Luận văn thạc sĩ: Thực trạng và giải pháp giám sát của HĐND tỉnh Nam Định

Luận văn phân tích thực trạng giám sát của HĐND tỉnh Nam Định, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực để nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: Trần Văn Bình
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Giám Sát Của Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và vai trò của hoạt động giám sát HĐND tỉnh Nam Định

Hoạt động giám sát của HĐND là một trong những chức năng quan trọng nhất của cơ quan quyền lực địa phương. HĐND tỉnh Nam Định thực hiện vai trò giám sát đối với các cơ quan hành pháp, tư pháp và các tổ chức xã hội để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Hoạt động này nhằm bảo vệ lợi ích nhân dân, phát hiện và xử lý các sai phạm, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính. Giám sát HĐND có tính quy định cao, bao gồm giám sát đối với UBND, TAND, VKSND và các cơ quan công vụ cấp tỉnh, cấp huyện. Vai trò này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

1.1. Định nghĩa và phạm vi hoạt động giám sát

Giám sát HĐND là quá trình kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan hành chính và tư pháp. Phạm vi giám sát bao gồm UBND tỉnh, TAND, VKSND và các sở, ban, ngành. Hoạt động này diễn ra thường xuyên qua các hình thức xem xét báo cáo, chất vấn, kiểm tra thực địa và lập đoàn giám sát chuyên đề.

1.2. Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn

Giám sát HĐND tỉnh Nam Định có ý nghĩa thiết yếu trong việc bảo đảm quyền lực của nhân dân, thực hiện nguyên tắc "của dân, do dân, vì dân". Hoạt động này giúp phát hiện hạn chế, sai phạm và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, từ đó nâng cao sự hài lòng của cộng đồng xã hội.

II. Thực trạng hoạt động giám sát HĐND tỉnh Nam Định giai đoạn 2005 2009

Giai đoạn 2005-2009 là thời kỳ HĐND tỉnh Nam Định tập trung nâng cao chất lượng hoạt động giám sát. Hoạt động giám sát được triển khai thường xuyên thông qua việc xem xét báo cáo công tác của các cơ quan, chất vấn về những vấn đề liên quan đến đời sống nhân dân. Tuy nhiên, hoạt động giám sát HĐND vẫn còn nhiều hạn chế: chương trình giám sát chưa khoa học, các sai phạm không được phát hiện kịp thời, kỹ năng giám sát của đại biểu còn yếu. Hiệu quả giám sát của HĐND tỉnh trong giai đoạn này chưa đáp ứng yêu cầu, cần có những cải cách để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác.

2.1. Các hình thức giám sát được thực hiện

HĐND tỉnh Nam Định áp dụng nhiều hình thức giám sát: xem xét báo cáo công tác, chất vấn các cơ quan, lập đoàn giám sát chuyên đề, xem xét văn bản quy phạm pháp luật, bỏ phiếu tín nhiệm. Trong đó, giám sát thường trực HĐND và giám sát của các Ban HĐND đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi, đánh giá công tác quản lý nhà nước.

2.2. Những tồn tại và hạn chế chính

Hoạt động giám sát HĐND giai đoạn này phát sinh nhiều bất cập: xây dựng chương trình giám sát chưa khoa học, phương thức tổ chức thiếu linh hoạt, kết luận giám sát thường chung chung không cụ thể. Hiện tượng "sau giám sát đâu lại vào đấy" vẫn tồn tại, việc kiểm tra, đôn đốc thực hiện yếu. Năng lực đại biểu HĐND trong giám sát còn hạn chế, cần đào tạo bổ sung kiến thức pháp luật.

