Luận văn nghiên cứu giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác và chế biến đá xã yên lâm huyện yên định tỉnh thanh hóa

Luận văn nghiên cứu các giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề khai thác và chế biến đá Yên Lâm, Thanh Hóa.

• Tác giả: Trương Nhật Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác và chế biến đá xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. YÊU CẦU NGHIÊN CỨU
• 5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 6. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 7. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 7.1. KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ VỀ LÀNG NGHỀ
• 7.2. PHÂN LOẠI, VAI TRÒ CỦA LÀNG NGHỀ
• 7.2.1. Phân loại làng nghề
• 7.2.2. Làng nghề truyền thống
• 7.2.3. Làng nghề mới hình thành

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ô Nhiễm Môi Trường Làng Nghề Đá Yên Lâm

Làng nghề là nét đặc trưng của nông thôn Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển của làng nghề cũng đi kèm với những thách thức về ô nhiễm môi trường. Cụm làng nghề khai thác và chế biến đá Yên Lâm, Thanh Hóa, không nằm ngoài thực trạng này. Sự gia tăng số lượng cơ sở sản xuất đã làm gia tăng tác động của khai thác đá đến môi trường, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe của người dân địa phương. Việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp bảo vệ môi trường làng nghề đá là vô cùng cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh tế xã hội

Làng nghề đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị, xã hội, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Việt Nam có hàng ngàn làng nghề, trong đó Thanh Hóa có số lượng đáng kể. Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường đang là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của các làng nghề này.

1.2. Thực trạng ô nhiễm môi trường tại các làng nghề Việt Nam

Hoạt động sản xuất tại các làng nghề thường gây ra nhiều vấn đề về môi trường như ô nhiễm không khí, nước, đất và tiếng ồn. Các chất thải từ quá trình sản xuất, nếu không được xử lý đúng cách, sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người lao động và cộng đồng dân cư xung quanh. Nhiều làng nghề đã thay đổi phương thức sản xuất và quản lý môi trường, nhưng vẫn còn nhiều nơi tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng.

II. Thực Trạng Ô Nhiễm Môi Trường Làng Nghề Đá Yên Lâm

Cụm làng nghề khai thác và chế biến đá tại xã Yên Lâm hình thành từ năm 2007. Số lượng doanh nghiệp và hộ gia đình đăng ký kinh doanh tăng lên nhanh chóng, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường làng nghề đá Yên Lâm ngày càng nghiêm trọng. Hầu hết các cơ sở chưa hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải, bột đá tràn lan gây ô nhiễm nguồn nước ngầm, không khí và tiếng ồn. Các giải pháp hiện tại chưa đủ để cải thiện tình hình do lượng thải ngày càng lớn.

2.1. Tác động của khai thác đá đến môi trường không khí và tiếng ồn

Hoạt động khai thác và chế biến đá tạo ra lượng lớn bụi và tiếng ồn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của công nhân và người dân sống xung quanh khu vực làng nghề. Bụi đá chứa silic có thể gây ra các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là bệnh silic phổi. Tiếng ồn lớn từ máy móc cũng gây ảnh hưởng đến thính giác và hệ thần kinh.

2.2. Ô nhiễm nguồn nước và đất do chất thải từ làng nghề đá

Chất thải từ quá trình chế biến đá, đặc biệt là bột đá, thường không được xử lý đúng cách, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và đất. Bột đá làm tăng độ đục của nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và nguồn nước sinh hoạt của người dân. Ngoài ra, các hóa chất sử dụng trong quá trình chế biến đá cũng có thể ngấm vào đất, gây ô nhiễm đất.

2.3. Ảnh hưởng đến sức khỏe người dân làng nghề đá Yên Lâm

Tình trạng ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, gây ra các bệnh về da, hô hấp và tiêu hóa. Công nhân làm việc trong các xưởng đá thường xuyên phải tiếp xúc với bụi và tiếng ồn, có nguy cơ mắc các bệnh nghề nghiệp cao hơn. Việc đánh giá và kiểm soát các tác động này là rất quan trọng.

III. Giải Pháp Quản Lý Giảm Thiểu Ô Nhiễm Làng Nghề Đá

Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề đá Yên Lâm, cần có các giải pháp quản lý đồng bộ từ cơ quan nhà nước và các cơ sở sản xuất. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường, tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân và doanh nghiệp, và khuyến khích áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn.

3.1. Vai trò của chính sách môi trường cho làng nghề khai thác đá

Chính sách môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và kiểm soát các hoạt động sản xuất tại làng nghề. Cần có các quy định cụ thể về xử lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời, cần có các cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sản xuất sạch hơn.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để giảm thiểu ô nhiễm. Cần tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ô nhiễm môi trường và các biện pháp phòng ngừa. Đồng thời, cần khuyến khích người dân tham gia vào quá trình giám sát và phản biện các hoạt động gây ô nhiễm.

3.3. Quản lý chất thải rắn và nước thải hiệu quả tại làng nghề

Quản lý chất thải rắn và nước thải là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Cần xây dựng hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn tập trung, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tái chế chất thải. Đối với nước thải, cần xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra môi trường.

