Luận văn: Sử dụng trò chơi trong dạy diễn đạt nói tiếng Pháp THPT Nguyễn Du, Buôn Ma Thuột

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp dạy diễn đạt nói tiếng Pháp, đề xuất giải pháp cải thiện kỹ năng giao tiếp hiệu quả cho người học.

• Tác giả: Võ Thị Hoài Trang
• Người hướng dẫn: Pr. Tran Dinh Binh
• Trường học: Université Nationale De Ha Noi École Supérieure Des Langues Étrangères De Ha Noi
• Chuyên ngành: Didactique
• Đề tài: Utilisation Des Jeux Dans L’enseignement De L’expression Orale Cas Du Lycée À Option De Nguyen Du-Buon Me Thuot
• Loại tài liệu: mémoire post-universitaire
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 0.1. Questions de recherche
• 0.2. Hypothèses de recherche
• 0.3. Objectifs de recherche
• 0.4. Méthodologie de recherche
• 0.5. Structure du mémoire
• 1. CHAPITRE 1: FONDEMENTS THÉORIQUES
• 1.1. Concepts de base sur l’expression orale
• 1.2. Définition et caractéristiques de l’expression orale
• 1.2.1. Définition de l’EO
• 1.2.2. Caractéristiques de l’EO
• 1.3. Enseignement de l’expression orale à travers des méthodes et approches
• 1.4. Méthode audio-orale
• 1.5. Rôle des apprenants et des enseignants dans l’approche communicative
• 1.6. Traitement de l’erreur
• 1.7. Enseignement de l’EO en classe de langue
• 1.7.1. Facteurs intervenant dans l’apprentissage de l’EO
• 1.7.2. Organisation des activités orales
• 1.8. Enseignement de l’EO et les jeux
• 1.8.1. Définition du jeu
• 1.8.2. Caractéristiques psychologiques du jeu
• 1.8.3. Types de jeux dans l’enseignement des langues étrangères
• 1.8.3.1. Jeux de rôle
• 1.8.3.2. Jeux de théâtre
• 1.8.3.3. Jeux de mots
• 1.8.3.4. Jeux de société
• 1.8.4. Jeux et leurs avantages dans l’enseignement de l’EO
• 1.8.5. Jeux dans la production orale en classe du FLE
• 1.9. Conclusion du chapitre
• 2. CHAPITRE 2: ÉTAT DES LIEUX DE L’ENSEIGNEMENT APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS AU LYCÉE À OPTION NGUYEN DU BUON ME THUOT
• 2.1. État des lieux de l’enseignement/apprentissage du français au lycée à option Nguyen Du de Buon Me Thuot (BMT)
• 2.2. Lycée à option Nguyen Du, son histoire et son développement
• 2.3. Enseignement du français au lycée à option Nguyen Du – BMT
• 2.3.1. Profil des enseignants
• 2.3.2. Profil des apprenants
• 2.3.2.1. Classes à option de français
• 2.3.2.2. Classes non-spécialistes du français
• 2.4. Utilisation des jeux dans l’enseignement de l’expression orale aux lycéens de classe 10, 11 du lycée à option Nguyen Du – BMT
• 2.4.1. Présentation de l’enquête
• 2.4.1.1. Champ d’application de recherche
• 2.4.1.2. Instruments de recherche
• 2.4.2. Analyse et interprétation des données
• 2.4.2.1. Analyses des données recueillies à travers le questionnaire
• 2.4.2.2. Analyse des résultats des observations dans la classe
• 2.4.2.3. Résultats des entrevues
• 2.4.3. L'utilisation des jeux dans les cours de l’EO
• 2.4.4. L'efficacité de trois activités stimulantes utilisées en classe
• 2.4.5. Impressions des élèves sur l'utilisation des jeux en classe de langue
• 3. CHAPITRE 3: PROPOSITIONS PÉDAGOGIQUES
• 3.1. Propositions à l’intention des enseignants/ apprenants
• 3.1.1. Remarques sur l’attitude des apprenants envers des jeux
• 3.1.2. Propositions à l’intention des enseignants
• 3.1.3. Propositions destinées à mieux exploiter des jeux en classe de FLE
• 3.1.3.1. Qualités d’un bon jeu
• 3.1.3.2. Étapes de création d'un jeu pour la classe
• 3.1.3.2.1. Première étape: préparation du jeu
• 3.1.3.2.2. Deuxième étape : animation du jeu en classe
• 3.1.3.2.3. Troisième étape: évaluation
• 3.1.3.3. Disposition de l’espace pédagogique
• 3.1.3.4. Répartition de temps dans un cours de l’expression orale à l’utilisation des jeux
• 3.1.3.5. Fiches pédagogiques sur la base de la méthode Ado
• 3.1.3.5.1. Pour la classe de 10è
• 3.1.3.5.2. Pour la classe de 11è
• 3.1.3.5.3. Pour la classe de 12è
• ANNEXE

Tóm tắt

I. Tổng quan về Luận văn Dạy Kỹ năng Nói tại THPT Chuyên

Luận văn thạc sĩ sư phạm tiếng Pháp tập trung vào việc giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp cho học sinh THPT chuyên Nguyễn Du - Buôn Ma Thuột. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc trang bị giao tiếp bằng tiếng Pháp hiệu quả cho học sinh là vô cùng quan trọng. Luận văn này đi sâu vào phân tích thực trạng dạy và học kỹ năng nói tại trường, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện, đặc biệt là thông qua việc sử dụng các trò chơi trong giảng dạy. Nghiên cứu này có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Pháp chuyên tại các trường THPT. Tác giả luận văn Võ Thị Hoài Trang đã tập trung vào việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói và tìm ra những phương pháp phù hợp nhất để giúp học sinh tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Pháp. Các yếu tố văn hóa cũng được lồng ghép để bài giảng thêm sinh động và hấp dẫn. Việc luyện thi DELF/DALF cũng được chú trọng, giúp học sinh có chứng chỉ quốc tế để phục vụ cho học tập và làm việc sau này.

THPT chuyên Nguyễn Du đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Đắk Lắk. Việc đầu tư vào chương trình tiếng Pháp chuyên là một bước đi chiến lược, giúp học sinh tiếp cận với nền văn minh Pháp và mở ra nhiều cơ hội trong tương lai. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn trong giảng dạy kỹ năng nói, đòi hỏi sự nỗ lực và sáng tạo của giáo viên. Luận văn này hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ vào việc giải quyết những khó khăn đó, mang lại hiệu quả cao hơn trong việc dạy và học tiếng Pháp.

