Tài liệu: Luận văn lenseignement de lexpression orale au lycée yen khanh b

Tài liệu nghiên cứu Luận văn lenseignement de lexpression orale au lycée yen khanh b ninh binh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyen Liong Le Chi
• Người hướng dẫn: Dr. Prof. Nguyen Quang Thuan
• Trường học: Université Nationale De Hanoi - École Supérieure Des Langues Étrangères
• Chuyên ngành: Didactique Et Méthodologie De L'enseignement Du Français
• Đề tài: L'enseignement De L'expression Orale Au Lycée Yen Khanh B - Ninh Binh
• Loại tài liệu: Master's Thesis
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Khái Niệm Về Giảng Dạy Kỹ Năng Diễn Đạt Nói Trong Tiếng Pháp

Giảng dạy kỹ năng diễn đạt nói (L'enseignement de l'expression orale) là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất trong didactique tiếng Pháp hiện đại. Đây là quá trình hướng dẫn học sinh phát triển khả năng giao tiếp bằng lời nói một cách hiệu quả và tự tin. Kỹ năng nói tiếng Pháp không chỉ là việc phát âm đúng mà còn bao gồm khả năng diễn đạt ý tưởng, tham gia vào các tình huống giao tiếp thực tế. Theo luận văn của Nguyễn Lương Lệ Chi từ Đại học Quốc gia Hà Nội, giảng dạy kỹ năng nói tại trường phổ thông yêu cầu một phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp kiến thức ngôn ngữ với các tình huống thực tiễn. Mục tiêu chính là giúp học sinh vượt qua rào cản tâm lý, xây dựng tự tin trong giao tiếp, và vận dụng linh hoạt các cấu trúc ngôn ngữ đã học.

1.1. Định Nghĩa Năng Lực Giao Tiếp Bằng Lời Nói

Năng lực giao tiếp là khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách thích hợp trong các bối cảnh khác nhau. Diễn đạt nói bao gồm các thành phần: khả năng nghe hiểu, phản ứng nhanh, phát âm chuẩn xác, sử dụng từ vựng phù hợp, và nắm vững cấu trúc ngữ pháp. Trong giảng dạy tiếng Pháp, năng lực này được coi là nền tảng để học sinh có thể tham gia các hoạt động giao tiếp thực tế, từ các cuộc trò chuyện hàng ngày đến các thuyết trình chính thức.

1.2. Sự Khác Biệt Giữa Giao Tiếp Ngoài Lớp Và Trong Lớp

Giao tiếp ngoài lớp diễn ra trong môi trường tự nhiên với các bối cảnh đa dạng và mục đích thực tế. Giao tiếp trong lớp học là các hoạt động có cấu trúc, được thiết kế để giúp học sinh luyện tập kỹ năng nói tiếng Pháp trong môi trường kiểm soát. Trong lớp, giáo viên có thể hướng dẫn, sửa chữa lỗi, và tạo những tình huống giao tiếp nhân tạo để học sinh có cơ hội thực hành an toàn trước khi áp dụng trong cuộc sống thực.

II. Các Phương Pháp Giảng Dạy Kỹ Năng Diễn Đạt Nói Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp, các giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy đa dạng và phù hợp với trình độ học sinh. Phương pháp truyền thống tập trung vào việc dạy ngữ pháp và từ vựng trước, sau đó mới yêu cầu học sinh nói. Tuy nhiên, phương pháp giao tiếp hiện đại nhấn mạnh việc học sinh được thực hành nói từ sớm, thông qua các hoạt động nhóm, trò chơi ngôn ngữ, và các tình huống giao tiếp mô phỏng. Theo luận văn nghiên cứu, phương pháp tiếp cận giao tiếp (approche communicative) đã chứng minh hiệu quả cao trong việc phát triển năng lực diễn đạt nói của học sinh trường phổ thông. Việc kết hợp các phương pháp này tạo ra một môi trường học tập năng động và hiệu quả hơn.