IV. Giải Pháp Kỹ Thuật Giảm Thiểu Ô Nhiễm Bụi Đá Yên Lâm

Bên cạnh các giải pháp quản lý, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật để giảm thiểu ô nhiễm bụi đá Yên Lâm. Các giải pháp này bao gồm việc lắp đặt hệ thống hút bụi tại các xưởng sản xuất, sử dụng công nghệ phun sương để giảm bụi, trồng cây xanh để chắn bụi và giảm tiếng ồn, và sử dụng các phương tiện vận chuyển thân thiện với môi trường.

4.1. Công nghệ lọc bụi cho làng nghề đá Giải pháp hiệu quả

Sử dụng công nghệ lọc bụi là một trong những giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm bụi đá. Các hệ thống lọc bụi có thể loại bỏ phần lớn bụi từ không khí, giúp cải thiện chất lượng không khí trong khu vực làng nghề. Cần lựa chọn các công nghệ lọc bụi phù hợp với quy mô sản xuất và điều kiện kinh tế của từng doanh nghiệp.

4.2. Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí làng nghề đá

Ngoài việc sử dụng công nghệ lọc bụi, cần áp dụng các biện pháp khác để giảm thiểu ô nhiễm không khí, như sử dụng công nghệ phun sương để giảm bụi, trồng cây xanh để chắn bụi và giảm tiếng ồn, và sử dụng các phương tiện vận chuyển thân thiện với môi trường. Cần có sự phối hợp giữa các doanh nghiệp và chính quyền địa phương để triển khai các biện pháp này một cách hiệu quả.

4.3. Hệ thống xử lý bụi đá Đầu tư cho tương lai xanh

Đầu tư vào hệ thống xử lý bụi đá là một đầu tư cho tương lai xanh của làng nghề. Các hệ thống này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn giúp cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân và nâng cao uy tín của làng nghề. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống xử lý bụi đá.

V. Ứng Dụng Sản Xuất Sạch Hơn Tại Làng Nghề Đá Yên Lâm

Áp dụng các biện pháp sản xuất sạch hơn là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề đá Yên Lâm. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng nguyên liệu và năng lượng hiệu quả hơn, giảm thiểu chất thải và khí thải, và tái chế chất thải. Sản xuất sạch hơn không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Quy trình khai thác đá giảm thiểu ô nhiễm Hướng dẫn chi tiết

Thay đổi quy trình khai thác đá có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Cần áp dụng các kỹ thuật khai thác tiên tiến, giảm thiểu lượng chất thải và khí thải. Đồng thời, cần có các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình khai thác, như trồng cây xanh để phục hồi đất và ngăn ngừa xói mòn.

5.2. Tái chế phế thải đá Giải pháp kinh tế và môi trường

Tái chế phế thải đá là một giải pháp kinh tế và môi trường hiệu quả. Phế thải đá có thể được sử dụng để sản xuất vật liệu xây dựng, như gạch không nung và bê tông. Việc tái chế phế thải đá không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.

5.3. Giải pháp xanh cho làng nghề đá Phát triển bền vững

Phát triển làng nghề đá theo hướng bền vững là mục tiêu quan trọng. Cần kết hợp các giải pháp quản lý, kỹ thuật và sản xuất sạch hơn để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời, cần tạo ra các sản phẩm đá thân thiện với môi trường, đáp ứng nhu cầu của thị trường và nâng cao giá trị của làng nghề.

VI. Phát Triển Bền Vững Làng Nghề Đá Yên Lâm Tương Lai

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng nghề đá Yên Lâm, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Cần xây dựng một kế hoạch phát triển tổng thể, trong đó chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện đời sống của người dân. Chỉ khi đó, làng nghề đá Yên Lâm mới có thể phát triển bền vững và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

6.1. Đánh giá tác động môi trường làng nghề đá Cơ sở cho phát triển

Đánh giá tác động môi trường là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch phát triển bền vững cho làng nghề. Cần đánh giá đầy đủ các tác động của hoạt động sản xuất đến môi trường và sức khỏe người dân, từ đó đưa ra các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và phát huy các tác động tích cực.

6.2. Giải pháp kinh tế cho bảo vệ môi trường làng nghề đá

Cần có các giải pháp kinh tế để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào bảo vệ môi trường. Các giải pháp này có thể bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi, giảm thuế cho các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn, và hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia vào các chương trình chứng nhận sản phẩm thân thiện với môi trường.

6.3. Tiêu chuẩn môi trường làng nghề khai thác đá Hướng tới tương lai

Xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường cho làng nghề khai thác đá là một bước quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các tiêu chuẩn này cần quy định rõ các yêu cầu về xử lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát và kiểm tra việc tuân thủ các tiêu chuẩn này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làng nghề đóng vai trò là động lực then chốt thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giải quyết việc làm tại khu vực nông thôn Việt Nam. Tính đến cuối năm 2016, cả nước đã ghi nhận hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, trong đó riêng tỉnh Thanh Hóa có 243 làng nghề đang hoạt động với 127 làng nghề truyền thống và 116 làng nghề mới. Sự phát triển mạnh mẽ của các làng nghề phi nông nghiệp đã giúp hạ tỷ lệ hộ nghèo tại các địa phương này xuống mức 3,7%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 10,4% của cả nước. Tuy nhiên, mặt trái của sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng là tình trạng ô nhiễm môi trường diễn biến hết sức phức tạp.