1.1. Bối cảnh và tầm quan trọng của kỹ năng nói tiếng Pháp

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, giao tiếp bằng tiếng Pháp trở thành một kỹ năng quan trọng, mở ra nhiều cơ hội học tập và nghề nghiệp. Việc trang bị cho học sinh THPT chuyên Nguyễn Du khả năng nói tiếng Pháp lưu loát không chỉ giúp các em tự tin giao tiếp mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc học tập ở bậc cao hơn. Luận văn này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện phương pháp giảng dạy kỹ năng nói, đặc biệt là trong môi trường chương trình tiếng Pháp chuyên. Việc đánh giá kỹ năng nói cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện để có thể đưa ra những điều chỉnh phù hợp.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu của luận văn thạc sĩ

Luận văn đặt ra mục tiêu nghiên cứu thực trạng giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp tại THPT chuyên Nguyễn Du - Buôn Ma Thuột, xác định những khó khăn và thách thức mà giáo viên và học sinh đang gặp phải. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào việc ứng dụng trò chơi trong giảng dạy như một giải pháp cải thiện kỹ năng nói. Luận văn cũng đề xuất các phương pháp và bài tập kỹ năng nói phù hợp với trình độ và đặc điểm của học sinh THPT chuyên.

1.3. Giới thiệu sơ lược về trường THPT chuyên Nguyễn Du

THPT chuyên Nguyễn Du là một trong những trường THPT hàng đầu của tỉnh Đắk Lắk, nổi tiếng với chất lượng giáo dục cao và đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm. Trường có chương trình tiếng Pháp chuyên từ lâu, thu hút nhiều học sinh giỏi từ khắp nơi trong tỉnh. Tuy nhiên, việc giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự quan tâm và đầu tư hơn nữa.

II. Thách thức trong Dạy và Học Kỹ năng Nói Tiếng Pháp

Mặc dù có chương trình tiếng Pháp chuyên, việc dạy và học kỹ năng nói tiếng Pháp tại THPT chuyên Nguyễn Du vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu tự tin trong giao tiếp của học sinh. Nhiều em có kiến thức ngữ pháp vững chắc nhưng lại ngại nói, sợ sai hoặc sợ bị chê cười. Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy truyền thống đôi khi còn khô khan, ít tạo được hứng thú cho học sinh. Khó khăn trong giảng dạy kỹ năng nói cũng đến từ việc thiếu các nguồn tài liệu và trang thiết bị hỗ trợ phù hợp. Giáo viên cần phải tự tìm tòi và sáng tạo để tạo ra những bài tập kỹ năng nói hấp dẫn và hiệu quả. Ngoài ra, việc đánh giá kỹ năng nói một cách khách quan và toàn diện cũng là một thách thức không nhỏ. Cần có những tiêu chí rõ ràng và công cụ đánh giá phù hợp để đảm bảo tính công bằng và chính xác.

2.1. Phân tích những rào cản tâm lý của học sinh

Sự thiếu tự tin trong giao tiếp là một rào cản lớn đối với việc học kỹ năng nói tiếng Pháp. Nhiều học sinh cảm thấy lo lắng và sợ hãi khi phải nói trước đám đông, đặc biệt là khi phải sử dụng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ. Các yếu tố như áp lực thành tích, sợ sai, sợ bị đánh giá thấp, và thiếu động lực học tiếng Pháp đều góp phần tạo nên rào cản tâm lý này.

2.2. Đánh giá hiệu quả của phương pháp giảng dạy truyền thống

Phương pháp giảng dạy truyền thống, tập trung vào ngữ pháp và từ vựng, có thể không đủ để phát triển kỹ năng nói tiếng Pháp một cách hiệu quả. Mặc dù học sinh có kiến thức nền tảng vững chắc, nhưng lại thiếu cơ hội thực hành giao tiếp bằng tiếng Pháp trong các tình huống thực tế. Cần có sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy để tạo ra môi trường học tập năng động và khuyến khích học sinh chủ động tham gia vào các hoạt động luyện thi DELF/DALF

2.3. Thiếu hụt về nguồn tài liệu và trang thiết bị hỗ trợ

Việc thiếu các nguồn tài liệu và trang thiết bị hỗ trợ giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp cũng là một thách thức lớn. Giáo viên cần phải tự tìm kiếm và sáng tạo để tạo ra những bài tập kỹ năng nói phù hợp với trình độ và sở thích của học sinh. Việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói có thể giúp giải quyết phần nào vấn đề này, nhưng đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin thành thạo.

III. Sử dụng Trò Chơi Giải pháp Cải thiện Kỹ năng Nói Tiếng Pháp

Việc sử dụng trò chơi trong giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp là một giải pháp sáng tạo và hiệu quả để giải quyết những thách thức đã nêu. Trò chơi tạo ra một môi trường học tập vui vẻ, thoải mái và không áp lực, giúp học sinh giảm bớt sự thiếu tự tin trong giao tiếp và khuyến khích các em chủ động tham gia vào các hoạt động luyện thi DELF/DALF. Các trò chơi cũng giúp học sinh rèn luyện khả năng giao tiếp bằng tiếng Pháp một cách tự nhiên và linh hoạt, đồng thời phát triển tư duy sáng tạo và khả năng làm việc nhóm. Tuy nhiên, việc sử dụng trò chơi cần phải được thực hiện một cách có kế hoạch và có mục tiêu rõ ràng, đảm bảo rằng các trò chơi được lựa chọn phù hợp với trình độ và mục tiêu học tập của học sinh.

3.1. Lợi ích của việc sử dụng trò chơi trong lớp học tiếng Pháp

Trò chơi mang lại nhiều lợi ích cho việc học kỹ năng nói tiếng Pháp. Chúng tạo ra một môi trường học tập vui vẻ và thoải mái, giúp học sinh giảm bớt căng thẳng và lo lắng. Trò chơi cũng khuyến khích sự tương tác và hợp tác giữa các học sinh, giúp các em học hỏi lẫn nhau và phát triển sự tự tin trong giao tiếp. Ngoài ra, trò chơi còn giúp học sinh rèn luyện khả năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định nhanh chóng.

3.2. Các loại trò chơi phù hợp với học sinh THPT chuyên

Có nhiều loại trò chơi có thể được sử dụng để giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp cho học sinh THPT chuyên, bao gồm trò chơi nhập vai, trò chơi đố chữ, trò chơi đóng vai, trò chơi tìm đường, và trò chơi mô phỏng. Việc lựa chọn trò chơi phù hợp phụ thuộc vào trình độ, sở thích, và mục tiêu học tập của học sinh. Quan trọng là trò chơi phải có tính thử thách vừa phải, khuyến khích sự sáng tạo và tương tác, và mang lại niềm vui cho học sinh.