2.1. Phương Pháp Trực Tiếp Méthode Directe

Phương pháp trực tiếp yêu cầu giáo viên sử dụng tiếng Pháp thường xuyên trong lớp, tránh dịch sang tiếng Việt. Học sinh được khuyến khích nói tiếng Pháp từ bài đầu tiên, thông qua hình ảnh, cử chỉ và bối cảnh. Phương pháp này phát triển kỹ năng nói tự nhiên hơn vì học sinh phải suy nghĩ bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi giáo viên có trình độ tiếng Pháp cao và kỹ năng quản lý lớp tốt.

2.2. Phương Pháp Tiếp Cận Giao Tiếp Hiện Đại

Phương pháp giao tiếp (Approche communicative) đặt trung tâm vào nhu cầu giao tiếp thực tế của học sinh. Giảng dạy kỹ năng nói thông qua các tình huống có ý nghĩa, các hoạt động nhóm, và các dự án thực tế. Học sinh được thực hành diễn đạt nói trong các bối cảnh gần với cuộc sống hàng ngày. Phương pháp này giúp học sinh xây dựng tự tin nói tiếng Pháp vì họ thấy được ứng dụng thực tiễn của ngôn ngữ.

III. Các Vấn Đề Và Thách Thức Trong Giảng Dạy Kỹ Năng Nói

Mặc dù giảng dạy kỹ năng diễn đạt nói được công nhận là quan trọng, nhưng trong thực tế vẫn tồn tại nhiều vấn đề trong giảng dạy tiếng Pháp ở các trường phổ thông Việt Nam. Học sinh thường chỉ phát biểu khi giáo viên gọi, và thời gian nói của họ rất ít so với thời gian nói của giáo viên. Nhiều học sinh có kiến thức ngữ pháp tốt nhưng gặp khó khăn trong việc nói tiếng Pháp liền mạch. Các nguyên nhân chính bao gồm: sợ mắc lỗi, thiếu tự tin, số lượng học sinh quá đông, thiếu môi trường thực hành thực tế, và phương pháp giảng dạy chưa phù hợp. Theo luận văn nghiên cứu tại trường Yên Khánh, cải thiện giảng dạy kỹ năng nói đòi hỏi phải thay đổi cả phương pháp lẫn tâm thế của giáo viên và học sinh.

3.1. Các Rào Cản Tâm Lý Khi Nói Tiếng Pháp

Sợ mắc lỗi là rào cản tâm lý lớn nhất khiến học sinh không dám nói tiếng Pháp. Học sinh lo sợ bị chế nhạo bởi bạn cùng lớp hoặc bị sửa chữa quá khắt khe. Thiếu tự tin là hệ quả của việc học sinh so sánh khả năng của mình với những người khác. Để khắc phục vấn đề này, giáo viên cần tạo môi trường lớp học an toàn, nơi mỗi lỗi được coi là cơ hội học hỏi chứ không phải sự thất bại.

3.2. Các Yếu Tố Cấu Trúc Ảnh Hưởng Đến Giảng Dạy

Số lượng học sinh quá đông (30-40 học sinh/lớp) khiến khó khăn trong việc quản lý lớp học và cho mỗi học sinh đủ thời gian thực hành. Thiếu tài liệu giảng dạy phù hợp là vấn đề khác. Ngoài ra, thời gian học tiếng Pháp hạn chế và tần suất tiếp xúc với ngôn ngữ ít không tạo điều kiện cho phát triển kỹ năng nói hiệu quả. Những yếu tố này cần được xem xét khi lập kế hoạch cải thiện giảng dạy.

IV. Giải Pháp Và Chiến Lược Cải Thiện Giảng Dạy Kỹ Năng Nói

Để cải thiện giảng dạy kỹ năng diễn đạt nói, cần áp dụng một số giải pháp toàn diện và khoa học. Thứ nhất, giáo viên nên sử dụng các hoạt động nhóm và làm việc nhóm để tăng thời gian nói của học sinh và giảm lo âu. Thứ hai, cần áp dụng các tình huống giao tiếp thực tế dựa trên nhu cầu của học sinh trong cuộc sống hàng ngày. Thứ ba, tạo môi trường lớp học tích cực nơi lỗi được khuyến khích và học sinh cảm thấy an toàn để thử sức. Thứ tư, sử dụng các phương tiện giáo dục hiện đại như video, trò chơi ngôn ngữ, và các ứng dụng công nghệ để làm cho học tiếng Pháp trở nên thú vị hơn. Cuối cùng, giáo viên cần đánh giá liên tục sự tiến bộ của học sinh và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với nhu cầu của từng nhóm học sinh.

