương 0,7%).

Sự khan hiếm quỹ đất kết hợp với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng sau khi sáp nhập 9 xã từ các huyện lân cận vào năm 2007 đã đặt chính quyền thành phố trước áp lực quản lý rất lớn. Thực trạng tại 19 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 16 phường và 3 xã) bộc lộ nhiều điểm nghẽn phức tạp như: công tác bồi thường giải phóng mặt bằng còn chậm trễ, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất chưa đồng bộ, nguy cơ đầu cơ đất đai gia tăng và số lượng đơn thư khiếu nại liên quan đến quyền sử dụng đất có chiều hướng phức tạp.

Trước bối cảnh đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Nghiêm Quang Tấn tập trung đánh giá thực trạng, phân tích các nhân tố chi phối và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thành phố Bắc Ninh. Nghiên cứu giới hạn phạm vi không gian tại thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn 2014 - 2016, định hướng lộ trình hoàn thiện đến năm 2020 và tầm nhìn 2025. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học giúp tối ưu hóa công cụ quản lý hành chính - kinh tế, tăng cường nguồn thu ngân sách địa phương và giảm thiểu tranh chấp đất đai trong bối cảnh phát triển đô thị hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết quản lý kinh tế nhà nước kết hợp với Lý thuyết địa tô và kinh tế đất đai đô thị để làm sáng tỏ bản chất của các quan hệ đất đai. Quản lý nhà nước về đất đai được xác định là tổng hợp các hoạt động có tổ chức và định hướng của cơ quan quyền lực nhà nước nhằm nắm bắt, phân bổ, điều tiết và giám sát việc khai thác nguồn lực đất đai theo quy hoạch và pháp luật. Nghiên cứu bám sát các nguyên tắc cốt lõi được quy định tại Điều 12 và Điều 22 của Luật Đất đai năm 2013, bao gồm: bảo đảm quyền sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, nguyên tắc quản lý tập trung thống nhất, nguyên tắc kết hợp hài hòa ba lợi ích (Nhà nước, người sử dụng đất và cộng đồng xã hội) và nguyên tắc sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả bền vững.

Các khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa gồm: Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, Đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Tài chính đất đai và định giá đất, Thu hồi đất - bồi thường hỗ trợ tái định cư, Thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai. Đồng thời, tác giả xây dựng khung đánh giá hiệu lực quản lý công dựa trên 5 tiêu chí chuẩn hóa quốc tế:

• Tiêu chí phù hợp (Relevance) giữa hệ thống văn bản pháp lý với đặc thù phát triển địa phương.
• Tiêu chí hiệu lực (Effectiveness) của các quyết định hành chính và kỷ cương thực thi công vụ.
• Tiêu chí hiệu quả (Efficiency) trong việc tiết giảm chi phí hành chính và tối ưu hóa nguồn thu ngân sách từ đất.
• Tiêu chí bền vững (Sustainability) về mặt môi trường sinh thái và ổn định xã hội lâu dài.
• Tiêu chí tác động (Impacts) lan tỏa đối với quá trình phát triển kinh tế và thu hút đầu tư đô thị.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ phương pháp tiếp cận thể chế và tiếp cận hệ thống theo cả hai chiều dọc (từ cơ quan trung ương, tỉnh đến cấp thành phố, phường xã) và chiều ngang (sự phối hợp liên ngành giữa các phòng ban chức năng). Về dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra, khảo sát thực địa với cỡ mẫu 90 hộ dân bằng bảng hỏi có cấu trúc. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng tại 3 địa bàn mang tính đại diện cao cho cấu trúc không gian đô thị của thành phố Bắc Ninh:

• Phường Võ Cường: đại diện cho khu vực đô thị đồng bằng phát triển nhanh tại cửa ngõ Tây Nam.
• Phường Tiền An: đại diện cho khu vực trung tâm hành chính, thương mại dịch vụ lâu đời.
• Xã Nam Sơn: đại diện cho khu vực nông thôn ngoại thành đang chuyển đổi công nghiệp hóa mạnh mẽ tại cửa ngõ phía Đông.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết giai đoạn 2014 - 2016 của Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Bắc Ninh, số liệu niên giám của Chi cục Thống kê và các khung giá đất theo Nghị định 44/2014/NĐ-CP của Chính phủ. Tác giả sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý cơ sở dữ liệu thông qua các phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng, so sánh chuỗi thời gian tuyệt đối và tương đối. Việc lựa chọn phương pháp này giúp phản ánh chân thực các biến động kinh tế - kỹ thuật của quỹ đất và đo lường chính xác hiệu quả vận hành của bộ máy quản lý địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu giai đoạn 2014 - 2016 đã chỉ ra 3 chuyển dịch và kết quả nổi bật trong công tác quản lý đất đai tại thành phố Bắc Ninh:

Thứ nhất, cơ cấu sử dụng đất có sự dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng giảm tỷ trọng đất nông nghiệp và mở rộng đất phi nông nghiệp để phục vụ công nghiệp hóa. Cụ thể, diện tích đất nông nghiệp giảm liên tục từ 47,6% năm 2013 xuống còn 45,1% năm 2016. Ngược lại, diện tích đất phi nông nghiệp tăng nhanh từ 51,7% năm 2011 lên mức 54,2% năm 2016 nhằm đáp ứng nhu cầu xây dựng khu công nghiệp, mở rộng giao thông và kiến thiết hạ tầng công cộng.

Thứ hai, áp lực gia tăng dân số đô thị và nhu cầu đất ở tạo thách thức lớn cho công tác phân bổ quỹ đất. Đến năm 2016, tổng dân số thành phố đạt 183.000 người, trong đó dân số thành thị chiếm 156.000 người (chiếm tỷ lệ áp đảo trên 85% tổng số dân). Quy mô lực lượng lao động trong độ tuổi đạt 102.727 người (tương đương 56,5% dân số). Thành phố đã giải quyết việc làm mới cho 22.950 lao động trong giai đoạn này (bình quân 4.590 lao động/năm). Trên tổng diện tích đất đô thị 6.196,45 ha, chỉ số đất đô thị bình quân đạt 346 m²/người và chỉ số đất ở tại đô thị đạt 70 m²/người, đòi hỏi công tác quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn để tránh tình trạng quá tải hạ tầng.

Thứ ba, việc đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật gắn liền với quản lý địa chính đạt nhiều kết quả quan trọng nhưng vẫn tồn tại bất cập. Thành phố đã phối hợp quản lý tốt hành lang giao thông đối ngoại gồm tuyến đường sắt dài gần 8,8 km với 2 nhà ga trọng điểm (ga Ninh Xá và ga Thị Cầu), tuyến Quốc lộ 1A dài 9,02 km, tuyến cao tốc Quốc lộ 1B dài 11,85 km, Quốc lộ 18 dài 6 km và Quốc lộ 38 dài 6,4 km. Tuy nhiên, công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở một số xã mới sáp nhập còn chậm tiến độ, tình trạng lấn chiếm đất công và chuyển mục đích sử dụng đất trái phép vẫn xảy ra tại các vùng giáp ranh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của những hạn chế trên xuất phát từ sự bất cập giữa cơ chế giá đất hành chính và biến động thị trường. Bảng giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành theo khung của Nghị định 44/2014/NĐ-CP thường thấp hơn giá giao dịch thực tế trên thị trường tự do, dẫn đến tâm lý e ngại và phát sinh tranh chấp trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng. Nếu các dữ liệu về biến động cơ cấu đất giai đoạn 2014 - 2016 được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự suy giảm của đất nông nghiệp và bảng phân tích ma trận luân chuyển đất đai, các nhà hoạch định sẽ thấy rõ áp lực thu hẹp diện tích canh tác đối với sinh kế của nông dân vùng ven đô.

Khi đối chiếu với thực tiễn các địa phương khác, luận văn rút ra những so sánh có giá trị thực tiễn:

• Tại thành phố Đà Nẵng, nhờ chính sách bồi thường thỏa đáng, công khai đồ án quy hoạch và áp dụng cơ chế thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng, thành phố đã huy động được hơn 20.000 tỷ đồng nguồn thu từ đất từ năm 2003 để tái thiết hạ tầng đô thị mà không gây điểm nóng khiếu kiện.
• Ngược lại, bài học tiêu cực tại quận Đồ Sơn (Hải Phòng) với sai phạm giao đất ở khu dân cư Vụng Hương cho 33 hộ không đủ tiêu chuẩn trong tổng số 129 trường hợp cho thấy nếu thiếu sự minh bạch và kiểm soát quyền lực, công tác giao đất sẽ gây bức xúc lớn trong quần chúng nhân dân.