3.3. Hướng dẫn thiết kế và tổ chức trò chơi hiệu quả

Để sử dụng trò chơi một cách hiệu quả, giáo viên cần phải có kế hoạch và chuẩn bị kỹ lưỡng. Cần xác định rõ mục tiêu học tập của trò chơi, lựa chọn hoặc thiết kế trò chơi phù hợp, chuẩn bị các vật liệu và công cụ cần thiết, và hướng dẫn học sinh cách chơi. Trong quá trình chơi, giáo viên cần quan sát và hỗ trợ học sinh, khuyến khích sự tham gia tích cực của tất cả các thành viên, và tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá và rút kinh nghiệm.

IV. Kết quả Nghiên cứu Hiệu quả của Trò Chơi tại THPT Nguyễn Du

Nghiên cứu được thực hiện tại THPT chuyên Nguyễn Du cho thấy rằng việc sử dụng trò chơi đã mang lại những kết quả tích cực trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Pháp của học sinh. Học sinh trở nên tự tin hơn trong giao tiếp, chủ động tham gia vào các hoạt động trên lớp, và có động lực học tiếng Pháp cao hơn. Giáo viên cũng nhận thấy rằng việc sử dụng trò chơi giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng trò chơi cần phải được thực hiện một cách có kế hoạch và có mục tiêu rõ ràng, đảm bảo rằng các trò chơi được lựa chọn phù hợp với trình độ và mục tiêu học tập của học sinh. Cần có sự đánh giá kỹ năng nói thường xuyên để theo dõi sự tiến bộ của học sinh.

4.1. Phân tích sự thay đổi trong thái độ và sự tự tin của học sinh

Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng trò chơi đã giúp học sinh thay đổi thái độ đối với việc học kỹ năng nói tiếng Pháp. Các em trở nên hứng thú hơn với môn học, tự tin hơn trong giao tiếp, và ít sợ sai hơn. Điều này thể hiện rõ qua sự tham gia tích cực của học sinh vào các hoạt động trên lớp, số lượng câu hỏi và ý kiến đóng góp tăng lên, và sự sẵn sàng sử dụng giao tiếp bằng tiếng Pháp trong các tình huống thực tế.

4.2. Đánh giá sự tiến bộ về khả năng phát âm và lưu loát

Nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc sử dụng trò chơi đã giúp học sinh cải thiện khả năng phát âm và lưu loát. Các trò chơi tập trung vào phát âm, ngữ điệu, và nhịp điệu đã giúp học sinh luyện tập và sửa lỗi phát âm một cách hiệu quả. Các trò chơi giao tiếp cũng giúp học sinh rèn luyện khả năng sử dụng từ vựng và ngữ pháp một cách tự nhiên và linh hoạt, từ đó cải thiện sự lưu loát trong nói tiếng Pháp.

4.3. Nhận xét của giáo viên về hiệu quả của phương pháp mới

Giáo viên tham gia nghiên cứu đều nhận thấy rằng việc sử dụng trò chơi đã giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn. Học sinh trở nên chủ động hơn trong việc học tập, và giáo viên có nhiều cơ hội hơn để tương tác và hỗ trợ học sinh. Giáo viên cũng nhận thấy rằng việc sử dụng trò chơi giúp làm giảm sự thiếu tự tin trong giao tiếp của học sinh, và khuyến khích các em tham gia vào các hoạt động trên lớp một cách tự nguyện.

V. Đề xuất và Khuyến nghị Cải thiện Dạy Kỹ năng Nói Tiếng Pháp

Dựa trên kết quả nghiên cứu và phân tích, luận văn đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị nhằm cải thiện việc giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp tại THPT chuyên Nguyễn Du. Các giải pháp bao gồm việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói, tăng cường các hoạt động thực hành giao tiếp, khuyến khích học sinh luyện thi DELF/DALF, và tạo ra một môi trường học tập tích cực và hỗ trợ. Giáo viên cần được đào tạo và bồi dưỡng về các phương pháp giảng dạy kỹ năng nói hiện đại, đặc biệt là phương pháp giảng dạy kỹ năng nói thông qua trò chơi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh để tạo ra một môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.

5.1. Xây dựng chương trình giảng dạy kỹ năng nói phù hợp

Chương trình giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp cần được xây dựng dựa trên nhu cầu và trình độ của học sinh, có tính linh hoạt và sáng tạo, và tập trung vào việc phát triển khả năng giao tiếp bằng tiếng Pháp trong các tình huống thực tế. Cần có sự kết hợp giữa các hoạt động lý thuyết và thực hành, các bài tập cá nhân và nhóm, và các hoạt động đánh giá thường xuyên.

5.2. Tăng cường sử dụng công nghệ và các nguồn tài liệu đa dạng

Ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói có thể giúp tạo ra những bài học sinh động và hấp dẫn, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh, và cung cấp cho học sinh những nguồn tài liệu đa dạng và phong phú. Cần sử dụng các phần mềm, ứng dụng, video, audio, và website để hỗ trợ việc giảng dạy và học tập kỹ năng nói tiếng Pháp.

5.3. Tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo

Môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo là yếu tố quan trọng để phát triển kỹ năng nói tiếng Pháp hiệu quả. Giáo viên cần tạo ra một không gian thoải mái, an toàn, và hỗ trợ, nơi học sinh cảm thấy tự tin và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động. Cần khuyến khích sự tương tác và hợp tác giữa các học sinh, tạo điều kiện cho học sinh tự khám phá và trải nghiệm, và đánh giá cao sự sáng tạo và nỗ lực của học sinh.

VI. Kết luận và Hướng Nghiên cứu Tiếp theo về Giảng dạy Kỹ Năng Nói

Luận văn đã trình bày một cách toàn diện về thực trạng giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp tại THPT chuyên Nguyễn Du, và đề xuất các giải pháp cải thiện dựa trên việc sử dụng trò chơi. Nghiên cứu này có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Pháp chuyên tại các trường THPT. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ tập trung vào một trường cụ thể, và cần có những nghiên cứu sâu hơn và rộng hơn để đánh giá hiệu quả của phương pháp này trong các bối cảnh khác nhau. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các loại trò chơi mới và sáng tạo, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói, và đánh giá kỹ năng nói một cách khách quan và toàn diện.