4.1. Sử Dụng Hoạt Động Nhóm Trong Lớp Học

Làm việc nhóm (travail de groupe) là một hoạt động diễn đạt nói hiệu quả vì nó cho phép mỗi học sinh có cơ hội nói nhiều hơn. Khi chia lớp thành các nhóm học tập, áp lực giảm và học sinh nói tiếng Pháp tự nhiên hơn. Giáo viên có thể thiết kế các hoạt động giao tiếp như đóng vai, thảo luận nhóm, hoặc các dự án hợp tác. Các hoạt động này không chỉ phát triển kỹ năng nói mà còn giúp học sinh học cách làm việc cộng tác và tôn trọng ý kiến người khác.

4.2. Đánh Giá Và Phản Hồi Khoa Học

Đánh giá formative (đánh giá hình thành) là công cụ quan trọng để theo dõi sự phát triển kỹ năng nói của học sinh. Giáo viên nên cung cấp phản hồi xây dựng thay vì chỉ chỉ ra lỗi. Phản hồi tích cực giúp học sinh duy trì động lực và tự tin nói tiếng Pháp. Cần đánh giá không chỉ độ chính xác ngôn ngữ mà còn khả năng diễn đạt ý tưởng và giao tiếp hiệu quả. Sử dụng bảng tiêu chí rõ ràng giúp học sinh hiểu được mục tiêu và biết cách cải thiện giảng dạy của chính mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITE NATIONALE DE HANOI ˆ _ ECOLE SUPERIEURE DES LANGUES ETRANGERES DEPARTEMENT DE FORMATION POST - UNIVERSITAIRE NGUYEN LUGNG LE CHI L'ENSEIGNEMENT DE L'EXPRESSION ORALE AU LYCEE YEN KHANH B-NINH BINH ( GIẢNG DẠY KỸ NĂNG DIỄN ĐẠT NÓI CHO HỌC SINH TRUONG PHO THONG TRUNG HOC YEN KHANH B - NINH BINH) MEMOIRE DE MASTER DIDACTIQUE ET METHODOLOGIE DE L'ENSEIGNEMENT DU FRANCAIS 601410 HANOI - 2009 UNIVERSITE NATIONALE DE HANOI _ECOLE SUPERIEURE DES LANGUES ETRANGERES DEPARTEMENT DE FORMATION POST - UNIVERSITAIRE NGUYEN LIƠNG LỆ CHI L'ENSEIGNEMENT DE L'EXPRESSION ORALE AU LYCÉE YEN KHANH B-NINII BINII (GIẢNG DẠY KỸ NẴNG DIỄN DẠT NÓI CHO HỌC SINH ‘TRUGNG PHO THONG TRUNG HOC YEN KHANH B - NINH BINH) MEMOIRE DDE MASTER Spécialité: Didactique ct méthodologic de l'onscignement du frangais Code de la spécialité: 601410 Directeur de recherche: Dr - Prof. NGUYEN QUANG THUAN HANOI - 2009 TABLES DES MATIERES INTRODUCTION CHAPITRE I: PROBLEMATIQUE DE LA RECHERCHE TT.E CHOIX DU SUIRT. LA FORMULATION DU PROBLEME. LES OBJECTIFS DE L.4, LES QUESTIONS DE RECHERCHE.

LA DELIMITAION DI TLA RECIIERCITE. LE PLAN DE TRAVAIL. CHAPITRE II: LE CADRE TIHEORIQUE IL1. LA DEFINITION DES CONCEPTS.