Những dẫn chứng trên khẳng định tính cấp thiết của việc xây dựng quy trình quản lý minh bạch, kết hợp hài hòa giữa mệnh lệnh hành chính và đòn bẩy kinh tế tại thành phố Bắc Ninh.

Đề xuất và khuyến nghị

Để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến năm 2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng lập và quản lý quy hoạch sử dụng đất: Ủy ban nhân dân thành phố Bắc Ninh cần chỉ đạo rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030. Tiến hành công khai 100% đồ án quy hoạch và cắm mốc giới thực địa tại toàn bộ 19 xã, phường trong giai đoạn 2018 - 2020. Mục tiêu đặt ra là chấm dứt tình trạng quy hoạch treo và kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi 45,1% diện tích đất nông nghiệp còn lại sang mục đích phi nông nghiệp.

Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa hồ sơ địa chính: Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Bắc Ninh cần phối hợp cùng Văn phòng Đăng ký đất đai triển khai xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính số đa mục tiêu trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý (GIS). Phấn đấu đến năm 2020 đạt tỷ lệ 100% thửa đất được cấp mã định danh số và rút ngắn ít nhất 30% thời gian tiếp nhận, xử lý hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân qua cơ chế một cửa liên thông.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế tài chính và phát triển thị trường quyền sử dụng đất minh bạch: Cơ quan quản lý tài chính thành phố cần tham mưu xây dựng bảng giá đất định kỳ tiệm cận với giá thị trường theo quy định pháp luật. Áp dụng triệt để hình thức đấu giá công khai quyền sử dụng đất và đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với 100% quỹ đất công, nhằm gia tăng từ 15% đến 20% nguồn thu ngân sách nhà nước từ đất hàng năm để tái đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật.

Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các vi phạm: Thanh tra thành phố Bắc Ninh phối hợp với chính quyền 16 phường và 3 xã tổ chức định kỳ tối thiểu 4 đợt thanh tra chuyên đề mỗi năm về quản lý trật tự xây dựng và sử dụng đất. Kiên quyết thu hồi 100% diện tích đất đã giao, cho thuê nhưng chậm đưa vào sử dụng quá 24 tháng theo quy định từ Điều 132 đến Điều 144 Luật Đất đai 2013, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu có giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao đối với 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, đội ngũ lãnh đạo và cán bộ quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố, cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường cùng công chức địa chính tại 19 đơn vị hành chính xã, phường có thể sử dụng luận văn như một cẩm nang nghiệp vụ. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và quy trình chuẩn hóa để giải quyết các vướng mắc trong bồi thường, thu hồi đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công và Địa chính: Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị, cung cấp phương pháp luận kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng với cỡ mẫu khảo sát 90 hộ dân và khung phân tích dữ liệu địa phương chi tiết trên diện tích 8.264,06 ha.

Thứ ba, các doanh nghiệp đầu tư phát triển hạ tầng, bất động sản và khu công nghiệp: Ban lãnh đạo các doanh nghiệp có thể nắm bắt bức tranh tổng thể về hiện trạng hạ tầng giao thông gồm 8,8 km đường sắt, hơn 33 km đường quốc lộ huyết mạch cùng xu hướng chuyển đổi cơ cấu đất phi nông nghiệp lên 54,2%. Từ đó, doanh nghiệp xây dựng chiến lược đầu tư và phương án giải phóng mặt bằng phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị của thành phố Bắc Ninh.

Thứ tư, đội ngũ luật sư, chuyên viên tư vấn pháp lý và các tổ chức xã hội: Công trình hỗ trợ các chuyên gia luật nắm vững thực tiễn thi hành từ Điều 105 đến Điều 131 Luật Đất đai 2013 tại cấp cơ sở, làm căn cứ tư vấn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất và hỗ trợ giải quyết hòa giải các tranh chấp đất đai phát sinh trong cộng đồng dân cư.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất tại thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2014 - 2016 diễn ra như thế nào? Diện tích đất nông nghiệp giảm từ 47,6% năm 2013 xuống còn 45,1% năm 2016, trong khi đất phi nông nghiệp tăng lên mức 54,2% năm 2016 trên tổng quỹ đất 8.264,06 ha. Điều này phản ánh tốc độ chuyển đổi mạnh mẽ từ sản xuất nông nghiệp sang hạ tầng công nghiệp và đô thị dịch vụ.