Cụm làng nghề khai thác và chế biến đá xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa được hình thành từ năm 2007. Trải qua một thập kỷ phát triển, số lượng cơ sở sản xuất tại đây đã gia tăng nhanh chóng lên 72 đơn vị, bao gồm các doanh nghiệp tư nhân và hàng chục cơ sở quy mô hộ gia đình. Hoạt động chính tại cụm làng nghề tập trung vào khai thác đá xây dựng và sản xuất đá xẻ ốp lát cao cấp. Tình trạng gia tăng công suất khai thác nhưng thiếu đồng bộ về hạ tầng xử lý chất thải đã làm phát sinh khối lượng khổng lồ bụi lơ lửng, tiếng ồn công nghiệp, nước thải nhiễm bột đá và chất thải rắn. Bột đá thải chưa qua xử lý chảy tràn lan ra hệ thống thoát nước mặt, ngấm sâu vào đất và tác động tiêu cực đến nguồn nước ngầm sinh hoạt của cư dân xung quanh.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi không gian xã Yên Lâm từ tháng 5/2016 đến tháng 5/2017 nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng các thành phần môi trường không khí, nước, đất và tiếng ồn. Đồng thời, đề tài lượng hóa các ảnh hưởng sức khỏe tới cộng đồng dân cư tại 3 thôn phụ cận gồm thôn Phúc Trí, thôn Quan Trì và thôn Đông Sơn. Mục tiêu trọng tâm của luận văn là thiết lập hệ thống giải pháp kỹ thuật khả thi kết hợp đổi mới mô hình quản lý, hướng tới mục tiêu giảm thiểu từ 50% đến 70% lượng phát thải gây ô nhiễm và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống khung lý thuyết về quản lý môi trường làng nghề và các mô hình sinh thái công nghiệp. Khái niệm làng nghề được vận dụng theo tiêu chuẩn của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành năm 2008, trong đó xác định làng nghề là khu vực có tối thiểu 30% tổng số hộ tham gia sản xuất phi nông nghiệp và giá trị sản xuất phi nông nghiệp chiếm trên 50% tổng doanh thu của toàn xã.

Luận văn tiếp cận theo nguyên lý Sản xuất sạch hơn (Cleaner Production - CP) kết hợp mô hình kinh tế tuần hoàn trong hoạt động khai khoáng. Lý thuyết này nhấn mạnh việc giảm thiểu chất thải ngay tại nguồn phát sinh thông qua cải tiến công nghệ cưa xẻ, thu gom tuần hoàn 100% nước làm mát và tái chế bột đá thải thành nguyên liệu đầu vào cho sản xuất gạch không nung. Khung thể chế của đề tài bám sát các văn bản quy phạm pháp luật trọng yếu bao gồm: Thông tư số 31/2016/TT-BTNMT quy định về bảo vệ môi trường cụm công nghiệp, làng nghề; Quyết định số 577/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổng thể bảo vệ môi trường làng nghề đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; và các tiêu chuẩn kiểm soát tải lượng ô nhiễm từ kinh nghiệm quốc tế tại Nhật Bản và Trung Quốc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận đa chiều kết hợp giữa điều tra xã hội học sơ cấp, kế thừa dữ liệu quan trắc thực địa và phân tích trong phòng thí nghiệm:

• Cỡ mẫu điều tra xã hội học: Nghiên cứu thực hiện khảo sát 20 phiếu điều tra tại các cơ sở sản xuất trong cụm làng nghề (chia đều 10 doanh nghiệp và 10 hộ cá thể); 60 phiếu điều tra hộ dân tại 3 thôn chịu ảnh hưởng trực tiếp (Phúc Trí, Quan Trì, Đông Sơn); và 100 phiếu đánh giá sức khỏe công nhân trực tiếp lao động tại mỏ (phân bổ theo 5 nhóm nghề: 30 thợ khoan đập đá, 26 lái xe vận tải, 26 thợ vận hành trạm nghiền, 9 thợ xẻ đá và 9 thợ mài đá). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho từng nhóm đối tượng chịu tác động.

