Đặt vấn đề Gia Lai là tỉnh có đặc thù kinh tế thuần nông nghiệp với các loại cây công nghiệp phổ biến: cao su, mía đƣờng, sắn, hồ tiêu, trong đó cây mía đƣờng là loại cây mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho ngƣời nông dân ở khu vực phía đông, phía nam tỉnh Gia Lai, tiếp tục đóng vai trò là cây trồng chủ lực của khu vực phía đông, phía nam theo định hƣớng quy hoạch trồng trọt gắn với công nghiệp chế biến trên địa bàn tỉnh Gia Lai tầm nhìn đến năm 2020. So với các tỉnh có trồng cây mía đƣờng khác, Gia Lai bắt đầu trồng mía đƣờng tƣơng đối muộn từ khoảng năm 1995 đến nay, trình độ kỹ thuật canh tác chƣa cao, ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế do đó năng suất, chất lƣợng cây mía còn thấp. Diện tích trồng mía đƣờng còn manh mún, chủ yếu là các hộ cá thể trồng tự phát với diện tích trung bình từ 1-2ha/hộ với năng suất bình quân toàn tỉnh chỉ xấp xỉ 40 tấn/ha. Tuy nhiên, cây mía đƣờng vẫn đƣợc xem là cây trồng chủ đạo, góp phần xóa đói giảm nghèo cho rất nhiều hộ nông dân, nhất là các hộ đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần vào tăng trƣởng GDP hàng năm của tỉnh.
Do đó, việc phát triển bền vững cây mía đƣờng có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế của ngƣời dân tỉnh Gia Lai. Tính cấp thiết của đề tài: Phía đông và phía nam của tỉnh Gia Lai có điều kiện về khí hậu và thổ nhƣỡng khác hoàn toàn với khu vực phía bắc, phía tây của tỉnh Gia Lai: không có đất bazan, không có khí hậu cao nguyên nhiệt đới gió mùa, không có cao độ, không có độ ẩm lớn, không có lƣợng mƣa lớn, do đó không trồng đƣợc các loại cây công nghiệp hiệu quả cao nhƣ: mía đƣờng, hồ tiêu, bơ booth cao sản, vì vậy ngƣời dân của khu vực này chỉ trồng đƣợc các công công nghiệp giá trị và sản lƣợng thấp hơn nhƣ: bông, điều, thuốc lá, sắn, mía đƣờng… và nhìn chung kinh tế tại các địa phƣơng này kém hơn nhiều so với khu vực phía bắc, phía tây tỉnh Gia Lai. download by : skknchat@gmail.com 2 Trong tổng số 25.000 ha trồng mía đƣờng tại tỉnh Gia Lai có 95% thuộc sở hữu của các hộ nông dân, về phía doanh nghiệp thực hiện ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các hộ sẽ cung ứng về vốn (ứng vốn bằng tiền mặt đầu vụ) - cung ứng vật tƣ (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) - tƣ vấn kỹ thuật trồng và chăm sóc – hỗ trợ tƣ vấn và đầu tƣ hệ thống tƣới – hỗ trợ cơ giới hóa trong thu hoạch, vận chuyển về Nhà máy ép mía – cuối cùng thu về bằng sản phẩm cây mía. Về bản chất không có nhiều khác biệt so với các hộ nông dân tự sản xuất và đi vay vốn bên ngoài, có thể nói hộ cá thể là lực lƣợng lao động chủ yếu của ngành mía đƣờng tại Gia Lai, còn doanh nghiệp là đối tƣợng cốt lõi tạo nên sự khác biệt trong nông nghiệp chất lƣợng cao và chia sẻ lợi nhuận với nông dân bản địa góp phần tăng trƣởng kinh tế địa phƣơng qua đó tạo nhiều công văn việc làm cho công nhân và nông dân trong vùng, góp phần cân bằng xã hội, tăng trƣởng kinh tế gắn liền với an sinh xã hội.