Cơ cấu mẫu khảo sát 90 hộ dân trong nghiên cứu được lựa chọn dựa trên những tiêu chí nào? Mẫu khảo sát 90 hộ được chọn phân tầng tại 3 địa bàn đại diện: phường Võ Cường (đô thị đồng bằng cửa ngõ Tây Nam), phường Tiền An (trung tâm hành chính đô thị) và xã Nam Sơn (khu vực nông thôn ven khu công nghiệp). Cơ cấu này bảo đảm tính khách quan và bao quát toàn diện các phân khúc quản lý đất đai.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những tồn tại trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại địa phương là gì? Nguyên nhân căn bản là khung giá đất nhà nước ban hành theo Nghị định 44/2014/NĐ-CP có độ trễ và chênh lệch so với giá thị trường tại 16 phường nội thị. Sự chênh lệch này khiến người dân chậm bàn giao mặt bằng, gây khó khăn cho việc triển khai các dự án hạ tầng công cộng.

Luận văn đã đúc kết được bài học kinh nghiệm gì từ mô hình quản lý đất đai của thành phố Đà Nẵng? Nghiên cứu chỉ ra rằng Đà Nẵng đã huy động hơn 20.000 tỷ đồng nguồn thu từ đất từ năm 2003 nhờ minh bạch quy hoạch, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề thỏa đáng và thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng. Đây là kinh nghiệm quý giá cho Bắc Ninh trong việc tạo đồng thuận xã hội.

Mục tiêu số hóa dữ liệu hồ sơ địa chính của thành phố Bắc Ninh đem lại lợi ích cụ thể gì? Số hóa 100% cơ sở dữ liệu địa chính trên nền tảng GIS tại 19 xã, phường giúp giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ngăn chặn sai sót kỹ thuật và tăng cường tính công khai, minh bạch cho thị trường giao dịch bất động sản địa phương.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với quỹ đất 8.264,06 ha tại đô thị trung tâm thành phố Bắc Ninh.
• Phân tích sâu sắc bức tranh biến động đất đai giai đoạn 2014 - 2016 với xu hướng giảm tỷ trọng đất nông nghiệp xuống 45,1% và tăng đất phi nông nghiệp lên 54,2% trước áp lực của 183.000 dân đô thị.
• Đúc kết các bài học thực tiễn giá trị từ mô hình quản lý thành công của Đà Nẵng và những cảnh báo kỷ cương từ sai phạm giao đất tại Đồ Sơn.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp đột phá về quy hoạch, công nghệ GIS, định giá đất và thanh tra công vụ với lộ trình khả thi cho giai đoạn 2016 - 2020, hướng tới năm 2025.
• Cung cấp nguồn học liệu khoa học tin cậy cho các nhà hoạch định chính sách, cán bộ địa chính và học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế. Để khai thác sâu các phân tích định lượng và biểu mẫu quản lý chi tiết, quý bạn đọc hãy nghiên cứu toàn văn công trình luận văn thạc sĩ này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về đất đai. Phƣơng pháp nghiên cứu. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương 3.

Thực trạng quản lý nhà nƣớc về đất đai trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai trên thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤT ĐAI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