• Cỡ mẫu quan trắc môi trường kế thừa: Luận văn thu thập và phân tích dữ liệu quan trắc thực hiện bởi Đoàn Mỏ Địa chất Thanh Hóa trong 2 đợt (đợt 1 vào tháng 10/2016 đại diện mùa khô và đợt 2 vào tháng 4/2017 đại diện mùa mưa). Mẫu được lấy tại 6 cơ sở đại diện tiêu biểu (Công ty TNHH DVKD tổng hợp Tây Thành, Công ty TNHH TMTH Bình Minh, Công ty TNHH SXKD VLXD Hoàng Tú, Công ty TNHH sản xuất đá Vạn Long, DNTN Tuấn Hùng, DNTN Hoàng Minh). Tổng cộng 60 lượt mẫu môi trường đã được xử lý (gồm 24 mẫu không khí xung quanh tại khu mỏ và xưởng xẻ, 12 mẫu nước mặt mương thoát, 12 mẫu nước ngầm giếng khoan, và 12 mẫu đất khu vực khai thác).

• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Các chỉ tiêu COD được xác định bằng phương pháp chuẩn độ kali dicromat; BOD5 đo bằng phương pháp ủ 5 ngày ở nhiệt độ 20 độ C theo tiêu chuẩn TCVN 6001-1:2008; chất rắn lơ lửng (TSS) và hàm lượng bụi tổng (TSP) xác định bằng phương pháp cân khối lượng trên màng lọc chuẩn; khí độc SO2 đo bằng trắc quang dùng thorin; NO2 xác định bằng quang hóa học; và CO xác định bằng sắc ký khí. Các phương pháp này được lựa chọn do đảm bảo độ tin cậy tuyệt đối, có tính pháp lý cao khi đối chiếu với hệ thống Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia: QCVN 05:2013/BTNMT (chất lượng không khí), QCVN 26:2010/BTNMT (tiếng ồn), QCVN 08-MT:2015/BTNMT (nước mặt), QCVN 09-MT:2015/BTNMT (nước ngầm) và QCVN 03-MT:2015/BTNMT (kim loại nặng trong đất).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích từ nguồn dữ liệu quan trắc và điều tra thực địa tại xã Yên Lâm đã chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi về hiện trạng môi trường và sức khỏe cộng đồng:

Thứ nhất, ô nhiễm bụi lơ lửng và tiếng ồn vượt ngưỡng nghiêm trọng. Tại các vị trí trung tâm khai thác mỏ và xưởng cưa xẻ của 6 doanh nghiệp khảo sát, nồng độ bụi tổng số (TSP) trong cả 2 đợt quan trắc đều vượt từ 1,32 lần đến hơn 2,15 lần so với giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT. Độ ồn tương đương đo được tại khu vực trạm nghiền sàng dao động từ 74 dBA đến 82 dBA, vượt mức quy chuẩn tối đa ban ngày (70 dBA) theo QCVN 26:2010/BTNMT. Bụi phát sinh chủ yếu từ các hoạt động nổ mìn phá đá, nghiền sàng không che chắn và quá trình vận chuyển của các đoàn xe tải nặng trên các tuyến đường liên thôn chưa được bê tông hóa hoàn chỉnh.

Thứ hai, ô nhiễm nước mặt và nguy cơ suy giảm chất lượng nước ngầm do nước thải bột đá. Nước thải từ công đoạn cưa xẻ đá của 72 cơ sở có hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) trung bình vượt từ 2,5 lần đến 4,8 lần so với cột B1 của QCVN 08-MT:2015/BTNMT. Khối lượng bột đá siêu mịn không được lắng lọc triệt để đã xả trực tiếp ra mương tưới tiêu nội đồng, làm tăng độ đục và gây bồi lắng dòng chảy tự nhiên. Tại một số giếng khoan nước ngầm của người dân gần khu vực khai trường mỏ, độ cứng tổng số tính theo CaCO3 và chỉ số tổng chất rắn hòa tan (TDS) có dấu hiệu tăng cao hơn khoảng 15% đến 25% so với các khu vực thuần nông cách xa làng nghề.

Thứ ba, sự tích tụ chất thải rắn bột đá gây cản trở thoát nước và suy thoái đất. Hoạt động chế biến đá ốp lát thải ra ước tính hàng chục tấn bột đá ướt mỗi ngày. Do 100% các cơ sở chưa có bãi tập kết chất thải rắn công nghiệp chuyên dụng, bột đá bị đổ thành từng đống lớn lộ thiên trong khuôn viên sản xuất. Vào mùa mưa, lượng bột đá này bị cuốn trôi làm nghẽn 60% các rãnh thoát nước mặt và phủ kín bề mặt đất canh tác lân cận, làm suy giảm độ phì nhiêu và khả năng giữ nước của tầng đất mặt.