7 TLL] Ta communication el ses composantes.11 Lanotton de conpétence de communication TLi12. Les différentes composantes de la compétence communicatwe 7 4113, La communication orale réelle et communication orale dans fa class T1. La définition de l'expression orale. L'ENSEIGNEMENT DE EXPRESSION ORALE.

Venscignement de YEO a travers des méthodes. Lienseignement de l'expression orale dans 'approche traditionelle. Lenseignent de expression orale & travers la méthode divecte 13 1. L'enseignement de l'EO é travers approche SGAV.

L'enseiphemerl de Í'EO à travers Ï'approche coniniunicafiwe.2, Les facteurs đang ]'enseignemenapprentissage de ['EO. Les facteurs dans Uapprentissage de l'EO. Les facteurs dans l'enseignement de I'EO - - 19 11. Les activités de T'cxpression orale on classc đc langue.

Le travail de groupe. - 2 BB CHAPITRE IT: LA METHODOLOGIE DE LA RECHERCHE ULI. LA PREMIERE ENQUETE. La population ct échantillon de recherche.

La papdlation de recherche.2, L'échumuillon de recherch 111. Le questionnaire - - - ce THỊ12.2 La dẻroilantenf de ['enguêfe. LA DEUXIEME ENQUÊTE. La population et échantillon de recherche.

- 3⁄4 Imeéressée par Vimportance de YEO et soucieuse de la mauvaise qualité de Tenseignement de cette compétence au lycée Yen Khanh, nous décidons deffectuer cette Gturte. L2, LA FORMULATION DU PROBLEME Pendant deux années (2004-2006), nous avons eu occasion de travailler avec les élaves du lycée Yen Khanh B en tant que professeur de franeais. La plupart des lycéens sont trés sages et travailleurs. A l'école, ils ont obtenu des bonnes notes en fiangais aux examens (fin de semestre, fin d'armée scolaire).

Plusiews d'entre eux sont passds le concours d'enirée luniversilé, Mais leur faiblesse, c'est la capacilé d’expression orale Si on participe a une séance de 'EO, on trouve que les éléves sont trés passifé et ne prennent que la parole au cas ott le professeur pose des questions en désignant une personne qui y répond; le temps de parole donné aux apprenants sont toujours trés réduit par rapport 4 celui réservd & TenscignanL On lrouve aussi que c'est difficile pour les éléves de formuler une phrase en francais malgré leur grande volonié et leurs connaissances linguistiques acquises aprés un long parcours d’apprentissage de la langue frangaisc (au moins 4 ans) Devant ce probléme, les professeurs de frangais au lycée Yen Khanh ont organisé des réimions pour chercher des solutions pour y remédier. Pourtant, 1a sitnation ne gaméliore pas cneore. Alors, il ost nécessaire dentreprendre unc recherche scientifique sur les problémes dans I'enseignement de FEO pour trouver des solutions a ces problémes scientifiquement. LES OBJECTIFS DF LA RECHERCHE Cette étude a pour Lobjectif - de décrize d'abord la situation de l'enseignement de EO au ly ée Yen Khanh B ~ de trouver par Ja suils des problémes dans lenseignement de ITO el d'en expliquer les causes - de dégager entin des solutions pédagogiques pour l'amélioration de l'ensergnement ác TRO L4.

LES QUESTIONS DE RECHERCHE Nous avons forrmilé deux questions de recherche suivautes: 1. Quels sont les problémes de l'enseignement de "EO au lycée Yen Khanh B? 2. Quelles en sont les causes? scolaire, les lycéens commencent 4 apprendre non seulement les connaissances linguistiques mais encore Putilisation de la langue dans les situations de communication, Ces ouvrages sonl. bien considérds, car ils préscntent certains avanlages: elaborés par la coopération entre des autcurs frangais ct victnamicns, ils sont dignes de confiance du point de vue de la langue et des principes méthodologiques.