Với đặc thù vốn đầu tƣ khá cao và ngày càng tăng cƣờng cơ giới hóa trong khâu canh tác, thu hoạch nhằm nâng cao hiệu quả trong trồng trọt hƣớng đến nông nghiệp xanh và nông nghiệp kỹ thuật cao, nhu cầu vốn tín dụng để canh tác mía đƣờng của hộ nông dân và doanh nghiệp trên khu vực phía đông - nam tỉnh Gia Lai là rất lớn. Là Ngân hàng thƣơng mại có quy mô giao dịch đứng thứ 2 toàn tỉnh (sau Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam (BIDV) – Chi nhánh Gia Lai đã có nhiều gói tín dụng ƣu đãi dành cho hộ nông dân và doanh nghiệp phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn, song đến nay vẫn chƣa có nhiều nông hộ tiếp cận đƣợc các gói tín dụng trên đặc biệt là các nông hộ có diện tích canh tác nhỏ, vốn tự có ít, lƣợng vốn đƣợc vay vẫn còn rất thấp so với nhu cầu vay vốn của các lĩnh vực mía đƣờng. Thêm vào đó, tín dụng lĩnh vực mía đƣờng chƣa mang lại hiệu quả cao cho BIDV - Chi nhánh Gia Lai nhƣ các ngành khác (thủy điện, xây lắp, thƣơng mại dịch vụ.) nên các gói tín dụng ƣu đãi cho mía đƣờng chƣa đƣợc triển khai đúng với tinh thần của sản phẩm. Đối với kinh tế ở khu vực đông nam tỉnh Gia Lai, cây mía đƣờng chiếm tỷ trọng cao và hiện đang trong giai đoạn đổi mới đƣợc doanh nghiệp, ngân hàng hỗ download by : skknchat@gmail.com 3 trợ tạo thành chuỗi khép kín giữa Nhà băng (Ngân hàng) – Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông tạo nên chuỗi giá trị đa lợi ích, vì vậy việc phát triển hiệu quả và khơi thông nguồn vốn nhằm nâng cao sản lƣợng và chất lƣợng mía đƣờng, giúp cây mía mang lại hiệu quả kinh tế là việc làm cần thiết.
Đối với BIDV nói chung và BIDV - Chi nhánh Gia Lai nói riêng, đẩy mạnh phát triển tín dụng lĩnh vực mía đƣờng không những góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn mà còn mang lại hiệu quả kinh tế, mang lại doanh thu góp phần hoàn thành kế hoạch kinh doanh đƣợc giao. Với tầm quan trọng nhƣ trên tác giá chọn đề tài “Phát triển tín dụng đối với lĩnh vực mía đường tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Lai” để làm đề tài nghiên cứu của mình. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2. Mục tiêu tổng quát: Đề xuất xây dựng giải pháp tăng trƣởng quy mô và lợi nhuận từ lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai.
Mục tiêu cụ thể: Nghiên cứu thực trạng tín dụng đối với lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai, qua đó đề xuất giải pháp phát triển tín dụng lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 1/ Tiêu chí đánh giá sự phát triển tín dụng đối với lĩnh vực mía đƣờng? 2/ Thực trạng phát triển tín dụng đối với lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai ra sao? 3/ Giải pháp nào giúp phát triển tín dụng đối với lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV- Chi nhánh Gia Lai? 4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đối tƣợng nghiên cứu: hoạt động tín dụng lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai. download by : skknchat@gmail.com 4 - Phạm vi nghiên cứu: (1) Về nội dung: luận văn nghiên cứu thực trạng tín dụng trong lĩnh vực mía đƣờng đƣợc triển khai tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai và đề xuất hoàn thiện các giải pháp tín dụng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai để phát triển lĩnh vực mía đƣờng cho những năm tới.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đề tài kết hợp phƣơng pháp nghiên cứu định tính và định lƣợng Phƣơng pháp định tính: - Sử dụng phƣơng pháp hệ thống, phân tích, qui nạp, lựa chọn tri thức, kế thừa những nhân tố hợp lý của các công trình khoa học đã đƣợc nghiên cứu để hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển tín dụng lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV – Chi nhánh Gia Lai. - Sử dụng phƣơng pháp thống kê, phân tích, so sánh để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, hạn chế của phát triển tín dụng lĩnh vực mía đƣờng tại BIDV – Chi nhánh Gia Lai. Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng: Nghiên cứu định lƣợng nhằm thu thập, phân tích dữ liệu từ khảo sát khách hàng. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Luận văn nghiên cứu thực trạng tín dụng cho cây mía đƣờng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai trong những năm từ 2013-2017 (đến ngày 30/9/2017).