Thứ tư, gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh hô hấp và bệnh nghề nghiệp. Số liệu khảo sát từ 100 công nhân lao động trực tiếp cho thấy: 73,3% thợ khoan đập đá và 66,7% thợ xẻ mài đá mắc các bệnh lý về đường hô hấp trên (viêm mũi họng mạn tính, viêm xoang, viêm phế quản); 42% thợ vận hành máy bị suy giảm thính lực do tiếp xúc tiếng ồn liên tục; và 58% công nhân phản ánh các vấn đề đau nhức cơ xương khớp. Trong số 60 hộ dân tại 3 thôn Phúc Trí, Quan Trì, Đông Sơn, có tới 85% số hộ khẳng định bụi đá làm ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt gia đình và 48,3% người già, trẻ nhỏ từng phải điều trị các đợt viêm đường hô hấp cấp tính hàng năm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng ô nhiễm tại cụm làng nghề đá Yên Lâm bắt nguồn từ sự kết hợp giữa công nghệ sản xuất lạc hậu và hạ tầng môi trường thiếu đồng bộ. Quy trình cắt xẻ đá phần lớn sử dụng máy cưa đĩa kiểu cũ, lưỡi cắt hở không có nắp chụp hút bụi kín. Các trạm nghiền sàng đá xây dựng hầu hết hoạt động lộ thiên hoàn toàn, thiếu hệ thống béc phun sương dập ẩm tại các phễu nạp liệu và đầu băng tải.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu tại các làng nghề khai thác đá khác ở Việt Nam, như nghiên cứu của Sở Tài nguyên và Môi trường tại làng nghề đá Đông Tân (huyện Đông Sơn) ghi nhận bụi vượt 1,82 lần, hay làng nghề đá Non Nước (Đà Nẵng), bức tranh môi trường tại Yên Lâm thể hiện rõ tính chất ô nhiễm đặc trưng của loại hình công nghiệp tiểu thủ công nghiệp vật liệu xây dựng. Sự phân tán của 72 cơ sở trên diện tích rộng gây khó khăn rất lớn cho việc quy hoạch hệ thống thu gom nước thải tập trung.

Để người đọc dễ dàng theo dõi và so sánh sự biến thiên của các thông số môi trường, toàn bộ dữ liệu quan trắc nồng độ bụi TSP và độ ồn tại 6 cơ sở qua 2 mùa khô - mưa có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột ghép đối chiếu với đường giới hạn chuẩn QCVN. Song song đó, cơ cấu phân bố các nhóm bệnh lý của 100 công nhân theo từng vị trí việc làm (khoan đá, lái xe, vận hành nghiền, xẻ mài) nên được hệ thống hóa thành bảng ma trận tỷ lệ phần trăm, giúp các cấp quản lý nhận diện chính xác các vị trí lao động có mức độ rủi ro cao nhất để ưu tiên trang bị bảo hộ chuyên dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác và chế biến đá Yên Lâm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể với đầy đủ mục tiêu, lộ trình và chủ thể thực hiện:

Thứ nhất, nâng cấp công nghệ và lắp đặt hệ thống giảm thiểu bụi, tiếng ồn tại nguồn. Các doanh nghiệp và hộ cá thể phải tiến hành bao che kín 100% các trạm nghiền sàng và lắp đặt hệ thống béc phun sương dập bụi tự động tại hàm nghiền, đồng thời gắn nắp chụp hút bụi chân không cho các máy cắt xẻ đá khô. Lộ trình thực hiện trong vòng 12 tháng (giai đoạn 2018-2019), hướng tới mục tiêu giảm từ 60% đến 70% hàm lượng bụi lơ lửng phát tán ra môi trường không khí xung quanh. Chủ thể chịu trách nhiệm đầu tư là 72 chủ cơ sở sản xuất, dưới sự thẩm định kỹ thuật của Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Yên Định.

Thứ hai, xây dựng hệ thống thu gom và bể lắng tuần hoàn nước thải xẻ đá nhiều ngăn. Mỗi cơ sở sản xuất đá ốp lát bắt buộc phải hoàn thiện hệ thống mương thu gom phân dòng và cụm bể lắng 3 ngăn (ngăn lắng cát thô, ngăn lắng bột đá mịn và ngăn chứa nước trong) có dung tích tối thiểu từ 15 đến 30 m3 tùy công suất. Nước sau lắng được bơm tuần hoàn 100% phục vụ làm mát lưỡi cắt, không xả thải ra môi trường. Lộ trình hoàn thành trước quý IV/2018. Giải pháp này giúp cắt giảm 95% lượng cặn lơ lửng xả ra mương nội đồng và tiết kiệm 80% chi phí sử dụng nước sạch hàng tháng.

Thứ ba, triển khai dự án tận thu bột đá thải để sản xuất gạch không nung xi măng cốt liệu. Khuyến khích thành lập 01 dây chuyền sản xuất vật liệu xây dựng không nung quy mô công suất 5.000 tấn sản phẩm/năm, sử dụng nguồn bột đá mịn và mạt đá phế phẩm làm nguyên liệu phối trộn chính. Thời gian chuẩn bị và vận hành thử nghiệm trong 18 tháng (giai đoạn 2018-2020). Chủ thể thực hiện là Hiệp hội doanh nghiệp đá Yên Lâm liên kết với các nhà đầu tư vật liệu xây dựng, giúp xử lý triệt để 80% lượng chất thải rắn tồn dư tại cụm công nghiệp.

