Luận văn thạc sĩ: Xây dựng và phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích sâu sắc về xây dựng và phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam, đề xuất mô hình phù hợp. Tải tài liệu tham khảo.

• Tác giả: Phan Thị Mỹ Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Ngô Hướng
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Xây dựng và phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ
• 1.1. Khái niệm và chức năng của ngân hàng đầu tư
• 1.1.1. Chức năng của ngân hàng đầu tư
• 1.2. Các nghiệp vụ và sản phẩm của ngân hàng đầu tư
• 1.2.1. Các nghiệp vụ của ngân hàng đầu tư
• 1.2.2. Các sản phẩm của ngân hàng đầu tư
• 1.3. Tổ chức hoạt động của ngân hàng đầu tư
• 1.4. Những mô hình hoạt động của ngân hàng đầu tư trên thế giới
• 1.4.1. Các tập đoàn nắm giữ công ty con trong đó có ngân hàng đầu tư
• 1.4.2. Các ngân hàng đầu tư đa năng
• 1.4.3. Các ngân hàng đầu tư chuyên sâu
• 1.5. Phân biệt ngân hàng đầu tư và các định chế khác
• 1.5.1. Ngân hàng đầu tư và ngân hàng thương mại
• 1.5.2. Ngân hàng đầu tư và công ty chứng khoán
• 1.5.3. Ngân hàng đầu tư và công ty quản lý quỹ
• 1.6. Các điều kiện tiền đề và lộ trình để xây dựng ngân hàng đầu tư
• 1.6.1. Thị trường vốn
• 1.6.2. Môi trường pháp lý
• 1.6.3. Môi trường thông tin của NHĐT
• 1.6.4. Kỹ năng và trình độ nhân sự ngân hàng đầu tư
• 1.6.5. Công nghệ kỹ thuật trong hoạt động ngân hàng đầu tư
• 1.6.6. Mối quan hệ, uy tín và mạng lưới của ngân hàng đầu tư
• 1.6.7. Lộ trình xây dựng ngân hàng đầu tư
• 1.7. NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TRÊN THẾ GIỚI – LỊCH SỬ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.7.1. Lịch sử hình thành và phát triển của ngành ngân hàng đầu tư trên thế giới
• 1.7.2. Hoạt động ngân hàng đầu tư thế giới trước, sau cuộc khủng hoảng tài chính và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7.2.1. Hoạt động ngân hàng đầu tư thế giới trước và sau cuộc khủng hoảng tài chính
• 1.7.2.2. Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng
• 1.7.2.3. Xu hướng hoạt động ngân hàng đầu tư và những thách thức trong thời gian tới
• 1.7.2.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7.3. Hoạt động ngân hàng đầu tư tại các nước BRICs và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7.4. Hoạt động ngân hàng đầu tư tại các nước ASEAN-5 và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.8. TÍNH CẤP THIẾT VỀ SỰ XUẤT HIỆN CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TẠI CÁC THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH ĐANG PHÁT TRIỂN
• 1.8.1. Xuất phát từ nhu cầu vốn để phát triển
• 1.8.2. Ngân hàng đầu tư ra đời sẽ giúp thúc đẩy thị trường tài chính phát triển
• 1.8.3. Ngân hàng đầu tư ra đời là kết quả tất yếu trong quá trình phát triển của thị trường tài chính nói chung
• 1.8.4. Xây dựng ngân hàng đầu tư hiện đại sẽ rút ngắn thời gian hình thành và phát triển theo con đường truyền thống của những nước phát triển trước đây
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ CÁC CƠ SỞ TIỀN ĐỀ ĐỂ XÂY DỰNG NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN HỆ THỐNG TÀI CHÍNH CỦA VIỆT NAM VÀ VỊ TRÍ CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TRONG HỆ THỐNG TÀI CHÍNH HIỆN NAY
• 2.1.1. Tổng quan về hệ thống tài chính của Việt Nam
• 2.1.1.1. Thị trường tài chính
• 2.1.1.2. Các tổ chức tài chính
• 2.1.1.3. Các công cụ tài chính
• 2.1.1.4. Cơ sở hạ tầng tài chính
• 2.1.2. Ngân hàng đầu tư trong hệ thống tài chính
• 2.1.2.1. Tại các công ty chứng khoán độc lập
• 2.1.2.2. Tại các ngân hàng thương mại
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ Ở TẠI CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.2.1. Tổ chức hoạt động
• 2.2.1.1. Bộ phận quản trị và điều hành
• 2.2.1.2. Bộ phận kiểm soát, quản trị rủi ro
• 2.2.1.3. Khối kinh doanh và khối hỗ trợ
• 2.2.2. Hiệu quả hoạt động tại các công ty chứng khoán – hình thức sơ khai của ngân hàng đầu tư tại Việt Nam
• 2.2.2.1. Tình hình chung
• 2.2.2.2. Hiệu quả hoạt động của các công ty chứng khoán độc lập
• 2.2.2.3. Hiệu quả hoạt động của các Công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng thương mại
• 2.2.3. Hiệu quả hoạt động các công ty quản lý quỹ
• 2.2.4. Đánh giá về hiệu quả các nghiệp vụ của ngân hàng đầu tư được thực hiện tại các công ty chứng khoán hiện nay
• 2.2.4.1. Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành
• 2.2.4.2. Nghiệp vụ môi giới
• 2.2.4.3. Nghiệp vụ tự doanh
• 2.2.4.4. Nghiệp vụ tư vấn
• 2.2.4.5. Nghiệp vụ nghiên cứu
• 2.2.5. Các nghiệp vụ ngân hàng đầu tư khác
• 2.2.6. Nhận xét và đánh giá về hoạt động ngân hàng đầu tư được thực hiện tại các công ty chứng khoán hiện nay
• 2.2.6.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CÁC ĐIỀU KIỆN TIỀN ĐỀ KHÁC ĐỂ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM
• 2.3.1. Đánh giá về trình độ phát triển kinh tế và thị trường vốn
• 2.3.1.1. Về trình độ phát triển kinh tế
• 2.3.1.2. Về trình độ phát triển của thị trường vốn
• 2.3.2. Đánh giá về cơ sở pháp lý
• 2.3.3. Đánh giá về nguồn nhân lực
• 2.3.4. Đánh giá về ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin trong hoạt động chứng khoán hiện nay
• 2.3.5. Những điều kiện khác
• 2.3.5.1. Môi trường thông tin
• 2.3.5.2. Mạng lưới, uy tín của các CTCK hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ Ở VIỆT NAM
• 3.1. GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ HIỆN TẠI
• 3.1.1. Giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo lãnh phát hành
• 3.1.2. Hoạt động nghiệp vụ môi giới và tự doanh
• 3.1.3. Giải pháp phát triển hoạt động tư vấn
• 3.1.4. Hoạt động nghiên cứu và hoạt động ngân hàng đầu tư khác
• 3.2. ĐỀ XUẤT CÁC MÔ HÌNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ THEO MÔ HÌNH ĐƯỢC LỰA CHỌN
• 3.2.1. Đề xuất những hướng đi xây dựng mô hình ngân hàng đầu tư
• 3.2.1.1. Các ngân hàng đầu tư nước ngoài thành lập các chi nhánh ngân hàng đầu tư tại Việt Nam
• 3.2.1.2. Sự phát triển của các công ty tài chính, quản lý quỹ trong nước hình thành nên các hoạt động ngân hàng đầu tư
• 3.2.1.3. Các công ty chứng khoán phát triển hình thành nên các ngân hàng đầu tư
• 3.2.2. Đề xuất các mô hình hoạt động và lựa chọn mô hình để xây dựng và phát triển ngân hàng đầu tư
• 3.2.2.1. Ngân hàng thương mại đóng vai trò là tập đoàn tài chính sở hữu ngân hàng đầu tư
• 3.2.2.2. Mô hình ngân hàng đầu tư đa năng đầy đủ
• 3.2.2.3. Mô hình ngân hàng đầu tư chuyên sâu
• 3.2.3. Xây dựng mô hình
• 3.2.4. Mô hình tổ chức và quản trị
• 3.2.5. Các sản phẩm và dịch vụ cung ứng đề xuất
• 3.2.6. Lộ trình xây dựng
• 3.3. NHẬN ĐỊNH NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN, CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ THEO MÔ HÌNH ĐƯỢC LỰA CHỌN
• 3.3.1. Thách thức
• 3.4. NHỮNG ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ ĐỂ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THÀNH CÔNG NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM
• 3.4.1. Đối với cơ quan quản lý
• 3.4.2. Đối với các chủ thể trên thị trường chứng khoán
• 3.4.3. Đề xuất những giải pháp hoàn thiện các điều kiện tiền đề khác để xây dựng thành công ngân hàng đầu tư tại Việt Nam
• 3.4.3.1. Về thị trường
• 3.4.3.2. Về cải thiện môi trường thông tin của ngân hàng đầu tư
• 3.4.3.3. Về nhân sự
• 3.4.3.4. Về công nghệ, kỹ thuật trong hoạt động ngân hàng đầu tư
• 3.4.3.5. Về mối quan hệ, uy tín và mạng lưới của ngân hàng đầu tư
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Phát triển Ngân hàng Đầu tư tại Việt Nam Tầm quan trọng và Bức tranh tổng quan