III. Những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát HĐND tỉnh Nam Định

Để khắc phục những tồn tại hiện tại, cần thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát HĐND. Thứ nhất, hoàn thiện cơ sở pháp lý, cấp thiết là rà soát, sửa đổi Luật hoạt động giám sát của HĐND cho phù hợp với thực tiễn. Thứ hai, nâng cao năng lực hoạt động giám sát của Thường trực HĐND, các Ban HĐND và đại biểu HĐND thông qua đào tạo, bồi dưỡng. Thứ ba, đổi mới phương thức giám sát, sử dụng các hình thức đa dạng, hiệu quả như giám sát thông qua hoạt động các đoàn giám sát chuyên đề, tiếp công dân, theo dõi xử lý đơn thư khiếu nại. Thứ tư, tăng cường phối hợp liên ngành, cung cấp điều kiện làm việc tốt hơn.

3.1. Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho giám sát HĐND

Cần cấp thiết sửa đổi, bổ sung Luật hoạt động giám sát của HĐND để làm rõ hơn: quyền hạn của HĐND tỉnh trong giám sát, trách nhiệm của các cơ quan giám sát, quy trình giám sát khoa học. Đồng thời, hoàn thiện Luật tổ chức HĐND và UBND để tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động giám sát HĐND tỉnh Nam Định.

3.2. Nâng cao năng lực và điều kiện hoạt động giám sát

Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đại biểu HĐND về kiến thức pháp luật, kỹ năng giám sát, phương pháp điều tra. Cung cấp trang thiết bị, điều kiện làm việc tốt cho Thường trực HĐND và các Ban HĐND. Nâng cao chất lượng công tác thẩm tra trước khi đưa vào giám sát HĐND, đảm bảo tính khoa học, cụ thể.

3.3. Đổi mới phương thức và nội dung giám sát

Đổi mới phương thức hoạt động giám sát: tăng cường giám sát thông qua đoàn giám sát chuyên đề, tiếp công dân, theo dõi xử lý kiến nghị. Mở rộng giám sát HĐND đối với các tổ chức chính trị xã hội, giám sát lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường. Sử dụng công nghệ thông tin, phương tiện truyền thông đổi mới để nâng cao hiệu quả giám sát HĐND tỉnh.

IV. Triển khai thực hiện và kỳ vọng về hiệu quả giám sát HĐND Nam Định

Giám sát HĐND tỉnh Nam Định cần được triển khai một cách toàn diện, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Cần xây dựng chương trình giám sát HĐND năng động, linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của tỉnh. HĐND tỉnh cần thường xuyên báo cáo, chia sẻ kết quả hoạt động giám sát với nhân dân để tăng sự đồng thuận, hỗ trợ. Các kết luận, kiến nghị từ giám sát HĐND phải được các cơ quan có liên quan theo dõi, thực hiện sắt sao. Triển khai Nghị quyết 26/2008/UBTVOITI2 về nâng cao hiệu quả giám sát là một bước tiến quan trọng. Kỳ vọng rằng, thông qua những giải pháp này, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Nam Định sẽ ngày càng hiệu quả, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính, phục vụ nhân dân tốt hơn.

4.1. Lộ trình triển khai giải pháp nâng cao hiệu quả

Nên thiết lập lộ trình cụ thể để triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát HĐND: giai đoạn 1 hoàn thiện pháp lý, giai đoạn 2 nâng cao năng lực, giai đoạn 3 đổi mới phương thức. Mỗi giải pháp cần có chỉ tiêu, tiêu chí đánh giá cụ thể. HĐND tỉnh Nam Định cần giao trách nhiệm rõ ràng, theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện thường xuyên.

4.2. Kỳ vọng và mục tiêu của giám sát HĐND tỉnh

Mục tiêu của giám sát HĐND là đảm bảo các cơ quan hành pháp, tư pháp hoạt động hiệu quả, tuân thủ pháp luật, phục vụ nhân dân. Kỳ vọng rằng hoạt động giám sát sẽ giảm hiện tượng vi phạm, nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, tăng sự hài lòng của nhân dân đối với công tác của các cơ quan chính quyền tỉnh Nam Định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIAO DUC VA BAO TAO TRUONG DAL HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH THỰC TRANG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO IHIỆU QUÁ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI DÒNG NHÂN DÂN TÍNH NAM ĐINH NGUYÊN THỊ THU HIÈN Người hướng dẫn Luận văn: TRÂN VĂN BÌNH Ha Nội, 2010 MUC LUC NHŨNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI PHẦN MỎ DẦU. 1, Tính sấp thiết của đề tài 2. Tình hình nghiên cứu 3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 3.