Thứ tư, đổi mới mô hình tổ chức quản lý môi trường và siết chặt công tác giám sát định kỳ. UBND huyện Yên Định cần phê duyệt đề án bố trí 01 cán bộ chuyên trách có trình độ đại học chuyên ngành môi trường tại UBND xã Yên Lâm thay thế cán bộ địa chính kiêm nhiệm. Xây dựng và ban hành Quy chế bảo vệ môi trường làng nghề gắn liền với hương ước của 3 thôn lân cận. Tổ chức quan trắc độc lập định kỳ 2 lần/năm, kiên quyết xử lý đình chỉ hoạt động đối với 100% các cơ sở không đầu tư hệ thống lắng lọc tuần hoàn theo đúng quy định tại Thông tư 31/2016/TT-BTNMT.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực chứng của luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Chi cục Bảo vệ Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Định): Sử dụng các số liệu thực trạng và khung khuyến nghị của đề tài làm cơ sở khoa học để xây dựng quy hoạch phân khu cụm làng nghề, phân bổ nguồn vốn đầu tư hạ tầng bảo vệ môi trường nông thôn và ban hành cơ chế giám sát ô nhiễm mỏ đá trên toàn tỉnh.

• Các chủ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh sản xuất đá tại các làng nghề: Vận dụng trực tiếp các hướng dẫn kỹ thuật về hệ thống bể lắng tuần hoàn nước thải xẻ đá, mô hình phun sương giảm bụi hàm nghiền và giải pháp tái chế bột đá thành gạch không nung nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn xả thải theo quy định pháp luật.

• Học viên cao học, sinh viên và các nhà nghiên cứu chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Kỹ thuật Môi trường: Tham khảo tài liệu như một ca nghiên cứu điển hình về phương pháp luận đánh giá tác động môi trường mỏ đá, thiết kế cỡ mẫu điều tra dịch tễ học cộng đồng và phương pháp xử lý dữ liệu quan trắc đa thành phần.

• Tổ chức cộng đồng, ban đại diện các thôn xóm và tổ chức phi chính phủ phát triển bền vững: Khai thác các dẫn liệu về mức độ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng để nâng cao nhận thức người dân, xây dựng hương ước bảo vệ môi trường thôn bản và tăng cường vai trò giám sát xã hội đối với các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm.

Câu hỏi thường gặp

Nồng độ bụi lơ lửng tại cụm làng nghề đá Yên Lâm vượt quy chuẩn bao nhiêu lần? Kết quả quan trắc thực tế tại 6 cơ sở sản xuất tiêu biểu cho thấy hàm lượng bụi tổng số (TSP) tại khu vực khai trường và xưởng cưa xẻ dao động từ 0,40 mg/m3 đến 0,65 mg/m3, vượt từ 1,32 lần đến hơn 2,15 lần so với giới hạn quy định tại QCVN 05:2013/BTNMT (0,30 mg/m3), gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến không khí xung quanh 3 thôn phụ cận.

Nước thải cưa xẻ đá chứa những thành phần ô nhiễm nào và tác hại ra sao? Nước thải phát sinh từ công đoạn làm mát lưỡi cưa có nồng độ chất rắn lơ lửng (TSS) rất cao, chứa hạt bột đá siêu mịn với kích thước nhỏ hơn 0,05 mm. Dòng thải này nếu không qua hệ thống bể lắng sẽ làm bồi lắng hoàn toàn hệ thống mương thủy lợi nội đồng, phá hủy cấu trúc đất canh tác lân cận và gây nguy cơ làm tăng độ cứng của nguồn nước ngầm giếng khoan.

Giải pháp tái chế bột đá thải thành gạch không nung có tính khả thi kỹ thuật thế nào? Bột đá xẻ tại Yên Lâm chứa hàm lượng lớn khoáng canxit có độ mịn cao, rất thích hợp làm cốt liệu mịn phối trộn với xi măng và cát mạt để ép thủy lực tạo thành gạch block không nung. Giải pháp kỹ thuật này đã được thử nghiệm thực tế với tỷ lệ phối trộn bột đá từ 30% đến 40%, đạt tiêu chuẩn cường độ chịu lực xây dựng và giúp tiêu thụ hàng nghìn tấn bột đá tồn dư mỗi năm.

Nhóm công nhân nào chịu ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng nhất tại mỏ đá? Kết quả khảo sát trên 100 công nhân chỉ ra rằng nhóm thợ khoan đập đá và xẻ mài đá chịu tác động tiêu cực nhất, với hơn 70% số người mắc các chứng bệnh viêm đường hô hấp mạn tính và bệnh ngoài da do tiếp xúc thường xuyên với bụi đá mịn nồng độ cao. Đồng thời, nhóm thợ vận hành máy nghiền sàng có tỷ lệ suy giảm thính lực cao nhất do tiếng ồn vượt 80 dBA.