Ngành tài chính Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, với sự gia tăng nhận thức về vai trò thiết yếu của các định chế tài chính chuyên biệt. Trong bối cảnh đó, phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam trở thành một chủ đề nghiên cứu cấp thiết và đầy tiềm năng. Ngân hàng đầu tư (NHĐT), theo quan điểm truyền thống, là chủ thể trung gian với chức năng chính là tư vấn và thực hiện huy động vốn cho doanh nghiệp trên thị trường vốn Việt Nam (Mạc Quang Huy, 2009). Các nguồn vốn này chủ yếu mang tính chất trung và dài hạn, phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đầu tư công của chính phủ. Sự xuất hiện của NHĐT đóng vai trò then chốt trong việc giúp doanh nghiệp và chính phủ phát hành cổ phiếu IPO, trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường, nhằm huy động nguồn vốn cần thiết. Điều này không chỉ hỗ trợ giải quyết nhu cầu vốn của một quốc gia đang phát triển như Việt Nam mà còn thúc đẩy phát triển thị trường chứng khoán nói chung.

Hoạt động NHĐT hiện đại không chỉ giới hạn ở các nghiệp vụ cốt lõi như phát hành chứng khoán và tư vấn mua bán sáp nhập (M&A) doanh nghiệp. Nó còn mở rộng sang các mảng như hoạt động đầu tư, nghiên cứu, quản lý danh mục đầu tư, ngân hàng bán buôn và nghiệp vụ nhà môi giới chính. Về bản chất, NHĐT là một công ty chứng khoán nhưng ở mức độ phát triển cao hơn, với các loại nghiệp vụ đa dạng và phức tạp hơn. Việc phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam là kết quả tất yếu trong quá trình hội nhập sâu rộng vào nền tài chính thế giới. Khi thị trường trái phiếu phát triển và nhu cầu huy động vốn cho doanh nghiệp trên thị trường quốc tế gia tăng, một đơn vị đủ chuyên nghiệp, quy mô và uy tín để thực hiện tư vấn và bảo lãnh phát hành chứng khoán là vô cùng cần thiết. Do đó, nghiên cứu về xây dựng và phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn to lớn trong việc định hình tương lai ngành tài chính quốc gia. Luận văn này sẽ đi sâu phân tích thực trạng, các mô hình phù hợp và đề xuất giải pháp cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu này.

1.1. Khái niệm cốt lõi và chức năng trọng yếu của Ngân hàng Đầu tư hiện đại

Ngân hàng đầu tư là gì? NHĐT được định nghĩa là một định chế tài chính trung gian chuyên về các nghiệp vụ hỗ trợ huy động vốn cho doanh nghiệp và chính phủ thông qua các nghiệp vụ phức tạp. Các chức năng chính của NHĐT bao gồm: nhà đầu tư và tạo lập thị trường, tư vấn, nhà cung cấp dịch vụ, môi giới và nhận ủy thác. Chức năng tư vấn là một trong những trọng tâm, bao gồm tư vấn phát hành chứng khoán, mua bán sáp nhập (M&A), và tư vấn chiến lược. Với vai trò này, NHĐT giúp khách hàng phân bổ tài sản đầu tư hợp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, nghiệp vụ tự doanh cũng cho phép ngân hàng chủ động nắm giữ trạng thái “trường” hoặc “đoản” đối với các sản phẩm khác nhau. Những nghiệp vụ này đòi hỏi sự chuyên môn hóa cao và nguồn lực tài chính mạnh mẽ, khẳng định vị thế đặc biệt của NHĐT trong hệ thống tài chính.

1.2. Tính cấp thiết hình thành Ngân hàng Đầu tư trong nền kinh tế Việt Nam

Việt Nam, với vai trò là một quốc gia đang phát triển, luôn đối mặt với nhu cầu vốn khổng lồ để phát triển kinh tế và cơ sở hạ tầng. Phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam trở thành một yêu cầu cấp thiết từ nhiều góc độ. Thứ nhất, NHĐT giúp giải quyết nhu cầu vốn trung và dài hạn, đặc biệt là huy động vốn cho doanh nghiệp từ thị trường quốc tế, vượt ra ngoài khả năng của ngân sách nhà nước và nguồn lực nội tại doanh nghiệp. Thứ hai, sự ra đời của NHĐT sẽ thúc đẩy thị trường vốn Việt Nam phát triển, khắc phục những hạn chế hiện tại của các định chế tài chính và nâng cao trình độ của toàn hệ thống. Cuối cùng, việc phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam cũng là bước phát triển tất yếu để hội nhập sâu rộng vào nền tài chính toàn cầu, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước và rút ngắn thời gian phát triển theo con đường truyền thống.

II. Thách thức nào cản trở Phát triển Ngân hàng Đầu tư tại Việt Nam hiện nay

Mặc dù tính cấp thiết của việc phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam đã rõ ràng, thực tế cho thấy còn nhiều thách thức và hạn chế. Theo nghiên cứu của Phan Thị Mỹ Oanh (2017), Việt Nam “chưa có một NHĐT chính thức tiến hành hoạt động cũng như chưa có văn bản pháp lý điều chỉnh và quy định khái niệm “ngân hàng đầu tư” một cách chính xác”. Hoạt động này hiện đang được các công ty chứng khoán (CTCK), công ty quản lý quỹ (CTQLQ) và ngân hàng thương mại (NHTM) thông qua các công ty con thực hiện. Tuy nhiên, cơ cấu doanh thu của các CTCK độc lập và trực thuộc NHTM đều bị mất cân đối và thiếu hiệu quả, chưa thể hiện đúng bản chất hoạt động của NHĐT. Điều này cho thấy sự non trẻ và thiếu chuyên sâu của các định chế hiện tại trong việc cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp hay bảo lãnh phát hành chứng khoán.

Một trong những rào cản lớn nhất chính là sự thiếu vắng một khung pháp lý ngân hàng đầu tư rõ ràng và toàn diện. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý, gây khó khăn trong việc quản lý và phát triển các nghiệp vụ phức tạp của NHĐT. Bên cạnh đó, thị trường vốn Việt Nam vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển, quy mô và tính thanh khoản chưa đủ lớn để hỗ trợ đầy đủ các hoạt động của một NHĐT đúng nghĩa. Trình độ nhân lực, đặc biệt là nhân sự có kiến thức chuyên môn sâu và kỹ năng mềm cần thiết cho các nghiệp vụ như định giá doanh nghiệp hay tái cấu trúc doanh nghiệp, cũng là một thách thức lớn. Việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là fintech trong ngân hàng đầu tư và quá trình chuyển đổi số ngân hàng, dù đã có những bước tiến nhưng vẫn chưa đồng bộ và đủ mạnh để tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cũng để lại bài học về quản trị rủi ro tài chính, một khía cạnh mà các định chế tại Việt Nam cần đặc biệt chú trọng để tránh những hệ lụy tương tự. Những thách thức này đòi hỏi một lộ trình rõ ràng và các giải pháp đồng bộ để thúc đẩy quá trình phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam một cách bền vững và hiệu quả.