Mục dích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiện của 4- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu KẾT CẤU ĐỀ TÀI Chuang L: MOT 6 VAN DE CIIUNG VE TIOAT DONG GIAM SAT CỦA HDND 1,1. Những yếu tổ cơ bản hình thành TIDNT2 1.

Cơ sở lý luận và pháp lý về tính quyền lực và tính đại điện cùa hệ thống cơ quan quyền lực rong Nhà nước pháp quyền XHCN cùa „ân, do dân, vì đàn. Cơ sở pháp lý hình thành cơ quan quyền lực nhà nước ta " 1. Đảng C8 Việt Nam với việc tổ chức và hoạt động của cơ quan quyền. Mô hình tổ chức HĐND cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Những vấn đẻ chung về HĐND cấp tỉnh. 1:2,1, Vị trí, vai trò của HĐND cấp tỉnh.2, Chúc năng của HĐND cấp nh. Chức năng piám sát của TII3NI2 cấp tỉnh. Khái niệm hoại động giám sát 1.

Những đặc điểm của hoạt động giám sát của HĐND cấp tỉnh 1. Về chả thể giắm sốt. Về đất tượng giám sát 1. Về hình thức giấm sát.

Mục liêu và bản chải của hoại tong giám sắt của TIDND tình 13. Nội đụng giám sát của TIDND tỉnh 13. Sự khác biệt giữa hoạt động giám sát của HĐND với hoạt động, 1. Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhắn dân, cơ quan quyên lực Nhà tr®ớc cao nhất của nước CHXWCN Việt Nam.

Hoạt động kiền ra, giâm xất của Đảng 1353. Hoat cộng thanh ma (chi yến nêu.„ hoạt động của thanh ma nhân dan). L354- Hoạt động giấm sắt của MTTQ Việt Nam 13-5.5- Hoại động giám sắt của cơ quan bảo chỉ. " Chương H : THỤỰC TRANG VÀ KẾT ava GIAM SAT CUA HBND TỈNI NAM DỊNH NIHIỆM KỲ 2005-2009.

diễn kiện tự nhiên và tình hình kính tế xã hội tỉnh Nam Định. Vị Irí địa lý. Về dân số và lao động cuộc sống 2. Tổ chức hành chính.

Về kinh tế xã hội. Cơ cấu tở chức HĐND tỉnh Nam: Định nhiệm kỳ 2004-2009. Tình hình hoạt động và kết gùa giám sát của HĐND tỉnh từ dầu nhiệm. kỳ đến nay, như sau 2.

Giám sát của HĐND. Xem xét báa cáo công tác của Hường trực HĐND, UBND, TAND va VESND tinh. HIDND tỉnh giám vắt thông qua hoot ding. xem vết việc trả lời chất vải: 3.

Giảm sắt thông qua hoạt động xem xót vẫn bản quy phạm phip buật của UBND tính, nghị quyết của HĐND cấp huyện. HDND thành lập đoàn giám sắt khử xét tuấy cân (hiết 3. Việc bả phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do IIĐND báu gồm. Giám sát của thường trực HĐND tỉnh.

Giám sát của các Ban HĐND tỉnh. Giám sắt của đại biểu HĐND tỉnh @ 5. Nhĩmg vấn đề rút ra qua thuc tiễn giám sat tra HĐND tỉnh Nam Định. Các qay định củapháp hu về hoại động giám sát của HỒND cấp tinh— đây là yếu tổ tiên quyết.