6.1. Tóm tắt những đóng góp chính của luận văn

Luận văn đã đóng góp vào việc làm sáng tỏ những khó khăn và thách thức trong việc giảng dạy kỹ năng nói tiếng Pháp tại THPT chuyên, và đề xuất một giải pháp hiệu quả dựa trên việc sử dụng trò chơi. Luận văn cũng cung cấp những hướng dẫn cụ thể về cách thiết kế và tổ chức trò chơi, và đánh giá hiệu quả của phương pháp này.

6.2. Gợi ý các hướng nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực này

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các loại trò chơi mới và sáng tạo, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy kỹ năng nói, và đánh giá kỹ năng nói một cách khách quan và toàn diện. Cần có những nghiên cứu dài hạn để đánh giá tác động của phương pháp này đến sự phát triển kỹ năng nói tiếng Pháp của học sinh trong tương lai.

6.3. Tầm quan trọng của việc tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy

Việc tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của xã hội. Cần có sự sáng tạo và linh hoạt trong việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh và từng môn học. Việc sử dụng trò chơi là một trong những phương pháp hiệu quả để tạo ra một môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự tham gia chủ động của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập toàn cầu, việc đào tạo đa dạng các ngôn ngữ quốc tế giữ vai trò then chốt đối với sự phát triển giáo dục tại Việt Nam. Đề án giảng dạy tiếng Pháp như một ngoại ngữ 2 (FLV2) trong các trường trung học phổ thông đã được mở rộng nhằm trang bị cho học sinh năng lực giao tiếp thực tế và nền tảng ngôn ngữ vững chắc. Tuy nhiên, với khung thời lượng giới hạn từ 240 đến 280 tiết phân bổ trong 3 năm học (tương đương 2 tiết/tuần), việc rèn luyện kỹ năng diễn đạt nói (expression orale - EO) cho học sinh không chuyên gặp phải rất nhiều thách thức.

Thực tế giảng dạy tại Trường THPT Chuyên Nguyễn Du, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk (đơn vị được thành lập theo Quyết định số 435/QĐ-UB ngày 23/6/1994 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk, hiện có quy mô 30 lớp với 1050 học sinh và tỷ lệ tốt nghiệp luôn duy trì trên 98%) cho thấy giờ học ngoại ngữ 2 chủ yếu tập trung vào ngữ pháp và đọc hiểu để phục vụ thi cử viết. Giáo viên thường chiếm tới 70% thời lượng lời nói trong lớp, khiến học sinh rơi vào trạng thái thụ động, thiếu tự tin và sợ mắc lỗi khi phát âm tiếng Pháp.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết bài toán cấp thiết trên thông qua việc phân tích thực trạng và kiểm chứng hiệu quả của việc ứng dụng các trò chơi ngôn ngữ (jeux pédagogiques) trong giờ học nói tiếng Pháp. Đề tài tập trung vào khách thể nghiên cứu gồm 72 học sinh khối 11 và khối 12 học tiếng Pháp ngoại ngữ 2 trong năm học 2010 - 2011. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh giải pháp sử dụng trò chơi giúp nâng tỷ lệ học sinh tự tin giao tiếp từ mức dưới 30% lên 90%, đồng thời tối ưu hóa thời gian luyện nói của người học lên trên 65% tổng thời lượng tiết học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa Thuyết tiếp cận giao tiếp (Approche communicative) hình thành từ thập niên 1970 và Lý thuyết trò chơi sư phạm (Théorie du jeu en didactique). Theo quan điểm giao tiếp, việc dạy học không lấy giáo viên hay sách giáo khoa làm trung tâm mà tập trung tuyệt đối vào người học. Học sinh được nhìn nhận như một chủ thể xã hội tích cực, xây dựng kiến thức thông qua hành động và tương tác thực tế thay vì ghi nhớ thụ động các cấu trúc câu mẫu.

Về bản chất, kỹ năng diễn đạt nói bao gồm hai thành tố cốt lõi: phần "nội dung" (le fond) gồm ý tưởng, cấu trúc lập luận, sự chuẩn xác ngữ nghĩa; và phần "hình thức" (la forme) bao gồm yếu tố phi ngôn ngữ (cử chỉ, nét mặt, ánh mắt) cùng kỹ thuật phát âm (âm lượng, ngữ điệu, nhịp điệu, tốc độ nói). Để làm chủ năng lực này, người học cần vượt qua các rào cản tâm lý như sự e ngại, mặc cảm tự ti và nỗi sợ mắc lỗi.

Theo các nhà nghiên cứu giáo dục như J. Huizinga (1938), Roger Caillois (1958) và François Weiss, trò chơi ngôn ngữ là công cụ sư phạm hoàn chỉnh giúp kích hoạt động lực nội tại (motivation) và giải tỏa ức chế tâm lý (déblocage des inhibitions). Nghiên cứu phân loại và vận dụng 4 nhóm trò chơi chính trong giảng dạy tiếng Pháp:

• Trò chơi đóng vai (jeux de rôle): Gồm dạng đóng vai có định hướng (guidé) và đóng vai mở (ouvert), mô phỏng các tình huống đời sống thực tế để tạo phản xạ giao tiếp tự nhiên.
• Trò chơi kịch bản hóa (jeux de théâtre/dramatisation): Giúp người học làm chủ ngữ điệu và biểu cảm thông qua hóa thân nhân vật.
• Trò chơi ngôn từ (jeux de mots): Các trò chơi như đoán chữ (L'attaque du serpent, Jeu du pendu), giải ô chữ nhằm củng cố từ vựng và chỉnh sửa phát âm mà không gây nhàm chán.
• Trò chơi tập thể (jeux de société): Sử dụng xúc xắc, thẻ bài (jeux de cartes, jeux de plateau) kết hợp yếu tố thi đua đồng đội để tối đa hóa tương tác nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp miêu tả (méthode descriptive) kết hợp phân tích định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 72 học sinh thuộc 2 lớp không chuyên tiếng Pháp tại Trường THPT Chuyên Nguyễn Du: lớp 11 chuyên Toán (35 học sinh) và lớp 12 chuyên Anh (37 học sinh), cùng sự tham gia của toàn bộ 6 giáo viên tiếng Pháp tại trường (gồm 1 thạc sĩ, 1 học viên cao học và 4 cử nhân). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn vì nhóm đối tượng này đại diện chính xác cho học sinh học tiếng Pháp như ngoại ngữ 2, bắt đầu học từ trình độ sơ cấp (vrais-débutants) với giáo trình Ado 1 (CLE International, 1999).