2.1. Thực trạng nghiệp vụ Ngân hàng Đầu tư Mất cân đối và Thiếu hiệu quả

Thực trạng hoạt động nghiệp vụ NHĐT ở Việt Nam hiện nay chủ yếu được thực hiện bởi các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ. Nghiên cứu của Phan Thị Mỹ Oanh (2017) chỉ ra rằng cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán thường bị mất cân đối, chủ yếu phụ thuộc vào nghiệp vụ môi giới thay vì các nghiệp vụ cốt lõi của NHĐT như bảo lãnh phát hành chứng khoán hay tư vấn mua bán sáp nhập (M&A). Sự mất cân đối này làm giảm hiệu quả hoạt động và chưa thể hiện đúng bản chất của một NHĐT chuyên nghiệp. Các nghiệp vụ như tự doanh hay quản lý danh mục đầu tư cũng chưa phát triển đủ mạnh để đóng góp bền vững vào tổng doanh thu. Hiệu quả hoạt động thấp phản ánh năng lực còn hạn chế trong việc triển khai các sản phẩm và dịch vụ phức tạp, đòi hỏi sự chuyên môn hóa cao.

2.2. Hạn chế về Khung Pháp lý và Điều kiện Tiền đề cần thiết

Sự thiếu vắng một khung pháp lý ngân hàng đầu tư rõ ràng là một rào cản lớn. Hiện tại, Việt Nam chưa có văn bản pháp lý chính thức điều chỉnh và định nghĩa rõ ràng về NHĐT. Điều này gây khó khăn cho việc quản lý, giám sát và phát triển các định chế này. Bên cạnh đó, các điều kiện tiền đề khác như sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam, môi trường thông tin minh bạch, trình độ nhân sự và ứng dụng công nghệ kỹ thuật cũng còn nhiều hạn chế. Nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức vững vàng về định giá doanh nghiệp hay tái cấu trúc doanh nghiệp còn thiếu. Việc thiếu một môi trường thông tin minh bạch cũng cản trở hiệu quả của các nghiệp vụ nghiên cứu và tư vấn, vốn là yếu tố then chốt cho sự thành công của NHĐT.

III. Phương pháp lựa chọn mô hình Ngân hàng Đầu tư tối ưu cho Việt Nam Bài học thế giới

Việc lựa chọn mô hình hoạt động phù hợp là yếu tố then chốt để phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam thành công. Lịch sử ngành NHĐT thế giới đã trải qua nhiều thăng trầm và thay đổi mô hình, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Theo Liaw, K. Thomas (2011), các mô hình chính bao gồm: tập đoàn tài chính sở hữu NHĐT (ngân hàng tổng hợp), NHĐT đa năng và NHĐT chuyên sâu quy mô nhỏ. Mỗi mô hình đều có những ưu và nhược điểm riêng, và việc áp dụng cần dựa trên điều kiện thực tiễn của từng quốc gia.

Các tập đoàn tài chính sở hữu NHĐT thường tận dụng mối quan hệ khách hàng rộng rãi và nguồn lực sẵn có. Tuy nhiên, mô hình này dễ phát sinh xung đột lợi ích nghiêm trọng khi một tổ chức cung cấp quá nhiều dịch vụ tài chính khác nhau. NHĐT đa năng cung cấp đầy đủ các dịch vụ từ bảo lãnh phát hành chứng khoán đến quản lý danh mục đầu tư, nhưng cũng đối mặt với mâu thuẫn lợi ích giữa các nghiệp vụ như môi giới và tự doanh. Sau khủng hoảng, nhiều NHĐT lớn đã phải tái cấu trúc hoặc sáp nhập, cho thấy sự mong manh của mô hình đa năng trong những giai đoạn biến động.

Đối với Việt Nam, luận văn của Phan Thị Mỹ Oanh (2017) chỉ ra rằng việc xây dựng NHĐT theo mô hình NHĐT chuyên sâu (boutique investment bank) là một xu hướng khá hiệu quả trên thế giới và phù hợp với thực tiễn. Mô hình này tập trung vào một hoặc một số mảng thị trường, hoặc chuyên cung cấp một số dịch vụ nhất định như tư vấn mua bán sáp nhập (M&A), định giá doanh nghiệp hay tái cấu trúc doanh nghiệp. Điều này giúp NHĐT tập trung nguồn lực, chuyên môn hóa sâu, khắc phục được xung đột lợi ích và tăng cường hiệu quả hoạt động. Các nước BRICs và ASEAN-5 cũng cung cấp nhiều bài học quý báu về cách thức phát triển ngân hàng đầu tư từ các chi nhánh ngân hàng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hoặc từ các công ty con của tập đoàn tài chính. Việc xây dựng một lộ trình rõ ràng, kết hợp với việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, sẽ là chìa khóa để phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam một cách bền vững và hiệu quả.

3.1. Các mô hình Ngân hàng Đầu tư phổ biến trên thế giới và ưu nhược điểm

Trên thế giới, các mô hình NHĐT rất đa dạng, bao gồm: tập đoàn tài chính sở hữu NHĐT (như JP Morgan Chase, Citigroup), NHĐT đa năng (như Goldman Sachs, Morgan Stanley) và NHĐT chuyên sâu (như Lazard, Greenhill). Mô hình ngân hàng tổng hợp có lợi thế về mạng lưới khách hàng và nguồn lực, nhưng dễ gặp xung đột lợi ích và quan liêu. NHĐT đa năng cung cấp dịch vụ toàn diện nhưng cũng đối mặt với rủi ro và mâu thuẫn giữa các nghiệp vụ như môi giới và tự doanh. Ngược lại, mô hình NHĐT chuyên sâu tập trung vào một lĩnh vực cụ thể như tư vấn mua bán sáp nhập (M&A) hoặc phát hành cổ phiếu IPO, giúp chuyên môn hóa sâu và giảm thiểu xung đột lợi ích, dù không tận dụng tối đa nguồn lực như các mô hình khác.

3.2. Đề xuất mô hình Ngân hàng Đầu tư chuyên sâu Hướng đi phù hợp

Luận văn của Phan Thị Mỹ Oanh (2017) đề xuất phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam theo mô hình NHĐT chuyên sâu. Đây là mô hình đang khá hiệu quả trên thế giới và phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Các NHĐT chuyên sâu tập trung nguồn lực vào phát triển hoạt động thế mạnh, ví dụ như tư vấn tài chính doanh nghiệp hay định giá doanh nghiệp trong các thương vụ M&A. Việc chuyên môn hóa sâu giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng uy tín và khắc phục được sự mâu thuẫn lợi ích. Mô hình này linh hoạt hơn, dễ dàng điều chỉnh để phù hợp với quy mô thị trường vốn Việt Nam còn non trẻ và khả năng cung ứng nguồn lực hạn chế, đặc biệt trong giai đoạn đầu hình thành và phát triển.

IV. Cách thức phát triển nghiệp vụ cốt lõi và nguồn lực cho Ngân hàng Đầu tư tại Việt Nam

Để thực sự phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam, cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng và đa dạng hóa các nghiệp vụ cốt lõi, đồng thời hoàn thiện các điều kiện tiền đề cần thiết. Đối với các nghiệp vụ chính, việc tăng cường hiệu quả bảo lãnh phát hành chứng khoán là rất quan trọng. Điều này đòi hỏi các định chế phải có khả năng định giá doanh nghiệp chính xác, thẩm định dự án kỹ lưỡng và xây dựng mạng lưới phân phối rộng khắp để phát hành cổ phiếu IPO hoặc trái phiếu doanh nghiệp thành công. Bên cạnh đó, đẩy mạnh dịch vụ tư vấn mua bán sáp nhập (M&A) cần được ưu tiên. Các dịch vụ này không chỉ mang lại nguồn doanh thu ổn định mà còn giúp các doanh nghiệp Việt Nam tái cấu trúc doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố sống còn. NHĐT đòi hỏi đội ngũ chuyên gia không chỉ có kiến thức vững về tài chính, kinh tế mà còn phải có kỹ năng mềm, khả năng ngoại ngữ và đạo đức nghề nghiệp. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu, thu hút nhân tài và xây dựng chính sách đãi ngộ cạnh tranh. Về công nghệ, việc ứng dụng fintech trong ngân hàng đầu tư và đẩy mạnh chuyển đổi số ngân hàng là không thể thiếu. Hệ thống công nghệ thông tin phải đảm bảo tính bảo mật, nhanh chóng và thuận tiện cho các giao dịch điện tử, hỗ trợ hiệu quả các nghiệp vụ từ môi giới đến quản lý danh mục đầu tư. Môi trường thông tin minh bạch, đầy đủ cũng là tiền đề quan trọng, giúp giảm thiểu rủi ro thông tin bất cân xứng và tăng cường niềm tin cho nhà đầu tư.