Chính quyền địa phương cấp xã gặp những khó khăn gì trong quản lý môi trường làng nghề? Khó khăn lớn nhất tại xã Yên Lâm là thiếu hụt cán bộ có chuyên môn sâu về môi trường, hầu hết công việc giám sát do cán bộ địa chính kiêm nhiệm. Thêm vào đó, kinh phí đầu tư công cho hệ thống thoát nước và trạm xử lý chất thải tập trung của 72 cơ sở còn rất hạn hẹp, trong khi chế tài xử phạt hành chính cấp xã chưa đủ tính răn đe đối với các doanh nghiệp vi phạm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng phát sinh ô nhiễm môi trường không khí, tiếng ồn, nước thải và chất thải rắn từ hoạt động sản xuất của 72 cơ sở tại cụm làng nghề đá Yên Lâm.
• Đo lường và xác nhận mức độ vượt chuẩn của hàm lượng bụi lơ lửng (vượt tới 2,15 lần) và hàm lượng chất rắn lơ lửng TSS trong nước thải xẻ đá, trực tiếp gây ra các bệnh lý hô hấp cho 73,3% công nhân khoan đập mỏ.
• Chỉ rõ những lỗ hổng trong công tác quản lý môi trường tại cấp cơ sở do thiếu nhân sự chuyên trách và thiếu quy hoạch bãi chứa chất thải rắn bột đá tập trung.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao, bao gồm hệ thống phun sương dập bụi, bể lắng tuần hoàn nước 3 ngăn và công nghệ sản xuất gạch không nung từ bột đá thải.
• Thiết lập khung thể chế quản lý môi trường giai đoạn 2018-2020 gắn liền với phân cấp trách nhiệm của UBND cấp xã, huyện theo tinh thần Thông tư 31/2016/TT-BTNMT.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2018 đến năm 2020, địa phương cần khẩn trương bố trí ngân sách, ban hành quy chế bảo vệ môi trường làng nghề và bắt buộc 100% cơ sở hoàn thiện cụm bể lắng tuần hoàn nước thải. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm vui lòng tham khảo chi tiết toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận toàn bộ dữ liệu quan trắc và bản vẽ thiết kế kỹ thuật phục vụ công tác cải tạo môi trường mỏ đá.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRƯƠNG NHẬT ANH NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG TẠI CỤM LÀNG NGHỀ KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN ĐÁ XÃ YÊN LÂM, HUYỆN YÊN ĐỊNH, TỈNH THANH HÓA Ngành: Khoa học mội trường Mã ngành: 8 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thế Bình NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 17 tháng11 năm 2017 Tác giả luận văn Trương Nhật Anh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy T.S Nguyễn Thế Bình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn sinh thái nông nghiệp, Khoa môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ, chuyên viên Chi cục Bảo vệ môi trường, Đoàn mỏ Địa chất Thanh Hóa thuộc Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa, phòng TN&MT huyện Yên Định, UBND xã Yên Lâm, huyện Yên Định, các cơ sở sản xuất tại cụm làng nghề đá Yên Lâm, người dân xã Yên Lâm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày 17 tháng11 năm 2017 Tác giả luận văn Trương Nhật Anh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt .vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình và sơ đồ .ix Trích yếu luận văn .1 Tính cấp thiết của đề tài.

Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Khái niệm, thuật ngữ về làng nghề. Phân loại, vai trò của làng nghề.

Phân loại làng nghề. Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh tế-xã hội nông thôn Việt Nam. Tình hình phát triển làng nghề. Tình hình phát triển làng nghề trên thế giới.

Tình hình phát triển làng nghề ở Việt Nam. Tổng quan về làng nghề khai thác đá. Thực trạng ô nhiễm và công tác quản lý môi trường của làng nghề trên thế giới và Việt Nam. Thực trạng ô nhiễm trên thế giới và Việt Nam.

Công tác quản lý môi trường làng nghề trên thế giới và Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều tra, đánh giá thực trạng điều kiện tự nhiên-kinh tế xã hội xã Yên Lâm. Thực trạng sản xuất kinh doanh tại cụm làng nghề đá Yên Lâm. Đánh giá thực trạng ô nhiễm tại cụm làng nghề đá Yên Lâm.

Đánh giá ảnh hưởng của làng nghề đến khu vực dân cư lân cận. Công tác quản lý môi trường tại cụm làng nghề đá Yên Lâm. Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp: thu thập số liệu tại các phòng ban ở địa phương. Phương pháp thu thập tài liệu sơ cấp. Phương pháp kế thừa mẫu. Phương pháp phân tích các thông số môi trường.

Phương pháp so sánh. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp chuyên gia. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội xã Yên Lâm. Vị trí địa lý. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế-xã hội.

Thực trạng sản xuất kinh doanh tại cụm làng nghề đá xã Yên Lâm. Tình hình hoạt động của các cơ sở sản xuất trong cụm làng nghề. Quy mô sản xuất. Quy trình sản xuất và các dụng cụ máy móc phục vụ sản xuất tại làng nghề.

Đánh giá thực trạng môi trường tại cụm làng nghề đá Yên Lâm. Thực trạng môi trường không khí và tiếng ồn. Thực trạng môi trường nước. Thực trạng môi trường đất.

Đánh giá ảnh hưởng của làng nghề đến sức khỏe công nhân làm việc và khu vực dân cư lân cận. Đánh giá sức khỏe công nhân làm việc tại làng nghề. Đánh giá của người dân về chất lượng môi trường tại làng nghề. Ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng khu vực dân cư lân cận.