Quá trình thu thập dữ liệu diễn ra qua 3 công cụ độc lập:

• Dự giờ quan sát lớp học: Thực hiện trong 2 tiết dạy thực nghiệm bài 14 (ngày 10/05/2011) và bài 18 (ngày 12/05/2011) để ghi nhận diễn biến tương tác, tần suất phát biểu và mức độ hào hứng của học sinh.
• Phiếu khảo sát bảng hỏi: Gồm 6 câu hỏi đo lường theo thang đo định lượng, phát trực tiếp cho 72 học sinh ngay sau các tiết học thực nghiệm để đánh giá độ khó, tính hấp dẫn và mức độ hiệu quả của trò chơi.
• Phỏng vấn bán cấu trúc: Thực hiện phỏng vấn sâu cá nhân với 10 học sinh nhằm tìm hiểu chi tiết các chuyển biến tâm lý, cảm nhận cá nhân và những khó khăn phát sinh trong quá trình chơi.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phân tích định tính là để đo lường chính xác các tỷ lệ phần trăm đồng thuận, đồng thời lý giải sâu sắc nguyên nhân thúc đẩy hành vi ngôn ngữ của học sinh trong môi trường học tập tương tác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Dữ liệu thu thập từ 72 phiếu khảo sát và 2 tiết dạy thực nghiệm đã mang lại những kết quả định lượng hết sức ấn tượng:

Thứ nhất, về mức độ dễ hiểu và tính phù hợp của hoạt động: Có 92.5% học sinh khẳng định các trò chơi có luật chơi rõ ràng, dễ hiểu và dễ tiếp cận ngay từ lần hướng dẫn đầu tiên (chỉ 7.5% đánh giá ở mức trung bình và 0% đánh giá khó). Về độ khó so với trình độ bản thân, 77.5% học sinh cho rằng trò chơi hoàn toàn vừa sức với trình độ người mới bắt đầu, 22.5% nhận xét trò chơi hơi có tính thử thách về tốc độ phản xạ và không có học sinh nào (0%) đánh giá trò chơi quá khó.

Thứ hai, về tính hấp dẫn và mức độ kích thích hứng thú: 92.5% người học đánh giá các trò chơi ngôn ngữ là rất thú vị, hấp dẫn và tạo bầu không khí học tập sôi nổi khác biệt hoàn toàn so với các giờ học ngữ pháp truyền thống.

Thứ ba, về sự chuyển biến tâm lý và năng lực tự tin diễn đạt: 90% học sinh (65 trên tổng số 72 em) xác nhận việc tham gia trò chơi giúp các em trở nên tự tin hơn, xóa bỏ sự rụt rè và hào hứng nói tiếng Pháp trước tập thể. Chỉ có 10% học sinh còn cảm thấy đôi chút áp lực khi phải phản xạ nhanh trước nhóm.

Thứ tư, về nhu cầu duy trì phương pháp: 92.5% học sinh bày tỏ mong muốn giáo viên tổ chức các hoạt động trò chơi một cách thường xuyên và định kỳ trong mọi tuần học; 7.5% mong muốn tổ chức thỉnh thoảng và 0% học sinh từ chối tham gia.

Thảo luận kết quả

Khi chuyển hóa các số liệu khảo sát lên biểu đồ phân tích tương quan, sự khác biệt giữa phương pháp truyền thống và phương pháp trò chơi được thể hiện vô cùng rõ nét. Trên biểu đồ cột so sánh mức độ tự tin, tỷ lệ học sinh chủ động xung phong phát biểu tăng vọt từ mức ước tính dưới 30% trong các tiết học thông thường lên 90% trong tiết học có tích hợp trò chơi ngôn ngữ. Bảng đối chiếu thời lượng lời nói cũng chỉ ra rằng tỷ lệ kiểm soát lời nói của giáo viên đã giảm từ 70% xuống còn khoảng 30-35%, nhường hơn 65% thời lượng còn lại cho học sinh thực hành tương tác nhóm.

Nguyên nhân chính của sự thay đổi này xuất phát từ cơ chế giảm tải tâm lý của trò chơi. Trong môi trường trò chơi, tính chất hư cấu (fiction) và giải trí (détente) giúp học sinh thoát khỏi áp lực sợ bị chấm điểm hay trừng phạt khi phát âm sai. Sai sót ngôn ngữ lúc này được nhìn nhận theo quan điểm của phương pháp giao tiếp như một giai đoạn phát triển tự nhiên của ngôn ngữ trung gian (langue intermédiaire). Khi tham gia trò chơi chữ như L'attaque du serpent hoặc đóng vai mua bán đồ ăn tại khu chợ trong bài 18 sách Ado 1, học sinh tập trung tối đa vào mục tiêu chiến thắng và truyền tải thông điệp thay vì lo sợ lỗi ngữ pháp.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với luận điểm của Andrew Wright, David Betteridge và Michael Buckby (2006) cũng như Sophie Moirand (1990), khẳng định rằng trò chơi tạo ra bối cảnh giao tiếp xác thực (authenticité), biến ngôn ngữ đích từ một chuỗi quy tắc trừu tượng thành công cụ hành động trực tiếp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc dạy và học kỹ năng nói tiếng Pháp:

1. Xây dựng và áp dụng quy trình tổ chức trò chơi 3 giai đoạn chuẩn hóa: Giáo viên cần thiết kế kế hoạch bài dạy (fiches pédagogiques) tích hợp chặt chẽ với từng chủ đề bài học của giáo trình Ado 1. Quy trình gồm 3 bước: Giai đoạn 1 - Chuẩn bị chu đáo học liệu và giải thích luật chơi bằng khẩu lệnh ngắn gọn (5-7 phút); Giai đoạn 2 - Điều hành trò chơi, duy trì vai trò quan sát viên và hỗ trợ khi cần thiết (15-20 phút); Giai đoạn 3 - Đánh giá, tổng kết điểm số, nhận xét tích cực và sửa lỗi gián tiếp (5-8 phút). Mục tiêu đạt trên 85% học sinh tham gia tích cực trong mỗi tiết học từ học kỳ I năm học 2011 - 2012. Chủ thể thực hiện: Giáo viên bộ môn tiếng Pháp.

2. Tái cấu trúc không gian lớp học và tỷ lệ phân bổ thời gian: Sắp xếp lại bàn ghế linh hoạt theo mô hình chữ U hoặc các cụm bàn tròn từ 4 đến 6 học sinh để tạo thuận lợi cho việc di chuyển và thảo luận nhóm. Dành tối thiểu 35% đến 40% tổng thời lượng của tiết học nói (khoảng 15-20 phút trong tiết 45 phút) cho các hoạt động khẩu ngữ thông qua trò chơi xúc xắc, thẻ bài hoặc đóng vai kịch ngắn. Chủ thể thực hiện: Giáo viên và Tổ chuyên môn Ngoại ngữ.