Ngoài ra, việc hoàn thiện khung pháp lý ngân hàng đầu tư cần được ưu tiên hàng đầu. Một hệ thống pháp luật rõ ràng, minh bạch sẽ tạo hành lang an toàn và thuận lợi cho các NHĐT hoạt động. Chính sách phát triển kinh tế vĩ mô ổn định cũng sẽ tạo môi trường thuận lợi để thị trường vốn Việt Nam tăng trưởng, từ đó hỗ trợ cho sự phát triển của các ngân hàng đầu tư trong nước và thu hút ngân hàng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và có lộ trình cụ thể để đảm bảo quá trình phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam diễn ra một cách hiệu quả và bền vững.

4.1. Tăng cường hiệu quả nghiệp vụ bảo lãnh phát hành và tư vấn M A

Để phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam, cần tập trung nâng cao năng lực thực hiện các nghiệp vụ cốt lõi. Trong bảo lãnh phát hành chứng khoán, các NHĐT cần cải thiện khả năng thẩm định, định giá doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới phân phối rộng để đảm bảo các đợt phát hành cổ phiếu IPO hoặc trái phiếu doanh nghiệp thành công. Đối với tư vấn mua bán sáp nhập (M&A), việc cung cấp dịch vụ toàn diện từ phân tích, đàm phán đến hoàn tất giao dịch là cần thiết. Đây là những dịch vụ mang lại nguồn phí đáng kể và đóng góp vào quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị. Nghiên cứu của Phan Thị Mỹ Oanh (2017) cho thấy, việc tăng cường các nghiệp vụ này là chìa khóa để các định chế hiện tại hoạt động hiệu quả hơn, đúng bản chất của NHĐT.

4.2. Hoàn thiện điều kiện tiền đề Nhân sự Công nghệ và Môi trường thông tin

Các điều kiện tiền đề là nền tảng cho sự phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam. Về nhân sự, NHĐT đòi hỏi nguồn lực có kiến thức chuyên môn sâu rộng về thị trường vốn Việt Nam, quản lý danh mục đầu tư, và khả năng quản trị rủi ro tài chính. Cần đầu tư vào đào tạo và thu hút nhân tài. Về công nghệ, chuyển đổi số ngân hàng và ứng dụng fintech trong ngân hàng đầu tư là yếu tố cạnh tranh quan trọng, giúp tối ưu hóa quy trình và cung cấp dịch vụ nhanh chóng, tiện lợi. Môi trường thông tin minh bạch, kịp thời là yếu tố quyết định sự thành công của các nghiệp vụ tư vấn và giao dịch. Một môi trường thông tin lành mạnh sẽ giảm thiểu rủi ro, tăng cường niềm tin và thu hút nhà đầu tư, tạo điều kiện cho phát triển thị trường chứng khoán vững chắc.

V. Kết quả ứng dụng Phát triển Ngân hàng Đầu tư Lợi ích và Tác động Vĩ mô

Việc đẩy mạnh phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam mang lại nhiều lợi ích to lớn, không chỉ cho doanh nghiệp và nhà đầu tư mà còn cho cả nền kinh tế vĩ mô. Một ngành NHĐT vững mạnh sẽ là cầu nối hiệu quả giữa nguồn vốn nhàn rỗi và nhu cầu đầu tư, đặc biệt là các dự án trung và dài hạn. Điều này trực tiếp góp phần vào việc huy động vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn, các định chế tài chính và chính phủ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khi các NHĐT hoạt động mạnh mẽ, khả năng phát hành cổ phiếu IPO và trái phiếu doanh nghiệp sẽ được cải thiện, mang lại nguồn vốn dồi dào hơn cho thị trường.

NHĐT đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường chứng khoán một cách bền vững. Các nghiệp vụ như bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn mua bán sáp nhập (M&A), định giá doanh nghiệp sẽ giúp thị trường ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả hơn. Sự gia tăng các hoạt động M&A cũng giúp các doanh nghiệp Việt Nam tái cấu trúc doanh nghiệp, nâng cao năng lực quản trị và cạnh tranh. Đây là yếu tố then chốt để Việt Nam có thể hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hơn, thu hút ngân hàng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và tạo sân chơi bình đẳng cho các ngân hàng đầu tư trong nước.

Bên cạnh đó, việc phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam còn thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính. Sự cạnh tranh giữa các NHĐT sẽ khuyến khích ứng dụng fintech trong ngân hàng đầu tư và đẩy mạnh chuyển đổi số ngân hàng, mang lại các sản phẩm và dịch vụ tài chính tiên tiến hơn cho khách hàng. Cuối cùng, một ngành NHĐT phát triển sẽ giúp nâng cao khả năng quản trị rủi ro tài chính toàn hệ thống, học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế và xây dựng một nền tài chính vững chắc, ít bị tổn thương bởi các cú sốc bên ngoài. Những tác động tích cực này là minh chứng rõ ràng cho sự cần thiết của việc đầu tư và phát triển ngành NHĐT tại Việt Nam.

5.1. Thúc đẩy huy động vốn và phát triển thị trường chứng khoán bền vững

Sự phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam sẽ là động lực mạnh mẽ cho việc huy động vốn cho doanh nghiệp và chính phủ. Các NHĐT với khả năng chuyên biệt trong bảo lãnh phát hành chứng khoán sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn từ thị trường vốn Việt Nam và quốc tế. Điều này thúc đẩy quá trình phát hành cổ phiếu IPO và trái phiếu doanh nghiệp, mở rộng quy mô thị trường. Hơn nữa, các dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp và quản lý danh mục đầu tư của NHĐT sẽ nâng cao tính chuyên nghiệp và minh bạch, góp phần vào sự phát triển thị trường chứng khoán một cách bền vững.

5.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế

Một ngành NHĐT mạnh sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. Các nghiệp vụ mua bán sáp nhập (M&A) và tái cấu trúc doanh nghiệp của NHĐT cung cấp công cụ để doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động và mở rộng thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, khi doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài. Sự hiện diện của ngân hàng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cùng với sự phát triển của ngân hàng đầu tư trong nước sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sự đổi mới và chuyên nghiệp hóa của toàn ngành tài chính.

VI. Tương lai Ngân hàng Đầu tư tại Việt Nam Triển vọng và Khuyến nghị Phát triển

Triển vọng phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam là rất lớn, nhưng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và các chủ thể thị trường. Dựa trên những phân tích về thực trạng, thách thức và bài học kinh nghiệm từ quốc tế, một lộ trình phát triển rõ ràng cần được xây dựng. Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các nước BRICs và ASEAN-5, nơi ngân hàng đầu tư đã phát triển mạnh mẽ thông qua sự hỗ trợ của chính phủ, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, và sự gia tăng nhu cầu của khách hàng. Đặc biệt, việc tập trung vào mô hình NHĐT chuyên sâu có thể là hướng đi phù hợp, giúp các định chế tập trung nguồn lực và phát triển thế mạnh của mình, tránh dàn trải.

Để hiện thực hóa tiềm năng này, các khuyến nghị chính sách là không thể thiếu. Đối với cơ quan quản lý, việc ban hành một khung pháp lý ngân hàng đầu tư toàn diện và minh bạch là ưu tiên hàng đầu. Khung pháp lý này cần định nghĩa rõ ràng về NHĐT, quy định các nghiệp vụ, tiêu chuẩn vốn, và cơ chế quản trị rủi ro tài chính. Điều này sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp các NHĐT hoạt động ổn định và hiệu quả. Ngoài ra, chính sách phát triển kinh tế vĩ mô cần tiếp tục ổn định, tạo điều kiện cho thị trường vốn Việt Nam tăng trưởng về quy mô và chiều sâu, hỗ trợ huy động vốn cho doanh nghiệp.