Tả chức bệ máy. hoạt động của Thường mực và các Ban HDND cấp tinh - đây là xếu 68 quan trong. Nang luc, ban Buh, trách nhiệm và phẩm chất thực hiệu chức năng giảm sát của đại biểu HĐND- đáy lẽ vết tế quyết định đế hiệu quá. Chương trình, kế hoạch,l, phương thức giám sát của HDND - bảo đâm cho bagt động giảm sát được thường xuyên, liên rụe 66 3.

Chất lượng, hiệu lực và hiệu quả giám sắt túc lề năng lực hoàn 3.3- Nang cao năng lực hoại động giẩm sắt củaThường trực HĐND, các ban của HĐND, các đại biểu HĐND tỉnh Nam Định. Tang cường mối quan hệ phối kết hợp với các cấp, các sở, ban, ngành, đoàn thể. điều kiện làm việc của HĐND trong công tắc giám sát 3.6, Đải mới phương thức và nội đụng giám sát của HĐND. 3 nâng cao chất lượng công tác thâm tra, xem xét báo 3.

Đổi m phương thức dc hành quy HDND. Đổi mới phương thức giám sát. qua hoạt động của các Đoàn giấm sát. Đổi môi phương thức giấm sáti thong 2 qua việc tiếp cong dan, theo déi, din dic vide giải quyét don thư khiếu nại, tố cáo của công đâm.

Dấi mỗi nội ding, phương pháp giám sát khác của HDNID 102 3. Kiến nghị một số vấn đề về hoàn thiện các quy định trong các văn bản pháp luật về THEND. Van bản luật về hoạt động giám sát. Cân bạn hãnh Luật hoạt động giám sắt của LIĐND.

Sửa đổi, bổ sung một số nội dụng Luật tổ chức HĐND và UBND. Một số ý kiến kiến nghị khi thực hiện Nghị quyết 26/2008/UBTVOITI2. 106 KẾT LUẬ 116 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 105 Tuy nhiên trong thực tiền, hoạt động giám sát của IIDND cồn nhiều hạn chế. Chẳng lrạn như việc xây dựng chương trình, cách thức tổ chức giám sát chưa thật sự khoa học; một số vụ việc tiền cực của các cơ quan, tổ chức, cá nhàn ở địa phương chưa được phát hiện kịp thời; các kết luận sau khi giám sát thường chung chung, thiến kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kết luận đồ nên vẫn sồn hiện tượng sau giám sát đâu lại vào đấy; kỹ năng giám sát của các dại biểu HĐND còn nhiều bất cập.

Chính vì vậy, hiệu quả hoại động piầm sát của HĐND hiện nay còn thấp. Để khác phục tình trạng trên, yêu cân cấp thiết đặt ra hiện nay là phải nâng cao hiệu quả giám sát của TIĐND. Như văn kiện Đại hội X của Đảng dã khẳng định: “Cần xáy đựng, hoàn thiện cơ chế kiểm tra giám sát. nâng cao chất lượng hoạt động của IIDND và UBND dam bảo quyên tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyều địa phương trong phạn vi được phân cấp.

Phát huy vai tr giám sát của HĐND." Trong các cấp HĐND thì HĐND cấp tỉnh có vai tr hết súc quan trọng, nổi. bại, làm cầu nổi và chịu sự piẩm sắt, hướng ân sùa UBTVOQH, chịu sư hướng dẫn và kiểm tra của Chính phủ trong việc thực hiện các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên theo quy định cha UBTVQH và bầu ra UEND cấp tỉnh là cơ quan Nhà nước cao. nhất thực hiện quản lý Nhà nước ở địa phương triển khai, thực hiện Thến pháp, Luật, các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên, của HĐND tỉnh, lãnh đạo thực hiện các chữ trương, biện pháp phát triển kinh tế — xã hội, cùng cố quốc phòng - an nình và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn tỉnh. Theo quy định của Luật Tể chức HĐNH và URND nam 2003, thực chất HĐNI và UBNI2 đều là thực bien quan lý hành chính Nhà nước ở địa phương, nhĩmg có sự diễn đại, thể hiện tính pháp lý vẻ chức năng, nhiệm vụ giữa HĐND — ca quan quyén lực và UBND — sơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương.