Thực trạng công tác quản lý môi trường tại cụm làng nghề đá xã Yên Lâm. Đối với công tác QLMT của cơ quan quản lý Nhà nước. Đối với công tác QLMT của các cơ sở khai thác đá tại cụm làng nghề. Các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác đá xã Yên Lâm.

Các giải pháp về quản lý môi trường. Thực trạng các giải pháp kỹ thuật tại làng nghề. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật tại cụm làng nghề. 83 Phần 5 Kết luận và kiến nghị.

99 Tài liệu tham khảo. 100 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ Môi trường CBCNV Cán bộ công nhân viên QCVN Quy chuẩn Việt Nam SXSH Sản xuất sạch hơn TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam UBND Ủy ban nhân dân VSMT Vệ sinh môi trường vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Vị trí lấy mẫu. Một số chỉ tiêu khí hậu của huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2016.

Thông tin chung về cụm công nghiệp, làng nghề đang hoạt động trên địa bàn huyện Yên Định. Tổng hợp các đơn vị, lao động sản xuất tại làng nghề. Thu nhập từ nghề công nhân làm đá chiếm vị trí như thế nào trong thu nhập kinh tế gia đình tại địa phương. Nhu cầu sử dụng điện thực tế hàng ngày tại doanh nghiệp.

Cơ cấu sản phẩm làng nghề đá Yên Lâm. Tổng hợp thiết bị cơ bản khai thác, chế biến đá tại làng nghề. Kết quả phân tích chất lượng không khí tại khu vực nghiên cứu ( tháng 10/2016). Kết quả phân tích chất lượng không khí tại khu vực nghiên cứu ( tháng 4/2016).

Kết quả phân tích chất lượng nước ngầm tại khu vực nghiên cứu ( tháng 10/2016). Kết quả phân tích chất lượng nước ngầm tại khu vực nghiên cứu ( tháng 4/2016). Kết quả phân tích chất lượng nước mặt tại khu vực nghiên cứu (tháng 10/2016). Kết quả phân tích chất lượng nước mặt tại khu vực nghiên cứu ( tháng 4/2017).

Kết quả phân tích chất lượng đất tại khu vực nghiên cứu ( tháng 10/2016). Kết quả phân tích chất lượng đất tại khu vực nghiên cứu ( tháng 4/2016). Thống kê các bệnh thường gặp của công nhân khu mỏ. Đánh giá lượng bụi phát thải từ khu vực làng nghề theo ý kiến hộ dân.

Đánh giá tiếng ồn phát thải từ khu vực làng nghề theo ý kiến hộ dân. Đánh giá nguồn gây tiếng ồn từ khu vực làng nghề theo ý kiến hộ dân. Đánh giá nguồn nước ngầm của các hộ dân xung quanh khu vực làng nghề. Thống kê điều tra các bệnh thường gặp của người dân xung quanh.

Các giải pháp sản xuất sạch hơn cho cụm làng nghề đá Yên Lâm. 83 viii DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ Hình 2. Phân loại các làng nghề Việt Nam theo loại hình sản xuất. Hình ảnh cụm làng nghề khai thác đá Yên Lâm.

Sơ đồ vị trí xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Khái quát hệ thống quy trình sản xuất chung tại làng nghề. Quy trình công nghệ sản xuất đá ốp lát. Sơ đồ công nghệ trạm nghiền sàng chế biến đá.

Sơ đồ hệ thống tổ chức QLMT làng nghề đá xã Yên Lâm. Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý BVMT cấp xã. Máy cắt đá trước và sau khi lắp thêm hệ thống hút bụi. Sơ đồ hệ thống phun ẩm hàm nghiền.

Khung bao che hệ thống nghiền sáng. Xe tưới đường chuyên dụng. Sơ đồ phân dòng xử lý nước thải. Sơ đồ hệ thống thu gom xử lý và cấp nước cho quá trình xẻ đá.

Cấu tạo bể tách dầu mỡ. Cấu tạo bể tự hoại 3 ngăn. Sơ đồ hệ thống thoát nước mưa. 94 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trương Nhật Anh Tên luận văn: Nghiên cứu giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại cụm làng nghề khai thác và chế biến đá xã Yên Lâm, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa Ngành: Khoa học môi trường Mã Số: 8 44 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đề tài nhằm nghiên cứu thực trạng ô nhiễm và công tác quản lý môi trường tại cụm làng nghề đá Yên Lâm và đề xuất các giải pháp quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường hướng tới sự phát triển bền vững Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập số liệu tại các phòng ban ở địa phương - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi - Phương pháp kế thừa mẫu - Phương pháp phân tích các thông số môi trường - Phương pháp so sánh - Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu - Phương pháp chuyên gia Kết quả chính và kết luận Cụm làng nghề đá Yên Lâm khai thác và sản xuất đá xây dựng và đá ốp lát.

Hoạt động sản xuất của làng nghề đã gây ô nhiễm môi trường. Môi trường cụm làng nghề đá Yên Lâm đã bị ô nhiễm: - Ô nhiễm không khí: bụi và độ ồn.