Đối với các chủ thể trên thị trường chứng khoán, việc tập trung nâng cao năng lực chuyên môn, đặc biệt trong các nghiệp vụ tư vấn mua bán sáp nhập (M&A), bảo lãnh phát hành chứng khoán, và định giá doanh nghiệp là cần thiết. Đầu tư vào công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số ngân hàng và ứng dụng fintech trong ngân hàng đầu tư sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng với môi trường tài chính quốc tế và hiểu biết sâu sắc về các sản phẩm như phát hành cổ phiếu IPO hay trái phiếu doanh nghiệp cũng là một yếu tố then chốt. Sự hợp tác giữa các ngân hàng đầu tư trong nước và ngân hàng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội học hỏi và phát triển. Với những giải pháp đồng bộ này, ngành NHĐT Việt Nam sẽ có thể vươn mình, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

6.1. Tổng kết những bước tiến quan trọng trong phát triển Ngân hàng Đầu tư

Quá trình phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam đang ở giai đoạn sơ khởi nhưng đầy hứa hẹn. Mặc dù chưa có định chế NHĐT chính thức, các hoạt động nghiệp vụ NHĐT đã được thực hiện bởi các CTCK và NHTM. Luận văn đã phân tích sự cần thiết, các thách thức hiện tại như thiếu khung pháp lý ngân hàng đầu tư và hiệu quả hoạt động còn hạn chế. Đồng thời, đề xuất mô hình NHĐT chuyên sâu là hướng đi phù hợp, cùng với việc nâng cao năng lực các nghiệp vụ cốt lõi như mua bán sáp nhập (M&A) và bảo lãnh phát hành chứng khoán. Những bước tiến này đặt nền móng quan trọng cho một ngành NHĐT chuyên nghiệp trong tương lai, phục vụ nhu cầu huy động vốn cho doanh nghiệp và phát triển thị trường chứng khoán.

6.2. Kiến nghị chính sách để định hình tương lai ngành Ngân hàng Đầu tư

Để định hình tương lai phát triển ngân hàng đầu tư tại Việt Nam, cần có các kiến nghị chính sách cụ thể. Đối với cơ quan quản lý, việc khẩn trương xây dựng và ban hành một khung pháp lý ngân hàng đầu tư hoàn chỉnh là cực kỳ cấp thiết, bao gồm quy định về định nghĩa, hoạt động, tiêu chuẩn vốn và cơ chế quản trị rủi ro tài chính. Chính phủ cần có chính sách phát triển kinh tế vĩ mô ổn định, tạo môi trường thuận lợi cho thị trường vốn Việt Nam tăng trưởng. Cần khuyến khích đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao và ứng dụng công nghệ, đặc biệt là fintech trong ngân hàng đầu tư. Các ngân hàng và công ty chứng khoán cần chủ động chuyển đổi số ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hợp tác để đón đầu xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động ngân hàng đầu tư với tổng doanh thu phí đạt 86,9 tỷ USD vào năm 2015, tăng 3,8% so với giai đoạn khủng hoảng 2008. Trong khi đó, tại khu vực Đông Nam Á vào năm 2012, Malaysia sở hữu 68 định chế và Singapore có 42 định chế thực hiện hoạt động ngân hàng đầu tư, còn Việt Nam mới chỉ dừng lại ở con số 17 đơn vị thực hiện các dịch vụ mang tính chất sơ khai. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ sự thiếu hụt một định chế tài chính trung gian chuyên biệt, có đủ tiềm lực và kỹ năng để giải quyết bài toán vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế Việt Nam trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hướng đến năm 2020. Hiện nay, hệ thống tài chính trong nước vẫn chịu sự chi phối quá lớn từ các ngân hàng thương mại, dẫn đến tình trạng mất cân đối nghiêm trọng về kỳ hạn vốn khi vốn ngắn hạn bị sử dụng để tài trợ cho các dự án dài hạn.

Mục tiêu cụ thể của công trình là làm rõ cơ sở lý luận về ngân hàng đầu tư trong kỷ nguyên sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, đánh giá toàn diện thực trạng các nghiệp vụ ngân hàng đầu tư tại 81 công ty chứng khoán và 43 công ty quản lý quỹ tại Việt Nam trong giai đoạn 6 năm từ năm 2010 đến năm 2015, từ đó đề xuất mô hình tổ chức và giải pháp khả thi để xây dựng định chế này. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm thúc đẩy tái cơ cấu cấu trúc doanh thu của các công ty chứng khoán, nâng tỷ trọng doanh thu từ các nghiệp vụ cốt lõi như tư vấn và bảo lãnh phát hành từ mức dưới 15% lên mức bền vững 25% đến 30%, đồng thời hỗ trợ giảm áp lực cung ứng vốn trung dài hạn cho hệ thống ngân hàng thương mại hiện đang gánh trên 70% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết trung gian tài chính hiện đại kết hợp với lý thuyết cấu trúc thị trường vốn để làm rõ vai trò của ngân hàng đầu tư. Nghiên cứu tập trung vào ba khái niệm cốt lõi: Ngân hàng đầu tư (Investment Bank), Bảo lãnh phát hành (Underwriting), và Tư vấn mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A Advisory). Ngân hàng đầu tư được định nghĩa là định chế tài chính trung gian chuyên trách việc kết nối các chủ thể thừa vốn và thiếu vốn trên thị trường vốn sơ cấp thông qua việc huy động vốn trung và dài hạn, khác biệt căn bản với ngân hàng thương mại vốn chỉ tập trung vào thị trường tiền tệ ngắn hạn và nhận tiền gửi.

Công trình đối chiếu ba mô hình tổ chức ngân hàng đầu tư phổ biến trên thế giới: mô hình tập đoàn tài chính sở hữu ngân hàng tổng hợp như Citigroup và Deutsche Bank; mô hình ngân hàng đầu tư đa năng độc lập như Goldman Sachs và Morgan Stanley; và mô hình ngân hàng đầu tư chuyên sâu quy mô nhỏ (Boutique Investment Bank) như Lazard và Greenhill. Số liệu lịch sử cho thấy vào năm 2006, top 5 ngân hàng đầu tư độc lập toàn cầu từng đạt tổng doanh thu ròng lên tới 133 tỷ USD (trong đó Goldman Sachs đạt 37 tỷ USD và Merrill Lynch đạt 35 tỷ USD). Tuy nhiên, sau cuộc khủng hoảng năm 2008 làm doanh thu phí bảo lãnh sáp nhập toàn cầu sụt giảm 44% xuống mức 36 tỷ USD, xu hướng dịch chuyển sang mô hình chuyên sâu ngày càng rõ nét nhờ tính linh hoạt, hạn chế tối đa xung đột lợi ích giữa hoạt động môi giới và tự doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp với thống kê mô tả, phân tích so sánh và tổng hợp dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 6 năm từ 2010 đến 2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 81 công ty chứng khoán và 43 công ty quản lý quỹ đang hoạt động hợp pháp tại thị trường Việt Nam. Mẫu khảo sát được phân loại thành hai nhóm đối tượng cụ thể: nhóm phụ thuộc gồm 8 công ty chứng khoán do các ngân hàng thương mại nắm giữ trên 50% vốn điều lệ và nhóm độc lập gồm 73 công ty chứng khoán còn lại.

Nguồn dữ liệu được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên của các định chế tài chính, kết hợp với các ấn phẩm phân tích của Thomson Reuters, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê so sánh và phân loại nhóm mẫu là do tại Việt Nam chưa có khung pháp lý quy định chính thức về ngân hàng đầu tư độc lập, các nghiệp vụ này đang ẩn tàng trong hoạt động của công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ. Phương pháp này cho phép tác giả bóc tách chính xác thực trạng phân bổ doanh thu, chi phí và hiệu quả sinh lời của từng mảng nghiệp vụ, tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc để đánh giá khả năng chuyển đổi mô hình trong thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thị trường tài chính Việt Nam chưa có ngân hàng đầu tư chính thức hoạt động theo luật định và chưa có văn bản quy phạm pháp luật định nghĩa chuẩn xác thuật ngữ này. Các nghiệp vụ của ngân hàng đầu tư hiện bị chia cắt và thực hiện phân tán ở mức độ sơ khai tại 81 công ty chứng khoán và 43 công ty quản lý quỹ.