3. Đổi mới quy chế kiểm tra đánh giá kỹ năng diễn đạt nói: Nhà trường và tổ bộ môn cần đưa phần kiểm tra nói trực tiếp vào cấu trúc đánh giá định kỳ, chiếm tỷ trọng từ 20% đến 30% tổng điểm số thường xuyên và thi học kỳ thay vì chỉ kiểm tra 100% kỹ năng viết và ngữ pháp. Điều này tạo động lực học tập thực chất và định hướng người học rèn luyện phản xạ giao tiếp. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu nhà trường và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk.

4. Bồi dưỡng chuyên môn và nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên: Tổ chức định kỳ 2 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm học về kỹ năng hoạt náo sư phạm, ứng dụng công nghệ trong thiết kế trò chơi trực quan và phương pháp sửa lỗi giao tiếp linh hoạt cho toàn bộ 6 giáo viên tiếng Pháp. Đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên giao lưu với chuyên gia bản ngữ để nâng cao ngữ điệu tự nhiên. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa Pháp (L'Espace/Alliance Française).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Giáo viên dạy tiếng Pháp tại các trường THPT và trường chuyên: Nắm vững quy trình thiết kế giáo án thực nghiệm, khai thác trực tiếp các mẫu phiếu sư phạm tích hợp trò chơi ngôn ngữ bám sát giáo trình Ado 1 để làm mới phương pháp giảng dạy trên lớp.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học tiếng Pháp (Didactique du FLE): Sử dụng khung lý thuyết tiếp cận giao tiếp, hệ thống tiêu chí phân loại trò chơi và bộ công cụ khảo sát thực địa làm tài liệu đối sánh cho các đề tài nghiên cứu về phát triển năng lực khẩu ngữ.
• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên phụ trách môn ngoại ngữ: Có thêm cơ sở thực tiễn để xây dựng kế hoạch phân phối chương trình môn ngoại ngữ 2, phân bổ định mức tiết học thực hành và điều chỉnh cấu trúc đề thi đánh giá năng lực ngôn ngữ theo hướng toàn diện.
• Sinh viên ngành Sư phạm tiếng Pháp: Học hỏi các kỹ năng quản lý lớp học tương tác, nghệ thuật tổ chức trò chơi theo nhóm nhỏ và kỹ thuật sửa lỗi phát âm gián tiếp để chuẩn bị hành trang cho các kỳ thực tập sư phạm và giảng dạy thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Việc tổ chức trò chơi có gây mất trật tự và phá vỡ thời gian của tiết học không? Nếu giáo viên chuẩn bị kỹ lưỡng luật chơi và quy định rõ thang điểm thưởng phạt thì lớp học sẽ vận hành trong trật tự tích cực. Trong 2 tiết dạy thực nghiệm ngày 10 và 12 tháng 5 năm 2011, các hoạt động trò chơi diễn ra hoàn toàn đúng tiến độ giáo án trong 45 phút mà không hề làm gián đoạn kế hoạch giảng dạy.

Học sinh học ngoại ngữ 2 với 2 tiết một tuần có đủ thời gian để chơi trò chơi không? Thời lượng 2 tiết/tuần (tổng 240-280 tiết/cấp học) là hoàn toàn phù hợp nếu giáo viên lồng ghép trò chơi ngắn từ 10 đến 15 phút vào phần khởi động hoặc củng cố bài học. Khảo sát cho thấy 92.5% học sinh mong muốn duy trì hoạt động này thường xuyên trong khung giờ học cố định.

Dạng trò chơi nào mang lại hiệu quả cao nhất cho học sinh mới bắt đầu học tiếng Pháp? Trò chơi ngôn từ như đoán chữ (Jeu du pendu) và trò chơi xúc xắc ghép từ (Jeu de société) mang lại hiệu quả tốt nhất cho người mới bắt đầu. Những dạng trò chơi này cung cấp sẵn các từ khóa gợi ý, giúp 77.5% học sinh cảm thấy vừa sức và tự tin xây dựng câu đơn giản.

Giáo viên nên xử lý lỗi sai ngữ pháp và phát âm của học sinh trong khi chơi như thế nào? Theo phương pháp giao tiếp, giáo viên tuyệt đối không nên ngắt lời học sinh khi các em đang nói để bắt bẻ lỗi sai. Thay vào đó, giáo viên ghi chép lại các lỗi phổ biến và thực hiện sửa lỗi gián tiếp hoặc nhận xét chung cho cả lớp trong 5 phút cuối của giai đoạn đánh giá.

Làm thế nào để đánh giá sự tiến bộ của từng cá nhân khi học sinh chơi theo nhóm? Giáo viên sử dụng bảng tiêu chí quan sát (rubric) để chấm điểm dựa trên mức độ tham gia, khả năng hợp tác và số lượt phát ngôn của từng thành viên. Kết quả phỏng vấn 10 học sinh cho thấy phương thức chấm điểm đồng đội kết hợp đóng góp cá nhân giúp khích lệ 90% học sinh tự giác nói tiếng Pháp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kỹ năng diễn đạt nói và vai trò của trò chơi ngôn ngữ trong phương pháp tiếp cận giao tiếp giảng dạy tiếng Pháp.
• Khảo sát thực trạng tại Trường THPT Chuyên Nguyễn Du chỉ rõ rào cản tâm lý e ngại và việc thiếu cơ hội thực hành khẩu ngữ của 72 học sinh hệ ngoại ngữ 2.
• Kết quả thực nghiệm chứng minh 90% học sinh trở nên tự tin, hào hứng hơn và 92.5% mong muốn được học nói qua trò chơi định kỳ.
• Đề xuất quy trình sư phạm 3 bước chặt chẽ cùng hệ thống bài tập đóng vai, trò chơi ngôn từ và trò chơi tập thể gắn liền với giáo trình Ado 1.
• Kế hoạch tiếp theo cần nhân rộng mô hình giáo án trò chơi cho toàn bộ khối lớp 10, 11, 12 trong năm học 2011 - 2012 và tích hợp tiêu chí đánh giá nói vào kỳ thi định kỳ.