Par rapport aux précédents, ils sont plus ou moins adaptés 4 notrs public et les nouveaux bascins de Ta socisté pour l’enseignement des langues étrangeéres de nos jours. À chaque lecon, Vapprenant assiste & une séance de I'EO pour pratiquer les connaissances linguistiques acquises. Quan 4 la structure, il y a 12 legans qui sont divisées en parties précises comme Je lexique, la grammaue, les 4 compétences: CE, CO, EO, et EK. En ce qui conceme la compétence de TKO, il existe de différents types dexercices comme le jeu de rôle, la présentation d'une idée, le débat, la discussion, Voxposé, et les thémes sont tts varids: loisir des jeunes, résullals techniques ct scientifiques modemes, littérature frangaise,etc.

Presque tous les exercices sont assez intéressants. Ils vont dn simple au complexe, du facile au difficile. Des exercices de !EO commencent par Ie fait de répondre aux questions assez précises ct puis on passe & Véchange didées, un exposé, un jeu de réle, Les thémes intéressent bien les éléves par Jeur actualité Le lyeéc Yen Khanh B sơ situe à Ninh Binh. Ả préscnt, la plupart des jcunes vietnamiens shabituent ¿ la vie m©deme ct agitẻe, ils deviennent moins réservés.

Potrtanl, issus des familles paysannes, nos dléves n'ont pas beaucoup d'occasions de contacter avec le monde moderne. Lcur condition do vie esl trés modesle pour fréquenter les medias. La plupart dentre eux gardent encore la réserve et timidité - la nature des Vietnamisns. Cela les empéchent beaucoup dans tous les domaines dont l'apprentissage du frangais on général el de YEO on particulier.

Fn réalilé, parm les quatre compdtenet de communication, nous avens remarqué que les éléves au lycée Yen Khanh B sont assez faibles en expression orale, Dans les séances d'Et), iss apprenants prennent rarement la parole, En face du professcur ct d'autres camarades, l'apprenant pout se sentir on difficulté pour s‘exprimer aisément en fiangais: il a peur de commettre des erreurs, d'étre critiqué par le professeur, ete. Imeéressée par Vimportance de YEO et soucieuse de la mauvaise qualité de Tenseignement de cette compétence au lycée Yen Khanh, nous décidons deffectuer cette Gturte. L2, LA FORMULATION DU PROBLEME Pendant deux années (2004-2006), nous avons eu occasion de travailler avec les élaves du lycée Yen Khanh B en tant que professeur de franeais. La plupart des lycéens sont trés sages et travailleurs.

A l'école, ils ont obtenu des bonnes notes en fiangais aux examens (fin de semestre, fin d'armée scolaire). Plusiews d'entre eux sont passds le concours d'enirée luniversilé, Mais leur faiblesse, c'est la capacilé d’expression orale Si on participe a une séance de 'EO, on trouve que les éléves sont trés passifé et ne prennent que la parole au cas ott le professeur pose des questions en désignant une personne qui y répond; le temps de parole donné aux apprenants sont toujours trés réduit par rapport 4 celui réservd & TenscignanL On lrouve aussi que c'est difficile pour les éléves de formuler une phrase en francais malgré leur grande volonié et leurs connaissances linguistiques acquises aprés un long parcours d’apprentissage de la langue frangaisc (au moins 4 ans) Devant ce probléme, les professeurs de frangais au lycée Yen Khanh ont organisé des réimions pour chercher des solutions pour y remédier. Pourtant, 1a sitnation ne gaméliore pas cneore. Alors, il ost nécessaire dentreprendre unc recherche scientifique sur les problémes dans I'enseignement de FEO pour trouver des solutions a ces problémes scientifiquement.

LES OBJECTIFS DF LA RECHERCHE Cette étude a pour Lobjectif - de décrize d'abord la situation de l'enseignement de EO au ly ée Yen Khanh B ~ de trouver par Ja suils des problémes dans lenseignement de ITO el d'en expliquer les causes - de dégager entin des solutions pédagogiques pour l'amélioration de l'ensergnement ác TRO L4. LES QUESTIONS DE RECHERCHE Nous avons forrmilé deux questions de recherche suivautes: 1. Quels sont les problémes de l'enseignement de "EO au lycée Yen Khanh B? 2. Quelles en sont les causes? préoccupations, Ja plupart dentre eux ne determine pas Timportance de I'EO dans Yapprentissage d'une langue étrangére.