Liên quan đến đề tài nghiên cứu, đã có một số công trình của các tác giả liên quan đếnlĩnh vực đất đai của các tác giả sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh (2013) “Thực trạng chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất và những giải pháp quản lý sử dụng đất bền vững huyện Tiên Du - tỉnh Bắc Ninh”, luận văn thạc sỹ công trình đã tổng kết về hiện trạng sử dụng đất một cách sâu sắc, nêu những bất cấp hạn chế và sự chồng chéo của chính sách quản lýtuy nhiên luận văn này chƣa cập nhật chi tiết về nội dung liên quan đến quản lý đất đai đất đai mà chỉ nghiên cứu về vấn đề chuyển đổi cơ cấu đất đai để phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa tại địa phƣơng. Tác giả Nguyễn Văn Nam (2009) với công trình nghiên cứu“Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai tại phường Thanh Xuân Nam - quận Thanh Xuân – thành phố Hà Nội”, luận văn thạc sỹ, công trình đã nghiên cứu thực trạng quản lý về đất đai tại phƣờng Thanh Xuân Nam một cách cụ thể quản lý sử dụng đất đai tuy nhiên nội dung đề tài hẹp liên quan đến thủ tục đất đai tại cấp xã(phƣờng), lĩnh vực đất đai chƣa nghiên cứu sâu, rộng. Tác giả Nguyễn Thị Huyền (2012) với công trình nghiên cứu“Hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản”. Công trình nghiên cứu thị trƣờng bất động sản, chƣa có phƣơng pháp thu thập số liệu quản lý đất đai, những giải pháp chƣa hoàn thiện… Tác giả Trịnh Thành Công (2015) “ Quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thành phố Hà Giang”, luận văn thạc sỹ.

Qua luận văn tác giả phân tích đƣợc thực trạng quản lý nhà nƣớc về đất đai trên địa bàn thành phố Hà 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Giang giai đoạn 2013 -2015. Ngoài ra tác giả đã chỉ ra đƣợc những tồn tại, hạn chế và đề xuất những giải pháp để công tác quản lý trong thời gian tới đƣợc hiệu quả hơn. Tác giả Nguyễn Hoàng Long (2014) “ Quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội”, tác giả đã đánh giá về các nội dung trong quản lý nhà nƣớc về đất đai nhƣ công tác ban hành văn bản, bồi thƣờng giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sự hạn chế chồng chéo của nhiều chính sách qua đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc về đất đai. Tuy nhiên công trình chỉ nghiên cứu quản lý về đất đai từ trƣớc khi Luật đất đai đƣợc (2013) thực thi.

Tác gả Đào Thị Thúy Mai (2012) “ Đánh giá thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố Hưng Yên – tỉnh Hưng Yên”, luận văn thạc sỹ, tác giả đã đề xuất một số giải pháp thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiệu quả trong công tác quản lý, công tác thanh tra kiểm tra đƣợc nêu một cách cụ thể tuy nhiên công trình chỉ nghiên cứu về thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chƣa nghiên cứu sâu đến các nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai khác. Tác giả Phan Huy Đƣờng (2010), “Quản lý nhà nƣớc về kinh tế”. Tác giả đã đƣa ra các phƣơng pháp quản lý nhà nƣớc về kinh tế, trong đó có quản lý nhà nƣớc về đất đai. Ngoài ra còn rất nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu và đề cập rất sâu và rộng đến nhiều nội dung liên quan tới quản lý nhà nƣớc về đất đai nhƣ Phan Huy Cƣờng, Phan Thị Thanh Tâm, Ngô Tôn Thanh v.

Các nhà khoa học đã đƣa ra những luận điểm mới, đề xuất nhiều giải pháp về vấn đề giao đất, cho thuê đất, giá đất để hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Những đề tài này đã góp phần quan trọng vào việc phân tích lý luận và thực tiễn về tăng cƣờng công tác quản lý đất đai tại. Tuy nhiên, vấn đề nghiên cứu về quản lý đất đai mới chỉ dừng lại ở phạm vicủa địa phƣơng mà chƣa có nghiên cứu chuyên sâu về thực tiễn hoạt động. Do đó, việc tìm hiểu và nghiên cứu những khó khăn và hạn chế trên cơ sở lý luận chung về quản lý đất đai tại thành phố Bắc Ninh – Tỉnh Bắc Ninh là cần thiết, trên cơ sở đó áp dụng những giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phƣơng.Cơ sở lý luận về quản lý đất đai 1.Khái niệm quản lý nhà nước về đất đai 1.1 Khái niệm về quản lý Từ những cách tiếp cận khác nhau đó, có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý nhƣ: – Quản lý là nghệ thuật nhằm đạt mục đích thông qua nỗ lực của ngƣời khác; – Quản lý là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm đƣa ra các quyết định; – Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những cộng sự trong cùng một tổ chức; – Quản lý là quá trình phối hợp các nguồn lực nhằm đạt đƣợc những mục đích của tổ chức; Theo một cách tiếp cận hệ thống, mọi tổ chức (cơ quan quản lý nhà nƣớc, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp…) đều có thể đƣợc xem nhƣ một hệ thống gồm hai phân hệ: chủ thể quản lý và đối tƣợng quản lý.