Quý thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu và học viên quan tâm có thể ứng dụng ngay các biểu mẫu phiếu sư phạm và phương pháp điều hành trò chơi trong tài liệu này để nâng cao chất lượng giờ dạy tiếng Pháp giao tiếp ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI ÉCOLE SUPÉRIEURE DES LANGUES ÉTRANGÈRES DE HA NOI DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE VÕ THỊ HOÀI TRANG UTILISATION DES JEUX DANS L’ENSEIGNEMENT DE L’EXPRESSION ORALE (cas du lycée à option de Nguyen Du-Buon Me Thuot) Sử Dụng Trò Chơi Trong Giảng Dạy Diễn Đạt Nói (Trường Chuyên Nguyễn Du-Buôn Mê Thuột) MÉMOIRE POST-UNIVERSITAIRE Section: Didactique Code: 60.10 HA NOI, 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI ÉCOLE SUPÉRIEURE DES LANGUES ÉTRANGÈRES DE HA NOI DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE VÕ THỊ HOÀI TRANG UTILISATION DES JEUX DANS L’ENSEIGNEMENT DE L’EXPRESSION ORALE (cas du lycée à option de Nguyen Du-Buon Me Thuot) Sử Dụng Trò Chơi Trong Giảng Dạy Diễn Đạt Nói (Trường Chuyên Nguyễn Du-Buôn Mê Thuột) MÉMOIRE POST-UNIVERSITAIRE Section: Didactique Code: 60.10 Directeur de recherche : Pr. Tran Dinh Binh HA NOI, 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE DES MATIÈRES INTRODUCTION. Questions de recherche……………………………. Hypothèses de recherche…………………………………………….

Objectifs de recherche…………………………………………………… 3 5. Méthodologie de recherche………………………………………………. Structure du mémoire …………………………………………………… 3 CHAPITRE 1: FONDEMENTS THÉORIQUES 5 I. Concepts de base sur l’expression orale……………………………….

Définition et caractéristiques de l’expression orale……………………. Définition de l’EO………………………………………………… 5 I. Caractéristiques de l’EO…………………………………………. Enseignement de l’expression orale à travers des méthodes et approches…………………………………………………………………… 7 I.

Méthode audio-orale………………………………………………. Rôle des apprenants et des enseignants dans l’approche communicative………………………………………………………. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Traitement de l’erreur………………………………………… 10 I.

Enseignement de l’EO en classe de langue……………………………. Facteurs intervenant dans l’apprentissage de l’EO…………………… 12 I. Organisation des activités orales……………………………………… 13 II. Enseignement de l’EO et les jeux………………………………….

Définition du jeu……………………………………………………… 15 II. Caractéristiques psychologiques du jeu……………………………… 17 II. Types de jeux dans l’enseignement des langues étrangères…………. Jeux de rôle……………………………………………………….

Jeux de théâtre……………………………………………………. Jeux de mots……………………………………………………… 21 II. Jeux de société……………………………………………………. Jeux et leurs avantages dans l’enseignement de l’EO………………… 22 II.

Jeux dans la production orale en classe du FLE……………………… 25 III. Conclusion du chapitre………………………………………………… 27 CHAPITRE 2: ÉTAT DES LIEUX DE L’ENSEIGNEMENT APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS AU LYCÉE À OPTION NGUYEN DU BUON ME THUOT……………………………………………………. État des lieux de l’enseignement/apprentissage du français au lycée à option Nguyen Du de Buon Me Thuot (BMT)…………………………… 28 I. Lycée à option Nguyen Du, son histoire et son développement……… 28 I.

Enseignement du français au lycée à option Nguyen Du – BMT……… 29 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Profil des enseignants……………………………………………. Profil des apprenants………………………………………………. Classes à option de français………………………………… 29 I.

Classes non-spécialistes du français………………………… 30 I. Utilisation des jeux dans l’enseignement de l’expression orale aux lycéens de classe 10, 11 du lycée à option Nguyen Du – BMT……………. Présentation de l’enquête……………………………………………… 32 II. Champ d’application de recherche……………………………….

Instruments de recherche……………………………………………… 33 II. Analyse et interprétation des données………………………………… 35 II. Analyses des données recueillies à travers le questionnaire……. Analyse des résultats des observations dans la classe…………….

Résultats des entrevues…………………………………………… 43 II. L'utilisation des jeux dans les cours de l’EO……………………. 49 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. L'efficacité de trois activités stimulantes utilisées en classe…….

Impressions des élèves sur l'utilisation des jeux en classe de langue……………………………………………………………………. 51 CHAPITRE 3: PROPOSITIONS PÉDAGOGIQUES……………………. Propositions à l’intention des enseignants/ apprenants……………… 52 I. Remarques sur l’attitude des apprenants envers des jeux……………… 52 I.

Propositions à l’intention des enseignants……………………………. Propositions destinées à mieux exploiter des jeux en classe de FLE. Qualités d’un bon jeu…………………………………………………. Étapes de création d'un jeu pour la classe…………………………….

Première étape: préparation du jeu………………………………. Deuxième étape : animation du jeu en classe……………………. Troisième étape: évaluation………………………………………. Disposition de l’espace pédagogique………………………………….

Répartition de temps dans un cours de l’expression orale à l’utilisation des jeux………………………………………………………. Fiches pédagogiques sur la base de la méthode Ado…………………. Pour la classe de 10è……………………………………………. Pour la classe de 11è…………………………………………….

62 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Pour la classe de 12è……………………………………………. 71 ANNEXE TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Problématique La communication entre les peuples constitue depuis toujours un levier pour leur développement, notamment dans le contexte de l'intégration mondiale actuel.

En effet, les échanges multiformes entre les pays contribuent largement à améliorer leur vie. C'est la raison pour laquelle depuis ces dernières années le Vietnam prête une attention particulière à la politique d'ouverture. Les étrangers sont donc invités et encouragés à prendre part à presque tous les secteurs : économie, culture, éducation, tourisme, arts. et les liens entre notre pays et nos partenaires internationaux se renforcent de jour en jour.

Compte rendu de l'importance des langues étrangères dans le contexte actuel de la mondialisation, le Vietnam y accorde une place de plus en plus importante. En effet, une dizaine de langues figurent actuellement dans les programmes d’enseignement du primaire à l'université, à savoir: l'anglais, le français, le russe, le chinois, le japonais, l'allemand, l'espagnol, e.c…C’est dans ce contexte qu’a vu le jour le projet d’enseignement du français comme la langue vivante 2 aux lycées dont celui de Nguyen Du à Buon Me Thuot. Les objectifs de ce projet avaient été clairement fixés: fournir aux lycéens un outil pour qu’ils puissent communiquer en français dans des situations courantes et des connaissances de base du français pour qu’ils puissent poursuivre les études de français plus tard. Comme l’enseignement d’autres langues étrangères, celui du français à un public privilégié porte toujours sur l’enseignement des compétences communicatives dont l’expression orale.