Thứ hai, cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán giai đoạn 2010 - 2015 rơi vào trạng thái mất cân đối trầm trọng. Nghiệp vụ môi giới và tự doanh đóng góp tới hơn 70% tổng doanh thu, trong khi hai nghiệp vụ cốt lõi mang lại giá trị gia tăng cao của ngân hàng đầu tư là bảo lãnh phát hành và tư vấn tài chính chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn từ 5% đến 12%.

Thứ ba, có sự phân hóa sâu sắc về hiệu quả hoạt động giữa nhóm công ty chứng khoán phụ thuộc ngân hàng thương mại và nhóm công ty chứng khoán độc lập. 8 công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng thương mại sở hữu lợi thế vượt trội về mạng lưới khách hàng doanh nghiệp, nguồn vốn dồi dào và chiếm lĩnh phần lớn các thương vụ bảo lãnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp, trong khi các công ty chứng khoán độc lập chủ yếu cạnh tranh khốc liệt ở mảng môi giới bán lẻ và chịu rủi ro cao từ hoạt động tự doanh.

Thứ tư, nghiên cứu so sánh khu vực cho thấy tại ASEAN-5, Singapore tạo ra khoảng 66,7% tổng doanh thu phí ngân hàng đầu tư toàn khối nhờ khung pháp lý minh bạch và chính sách mở cửa tài chính. Ngược lại, Việt Nam với 17 tổ chức tham gia cung ứng dịch vụ liên quan vào năm 2012 vẫn còn khoảng cách rất xa so với mức 68 tổ chức của Malaysia và 32 tổ chức của Indonesia.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự kém hiệu quả của các nghiệp vụ ngân hàng đầu tư tại Việt Nam là do thị trường vốn sơ cấp chưa đủ chiều sâu, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu giai đoạn khảo sát chỉ tương đương khoảng 30% đến 35% GDP và thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn rất sơ khai. Doanh nghiệp trong nước vẫn duy trì thói quen tiếp cận vốn vay ngân hàng truyền thống hơn là phát hành chứng khoán ra công chúng. Đồng thời, văn hóa trả phí tư vấn cho các thương vụ M&A và tái cấu trúc tài chính chưa được định hình rõ nét.

Khi đối chiếu với diễn biến quốc tế, trong khi các ngân hàng đầu tư chuyên sâu tại Mỹ gia tăng thị phần tư vấn M&A từ 8% năm 2008 lên 20% năm 2013 với tổng giá trị phí đạt 1,5 tỷ USD, các định chế tài chính Việt Nam vẫn loay hoay với bài toán cạnh tranh hạ phí môi giới. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được trình bày sinh động thông qua biểu đồ cơ cấu doanh thu của 10 công ty chứng khoán hàng đầu năm 2015, phản ánh trực quan sự suy giảm của mảng tư vấn bảo lãnh và sự áp đảo của mảng môi giới, kết hợp với bảng so sánh tỷ suất sinh lời trên vốn giữa nhóm công ty trực thuộc ngân hàng và nhóm độc lập để làm rõ tính cấp thiết của việc chuyên môn hóa nghiệp vụ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích, tác giả đề xuất Việt Nam nên lựa chọn phát triển mô hình Ngân hàng đầu tư chuyên sâu (Boutique Investment Bank) xuất phát điểm từ các công ty chứng khoán có tiềm lực tài chính và năng lực chuyên môn tốt, thay vì xây dựng mô hình ngân hàng đa năng tiềm ẩn nhiều rủi ro hệ thống. Bốn nhóm giải pháp trọng tâm bao gồm:

Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý và thể chế. Cơ quan quản lý gồm Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần xây dựng đề án công nhận chính thức địa vị pháp lý của ngân hàng đầu tư, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định 42/2015/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh, đồng thời xem xét nới tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các tổ chức ngân hàng đầu tư lên mức 100% trong lộ trình 2018 - 2020 nhằm thu hút dòng vốn ngoại và chuyển giao công nghệ.

Thứ hai, tái cấu trúc nghiệp vụ và cân đối nguồn thu. Ban điều hành các công ty chứng khoán cần chủ động thu hẹp hoạt động tự doanh có mức độ rủi ro cao, tập trung nguồn lực phát triển mảng bảo lãnh phát hành cổ phiếu, trái phiếu và tư vấn M&A. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng doanh thu từ các hoạt động tư vấn và dịch vụ tài chính doanh nghiệp lên mức tối thiểu 25% vào năm 2020 và đạt 35% vào năm 2025.

Thứ ba, phát triển các tổ chức định mức tín nhiệm độc lập. Bộ Tài chính cần cấp phép và hỗ trợ thành lập từ 2 đến 3 cơ quan xếp hạng tín nhiệm nội địa đạt chuẩn quốc tế vào giai đoạn 2018 - 2022. Đây là tiền đề bắt buộc để minh bạch hóa thông tin doanh nghiệp phát hành, giảm thiểu rủi ro thông tin bất cân xứng và tạo điều kiện cho các ngân hàng đầu tư định giá chính xác tài sản tài chính.

Thứ tư, đầu tư hạ tầng công nghệ và chuẩn hóa nhân lực. Các định chế tài chính cần dành tối thiểu 10% đến 15% ngân sách hoạt động hàng năm để nâng cấp hệ thống phần mềm giao dịch trực tuyến, quản trị rủi ro tự động và bảo mật thông tin. Song song đó, bắt buộc chuẩn hóa 100% đội ngũ nhân viên phân tích và tư vấn đầu tư theo các chứng chỉ hành nghề tài chính quốc tế uy tín trước năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và kinh nghiệm lập pháp từ các khối BRICs và ASEAN-5 để xây dựng thông tư, nghị định điều chỉnh các định chế tài chính trung gian và hoàn thiện thị trường vốn trung, dài hạn.

Nhóm thứ hai là Hội đồng quản trị và Ban tổng giám đốc của 81 công ty chứng khoán và 43 công ty quản lý quỹ tại Việt Nam. Nghiên cứu là cẩm nang chiến lược hữu ích giúp các đơn vị này nhận diện điểm nghẽn trong mô hình kinh doanh hiện tại, từ đó thiết lập lộ trình chuyển đổi từng bước sang mô hình ngân hàng đầu tư chuyên sâu.

Nhóm thứ ba là Ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại đang sở hữu công ty con chứng khoán. Luận văn cung cấp mô hình quản trị tách bạch giữa hoạt động tín dụng thương mại và dịch vụ ngân hàng đầu tư, giúp tối ưu hóa hệ số đòn bẩy tài chính và hạn chế tối đa nguy cơ xung đột lợi ích nội bộ.

Nhóm thứ tư là các giảng viên, nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Tài liệu này đóng vai trò là nguồn tham khảo học thuật giá trị với chuỗi dữ liệu thực nghiệm 6 năm liên tục (2010 - 2015), hỗ trợ đắc lực cho các đề tài nghiên cứu về thị trường chứng khoán, định chế tài chính và hoạt động sáp nhập doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng đầu tư chuyên sâu (Boutique Investment Bank) khác biệt gì so với ngân hàng đầu tư đa năng? Ngân hàng đầu tư chuyên sâu chỉ tập trung vào một số mảng nghiệp vụ cốt lõi như tư vấn M&A, tái cấu trúc tài chính hoặc bảo lãnh cho phân khúc khách hàng nhất định, không cung cấp dịch vụ tín dụng thương mại tổng hợp. Điển hình như Lazard và Greenhill, mô hình này sở hữu bộ máy tinh gọn, chi phí vận hành thấp và loại bỏ được mâu thuẫn lợi ích giữa tự doanh và môi giới.