Mỗi hệ thống bao giờ cũng hoạt động trong môi trƣờng nhất định (khách thể quản lý). Từ đó có thể đƣa ra khái niệm: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể quản lý lên đối tƣợng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trƣờng luôn biến động”. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khái niệm về đất đai Theo định nghĩa đất đai là vật thể tự nhiên có cấu tạo độc lập, lâu đời do kết quả của nhiều yếu tố: đá mẹ, động thực vật, khi hậu địa hình, thời gian.

Giá trị tài nguyên đƣợc đánh giá bằng số lƣợng diện tích (m2, ha, km) và có độ phì nhiêu, màu mỡ. Đất đai đƣợc nhìn nhận là một nhân tố sinh thái, với khái niệm này đất đai bao gồm tất cả các thuộc tính sinh học và tự nhiên của bề mặt trái đất có ảnh hƣởng nhất định đến tiềm năng và hiện trạng sử dụng đất. Hội nghị quốc tế về môi trƣờng tại Rio de janerio, Brazil, 1993: “Đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trƣờng sinh thái ngay trên và dƣới bề mặt nhƣ: khí hậu bề mặt, thổ nhƣỡng, dạng địa hình, mặt nƣớc, lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nƣớc ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn động, thực vật, trạng thái định cƣ của con ngƣời và những kết quả của con ngƣời trong quá khứ và hiện tại để lại”. Đất đai có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc.

Luật Đất đai năm 2013 đã xác định “đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bổ các khu dân cƣ, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng; trải qua nhiều thế hệ, nhân dân ta đã tốn bao công sức, xƣơng máu mới tại lập, bảo vệ đƣợc vốn đất nhƣ ngày nay” Đất đai có đặc điểm sau đây: -Đất đai mang tính cố định: Con ngƣời không thể di chuyển đất đai theo ý muốn, vị trí cố định tính chất vật lý, hóa học, sinh thái của đất đai. Tính cố định vị trí của đất đai buộc con ngƣời phải sử dụng đất tại chỗ. Mỗi mảnh đất có đặc điểm khác nhau về tính chất, khả năng sử dụng nên nó có giá trị riêng. -Đất đai mang tính có hạn về diện tích: Đất đai do lịch sử tự nhiên hình thành, diện tích có tính bất biến.

Hoạt động của con ngƣời có thể cải tạo đƣợc 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tính chất của đát, cải biến tình trạng đất đai nhƣng không thể thay đổi diện tích đất đai theo ý muốn. Do tính hữu hạn về diện tích nên yêu cầu đặt ra là phải sử dụng đất có hiệu quả. Tính bền lâu: Đất đai không bị hao mòn theo thời gian. Trong điều kiện sử dụng và bảo vệ hợp lý, chất lƣợng đất có thể nâng cao không ngừng về giá trị đất đai luôn có xu hƣớng theo thời gian.

Đất đai còn có tính đa dạng và phong phú.2 Khái niệm quản lý nhà nước về đất đai: Nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai trong giáo trình Quản lý hành chính nhà nƣớc về đất đai và nhà ở(2000) đã xác định: Quản lý đất đai bao gồm những chức năng, nhiệm vụ liên quan đến việc xác lập và thực thi các quy tắc cho việc quản lý, sử dụng và phát triển đất đai cùng với những lợi nhuận thu đƣợc từ đất (thông qua việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất hoặc thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản thuế về đất,…) và giải quyết những tranh chấp, khiếu nại, tố cáo,… liên quan đến quyền sử dụng đất. Quản lý đất đai là quá trình điều tra mô tả những tài liệu chi tiết về thửa đất, xác định hoặc điều chỉnh các quyền và các thuộc tính khác của đất, cập nhật, cung cấp và lƣu giữ những thông tin liên quan về sở hữu, giá trị, sử dụng đất và các nguồn thông tin khác liên quan đến thị trƣờng bất động sản.