Hoạt động của HĐNDỐ được thể hiện một cách bao quát và đầy đù trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ở địa phương. Do đó, nghiền cứu hoạt động giám sát cha HĐND cấp tỉnh sẽ tạo diễn kiện thuận lợi để tìm hiểu hoạt động giám sát của HĐND cấp khác. Trong khuôn khối một luận văn tlạc sứ, tôi lựa chọn nghiên cứu hoạt dộng giám sắt của HĐND ở một dia phương cụ thể trong nhiệm kỳ cụ thể để. rút ra những vấn để có ý nghĩa gón phần nâng cao chất lượng hoạt và tang cường hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND sói chung Xuất phát từ những yên cẩn bức xúc về lý luận và thực tiễn nêu trên, lại vào.

thời kỳ thực hiện Nghị quyết số 26/2008/QH12, ngày 15/1/2008 vẻ thực hiện thí diểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và Nghị quyết số 8 Từ những căn cứ pháp lý trên, khẳng định : Ý chí của Quốc hội, HĐND các cấp là thể hiện quyền lực của nhân dân theo nguyên tác tập trung đân chủ, có tính pháp lý điều chỉnh các hoạt động xã hội và công dân, hay nói cách khác nó điều chỉnh ngay hành vi của chủ thể là công dân _ người làm chủ, nhằm bảo vệ các khách thể thco Hiến định. Do đố, ngay từ khi Nhà nước ra đời cho đến nay, Đảng và Nhà nước. ta luôn quan tâm đến việc xây dựng, cùng cổ, kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước, trước hết là các cơ quan quyều lực : Quốc hội, HĐND các cấp với mục tiêu là dâm: bảo cho Quốc hội, IIDND các cấp có đủ quyền lực, năng lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình. Trong bộ mấy nhà nước, IIDND vừa là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, vừa là cơ quan đại điện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhăn.

VÀ vậy, xây dựng TIĐND các cấp cổ thực quyền để đâm đương đây đù vai trồ, trách nhiệm của mình là rột yếu cấu bức xúc hiện nay ở từng địa phương cũng như wong ca nude. TIDND cá hai chức năng cơ bản: chức năng quyết định và chức năng giám sát. Trong hai chức năng đó, giấm sát có một vị trí, vai trò rất quan trọng bảo đảm. TIDND thực sự là cơ quan đại điện cho ý chí và nguyện vọng của nhan dân, thực hiện đúng nguyn rắc quyền lực nhà nước thuộc vẻ nhân đân.

Thực hiện tết chức năng giám sắt là mội trong những yêu cầu cơ bản để nâng cao hiện quả hoại động của TIDND. Diễu này đã được nhấn mạnh trong van kién Dai héi VII cia Dang: "Nang cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND. Xác định rõ phạm vì, nội dung, cơ chế giám sát của Quốc hội, các Uỷ ban của Quốc hội và của HĐND các cấp, phân định rỡ tính chất, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau gia hoại động giám sát của Quốc hội và HĐNT) với hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm sát. Trước yêu cầu đó, Luật tổ chức HĐND và UBND được Quốc hội.

ban hành năm 2003 đã bổ sung thêm mội chương mới quy định môi cách loàn điện và có hệ thống chức nàng giám sát của IIDND. Diền đó thể hiện yêu câu bức xúc. phải nâng cao vai rò của chính quyên địa phương trong quản lý nhà nước. Trong những nam qua, hoạt động giám sát của IDND có nhiều chuyển biến rõ rột.

Hàng năm đã xây dựng chương trình kế hoạch giám sát, tổ chức các đoàn giám.