Tại sao cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2010 - 2015 bị đánh giá là thiếu bền vững? Số liệu khảo sát 81 công ty chứng khoán cho thấy hơn 70% doanh thu phụ thuộc vào phí môi giới và hoạt động tự doanh. Khi thị trường chứng khoán sụt giảm, doanh thu môi giới giảm mạnh và tự doanh chịu lỗ nặng, trong khi nguồn thu ổn định từ phí tư vấn và bảo lãnh phát hành chỉ chiếm dưới 12%, khiến các công ty dễ rơi vào khủng hoảng thanh khoản.

Vì sao Việt Nam không nên áp dụng ngay mô hình tập đoàn tài chính sở hữu ngân hàng tổng hợp quy mô lớn? Mô hình ngân hàng tổng hợp tích hợp toàn bộ dịch vụ ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư đòi hỏi năng lực giám sát tối tân và khung pháp lý phức tạp. Bài học từ khủng hoảng năm 2008 của các định chế như Citigroup cho thấy sự kết hợp này dễ dẫn đến đòn bẩy tài chính mất kiểm soát và xung đột lợi ích nghiêm trọng, vượt quá khả năng quản trị rủi ro hiện tại của các định chế Việt Nam.

Nghị định 42/2015/NĐ-CP có vai trò thế nào đối với sự hình thành ngân hàng đầu tư tại Việt Nam? Nghị định 42/2015/NĐ-CP quy định về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh đã mở ra nền tảng pháp lý quan trọng cho các công cụ phòng ngừa rủi ro. Sự xuất hiện của các sản phẩm phái sinh giúp ngân hàng đầu tư đa dạng hóa danh mục sản phẩm, quản trị rủi ro giá tài sản và kích thích dòng vốn ngoại tham gia thị trường vốn sơ cấp.

Bài học kinh nghiệm từ Singapore và Malaysia giúp ích gì cho định hướng phát triển ngân hàng đầu tư của Việt Nam? Singapore chiếm 66,7% doanh thu ngân hàng đầu tư khu vực ASEAN nhờ hệ thống pháp lý minh bạch và chính sách phòng chống tội phạm tài chính nghiêm ngặt, trong khi Malaysia vươn lên dẫn đầu với 68 định chế nhờ hỗ trợ của chính phủ vào trung tâm tài chính quốc tế. Việt Nam cần học tập việc phát triển hạ tầng tài chính đồng bộ và tạo cơ chế bảo hộ quyền lợi nhà đầu tư để thu hút các định chế quốc tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về ngân hàng đầu tư hiện đại, cập nhật những biến động mang tính bước ngoặt của hệ thống tài chính thế giới sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
• Nghiên cứu cung cấp bức tranh thực chứng rõ nét về thực trạng hoạt động của 81 công ty chứng khoán và 43 công ty quản lý quỹ tại Việt Nam trong giai đoạn 2010 - 2015, chỉ rõ điểm nghẽn mất cân đối trong cơ cấu doanh thu.
• Khẳng định tính tất yếu khách quan của việc xây dựng ngân hàng đầu tư nhằm hoàn thiện cấu trúc thị trường vốn, giảm tải áp lực cung ứng vốn trung dài hạn cho hệ thống ngân hàng thương mại.
• Luận chứng thuyết phục việc lựa chọn mô hình Ngân hàng đầu tư chuyên sâu (Boutique Investment Bank) là bước đi đột phá, phù hợp với quy mô thị trường và năng lực quản trị rủi ro của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ và khả thi về pháp lý, chuyển đổi cơ cấu doanh thu, xếp hạng tín nhiệm và công nghệ thông tin cho lộ trình từ nay đến năm 2025.

Đóng góp lớn nhất của công trình là đặt nền móng học thuật và thực tiễn cho việc định hình mô hình ngân hàng đầu tư chuyên sâu tại Việt Nam, mở ra hướng giải quyết triệt để cho bài toán khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ công cuộc phát triển kinh tế bền vững. Các cơ quan quản lý và các định chế tài chính cần nhanh chóng bắt tay vào triển khai lộ trình hoàn thiện thể chế và nâng cấp nghiệp vụ ngay trong giai đoạn tới để không bỏ lỡ cơ hội hội nhập tài chính quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN Phần đầu chương sẽ trình bày những lý luận cơ bản nhất về NHĐT, sau đó nêu lên quá trình hình thành và phát triển ngành NHĐT thế giới, phân tích tình hình hoạt động, hiệu quả hoạt động của các NHĐT thế giới trước và sau khủng hoảng kinh tế; đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm xây dựng và phát triển NHĐT từ các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Phần cuối chương phân tích về tính cấp thiết phải xây dựng NHĐT tại Việt Nam. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ 1.

Khái niệm và chức năng của ngân hàng đầu tư 1. Khái niệm Theo Mạc Quang Huy (2009), đứng trên quan điểm truyền thống: NHĐT được hiểu là một chủ thể trung gian với chức năng chính là tư vấn và thực hiện huy động nguồn vốn trên thị trường vốn trung, dài hạn cho khách hàng (bao gồm các doanh nghiệp cũng như các chính phủ). Thomas (2011), NHĐT gắn liền với các giao dịch trên thị trường tư nhân và thị trường công chúng cho các công ty, chính phủ và các nhà đầu tư. Các giao dịch này bao gồm mua bán, sáp nhập, phát hành riêng lẻ cổ phiếu, chứng khoán vốn hoặc kết hợp cả hai.

Theo những khái niệm trên, có thể thấy NHĐT hiện đại mặc dù có nhiều thay đổi, mở rộng đối tượng và khá đa dạng về sản phẩm dịch vụ, tuy nhiên vẫn là một định chế tài chính trung gian chuyên về các nghiệp vụ hỗ trợ huy động vốn trung và dài hạn thông qua các nghiệp vụ phức tạp và có quy mô lớn như bảo lãnh phát hành, tư vấn mua bán, sáp nhập, tái cấu trúc và hoạt động như một nhà tạo lập thị trường. Hay nói cách khác, về cơ bản NHĐT thực chất là một CTCK nhưng phát triển ở mức độ cao với các loại nghiệp vụ đa dạng và phức tạp hơn. download by : [e-mail] 2 Những ngân hàng lớn và phổ biến bao gồm: Barclays, Goldman Sachs, Deutsche Bank, JP Morgan Chase, BUS, Credit Suisse, Citibank và Lazard. Một số NHĐT chuyên về phần lớn là khách hàng doanh nghiệp.

Nhiều NHĐT cũng cấp dịch vụ bán lẻ phục vụ cho các khách hàng nhỏ và khách hàng cá nhân. Chức năng của ngân hàng đầu tư Theo Mạc Quang Huy (2009), NHĐT có các chức năng chính: Chức năng nhà đầu tư và tạo lập thị trường: NHĐT thông qua nghiệp vụ đầu tư cho khách hàng (đầu tư thụ động) thực hiện chức năng nhà tạo lập thị trường. Ngoài ra, ngân hàng đầu tư còn thực hiện nghiệp vụ tự doanh (đầu tư chủ động), tức là việc ngân hàng chủ động nắm gữa trạng thái “trường“ hoặc “đoản” đối với các sản phẩm khác nhau. Chức năng tư vấn: đây là chức năng chủ yếu của NHĐT.

Ngoài việc cung cấp các dịch vụ tư vấn phát hành chứng khoán, NHĐT còn tham gia tư vấn mua bán, sáp nhập doanh nghiệp, tư vấn chiến lược. Với chức năng này, NHĐT đóng vai trò giúp khách hàng phân bổ tài sản đầu tư hợp lý và hoạt động hiệu quả hơn. Chức năng nhà cung cấp dịch vụ: với chức năng này, NHĐT giúp các quỹ đầu cơ thực hiện các giao dịch với nhà môi giới phụ, thu xếp vốn, thanh toán và đóng vai trò là nhà môi giới chính cho các quỹ này. Chức năng môi giới: NHĐT là chủ thể trung gian giữa người mua và người bán, chịu trách nhiệm tìm kiếm thông tin và kết nối bên mua, bên bán với nhau, qua đó hưởng một khoản phí.