De plus, les enfants ou adolescents qui appremnent ame langue étrangére sont bien souvent démotivés par Pécole elle-méme eL went pas de vétitables besoins de communication en langue ¢trangére parce qu'ils peuvent trés bien communiquer avec Penseignant en langue matemelle. On remarque aussi que 1a capacité de l’expression orale des apprenants au mitieu rural est plus faible que ceux qui vivent en ville ơù les conditions de vie beaucoup meilleuses. Face 4 celle réalité, nous voulons, dans ce memoir, aborder la réalité ds Tenseignement de la competence abordée dans un lycée qui se situe au milieu rural, De la réalité pédagogique, on peut mener des solutions convenables pour améliorer la compétence orale chez les lyedens = CHAPITRE I: PROBLEMATIQUE DE L'ETUDE L1. LE CHOLX DU SLI La provinee de Ninh Binh, d’une superficic de 1.420km2 cst située 4 93km au sud de Hanoi.

Elle est favorisée par la nature avec une harmonie entre montagnes et plaines, fleuves ef mer. qui, eusemble, lui ont fait dormer le nom de baie de Talong lerrestre en raison do ses nambreux paysages pilloresques: Tam Coo, Van Long, Trang An, le parc national de Cue Phuong. Ninh Binh est en particulier une terre de vestiges histotiques: ả ce jomr, il ena été répertorié plus de mille, quatre-vingt d’entre eux étant classés vestige national tcls que ancicnne eapitale de Hoa Tau, la pagode Bich Dong, ls temple Thai Vi la grotte Thien Ton, la pagode Dich Long, la cathédrale Phat Diem.Ninh Binh est vraiment un point q’amivé attirant sur le plan touristique du pays. Les visiteurs francophones y fréquentent assez souvent, Alors, pour dévclopper la potentialité touristique et de service, les responsables rtoubilient pas d’intensifier l'ensergnement des langues étrangéres au milieu scolaire pour former des futurs employés qui puisseni bien comumuniquer avec les visiteurs el les partenaires francophemss, A Uheure actuelle, le frangais est une de deux langues enseignées officiellement dans les éooles de la province.

Ici, le frangais est considéré comme langue vivante 1 avec Je programme de 7 ans cl le programme de 3-ans. 11 oxiste aussi des classes & option pour Jes dléves douẻs en flangais Pour les élaves, le frangais est une langue difficile mais ils peuvent bien aoquérir des connais ees linguistiques cl se débrouiller a bien pour lépreuve de CE ot dE. Une réalité cxiste jusqua present: les dléves ont du mal a s'cxprimer a oral. De plus, cette compétence n’intéresse pas beaucoup les enseignants.

Pour la plupart d'entre eux, Tessentiel est que leurs éléves peuvent passer le bac et le concours dentrée & Vimive dont l'oral cst absent. Mais, les S$ qui puissent suivre l'étude supéricure ont avoud quils rencontraient beaucoup de difficultés dans la pratique de PHO. IVaprẻs eux, les coma sances acquises an lycée sonl irés imporlantes, c'est aussi ]6 moteur pour quills fassent des efforts pour maitriser Ie frangais. Depuis I'an 2006, face aux besoins de réforme dans l'enseignement des langues Girangires, lo manuel Tieng Plap 10, 11, 12 ost mise a la disposition pour bul de développer les quatre compélonces de communication des Iycdens, Depuis cctie ann préoccupations, Ja plupart dentre eux ne determine pas Timportance de I'EO dans Yapprentissage d'une langue étrangére.

De plus, les enfants ou adolescents qui appremnent ame langue étrangére sont bien souvent démotivés par Pécole elle-méme eL went pas de vétitables besoins de communication en langue ¢trangére parce qu'ils peuvent trés bien communiquer avec Penseignant en langue matemelle.