Các ƣu nhƣợc điểm của các giải pháp tín dụng đã triển khai và đề xuất hoàn thiện giải pháp tăng trƣởng và kiểm soát rủi ro mía đƣờng tại BIDV trong thời gian tới. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Về mặt thực tiễn, luận văn có những đóng góp nhƣ sau: (1) Luận văn xác định đƣợc thực trạng các gói tín dụng cho cây mía đƣờng đang đƣợc triển khai tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai, đánh giá hiệu quả các phƣơng download by : skknchat@gmail.com 5 thức hiện tại và đề xuất biện pháp cải thiện các phƣơng thức tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng đối với lĩnh vực mía đƣờng trên địa bàn tỉnh. (2) Thông qua số liệu khảo sát từ ngân hàng và doanh nghiệp sản xuất mía đƣờng, luận văn đánh giá đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng đến việc sản xuất mía đƣờng hiện tại, hiệu quả của việc sử dụng vốn vay ngân hàng. Xác định đƣợc các khó khăn vƣớng mắc trong việc cấp tín dụng tại BIDV - Chi nhánh Gia Lai.
TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU: Trong giai đoạn Chính phủ đẩy mạnh phát triển kinh tế lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, đặc biệt là nông nghiệp công nghệ cao nhƣ hiện nay, thì tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn là vấn đề đang đƣợc nhiều ngân hàng thƣơng mại quan tâm và nghiên cứu áp dụng chính sách. Trong số các cây nông nghiệp canh tác ở Việt Nam, mía là cây trồng có sự gắn kết chặt chẽ nhất giữa nông dân với các doanh nghiệp chế biến thông qua hợp đồng đầu tƣ và tiêu thụ sản phẩm. Đây là ngành tiêu dùng thiết yếu quan trọng cho tiêu dùng trong nƣớc. Nó không chỉ là một ngành kinh tế mà còn mang ý nghĩa xã hội, giúp kinh tế vùng nông thôn phát triển, ổn định xã hội, gia tăng việc làm.
Vụ 2015/2016 cả nƣớc có 41 nhà máy đƣờng phân bổ khắp từ bắc đến nam, diện tích mía nguyên liệu đạt 284.000 ha chiếm 5% diện tích đất nông nghiệp cả nƣớc, do đó việc phát triển cây mía nói chung của ngành nông nghiệp và phát triển tín dụng lĩnh vực mía đƣờng nói riêng của các Ngân hàng thƣơng mại là vấn đề cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Trong quá trình nghiên cứu, luận văn đã vận dụng các lý thuyết kinh tế nhƣ: Lý thuyết năng suất theo quy mô; Lý thuyết về tăng trƣởng và phát triển trong nông nghiệp; Lý thuyết đầu vào trong sản xuất nông nghiệp; Lý thuyết về giá sản phẩm, giá trị tổng sản phẩm, lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận. để làm định hƣớng trong nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện, ngƣời làm đã tìm hiểu các nghiên cứu các công trình về phát triển tín dụng đối với cây mía đƣờng nhƣ: download by : skknchat@gmail.