Bởi vì với chức năng này, NHĐT không sở hữu chứng khoán nên không chịu rủi ro biến động giá, không cần sử dụng vốn ngân hàng và có mức độ rủi ro thấp. Chức năng nhận ủy thác: NHĐT có thể thay mặt khách hàng thực hiện các giao dịch do khách hàng quyết định và quản lý đầu tư cho khách hàng. download by : skknchat@gmail. Các nghiệp vụ và sản phẩm của ngân hàng đầu tư 1.

Các nghiệp vụ của ngân hàng đầu tư Hai nghiệp vụ chính của NHĐT chính là tư vấn mua bán, sáp nhập và bảo lãnh phát hành chứng khoán (chứng khoán vốn – cổ phiếu, chứng khoán nợ hoặc kết hợp cả hai). NHĐT hỗ trợ khách hàng huy động vốn thông qua việc mua toàn bộ chứng khoán từ đơn vị phát hành và phân phối lại cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. NHĐT sẽ nhận được khoản thu từ chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Nghiệp vụ cốt lõi thứ hai của NHĐT chính là tư vấn chiến lược hoạt động dựa trên mua, bán sáp nhập.

Những dịch vụ chủ yếu cung cấp chính là tư vấn tái cấu trúc, thực hiện các giao dịch trong các thương vụ mua, bán, tách rời, sáp nhập và chống lại thâu tóm. Phí tư vấn thường được thương lượng, và đây là một trong những nghiệp vụ hấp dẫn vì nếu thắng hay thua các NHĐT vẫn nhận được khoản phí nhất định. Những nghiệp vụ khác của NHĐT chính là tự doanh và ngân hàng bán buôn. NHĐT còn có thể sử dụng vốn của mình để kinh doanh hoặc đầu tư vốn của chính mình cũng từ các quỹ gia tăng từ bên ngoài và của các nhà đầu tư bất động sản.

Quản lý đầu tư cũng là một phần của các nghiệp vụ NHĐT, theo đó các NHĐT sẽ cung cấp các nghiệp vụ chính là quản lý danh mục đầu tư cho khách hàng và quản lý gia sản. Đây được xem là một nghiệp vụ hấp dẫn hơn vì ít chịu rủi ro hơn và đóng góp bền vững vào trong tổng doanh thu của NHĐT. Ngoài ra, NHĐT cũng giúp khách hàng thực hiện các giao dịch chứng khoán qua nghiệp vụ môi giới, cho vay mua chứng khoán. Các sản phẩm của ngân hàng đầu tư Có nhiều cách phân loại khác nhau về sản phẩm của NHĐT, tuy nhiên nhìn chung sản phẩm chủ yếu mà các NHĐT cung cấp chính là cổ phiếu, trái phiếu, các sản phẩm phái sinh từ chứng khoán và các sản phẩm mới như đầu tư bất động sản, đầu tư download by : [e-mail] 4 vốn tư nhân, các sản phẩm tài trợ vốn và các sản phẩm phái sinh từ hàng hóa cơ bản.

Tùy theo mục đích của và mức độ chấp nhận rủi ro của khách hàng mà khách hàng có thể lựa chọn các sản phẩm này theo các dòng sản phẩm có thu nhập cố định hay dòng sản phẩm chứng khoán vốn có giá biến động theo thị giá của cổ phiếu. Tổ chức hoạt động của ngân hàng đầu tư Tổ chức hoạt động của NHĐT cũng như các tổ chức tài chính khác được chia làm các bộ phận chức năng và chia thành các phòng nghiệp vụ dựa trên các sản phẩm dịch vụ mà NHĐT cung cấp. Một NHĐT đa năng (điển hình như Morgan Stanley và Goldman Sachs) tổ chức thành các phòng ban với tên gọi khác nhau nhưng nhìn chung được chia làm 03 bộ phận với các khối nghiệp vụ được mô tả theo Hình 1. download by : [e-mail] 5 Khối ngân hàng đầu tư (Investment banking) Khối đầu tư (Sale & Trading) Bộ phận kinh Khối nghiên cứu (Research) doanh (Front office) Khối quản lý đầu tư (Investment Management) Khối ngân hàng bán buôn (Merchant banking) Ngân hàng đầu tư Khối nhà môi giới chính (Prime brogerage) Khối pháp chế ( Legal and Compliance) Bộ quản lý rủi ro (Middle office) Khối kiểm soát, kiểm toán nội bộ (Internal Audit) Khối công nghệ thông tin (Technology) Bộ phận vận hành (Back Office) Khối quản lý nhân sự, cơ sở hạ tầng (Human resources and Operation) Hình 1.

Mô hình tổ chức hoạt động của ngân hàng đầu tư Nguồn: Liaw, K. Thomas (2011) Bộ phận kinh doanh: cung cấp các sản phẩm cho khách hàng, chịu trách nhiệm về tạo ra doanh thu và lợi nhuận cho các NHĐT. Bộ phận quản lý rủi ro: Bộ phận này thường trực thuộc ban điều hành, định hướng và giúp NHĐT đi đúng hướng, hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động. download by : [e-mail] 6 Bộ phận vận hành: Phụ trách về sơ sở hạ tầng, nhân sự, CNTT; cung cấp các thông tin về số lượng các giao dịch, chạy các mô hình và các phần mềm liên quan.

Hệ thống bảo mật và xử lý thông tin giúp hỗ trợ tích cực cho các hoạt động của NHĐT. Những mô hình hoạt động của ngân hàng đầu tư trên thế giới Nhìn chung có hai loại mô hình NHĐT cơ bản là NHĐT đa năng (cung cấp đầy đủ các dịch vụ NHĐT) và NHĐT chuyên sâu (cung cấp một hoặc một số nghiệp vụ NHĐT cốt lõi). Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, ngành ngân hàng đầu tư thế giới có nhiều sự thay đổi đáng kể, các ngân hàng đầu tư trước đây đã cơ cấu lại và thay đổi mô hình hoạt động, nhìn chung được phân loại thành ba nhóm mô hình chính1: các tập đoàn tài chính sở hữu NHĐT-Ngân hàng tổng hợp (financial holding companies), các NHĐT đa năng (full-services investment banks) và NHĐT chuyên sâu quy mô nhỏ (boutique investment banks). Các tập đoàn nắm giữ công ty con trong đó có ngân hàng đầu tư Những tập đoàn tài chính lớn hiện nay cung cấp đa dạng các dịch vụ ngân hàng, những ngân hàng quy mô lớn ở Châu Âu, Mỹ và Nhật Bản vừa cung cấp dịch vụ NHTM và NHĐT, những NHĐT tiêu biểu cho mô hình này được trình bày cụ thể trong bảng 1.

1 Theo phân loại theo Liaw, K. Thomas (2011) download by : skknchat@gmail. Lĩnh vực kinh doanh của các NHĐT nhóm ngân hàng tổng hợp Tên ngân Deutsche JPMorgan HSBC Citigroup hàng Bank Chase Lĩnh vực - Dịch vụ ngân - Dịch vụ - Dịch vụ ngân - Ngân hàng đầu kinh hàng dành cho NHĐT và tư hàng khách hàng tư doanh khách hàng cá vấn doanh cá nhân và - Dịch vụ tài nhân nghiệp doanh nghiệp chính - Dịch vụ ngân - Quản lý gia - NHĐT - Dịch vụ NHTM hàng cho doanh sản khách hàng - Quản lý đầu tư - Chứng khoán nghiệp vừa và nhỏ, cá nhân - Quản lý gia sản và quản lý vốn tập đoàn - Quản lý tài - Quản lý tài sản - Dịch vụ ngân sản hàng toàn cầu Nguồn: Liaw, K. Thomas 2011 Sự hình thành nên mô hình này bắt nguồn từ việc các NHTM mở rộng sang các lĩnh vực NHĐT hoặc thâu tóm các NHĐT khác.

Ưu điểm của mô hình này chính là tận dụng mối quan hệ khách hàng rộng rãi, nguồn nhân lực cho chuyên môn, cơ sở vật chất kỹ thuật sẵn có. Ngoài ra, các công ty con của tập đoàn hoạt động khá độc lập khi có biến động của một bộ phận này không làm ảnh hưởng đến hoạt động của những công ty con khác.