Et surtout, l’enseignement du français L.2 au lycée vise à développer chez le public ciblé une aptitude à communiquer dans des situations courantes. Or, l’enseignement de cette compétence aux lycéens apprenant le français comme langue vivante 2 au lycée Nguyen Du – Buon Me Thuot (BMT) n’atteint pas encore de résultats 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Ce problème préoccupe tous les enseignants de français, c’est pourquoi, en qualité d’une enseignante de français, je voudrais trouver une méthode plus efficace destinée à y améliorer la qualité de l’enseignement/ apprentissage de l’EO. En poursuivant ce but, dans le cadre du mémoire de fin d’études post-universitaires, je mène ce travail de recherche qui a pour titre “ Utilisation des jeux dans l’enseignement de l’expression orale aux lycéens apprenant le français comme langue vivante 2 au lycée de Nguyen Du – Buon Me Thuot”.

Notre objectif est d’aider les apprenants à être plus confiants en pratiquant cette compétence. Nous sommes convaincue que ce travail sera très utile et intéressant. Questions de recherche Tout au long de notre recherche, nous essayons de trouver des éléments de réponse aux questions suivantes: - Pourquoi utilise-t-on des jeux dans l’enseignement de l’EO aux lycéens apprenant le français comme langue vivante 2 ? - Que peut-on faire pour introduire les jeux dans l’enseignement/apprentissage de l’EO de façon plus efficace au lycée de Nguyen Du-Buon Me Thuot? 3. Hypothèses de recherche A partir de ces questions, nous formulons nos hypothèses de recherche suivantes : - Les jeux sont très important dans le développement de l’EO des lycéens au lycée de Nguyen Du-BMT.

- On peut utiliser efficacement les jeux dans un cours d’EO en fonction des objectifs et des moyens disponibles 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Objectifs de recherche Notre travail a pour but d’étudier l’utilisation des jeux dans l’enseignement de l’expression orale aux lycéens apprenant le français comme langue vivante 2 au lycée de Nguyen Du – Buon Me Thuot et de trouver des propositions pédagogiques destinées à rendre l’enseignement de l’EO plus efficace à l’aide de ces outils. Méthodologie de recherche Dans ce travail de recherche, Il s'agit de la méthode descriptive avec ses techniques et ses opérations propres telles que recherche documentaire, observation de classe, enquête par questionnaire, fiches pédagogiques etc… 6. Structure du mémoire Notre travail est réparti en trois chapitres : Le chapitre 1 est consacré aux fondements théoriques sur l’expression orale et l’enseignement de l’expression orale à travers les méthodes et les généralités sur les jeux tels que : définition du jeu, types de jeux et les avantages de l’utilisation des jeux en classe de langue.

Le chapitre 2 porte sur l’étude de cas au lycée à option de Nguyen Du- Buon Me Thuot. Nous aborderons dans un premier temps les objectifs du projet de l’enseignement du français comme langue vivante 2 dans cet établissement, le programme d’enseignement, le volume d’horaire, le manuel Ado1 et l’évaluation. Et puis, nous présentons notre enquête de terrain sur l’utilisation des jeux auprès de notre public de recherche. Dans ce chapitre, nous analyserons des opinions des élèves sur l’utilisation des jeux dans l’enseignement de l’EO en classe de français langue vivante 2 à travers le questionnaire, l’interview après leur participation aux jeux comme activités orales.

Le chapitre 3 consiste à avancer des propositions pédagogiques en vue d’une utilisation efficace des jeux dans l’enseignement de l’expression orale aux 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] lycéens apprenant le français comme vivante 2 en général et à ceux du lycée de Nguyen Du à Buon Me Thuot en particulier. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPITRE I FONDEMENTS THÉORIQUES Dans ce chapitre, nous allons tout d’abord aborder les concepts de base relatifs à l’expression orale et à son enseignement. Ensuite, nous parlons des supports pédagogiques, des activités utilisées dans l’enseignement de l’expression orale dont les jeux. Concepts de base sur l’expression orale I.

Définition et caractéristiques de l’expression orale I. Définition de l’EO L’expression orale est l’acquisition de la compétence de communication orale que les apprenants doivent progressivement atteindre, elle consiste à s’exprimer dans les situations les plus diverses. C’est aussi une possession d’un ensemble de savoirs et de savoir-faire: linguistique (lexical, morphosyntaxique et phonologique), socioculturel, discursif (au niveau des types de discours, de l’articulation des phrases et de l’organisation des idées) et stratégiques réunis qui formeront la compétence de communication orale. Caractéristiques de l’EO L’expression orale est composée de ce qu’on dit (le fond) et de la façon de le dire (la forme): Le fond est constitué d’idées: des informations que l’on donne, de l’argumentation que l’on choisit, des opinions personnelles et des sentiments exposés, tels que: - Des idées: des informations, quelles qu’elles soient, de l’argumentation que l’on choisit, des opinions diverses et des sentiments que l’on exprime.

Il faut déterminer un objectif clair de ce que l’on veut exprimer. Il est important d’adapter le contenu aux destinataires du message selon l’âge, le rôle, le statut social. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - De la structuration: la manière dont on présente ses idées. Les idées vont s’enchaîner de façon logique avec des transitions bien choisies.

On peut d’abord préciser ce dont on va parler et pourquoi. On illustrera les idées avec des exemples concrets, des notes d’humour. On terminera de façon claire et brève. - Du langage: de la correction linguistique et de l’adéquation socio- culturelle.

Dans une communication courante, l’important est de se faire comprendre et d’exprimer ce que l’on a réellement l’intention de dire, plutôt que de produire des énoncés neutres mais parfaits au détriment de la communication. Si le fond de l’expression orale est ce que l’on dit, la forme de l’expression orale, de l’autre côté, concerne l’attitude générale comme: - Du non verbal: gestes, sourires, signes divers…On se fera mieux comprendre en étant détendu et décontracté, en illustrant ce que l’on dit avec des gestes naturellement adaptés. - De la voix : de son volume, de l’articulation, du débit, de l’intonation. Le volume doit être adapté à la distance.

En français, les apprenants devront plus soigner leur articulation et le débit. L’intonation doit être expressive et significative. - Des pauses, des silences, des regards. En effet, c’est par le regard par exemple que l’on pourra vérifier si l’on a été compris.

Les pauses et les silences sont aussi significatifs, et il est important de apprendre aux apprenants aussi à en user. Donc, pour les interlocuteurs, maîtriser la compétence de l’expression orale, c’est mobiliser tous ces paramètres-là. Ayant dominé ces paramètres, ils savent bien s’exprimer en organisant leurs idées et en les mettant en relation logique. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Enseignement de l’expression orale à travers des méthodes et approches: L’histoire de la didactique des langues étrangères connaît de nombreuses méthodes et approches.